Tư tưởng học đi đôi với hành của hồ chí minh và sự vận dụng tư tưởng này ở một số trường đại học việt nam hiện nay (tóm tắt)

Chính vì thế, đi sâu tìm hiểu và làm rõ giá trị hiện thực của quan điểm Hồ Chí Minh về “học đi đôi với hành” có ý nghĩa chiến lược trong định hướng lý luận cũng như chỉ đạo thực tiễn gi

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LÊ VĂN MƯỜI

Công trình được hoàn thành tại:

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

Người hướng dẫn khoa học: PGS,TS Hồ Việt Hạnh

Phản biện 1: GS.TS Nguyễn Văn Tài

Phản biện 2: GS.TS Trần Thành

Phản biện 3: GS.TS Dương Xuân Ngọc

Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Học viện

họp tại

vào hồi……… ….giờ…………phút,

ngày………tháng……….năm………

Có thể tìm hiểu luận án tại:

- Thư viện Quốc gia Việt Nam

- Thư viện Học viện Khoa học Xã hội

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong gần 30 năm thực hiện công cuộc đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng, nước ta đã gặt hái được nhiều thành công trên mọi phương diện của đời sống xã hội; đời sống người dân ngày càng được cải thiện, uy tín quốc gia ngày càng nâng cao Tuy nhiên, xét một cách tổng thể những thành công và kết quả đó chưa ngang tầm với tiềm năng chúng ta đang có Trong

số những vấn đề cấp bách hiện nay phải kể đến vấn đề giáo dục

Trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, Nghị quyết Hội nghị Trung ương 6 khóa XI, Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI, Đảng ta đã nêu ra những phương hướng cơ bản

về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục: giáo dục là quốc sách hàng đầu, là

sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân; đầu tư cho giáo dục là đầu

tư phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; giáo dục phải có sứ mệnh nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng phát triển đất nước, xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam; đổi mới căn bản, toàn diện cần kế thừa, phát huy những thành tựu, phát triển những nhân tố mới, tiếp thu có chọn lọc những kinh nghiệm của thế giới, kiên quyết chấn chỉnh những nhận thức, việc làm lệch lạc; đổi mới giáo dục phải bảo đảm tính hệ thống, tầm nhìn dài hạn, phù hợp với từng loại đối tượng và cấp học; các giải pháp đổi mới giáo dục phải đồng bộ, khả thi, có trọng tâm, trọng điểm,

lộ trình, bước đi phù hợp Tiếp tục ở Đại hội Đảng lần thứ XII, Đảng ta đưa

ra đường lối đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, xác định đây là một kế sách, quốc sách hàng đầu, tiêu điểm của sự phát triển, mang tính đột phá, khai mở con đường phát triển nguồn nhân lực Việt Nam trong thế kỷ XXI, khẳng định triết lý nhân sinh mới của nền giáo dục nước nhà “dạy người, dạy chữ, dạy nghề”

Để đổi mới căn bản về giáo dục ở nước ta hiện nay theo chủ trương của Đảng, chúng ta cần nhận thức sâu sắc và vận dụng tư tưởng Hồ Chí

Minh về học đi đôi với hành Hồ Chí Minh khẳng định giáo dục là một trong những phương tiện quan trọng nhất để nâng cao năng lực và phẩm chất của con người, mà trước hết là nâng cao lòng yêu nước và hoàn thiện nhân cách Giáo dục là một mặt trận quan trọng, không có giáo dục, không có cán bộ thì không nói gì đến kinh tế - văn hóa Hồ Chí Minh xem dốt nát là giặc vì nó cản trở việc xây dựng và bảo vệ tổ quốc, phá hoại hạnh phúc của nhân dân Trong chỉ đạo hoạt động thực tiễn của cách mạng, Người đặc biệt quan tâm tới giáo dục, công việc và cuộc sống của các thầy giáo, cô giáo Hồ Chí Minh để lại cho chúng ta một hệ thống quan điểm toàn diện, sâu sắc về giáo dục và đào tạo, về vai trò, vị trí của giáo dục; mục đích của giáo dục; nhiệm vụ của giáo dục; nội dung, phương pháp

của giáo dục Di sản đồ sộ đó có thể coi là triết lý Hồ Chí Minh về giáo dục

Trong tư tưởng về giáo dục của Hồ Chí Minh, tư tưởng học đi đôi với hành chiếm một vị trí quan trọng Người khẳng định: “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”1, “học phải đi đôi với hành”, “lý luận phải gắn với thực tiễn” Trong tác phẩm Sửa đổi lối làm việc, Người viết: “Một người học xong đại học, có thể gọi là có tri thức Song y không biết cày ruộng, không biết làm công, không biết đánh giặc, không biết làm việc khác Nói tóm lại: công việc thực tế, y không biết gì cả Thế là y chỉ có tri thức một nửa”2, điều này có thể hiểu một sinh viên sau tốt nghiệp đại học không chỉ ôm đồm mớ kiến thức khô khan tham gia vào thị trường lao động mà bản thân anh ta phải học và tự trang bị những tri thức, kỹ năng cần thiết để sẵn sàng đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động Để làm được điều đó, theo Người

lý luận phải đem ra thực hành, thực hành phải nhằm theo lý luận, lý luận cốt là để áp dụng vào thực tế Chỉ học thuộc lòng để lòe thiên hạ thì lý luận ấy cũng vô ích Giáo dục đại học nước ta hiện nay còn nhiều hạn chế,

số lượng sinh viên ra trường thất nghiệp lên tới gần 191.000 người; điều

đó có một phần nguyên nhân ở sự xa rời tư tưởng học đi đôi với hành của

Hồ Chí Minh

Chính vì thế, đi sâu tìm hiểu và làm rõ giá trị hiện thực của quan điểm Hồ Chí Minh về “học đi đôi với hành” có ý nghĩa chiến lược trong định hướng lý luận cũng như chỉ đạo thực tiễn giáo dục, đào tạo ở các trường học nói chung, một số trường Đại học khối kỹ thuật ở Việt Nam hiện nay nói riêng Việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục, trong đó có tư tưởng học đi đôi với hành, là việc làm có ý nghĩa quan

trọng và cấp thiết trong đổi mới giáo dục ở nước ta hiện nay Với lý do đó tôi chọn đề tài “Tư tưởng học đi đôi với hành của Hồ Chí Minh và sự vận

dụng tư tưởng này ở một số trường đại học Việt Nam hiện nay” làm luận

Thứ ba: Đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả

vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về học đi đôi với hành ở một số trường Đại học khối kỹ thuật Việt Nam hiện nay

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu tư tưởng học đi đôi với hành của Hồ Chí Minh và thực trạng vận dụng tư tưởng này ở một số trường đại học thuộc khối kỹ thuật ở Việt Nam hiện nay

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung: Luận án nghiên cứu tư tưởng học đi đôi với hành của Hồ Chí Minh và vận dụng vào một số trường Đại học ở Việt Nam hiện nay

- Về không gian và thời gian: Luận án nghiên cứu ở một số trường

đại học thuộc khối kỹ thuật (Đại học Giao thông vận tải, Đại học Kiến trúc

Hà Nội, Đại học Thủy Lợi, Đại học Công nghiệp Hà Nội) ở Việt Nam chủ yếu từ năm 1996 đến nay

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

4.1 Cơ sở lý luận:

Luận án dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, các quan điểm, đường lối, chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước và tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục nói chung và học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn nói riêng

4.2 Phương pháp nghiên cứu:

Luận án sử dụng các phương pháp của chủ nghĩa duy vật biện chứng

và duy vật lịch sử để phân tích, lý giải, làm rõ các vấn đề, trong đó có kết hợp các phương pháp lịch sử và lôgic, phân tích và tổng hợp, quy nạp và diễn dịch, phương pháp khảo sát, so sánh… nhằm thực hiện mục đích mà đề tài đã đặt ra

5 Những đóng góp về mặt khoa học của luận án

- Phân tích một cách hệ thống tư tưởng học đi đôi với hành của Hồ Chí Minh

- Làm rõ thêm mặt tích cực và mặt hạn chế của việc vận dụng tư tưởng học đi đôi với hành của Hồ Chí Minh trên cơ sở đó chỉ ra một số mâu thuẫn trong công tác giáo dục – đào tạo ở một số trường đại học khối kỹ thuật ở Việt Nam hiện nay

- Đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả vận dụng tư tưởng học đi đôi với hành của Hồ Chí Minh ở một số trường Đại học Việt Nam hiện nay

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

6.1 Ý nghĩa lý luận của luận án

Luận án góp phần phân tích một cách hệ thống về tư tưởng học đi đôi với hành của Hồ Chí Minh; cung cấp cơ sở khoa học cho việc đổi mới giáo dục ở Việt Nam hiện nay

6.2 Ý nghĩa thực tiễn của luận án

- Kết quả nghiên cứu của luận án có thể sử dụng làm tư liệu tham khảo trong việc đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp giáo dục ở các trường đại học Việt Nam hiện nay

- Luận án có thể làm tài liệu tham khảo, giảng dạy và tuyên truyền cho các giảng viên, nhà quản lý giáo dục và sinh viên trong các trường Đại học, Cao đẳng ở Việt Nam hiện nay

7 Kết cấu luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận án gồm 4 chương 11 tiết

Chương 1

TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI

1.1 Các công trình nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục

Có rất nhiều công trình nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục và vận dụng tư tưởng này trong chỉ đạo trực tiếp hoạt động ở các

trường đại học Tiêu biểu có các công trình sau:“Hồ Chủ Tịch bàn về giáo

dục” (1962), Nxb Giáo dục; cuốn “Hồ Chủ tịch nhà giáo dục vĩ đại” (1990) của Nguyễn Lân, Nxb Khoa học xã hội;“Tư tưởng Hồ Chí Minh với sự nghiệp xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện” của

PGS,TS Thành Duy, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2001; “Phát triển

giáo dục Việt Nam trong những thập niên đầu thế kỷ XXI theo tư tưởng Hồ Chí Minh” (2002) do Nguyễn Thị Nga chủ biên, Nxb Chính trị quốc gia

Công trình “Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục” (2005) của nhóm tác giả

Đào Thanh Hải và Minh Tiến, Nxb Lao Động; “Tư tưởng Hồ Chí Minh về

giáo dục” của TS Lê Văn Yên Nxb Lao động, 2006; “Bác Hồ với sự

nghiệp giáo dục” của PGS,TS Nguyễn Khánh Bật chủ biên, Nxb Giáo dục,

Hà Nội, 2007; Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục thanh niên (2008) của Đoàn Nam Đàn, Nxb Chính trị Quốc gia; “Hồ Chí Minh về giáo dục – toàn

thư” của Nghiêm Đình Vỳ, Nxb Từ điển Bách khoa, Hà Nội, 2008; “Tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển con người toàn diện” của Nguyễn Hữu

Công, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2010; “Quan điểm Chủ tịch Hồ Chí

Minh về dân chủ trong giáo dục” (2011), Nxb Chính trị Quốc gia – Sự thật;

“Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục” do GS,TS Phan Ngọc Liên và TS Bùi

Thu Hà biên soạn, tuyển chọn, Nxb Từ điển bách khoa, Hà Nội, 2012; “Tư

tưởng Hồ Chí Minh về người thầy và việc xây dựng đội ngũ giảng viên đại học hiện nay” (2013) do Ngô Hà chủ biên, Nxb Chính trị Quốc gia – Sự

thật, Hà Nội

1.2 Các công trình nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về học

đi đôi với hành, lý luận gắn liền với thực tiễn

Bài Tư tưởng Hồ Chí Minh về thống nhất giữa lý luận và thực tiễn

nhằm khắc phục bệnh kinh nghiệm và bệnh giáo điều (2006) của tác giả

Trần Văn Phòng, Tạp chí Khoa học xã hội, số 5 – 2006; “Tư tưởng Hồ Chí

Minh về giáo dục và đào tạo” do PGS,TS Phạm Ngọc Anh và TS Nguyễn

Thị Kim Dung đồng chủ biên Nxb Lao động xã hội, 2011; Bài“Kiên trì

thực hiện triết lý giáo dục Việt Nam theo tư tưởng Hồ Chí Minh” (2013)

của tác giả Vũ Hằng, Tạp chí Cộng sản điện tử (tapchicongsan.org.vn,

19-11-2013); “Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục và vận dụng vào đào tạo

Đại học hiện nay” của Hoàng Anh, Nxb Chính trị Quốc gia – Sự thật, Hà

Nội, 2013; Bài viết: “Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong vấn đề “học đi

đôi với hành” trong dạy và học” của Nguyễn Đăng Bình đăng trên Website

Quản trị ngày 22/10/2015

1.3 Những công trình nghiên cứu liên quan đến thực trạng, giải pháp nâng cao hiệu quả vận dụng tư tưởng học đi đôi với hành của Hồ Chí Minh ở một số trường Đại học Việt Nam hiện nay

Trong những năm qua, đã có nhiều công trình khoa học nghiên cứu

về thực trạng, giải pháp phát triển giáo dục Việt Nam, trong đó có thực trạng và giải pháp vận dụng tư tưởng học đi đôi với hành của Hồ Chí Minh

vào giáo dục: “Đảng Cộng sản Việt Nam, những tìm tòi và đổi mới trên con

đường lên chủ nghĩa xã hội (1986-2006)” của TS Doãn Hùng, TS Nguyễn

Ngọc Hà, TS Đoàn Minh Tuấn, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội, 2007; "Một

số vấn đề đổi mới trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo" của Trần Hồng Quân,

Nxb Giáo dục, Hà Nội, 1995; "Giáo dục đại học chất lượng và đánh giá",

Đại học Quốc gia Hà Nội, Trung tâm đảm bảo chất lượng đào tạo và nghiên

cứu phát triển giáo dục, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, 2002; "Từ chiến

lược phát triển giáo dục, đến chính sách phát triển nguồn nhân lực (Tuyển

tập các công trình nghiên cứu và bài báo khoa học của nhiều tác giả, Viện

Nghiên cứu phát triển giáo dục, Nxb Giáo dục Hà Nội, 2002); "Phát triển

nguồn nhân lực giáo dục đại học Việt Nam" của Đỗ Minh Cương, Nguyễn

Thị Doan, Nxb Chính trị quốc gia Hà Nội, 2001…

Nhìn chung, các tác giả đã trình bày những nội dung cơ bản về tư tưởng giáo dục của Hồ Chí Minh, đại đa số có đề cập tới tư tưởng học đi đôi với hành Ở các góc độ khác nhau đó các tác giả đã chỉ ra tầm quan trọng trong công tác giáo dục – đào tạo phải gắn quá trình học tập lý thuyết với thực hành, lý luận với thực tiễn, nhà trường gắn với xã hội, quá trình học tập gắn với lao động sản xuất Đây cũng chính là tư tưởng chỉ đạo cơ bản trong các Nghị quyết về đổi mới giáo dục trong những năm gần đây nhằm chỉ đạo hoạt động giáo dục – đào tạo luôn đáp ứng tốt nhất nhu cầu của xã hội trong xu thế phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế Tuy nhiên,

chưa có một công trình nào đi sâu nghiên cứu về "Tư tưởng học đi đôi với

hành của Hồ Chi Minh và sự vận dụng tư tưởng này ở một số trường đại học Việt Nam hiện nay"

1.4 Đánh giá chung tình hình nghiên cứu đề tài luận án

a Về kết quả đạt được:

- Về lý luận: các nghiên cứu được thực hiện đã làm sáng tỏ vị trí,

vai trò của tư tưởng giáo dục nói chung, tư tưởng học đi đôi với hành của

Hồ Chí Minh trong sự phát triển xã hội

- Về thực tiễn: Nhiều công trình nghiên cứu đã đánh giá một cách

toàn diện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước dựa trên cơ sở

tư tưởng học đi đôi với hành nhằm phát triển giáo dục – đào tạo nước ta

b Về những hướng cần tiếp tục nghiên cứu

- Bên cạnh những giá trị to lớn về mặt khoa học mà các công trình nghiên cứu nêu trên đã đạt được, song do giới hạn về thời gian hoặc phạm

vi nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu nên những công trình đã có chưa trình bày một cách hệ thống thực trạng việc vận dụng tư tưởng học đi đôi với hành của Hồ Chí Minh trong điều kiện giáo dục hiện nay của nước ta

- Chưa có công trình nào nghiên cứu về thực trạng vận dụng tư tưởng học đi đôi với hành của Hồ Chí Minh ở một số trường đại học khối

kỹ thuật tại Hà Nội

Chương 2

TƯ TƯỞNG HỌC ĐI ĐÔI VỚI HÀNH CỦA HỒ CHÍ MINH 2.1 Cở sở hình thành tư tưởng học đi đôi với hành của Hồ Chí Minh

Thứ nhất, truyền thống hiếu học của dân tộc

Tư tưởng học đi đôi với hành của Hồ Chí minh bắt nguồn từ việc tiếp thu, lựa chọn, bổ sung và phát huy các giá trị truyền thống trong giáo dục với điều kiện mới Nó biểu hiện ở chính cuộc đời, tư tưởng và trong hoạt động cách mạng của Người, một biểu tượng cao đẹp nhất của tâm hồn, tính cách, của nhà văn hóa, giáo dục Việt Nam

Nhõn tố chủ quan Hồ Chớ Minh giữ một vai trũ quan trọng trong việc hỡnh thành tư tưởng về học đi đụi với hành, Người đó để lại cho chúng ta một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về giáo dục

- đào tạo bao gồm: vai trò, vị trí của giáo dục; mục đích của giáo dục; nhiệm vụ của giáo dục; nội dung và ph-ơng pháp giáo dục Di sản

đồ sộ có thể đ-ợc coi là triết lý Hồ Chí Minh về giáo dục, đặc biệt là

tư tưởng học đi đụi với hành

Thứ ba, giỏ trị văn húa phương Đụng, phương Tõy

Xuất thõn từ một gia đỡnh nhà Nho, Hồ Chớ Minh chịu ảnh hưởng sõu đậm của nền giỏo dục Nho học, những tư tưởng của Khổng Tử, Mặc Tử, Mạnh Tử đó là những viờn gạch đầu tiờn trong định hướng tư tưởng học

đi đụi với hành của Người Mặc Tử luụn coi trọng sự kết hợp giữa học và hành, hành cần hơn học, ụng núi “kẻ sỹ tuy cú học, mà hành là gốc vậy”

Hồ Chớ Minh đó tiếp thu lũng nhõn ỏi của Thiờn chỳa giỏo, kế thừa những tư tưởng dõn chủ, tự do của cỏc nhà triết học khai sỏng Phỏp Người nhận thấy giỏ trị của tư tưởng tự do, bỡnh đẳng trong Tuyờn ngụn nhõn quyền và dõn quyền của cỏch mạng Phỏp năm 1789, tư tưởng về quyền sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phỳc trong Tuyờn ngụn độc lập của Mỹ năm 1776 Hồ Chớ Minh am hiểu văn húa Âu Mỹ, văn húa Nga xụ viết Nền văn húa Âu Mỹ cú ảnh hưởng lớn đến tư tưởng giỏo dục của Người

Thứ tư, quan điểm của chủ nghĩa Mỏc - Lờnin về mối quan hệ giữa nhận thức và thực tiễn

Trong suốt quỏ trỡnh ra đi tỡm đường cứu nước Hồ Chớ Minh khụng ngừng học tập để trang bị vốn tri thức cho mỡnh Với chủ nghĩa Mỏc – Lờnin, Người đó tỡm thấy con đường cứu nước và giải phúng dõn tộc, “Ngồi một mỡnh trong buồng mà tụi núi to lờn như đang núi trước quần chỳng đụng đảo: Hỡi đồng bào bị đọa đầy đau khổ! Đõy là cỏi cần thiết cho chỳng

ta, đõy là con đường giải phúng chỳng ta”3 Hồ Chớ Minh đó tiếp cận chủ

3

Hồ Chớ Minh (2011), Toàn tập, Tập 12, Nxb Chớnh trị quốc gia, Hà Nội,tr.56.

nghĩa Mác – Lênin, một học thuyết khoa học, cách mạng Những quan điểm

cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin về mối quan hệ giữa nhận thức và thực tiễn, học gắn với hành là những cơ sở lý luận quan trọng hình thành tư

tưởng học đi đôi với hành Hồ Chí Minh

Thứ năm, quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về giáo dục

Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về giáo dục là một nội dung

quan trọng của chủ nghĩa Mác – Lênin Trong “những chỉ thị cho các đại biểu của hội đồng trung ương lâm thời về một số vấn đề” năm 1866, C.Mác

đã khẳng định: “Dù sao thì những người công nhân tiên tiến nhất cũng hoàn toàn nhận thức được rằng tương lai của giai cấp họ, và do đó, của cả loài người, hoàn toàn phụ thuộc vào việc giáo dục thế hệ công nhân đang lớn lên”4 Với luận điểm này C.Mác đã khẳng định để có được một tương lai tốt đẹp phụ thuộc hoàn toàn vào trình độ văn hóa của những thế hệ trẻ Trong

tác phẩm Nhiệm vụ của Đoàn thanh niên, V.I.Lênin đã phân tích khái quát

về mục tiêu, nội dung, phương châm và phương pháp của nền giáo dục mới; đồng thời, nghiêm khắc chỉ ra, phê phán những nguy hại và biểu hiện sai lầm cần tránh của việc triển khai công tác giáo dục mới, như: học vẹt, học một cách hời hợt không nắm vững thực chất, học không gắn với hành, lý luận xa rời thực tiễn… Bên cạnh việc nhấn mạnh việc tự học và tự nghiên cứu, học gắn với hành

Với những tư tưởng cơ bản về lý luận gắn với thực tiễn, học gắn với hành của Chủ nghĩa Mác – Lênin, Hồ Chí Minh đã vận dụng vào công tác chỉ đạo thực tiễn hoạt động giáo dục, đem lại những thành quả to lớn trong công cuộc cách mạng giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội

2.2 Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về học đi đôi với hành

Tư tưởng học đi đôi với hành của Hồ Chí Minh được thể hiện trong lời nói và việc làm khi Người bàn đến giáo dục và tổ chức xây dựng nền giáo dục mới của nước nhà Dưới đây luận án phân tích tư tưởng học đi đôi

C.Mác và Ph.Ăngghen (1994), Toàn tập, Tập 16, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.262

với hành của Hồ Chí Minh thể hiện qua quan điểm của Người về mục đích

của giáo dục, nhiệm vụ của giáo dục, nội dung giáo dục, nguyên tắc giáo

Nó vừa mang tính khoa học vừa có giá trị thực tiễn

2.2.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về nội dung của nguyên tắc học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn

Trong di sản tư tưởng Hồ Chí Minh, có nhiều nội dung nhắc tới tư tưởng “học đi đôi với hành” Theo Người: “học” là để sửa chữa tư tưởng,

để tu dưỡng đạo đức cách mạng, học để tin tưởng Vì vậy, việc học của mọi người gắn với những động cơ nhất định Chính động cơ học tập quyết định phương hướng, thái độ, nội dung, phương pháp học tập Để giúp cho thế hệ trẻ có động cơ học tập; bằng kinh nghiệm của bản thân mình, Người đã vạch ra ý nghĩa cách mạng của việc học tập

Tính tích cực của việc học không chỉ để hiểu biết, trang bị cho mình kiến thức, kỹ năng mà học còn là quyền lợi, là trách nhiệm của mỗi người dân, Bác viết: “Học” trước hết là quyền lợi và bổn phận của mỗi người dân Việt Nam Người dạy rằng: “Muốn giữ vững nền độc lập, Muốn làm cho dân mạnh nước giàu, Mọi người Việt Nam phải hiểu biết quyền lợi của mình, bổn phận của mình, phải có kiến thức mới để có thể tham gia vào công cuộc xây dựng nước nhà, và trước hết phải biết đọc, biết viết chữ quốc ngữ”5

“Hành” theo Người là sự vận dụng những điều đã học vào giải quyết những vấn đề do thực tiễn đặt ra Cách giải quyết vấn đề có thể

5Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Tập 4, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.40.