Trường hợp chỉ có một người: 1.1 Phương pháp nạng người: - Áp dụng trong trường hợp: nạn nhân tỉnh táo, hợp tác tốt, chỉ bị tổn thương phần mềm một chân hoặc dãn dây chằng, bong gân g
Trang 1Kỹ năng thủ thuật
KỸ NĂNG VẬN CHUYỂN NẠN NHÂN
A MỤC TIÊU BÀI GIẢNG:
Sau khi học xong bài này SV phải:
- Trình bày nguyên tắc chung của vận chuyển nạn nhân
- Thực hiện được các phương pháp vận chuyển nạn nhân
B PHÂN BỐ THỜI GIAN:
- Giới thiệu mục tiêu bài giảng: 5’
- Giới thiệu nội dung bài giảng: 15’
- Thực hành kỹ năng: 60’
- Tổng kết cuối buổi: 10’
C NỘI DUNG:
I NGUYÊN TẮC CHUNG KHI TIẾN HÀNH VẬN CHUYỂN NẠN NHÂN:
- Chỉ vận chuyển nạn nhân khi thực sự cần thiết Chú ý bảo đảm an toàn cho người vận chuyển
- Cần giải thích cho nạn nhân để nhận được sự phối hợp tốt nhất
- Chỉ di chuyển nạn nhân một mình nếu không tìm được người giúp Hướng dẫn những người phụ giúp để phối hợp có hiệu quả
- Khi có nhiều người thực hiện, chỉ cần 1 người chỉ huy bằng lời nói
- Cần làm đúng kỹ thuật để tránh tổn thương cột sống của chính người cứu
II THỰC HÀNH:
1 Trường hợp chỉ có một người:
1.1 Phương pháp nạng người:
- Áp dụng trong trường hợp: nạn nhân tỉnh táo, hợp
tác tốt, chỉ bị tổn thương phần mềm một chân hoặc
dãn dây chằng, bong gân gót chân … nạn nhân có
thể bước đi được nhưng khó khăn
- Các bước thực hiện:
Dìu nạn nhân đứng CCV đứng bên chấn thương của nạn nhân
Trang 2Kỹ năng thủ thuật
CCV dùng 1 tay nắm tay nạn nhân choàng qua cổ CCV, tay còn lại của CCV quàng qua eo của nạn nhân và giử nạn nhân thẳng người trong lúc di chuyển
Di chuyển cùng nhịp với bước chân nạn nhân
1.2 Phương pháp kéo:
- Áp dụng trong trường hợp: thật sự khẩn cấp, chỉ cần di chuyển nạn nhân một đoạn
đường ngắn, chủ yếu trong trường hợp vận
chuyển nhanh chóng nạn nhân ra khỏi khu
vực nguy hiểm
- Các bước thực hiện:
Người cứu ngồi phía sau lưng nạn nhân
Đặt hai tay nạn nhân ra trước ngực
Luồn hai tay của người cứu qua hai bên nách nạn nhân nắm lấy cổ tay nạn nhân và kéo đi
Chú ý người cứu phải giữ lưng cho thẳng, tránh bị tổn thương cột sống
1.3 Phương pháp cõng, bế:
- Áp dụng trong trường hợp: nạn nhân nhẹ cân, tỉnh táo, hợp tác tốt, không bị tổn
thương cột sống, không bị choáng, không bị gãy xương chi, không bị gãy xương chậu
- Thực hành :
2 Trường hợp có hai người:
Trang 3Kỹ năng thủ thuật
- Áp dụng trong trường hợp: nạn nhân còn tỉnh táo, hợp tác tốt, ngồi được, không bị tổn
thương cột sống, không bị choáng, không bị gãy xương chi, không bị gãy xương chậu
- Thực hành kỹ năng:
Hai người cứu ngồi xổm hai bên nạn nhân, bắt chéo tay sau lưng và nắm lấy lưng quần nạn nhân
Luồn tay kia phía dưới đầu gối nạn nhân, người này nắm lấy cổ tay người kia
Ôm chặt người nạn nhân, cùng nâng lên và di chuyển chậm sao cho lưng người cứu vẫn thẳng
2.2 Phương pháp khiêng:
- Áp dụng trong trường hợp: nạn nhân bị tổn thương cột sống, không bị choáng, không
bị gãy xương chi, không bị gãy xương chậu, không
bị tổn thương vùng vai
- Các bước thực hiện:
Một người ngồi phía sau lưng nạn nhân, luồn hai tay dưới nách nạn nhân và nắm chặt lấy cổ tay nạn nhân
Người kia luồn hai tay dưới gối nạn nhân rồi cùng nâng lên
2.3 Khiêng nạn nhân bằng ghế:
- Áp dụng trong trường hợp:
Trang 4Kỹ năng thủ thuật
+ Nạn nhân tỉnh, không bị tổn thương cột sống, không bị choáng, không bị gãy
xương chi, không bị gãy xương chậu …
+ Nạn nhân hôn mê, không thể áp dụng các biện pháp vận chuyển khác như cõng,
bế ẵm, khiêng tay; đặc biệt không thể vận chuyển bằng cáng: ví dụ cầu thang và thang máy có kích thước hẹp
- Các bước thực hiện:
Kiểm tra độ vững chắc của ghế trước khi sử dụng
Đặt nạn nhân ngồi lên ghế, hai tay bắt chéo phía trước, hai chân để thõng
Dùng cuộn băng lớn buộc ngang ngực nạn nhân vào thành ghế
Ngả ghế ra phía sau và khiêng nạn nhân Cần ít nhất là 2 người khiêng
3 Chuyển nạn nhân bằng cáng:
- Các loại cáng:
Cáng vải bạt
Cáng xe đẩy có đệm mút
Cáng cứng bằng kim loại hoặc bằng nhựa cứng
- Áp dụng trong trường hợp:
+ Nạn nhân hôn mê,
+ Chấn thương sọ não,
+ Chấn thương cột sống, đặc biệt là cột sống cổ sau khi đã được nẹp cố định,
Trang 5Kỹ năng thủ thuật
+ Đa chấn thương, choáng;
+ Vận chuyển nạn nhân với quãng đường dài…
- Cách khiêng nạn nhân lên cáng:
Ba hoặc bốn người ngồi một phía hoặc hai phía nạn nhân
Luồn tay dưới các vị trí: dưới cổ, dưới lưng, dưới thắt lưng, ngang mông,
dưới cẳng chân nạn nhân
Đồng thời cùng nâng nạn nhân lên đưa sang cáng, sao cho nạn nhân ở tư thế nằm thẳng, không gấp cột sống
- Cách khiêng cáng:
Có thể khiêng với 2 người hoặc 4 người Khi khiêng cáng nhóm hai người (phía đầu và cuối) phải bước trái chân nhau để
dễ đi và cáng không bị đu đưa
Trang 6Kỹ năng thủ thuật
D THỰC HÀNH: 60 phút
- Lần 1: 50 phút
SV chia thành từng nhóm 3 sinh viên thực hiện kỹ năng khám bụng Một SV làm bệnh nhân, một SV thực hiện, một SV quan sát và góp ý
- Lần 2: (10 phút) Chọn 1 SV
+ SV thực hiện các bước kỹ năng khám bụng trên 1 sinh viên khác
+ Các SV còn lại nhận xét và đóng góp ý kiến
- CBG nhận xét và tổng kết
E ĐÁNH GIÁ:
Thi cuối module theo OSPE