Hệ thống chính trị cơ sở ở địa bàn biên giới có vị trí, vai trò rất quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay. Xây dựng HTCTCS ở các xã, phường biên giới vững mạnh toàn diện là vấn đề có ý nghĩa chiến lược đối với cách mạng nước ta, là cơ sở để củng cố lòng tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và chế độ xã hội chủ nghĩa, góp phần giữ vững ổn định chính trị, nâng cao hiệu quả lãnh đạo, điều hành của cấp uỷ, chính quyền và hoạt động của các tổ chức quần chúng ở địa phương, tạo nền tảng chính trị xã hội vững chắc để các xã, phường biên giới phát triển về kinh tế, văn hoá, xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh
Trang 1“Vai trò của cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới tỉnh Lai Châu trong xây dựng hệ thống chính trị cơ sở hiện nay”
Hệ thống chính trị cơ sở ở địa bàn biên giới có vị trí, vai trò rất quan trọngtrong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay.Xây dựng HTCTCS ở các xã, phường biên giới vững mạnh toàn diện là vấn đề có
ý nghĩa chiến lược đối với cách mạng nước ta, là cơ sở để củng cố lòng tin củanhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và chế độ xã hội chủ nghĩa, góp phần giữvững ổn định chính trị, nâng cao hiệu quả lãnh đạo, điều hành của cấp uỷ, chínhquyền và hoạt động của các tổ chức quần chúng ở địa phương, tạo nền tảng chínhtrị - xã hội vững chắc để các xã, phường biên giới phát triển về kinh tế, văn hoá,
xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh Xây dựng HTCTCS ở địa bàn biên giớivững mạnh là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, của cả HTCT, trong đóBĐBP nói chung và cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới nói riêng
có vai trò quan trọng
Lai Châu là tỉnh miền núi biên giới, có nhiều dân tộc, tôn giáo ở phía TâyBắc của Tổ quốc, có vị trí chiến lược quan trọng về kinh tế, văn hoá, xã hội và anninh, quốc phòng, song cũng là một trong những tỉnh nghèo và khó khăn nhấttrong cả nước Những năm qua, quán triệt và thực hiện đường lối chủ trương củaĐảng, chính sách của Nhà nước, HTCTCS và nhân dân các dân tộc Lai Châu đã
nỗ lực phấn đấu vượt qua nhiều khó khăn, tích cực phát triển kinh tế - xã hội, giữvững ổn định chính trị, tăng cường quốc phòng, an ninh, cải thiện và từng bướcnâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân Tuy nhiên, trước yêu cầu mớicủa sự nghiệp cách mạng, HTCTCS tỉnh Lai Châu đặc biệt là HTCTCS ở địa bànbiên giới còn bộc lộ nhiều bất cập, hạn chế cả về tổ chức, nội dung và phươngthức hoạt động
Là một bộ phận của lực lượng vũ trang đóng quân trên địa bàn, có quan hệgắn bó với Đảng bộ, chính quyền, đoàn thể và nhân dân, BĐBP tỉnh Lai Châu có
Trang 2trách nhiệm xây dựng HTCTCS nói riêng và xây dựng địa phương vững mạnh vềkinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh nói chung Đó là sự thểhiện bản chất, truyền thống tốt đẹp của “Bộ đội Cụ Hồ”, là vinh dự và tình cảmsâu nặng của cán bộ, chiến sĩ BĐBP với đồng bào các dân tộc của tỉnh, đồng thờicũng là cơ sở để BĐBP tỉnh hoàn thành tốt nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền an ninhbiên giới quốc gia
Thời gian qua, thực hiện chủ trương của Bộ tư lệnh BĐBP và Tỉnh ủy, Ủyban nhân dân các tỉnh có biên giới về việc “cử cán bộ biên phòng tăng cường chocác xã biên giới, hải đảo để trực tiếp giúp cấp ủy, chính quyền địa phương xâydựng HTCTCS”, BĐBP tỉnh Lai Châu đã cử nhiều lượt cán bộ trực tiếp tham giaxây dựng HTCTCS ở địa bàn biên giới của tỉnh Trải qua hơn 8 năm tổ chức thựchiện, cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới tỉnh Lai Châu về cơ bản
đã phát huy tốt vai trò của mình cùng với cấp ủy, chính quyền địa phương gópphần xây dựng, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của cấp ủy, chính quyền
và các tổ chức quần chúng Tuy nhiên, thực tiễn hoạt động của cán bộ biên phòngtăng cường cho các xã biên giới ở đây vẫn còn bộc lộ không ít hạn chế, bất cập
Đó là những hạn chế về trách nhiệm, trình độ năng lực, kinh nghiệm xây dựngHTCTCS của đội ngũ này; đó là những bất cập về cơ chế, chính sách, sự phối hợpgiữa các lực lượng liên quan để bảo đảm cho đội ngũ này hoạt động có hiệu quả…Trước yêu cầu xây dựng HTCTCS vững mạnh ở địa bàn biên giới hiện nay đòihỏi phải tiếp tục phát huy hơn nữa vai trò của đội ngũ cán bộ biên phòng tăngcường cho các xã biên giới nhằm xây dựng HTCTCS đủ sức hoàn thành nhiệm vụlãnh đạo, tổ chức xây dựng các xã biên giới vững về chính trị, mạnh về kinh tế,bảo vệ vững chắc chủ quyền của Tổ quốc
Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VAI TRÒ CỦA CÁN BỘ BIÊN PHÒNG TĂNG CƯỜNG CHO CÁC XÃ BIÊN GIỚI TỈNH LAI CHÂU TRONG XÂY DỰNG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ
Trang 31.1 Những vấn đề lý luận cơ bản về vai trò của cán bộ biên phòng
tăng cường cho các xã biên giới tỉnh Lai Châu trong xây dựng hệ thống chính trị cơ sở
1.1.1 Quan niệm và đặc điểm hệ thống chính trị cơ sở ở các xã biên giới tỉnh Lai Châu
HTCTCS là một cấp trong HTCT của đất nước, mang đầy đủ những đặcđiểm chung của HTCT đang vận hành ở nước ta Nói đến HTCTCS là nói đến
hệ thống tổ chức, bộ máy, nội dung và phương thức hoạt động của các tổ chứcđảng, chính quyền, mặt trận và các đoàn thể chính trị - xã hội của quần chúng
ở cơ sở (xã, phường, thị trấn) HTCTCS có vai trò rất quan trọng trong việc tổchức và vận động nhân dân thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, phápluật của Nhà nước, tăng cường đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy quyền làmchủ của dân dân, huy động mọi khả năng phát triển kinh tế - xã hội, tổ chứccuộc sống của cộng đồng dân cư Chủ tịch Hồ Chí Minh từng chỉ rõ: “Về mặthành chính, cấp xã là gần gũi dân nhất, là nền tảng của hành chính, cấp xã
làm được việc thì mọi công việc đều xong xuôi” [31, tr.371] HTCTCS ở
nước ta vận hành theo cơ chế Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làmchủ, bảo đảm “Toàn bộ tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị nước tatrong giai đoạn mới là nhằm xây dựng và từng bước hoàn thiện nền dân chủ
xã hội chủ nghĩa, bảo đảm quyền lực thuộc về nhân dân” [18, tr 19]
Xét về cấu trúc, HTCTCS là một chỉnh thể thống nhất bao gồm các
thiết chế chính trị như tổ chức cơ sở đảng, chính quyền cơ sở, Mặt trận Tổquốc và các đoàn thể nhân dân, được tổ chức và hoạt động theo những nguyêntắc nhất định và gắn bó hữu cơ với nhau Mỗi thành tố hợp thành trongHTCTCS có vị trí, vai trò, chức năng khác nhau, song đều vận hành theo cơchế đảng lãnh đạo, chính quyền quản lý, nhân dân lao động làm chủ
Lai Châu là tỉnh biên giới đa dân tộc, có nhiều tôn giáo nằm ở vị tríchiến lược quan trọng phía Tây Bắc của Tổ quốc Diện tích tự nhiên của tỉnh
là 9.059,4 km², phía Bắc giáp với tỉnh Vân Nam - nước Cộng hoà dân chủ
Trang 4nhân dân Trung Hoa (Trung Quốc), phía Nam giáp tỉnh Sơn La, phía Đônggiáp với tỉnh Lào Cai, phía Đông Nam giáp tỉnh Yên Bái, phía Tây và phíaTây Nam giáp tỉnh Điện Biên.
Là một tỉnh mới được chia tách từ tỉnh Lai Châu cũ (01/01/2004), dân sốtỉnh Lai Châu hiện nay vào khoảng hơn 371.000 người (theo kết quả điều tradân số, ngày 01/4/2009 dân số Lai Châu là 370.135 người); trong đó, khu vựcbiên giới có khoảng 13.803 hộ/71.513 khẩu, gồm 10 dân tộc: Mông, Dao,Thái, Kinh, Giáy, Mảng, La Hủ, Hà Nhì, Khơ Mú, Nhắng Các dân tộc cư trú,sinh sống đan xen, rải rác trên các triền núi cao, thung lũng và ven sông suốitheo phong tục, tập quán của từng dân tộc
Trong những năm qua, mặc dù Đảng và Nhà nước đã dành nhiều sự quantâm, đầu tư phát triển kinh tế - xã hội nhưng do những điều kiện đặc thù, LaiChâu vẫn là một trong những tỉnh biên giới nghèo nhất của cả nước, đời sốngđồng bào các dân tộc trong tỉnh còn rất nhiều khó khăn, tình hình an ninhchính trị, trật tự an toàn xã hội ở nhiều địa bàn của tỉnh đang diễn biến phứctạp HTCT các cấp của Lai Châu trong thời gian qua tuy đã được củng cố vàtăng cường nhưng nhìn chung chất lượng hoạt động chưa cao, việc xác địnhvai trò, chức năng, nhiệm vụ và mối quan hệ giữa các thành tố trong HTCTcác cấp nhất là ở cơ sở còn nhiều bất cập ảnh hưởng đến quá trình thực hiệncác nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh của tỉnh.Đặc biệt, đối với địa bàn biên giới của tỉnh, nơi địa hình chủ yếu là núi cao,rừng rậm, giao thông đi lại khó khăn, điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, dân cưsinh sống phân tán, tỉ lệ đói nghèo, mù chữ cao, hoạt động của các loại tộiphạm phức tạp thì việc xây dựng, củng cố và phát huy vai trò của HTCTCSnơi đây càng gặp nhiều khó khăn, bất cập
HTCTCS ở các xã biên giới tỉnh Lai Châu là một bộ phận của HTCTCS tỉnh; được cấu thành bởi các thành tố: tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận
Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân cấp xã và mối quan hệ hữu cơ giữa các
Trang 5thành tố ấy; hoạt động theo cơ chế đảng lãnh đạo, chính quyền quản lý, nhân dân các dân tộc biên giới làm chủ, hợp thành chỉnh thể lãnh đạo, quản lý và
tổ chức quần chúng nhân dân trên địa bàn biên giới thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước và địa phương, đồng thời phát huy vai trò làm chủ của nhân dân ở địa bàn biên giới.
Cấu trúc HTCTCS ở các xã biên giới tỉnh Lai Châu bao gồm tổ chức cơ
sở đảng, chính quyền (hội đồng nhân dân và ủy ban nhân dân), Mặt trận Tổquốc và các đoàn thể chính trị - xã hội HTCTCS ở các xã biên giới tỉnh LaiChâu là một chỉnh thể các thiết chế gắn liền với hệ thống các quan hệ, các lớpquan hệ giữa tổ chức và con người Vì vậy, các tổ chức của HTCTCS ở các xãbiên giới không chỉ có mối quan hệ với nhau mà còn có mối quan hệ giữa nóvới các bộ phận khác theo chiều dọc và chiều ngang, trong đó có các mốiquan hệ, tác động qua lại với các cấp của HTCT chung và quan hệ chặt chẽvới tổ chức đảng, đoàn thể và cộng đồng tự quản ở khu vực biên giới
Trong HTCTCS ở các xã biên giới tỉnh Lai Châu, tổ chức cơ sở đảng(chi bộ, đảng bộ cơ sở) là nền tảng của Đảng, là hạt nhân chính trị ở cơ sở, là
“gốc rễ của Đảng” trực tiếp lãnh đạo HTCTCS Các tổ chức cơ sở đảng thực
hiện sự lãnh đạo bằng việc đề ra chủ trương, nghị quyết; thông qua tổ chức vàcán bộ; bằng việc kiểm tra, giám sát, tuyên truyền, giáo dục, thuyết phục và
đề cao tính kỷ luật tự giác
Chính quyền các xã biên giới thực hiện chức năng quản lý nhà nướctrong phạm vi địa giới hành chính Chính quyền các xã biên giới tỉnh LaiChâu là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng, quyền và lợi ích của nhân dâncác dân tộc anh em trên địa bàn biên giới; thực hiện chức năng quản lý nhànước ở địa phương, trên cơ sở Hiến pháp, pháp luật, dưới sự lãnh đạo của tổchức cơ sở đảng; phản ánh bản chất của chế độ ta là chế độ dân chủ, nghĩa làđồng bào các dân tộc trên địa bàn biên giới là người làm chủ
Trang 6Mặt trận Tổ quốc cùng các tổ chức chính trị - xã hội ở các xã biên giới là
cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân Các tổ chức đoàn thể chính trị - xãhội ở các xã biên giới có vai trò đoàn kết nhân dân các dân tộc trên địa bàn,chăm lo lợi ích của các thành viên, thực thi quyền và nghĩa vụ của công dân,thắt chặt mối liên hệ giữa các tổ chức cơ sở đảng, chính quyền và nhân dân cácdân tộc ở biên giới
Chức năng cơ bản của HTCTCS ở các xã biên giới tỉnh Lai Châu là phát
triển kinh tế - xã hội ở địa phương, xây dựng và hoàn thiện nền dân chủ xãhội chủ nghĩa, bảo đảm quyền lực thuộc về nhân dân các dân tộc ở địa bànbiên giới, trấn áp mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địchtrên địa bàn và tham gia thực hiện tốt công tác đối ngoại HTCTCS ở các xãbiên giới tỉnh Lai Châu vận hành theo nguyên tắc: tổ chức cơ sở đảng lãnhđạo, chính quyền xã quản lý, nhân dân các dân tộc trên địa bàn làm chủ,HTCTCS ở các xã biên giới tỉnh Lai Châu có vai trò đặc biệt quan trọng trongviệc tổ chức và vận động nhân dân địa phương thực hiện đường lối, chủtrương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và của HTCT cấp trên,tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy quyền làm chủ của nhândân, huy động mọi khả năng phát triển kinh tế - xã hội, tổ chức cuộc sống củacộng đồng dân cư trên địa bàn các xã biên giới
* Đặc điểm hệ thống chính trị cơ sở ở các xã biên giới tỉnh Lai Châu
HTCTCS ở các xã biên giới tỉnh Lai Châu mang đầy đủ những đặc điểmcủa HTCTCS song do đặc thù biên giới, vùng sâu, vùng xa với những nétriêng của địa bàn biên giới tỉnh Lai Châu nên HTCTCS các xã biên giới nơiđây mang những đặc điểm nổi bật đó là:
Một là, HTCTCS ở các xã biên giới tỉnh Lai Châu có nhiệm vụ nặng nề, vừa giữ vững an ninh chính trị, bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới, phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói giảm nghèo,
Trang 7vừa phải trực tiếp tham gia thực hiện công tác đối ngoại nhằm xây dựng biên giới hòa bình ổn định và hữu nghị.
Với đặc thù của địa bàn biên giới lại thuộc một trong những tỉnh nghèocủa đất nước nên các xã biên giới của tỉnh Lai Châu đang gặp rất nhiều khókhăn, thách thức trong quá trình phát triển đi lên Trong bối cảnh đó,HTCTCS các xã biên giới có nhiệm vụ rất nặng nề so với các địa phươngkhác của tỉnh HTCTCS các xã biên giới tỉnh Lai Châu không chỉ trực tiếplãnh đạo và tổ chức cho nhân dân địa phương giữ vững an ninh chính trị, bảo
vệ vững chắc chủ quyền biên giới mà còn phải tập trung phát triển kinh tế - xãhội, thực hiện có hiệu quả các chính sách xóa đói giảm nghèo ở địa phương.Những nhiệm vụ nêu trên càng trở nên nặng nề khi các xã biên giới chủ yếunằm ở địa hình đồi núi có độ dốc cao, cơ sở hạ thầng thấp kém, giao thông đilại khó khăn; đời sống vật chất tinh thần của nhân dân còn nhiều thiếu thốn,
“tỷ lệ nghèo đói còn ở mức cao chiếm 68,9%, trình độ dân trí còn thấp, tìnhtrạng trẻ em bỏ học và tái mù chữ có chiều hướng gia tăng” [23, tr.1] Trênđịa bàn, các tệ nạn xã hội và các loại tội phạm như vận chuyển, tàng trữ, sửdụng các chất ma túy, lừa gạt buôn bán phụ nữ trẻ em qua biên giới, trộm cắp,lợi dụng tín ngưỡng tôn giáo truyên truyền đạo trái pháp luật… còn diễn biếnphức tạp ảnh hưởng đến an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội
Trong địa bàn 23 xã biên giới của tỉnh có tới 10 dân tộc cùng sinh sốngvới phong tục tập quán và các mối quan hệ dân tộc đa dạng, điều đó cũng đặt
ra cho HTCTCS ở đây nhiều vấn đề khó khăn, phức tạp trong giải quyết vấn
đề dân tộc và thực hiện đại đoàn kết dân tộc cũng như trong tiến hành cácchương trình, dự án xóa đói giảm nghèo Biên giới mặc dù đã hoàn thiện việccắm mốc nhưng việc bảo vệ chủ quyền lãnh thổ thuộc phạm vi của tỉnh vẫn lànhiệm vụ thường trực và đang trở nên phức tạp với những vụ việc xâm canh,xâm cư thường xuyên xảy ra Đặc thù của địa bàn biên giới cũng đặt ra choHTCTCS các xã biên giới những yêu cầu, đòi hỏi cao trong việc quán triệt vàthực hiện tốt quan điểm, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước nhằm
Trang 8giải quyết tốt mối quan hệ giữa chính quyền và nhân dân trong địa bàn tỉnhvới chính quyền và nhân dân nước bạn, qua đó góp phần xây dựng biên giớihòa bình, ổn định và hữu nghị.
Hai là, số lượng đảng viên còn ít, trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ đảng, chính quyền và chất lượng của HTCTCS ở địa bàn biên giới còn thấp.
Trên địa bàn các xã biên giới tỉnh Lai Châu hiện có 22 Đảng bộ, 277 chi
bộ trực thuộc với 1941 đảng viên Trong đó, có 337 đảng viên nữ, 1581 đảngviên là người dân tộc thiểu số [phụ lục 2] Nhìn chung, trình độ, năng lực củađội ngũ cán bộ đảng, chính quyền và chất lượng của các tổ chức đoàn thể trênđịa bàn biên giới của tỉnh còn nhiều hạn chế Điều đó đã ảnh hưởng trực tiếptới việc phát huy vai trò của HTCTCS ở đây trong thực hiện các nhiệm vụchính trị nhất là trong phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ chủ quyền an ninhbiên giới quốc gia Hiện nay, ở địa bàn biên giới tỉnh Lai Châu vẫn còn 5 bảnchưa có đảng viên, 25 bản chưa đủ đảng viên để thành lập chi bộ
Đội ngũ cán bộ, đảng viên ở các xã biên giới tỉnh Lai Châu không chỉthiếu về số lượng mà còn có nhiều hạn chế về trình độ và năng lực công tác,chất lượng thực hiện nhiệm vụ của đội ngũ này cũng chưa đồng đều ngaytrong HTCTCS từng địa phương và giữa các địa phương trong địa bàn biêngiới Trong đó, một số cán bộ, đảng viên có biểu hiện thiếu trách nhiệm, bảnlĩnh chính trị chưa vững vàng, đôi khi còn bị lôi kéo tham gia các hoạt động
vi phạm pháp luật và tệ nạn nạn xã hội, như: truyền đạo trái pháp luật; xuấtnhập cảnh trái phép; vi phạm luật hôn nhân và gia đình; đánh bạc Số liệutổng kết công tác vận động quần chúng năm 2012 của BĐBP tỉnh Lai Châucho thấy, đến cuối năm 2012 số lượng cán bộ, đảng viên theo đạo trên địa bànbiên giới tỉnh vẫn còn khá nhiều Cụ thể: Đảng viên 20 người, cán bộ chuyêntrách xã và công chức xã 27 người, cán bộ không chuyên trách và cán bộ cấpthôn, bản 43 người [4, tr.2] Thực tế đó đã ảnh hưởng trực tiếp tới uy tín, nănglực lãnh đạo của các cấp uỷ đảng, chính quyền địa phương đối với quầnchúng nhân dân trên địa bàn
Trang 9Mặt khác trong điều kiện còn nhiều hạn chế về trình độ, năng lực củađội ngũ cán bộ nhất là những cán bộ chủ chốt, chất lượng hoạt động củaHTCTCS ở địa bàn biên giới cũng tồn tại rất nhiều bất cập, một số tổ chứcđoàn thể ở một số xã biên giới của tỉnh còn hoạt động mang tính hình thức,thiếu nề nếp Đánh giá tổng kết chất lượng hoạt động của chính quyền và cácđoàn thể quần chúng ở 22 xã biên giới năm 2012 (hiện nay là 23 xã, thêm 01
xã mới được chia tách đầu năm 2013) cho thấy: Đối với chất lượng hoạt độngcủa cơ quan công an vẫn còn tới 10/22 xã có chất lượng hoạt động ở mứctrung bình và 01/22 xã ở mức yếu; chất lượng hoạt động của Mặt trận Tổquốc xã còn 10/22 xã ở mức trung bình; chất lượng hoạt động của tổ chứcĐoàn thanh niên cấp xã ở mức trung bình vẫn còn tới 16/22 xã [phụ lục 3,4].Đây là một trong những điều kiện thuận lợi để các thế lực thù địch và bọn tộiphạm triệt để lợi dụng để tuyên truyền hạ thấp uy tín của HTCTCS địaphương; kích động, mua chuộc, dụ dỗ, lôi kéo quần chúng tham gia các hoạtđộng gây mất ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn biên giới
Ba là, HTCTCS ở các xã biên giới tỉnh Lai Châu hoạt động trong điều kiện khó khăn khi tình hình dân tộc, tôn giáo, an ninh trật tự, vấn đề xâm canh, xâm cư và các loại tội phạm ở khu vực biên giới diễn biến phức tạp.
Là một tỉnh biên giới có vị trí chiến lược về quốc phòng - an ninh phíaTây Bắc của Tổ quốc, vì vậy quá trình tổ chức và hoạt động của HTCTCStỉnh Lai Châu luôn bị các thế lực thù địch chống phá quyết liệt Trước hết,chúng tập trung lợi dụng vấn đề dân tộc để kích động “bản sắc riêng” của cácdân tộc trên địa bàn, tuyên truyền, xuyên tạc về thành phần dân tộc trong cơcấu, nhân sự cán bộ của HTCTCS, tìm cách phá hoại và ngăn không cho nhândân tham gia các đoàn thể ở địa phương, cắt đứt mối liên hệ giữa nhân dânvới HTCTCS
Bên cạnh đó, chúng tập trung mua chuộc, lôi kéo nhân dân địa phươngđặc biệt là những cán bộ người dân tộc thiểu số tham gia truyền đạo trái pháp
Trang 10luật gây ra tình hình phức tạp về tôn giáo trên địa bàn, ảnh hưởng trực tiếp tới
an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở khu vực biên giới Theo số liệuthống kê đến ngày 15/3/2010, ở khu vực biên giới tỉnh Lai Châu có tổng số1.190 hộ/7.288 khẩu theo đạo Tin lành trái pháp luật, tập trung ở 10 xã/52 bảnvới 34 điểm tổ chức sinh hoạt đạo và 37 đối tượng cầm đầu tích cực; 81hộ/377 khẩu (chủ yếu là dân tộc Mông) di dịch cư trái phép sang Trung Quốc,Lào và miền Trung - Tây Nguyên nước ta theo luận điệu tuyên truyền của cácthế lực thù địch nhằm thành lập “Vương quốc Mông tự trị” Tình hình trên đã
và đang gây nhiều khó khăn, phức tạp cho hoạt động của HTCTCS trên địabàn nhất là trong việc giữ vững ổn định chính trị, tạo sự đồng thuận của nhândân đối với quá trình thực hiện nhiệm vụ của cấp ủy, chính quyền địa phương.Cùng với những phức tạp về tình hình hoạt động tôn giáo, dưới sự tácđộng tiêu cực của mặt trái kinh tế thị trường, quá trình hội nhập, toàn cầuhoá tình hình an ninh trật tự ở địa bàn biên giới tỉnh Lai Châu cũng đang cónhiều diễn biến phức tạp Đặc biệt, tội phạm về ma tuý và các loại tội phạmnhư: giết người, cố ý gây thương tích, mua bán người, bắt cóc chiếm đoạt trẻ
em, lưu hành tiền giả và các tệ nạn xã hội có xu hướng phát triển đã ảnhhưởng tiêu cực đến sự ổn định ở khu vực biên giới; các vụ việc xâm canh,xâm cư phức tạp xảy ra gần đây cũng đang đặt ra những yêu cầu mới đối vớicông tác nắm tình hình, kịp thời phát hiện để đấu tranh, xử lý có hiệu quảnhằm bảo vệ vững chắc chủ quyền an ninh biên giới quốc gia Đặc điểm trênđặt ra nhiều vấn đề phức tạp đòi hỏi HTCTCS các xã biên giới tỉnh Lai Châuphải giải quyết trong quá trình hoạt động của mình nhằm thực hiện thắng lợicác nhiệm vụ chính trị của địa phương
1.1.2 Vai trò của cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới tỉnh Lai Châu trong xây dựng hệ thống chính trị cơ sở hiện nay
BĐBP tỉnh Lai Châu là lực lượng nòng cốt cùng nhân dân Lai Châu bảo
vệ vững chắc chủ quyền an ninh biên giới quốc gia với 273 km đường biêngiới và 70 mốc quốc giới (từ M16 đến M85) BĐBP tỉnh Lai Châu hiện nayđược biên chế gồm 01 tiểu đoàn huấn luyện, 13 đồn biên phòng đứng chân
Trang 11trên 4 huyện: Mường Tè, Sìn Hồ, Phong Thổ, Nậm Nhùn (mới chia tách năm2012), quản lý 23 xã biên giới với 224 bản và khu dân cư.
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chính trị trung tâm của mình, BĐBPtỉnh Lai Châu luôn xác định rõ: tham gia củng cố cơ sở chính trị, phát triển kinh
tế - xã hội ở các xã biên giới là một yêu cầu khách quan và có ý nghĩa chiến lượclâu dài nhằm góp phần xây dựng nền biên phòng toàn dân vững mạnh
Trên cơ sở quán triệt Chỉ thị số 15/CT-TTg ngày 28/3/1998 của Thủ
tướng Chính phủ về “Tăng cường chỉ đạo xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng - an ninh ở các xã biên giới, hải đảo”; Nghị quyết số 150/ĐUQSTW ngày 08/8/1998 của Đảng ủy Quân sự Trung ương “Nghị quyết về việc Quân đội tham gia lao động sản xuất, làm kinh tế, phát huy vai trò nòng cốt tham gia xây dựng và phát triển kinh tế, xã hội, củng cố quốc phòng an ninh trên các địa bàn chiến lược” và Đề án số 3531/QP ngày 09/11/1998 của Bộ Quốc phòng về việc “Bộ đội Biên phòng tham gia chương trình phát triển văn hóa ở các xã, phường biên giới, hải đảo”, Đảng ủy BĐBP
đã ra Nghị quyết 24/NQ-ĐU ngày 20/12/1998, Nghị quyết chuyên đề về việc
“BĐBP tham gia lao động sản xuất làm kinh tế và tham gia xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội ở các xã, phường biên giới, hải đảo” Quán triệt và thực
hiện nghị quyết trên, BĐBP tỉnh Lai Châu đã phối hợp với Tỉnh ủy, Ủy bannhân dân tỉnh Lai Châu tích cực triển khai công tác cử cán bộ biên phòng tăngcường cho các xã biên giới đặc biệt khó khăn trong tỉnh
Việc tăng cường cán bộ biên phòng cho các xã biên giới là nhằm gópphần xây dựng, củng cố làng, bản, xã biên giới vững mạnh toàn diện khắcphục tình trạng “không có đảng viên” ở các thôn, bản trên khu vực biên giới,đẩy mạnh việc phát triển kinh tế, xây dựng và nâng cao đời sống nhân dân tạo chỗ dựa vững chắc cho BĐBP tỉnh hoàn thành nhiệm vụ xây dựng, quản
lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia
Đến nay, BĐBP tỉnh Lai Châu đã cử được nhiều đợt cán bộ tăng cườngcho các xã biên giới và hiện đang có 21 cán bộ trực tiếp đảm nhiệm các chức
Trang 12danh chủ chốt và tham gia xây dựng HTCTCS của 21 xã biên giới, trong đó
có 01 đồng chí giữ chức danh Bí thư Đảng ủy xã, 15 đồng chí giữ chức danhPhó bí thư và 05 đồng chí tăng cường trực tiếp giúp nâng cao hiệu quả hoạtđộng của tổ chức đảng, chính quyền, các tổ chức đoàn thể của 05 xã
Cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới tỉnh Lai Châu là những quân nhân chuyên nghiệp, là đảng viên của các đồn biên phòng thuộc biên chế của BĐBP tỉnh có đủ phẩm chất, năng lực theo yêu cầu, được địa phương tín nhiệm; được Bộ Tư lệnh BĐBP, Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh Lai Châu
và cấp ủy Đảng, chính quyền cấp trên lựa chọn, quyết định bố trí tham gia vào HTCTCS nhằm xây dựng khu vực biên giới tỉnh Lai Châu vững mạnh.
Cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới tỉnh Lai Châu hiệnnay đều là những đồng chí đã có thời gian công tác nhất định trên địa bàn, amhiểu địa phương, có kinh nghiệm trong thực hiện nhiệm vụ tăng cường cắm
xã Nhiều đồng chí đã trực tiếp tham gia công tác tăng cường cắm xã từ năm
2005, thông qua thực tiễn thực hiện nhiệm vụ được nhân dân các xã biên giới
và cấp trên tín nhiệm bố trí vào các chức danh Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy xã.Việc bố trí đội ngũ cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới củatỉnh hiện nay chủ yếu xuất phát từ đòi hỏi thực tiễn của địa bàn biên giới Căn
cứ vào tình hình cụ thể của các xã biên giới và thực tiễn thực hiện nhiệm vụcủa từng cán bộ biên phòng tăng cường, Huyện ủy các huyện có biên giới và
Bộ Chỉ Huy BĐBP tỉnh thường xuyên có sự điều chỉnh, luân chuyển, bổ sunghoặc thay thế trong đội ngũ cán bộ biên phòng tăng cường cho phù hợp vớitình hình thực tế và yêu cầu, đòi hỏi của các xã biên giới
Vai trò của đội ngũ cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giớitỉnh Lai Châu trước hết được xác định dựa theo quy định số 27/QĐ-BTL ngày
09/4/1999 của Bộ tư lệnh BĐBP về Quy định tạm thời chức năng, nhiệm vụ mối quan hệ công tác của cán bộ tăng cường các xã biên giới, hải đảo Quy
-định 27 chỉ rõ: Cán bộ tăng cường phải nắm chắc tình hình mọi mặt ở địa bàn
và những chủ trương, kế hoạch công tác địa phương để đề xuất với ban chỉ
Trang 13huy đồn biên phòng làm tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương xâydựng, củng cố cơ sở chính trị, phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội ở xã Nhữngvấn đề cụ thể và cấp bách xảy ra trên địa bàn, chủ động trực tiếp làm thammưu đề xuất với cấp ủy, chính quyền địa phương giải quyết, đồng thời báocáo lại với ban chỉ huy đồn biết để tham mưu cho địa phương Khi được tăngcường cho các xã, người cán bộ biên phòng tăng cường xã có thể làm thammưu với cấp ủy, chính quyền địa phương trong xây dựng quy hoạch dân cư,quy hoạch xây dựng các trung tâm xã; gắn phát triển kinh tế - xã hội với quốcphòng và an ninh Theo dõi nắm chắc tình hình thực hiện các dự án phát triểnkinh tế - xã hội ở xã Cùng cấp ủy, chính quyền địa phương tuyên truyền vậnđộng nhân dân thực hiện tốt đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật củaNhà nước, nhiệm vụ chính trị của địa phương, giữ vững an ninh chính trị, trật
tự an toàn xã hội trong khu vực biên giới, bảo vệ vững chắc biên giới quốcgia Tham mưu cho cấp ủy, chính quyền xã biên giới xây dựng, bồi dưỡng độingũ cán bộ xã, thôn, bản, công an, dân quân, hoặc trực tiếp tham gia xóa mùchữ, phổ cập giáo dục tiểu học; tham gia các tổ đội tuyên truyền văn hóa Vai trò của đội ngũ cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giớitỉnh Lai Châu còn được chỉ rõ trong Quy chế số 113 - QC/PH ngày 04/6/2007của Đảng ủy BĐBP tỉnh Lai Châu và Huyện ủy Phong Thổ - Sìn Hồ - Mường
Tè Về phối hợp công tác giữa Đảng ủy Bộ đội Biên phòng tỉnh với Huyện ủy Phong Thổ, Sìn Hồ, Mường Tè; Nghị quyết số 14A/NQ-ĐU ngày 15/01/2008 của Đảng ủy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu Về Bộ đội biên phòng tỉnh tham gia xây dựng, củng cố cơ sở chính trị, thực hiện mô hình giúp dân phát triển kinh tế - xã hội Đặc biệt, Quy định số 155/QĐ-ĐU, ngày 28/8/2009 của Đảng ủy BĐBP tỉnh Lai Châu về Nhiệm vụ, mối quan hệ công tác, chế độ báo cáo của cán bộ BĐBP tỉnh tăng cường, giữ chức danh Phó Bí thư Đảng bộ xã biên giới đã nêu rõ: Nhiệm vụ của cán bộ BĐBP tỉnh tăng cường giữ chức
danh Phó Bí thư Đảng bộ xã biên giới là: Giúp Bí thư Đảng bộ xã thực hiệncông tác lãnh đạo của cấp ủy, của Đảng bộ; Tham mưu cho Ban chấp hành và
Trang 14trực tiếp chỉ đạo việc xây dựng, củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động củaMặt trận Tổ quốc, các tổ chức đoàn thể quần chúng, thực hiện chỉ đạo các mặtcông tác dân vận của Đảng; Tham mưu cho Đảng ủy thực hiện kế hoạch pháttriển đảng; Giải quyết công việc hành chính Đảng khi Bí thư đi vắng; Trựctiếp chỉ đạo Ủy ban kiểm tra Đảng ủy xã thực hiện tốt các chương trình kếhoạch kiểm tra, giám sát của cấp ủy, Ủy ban kiểm tra Đảng định kỳ, đột xuất,kiểm tra giám sát chuyên đề theo chỉ đạo của cấp trên [25, tr.1,2].
Trên cơ sở các văn bản nêu trên, từ thực tiễn việc thực hiện chức năng,nhiệm vụ của cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới tỉnh LaiChâu thời gian qua, có thể khái quát vai trò của cán bộ biên phòng tăng cườngcho các xã biên giới tỉnh Lai Châu trong xây dựng HTCTCS trên những nộidung cơ bản như sau:
Thứ nhất, cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới tỉnh Lai Châu là một lực lượng trực tiếp tham mưu, hướng dẫn, tham gia cùng HTCTCS lãnh đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương, trọng tâm là phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ vững chắc biên giới và thực hiện công tác đối ngoại.
Là những cán bộ được tuyển chọn trong lực lượng BĐBP tỉnh, cán bộbiên phòng tăng cường cho các xã biên giới của tỉnh Lai châu là lực lượngtrực tiếp tham mưu, hướng dẫn, tham gia cùng cấp ủy, chính quyền địaphương lãnh đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị của các xã biên giới.Những cán bộ tăng cường giữ chức danh Bí thư, Phó Bí thư thường trực Đảng
ủy xã là người trực tiếp chuẩn bị dự thảo nghị quyết hoặc tham gia cùng Đảng
bộ các xã biên giới xây dựng nghị quyết lãnh đạo và cùng Đảng ủy xã lãnhđạo tổ chức thực hiện những nội dung nghị quyết đề ra Trong điều kiện tìnhhình kinh tế - xã hội của các xã biên giới trong tỉnh còn nhiều khó khăn, anninh chính trị, trật tự an toàn xã hội diễn biến phức tạp, cán bộ biên phòngtăng cường cho các xã biên giới có trách nhiệm cùng HTCTCS tập trung lãnhđạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói giảm
Trang 15nghèo ở địa phương; phối hợp với đồn biên phòng đóng quân trên địa bàntham gia bảo vệ vững chắc biên giới và hướng dẫn nhân dân giải quyết tốtmối quan hệ với chính quyền và nhân dân nước láng giềng.
Trên cơ sở những ưu thế về kiến thức, trình độ so với đội ngũ cán bộ địaphương nhất là kiến thức về quốc phòng, an ninh, kinh tế, xã hội, cán bộ biênphòng tăng cường cho các xã biên giới phải đi đầu trong việc nắm bắt, quántriệt các chủ trương, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng
- an ninh của tỉnh, huyện, trực tiếp tham mưu, hướng dẫn cho chính quyền,các ban ngành ở địa phương xây dựng các kế hoach tổ chức thực hiện cho phùhợp với đặc điểm của địa phương mình Cán bộ biên phòng tăng cường chocác xã biên giới còn thông qua quá trình thực hiện nhiệm vụ của mình, phốihợp với các lực lượng khác nhất là đội vận động quần chúng của đồn biênphòng tuyên truyền vận động để đồng bào các dân tộc trên địa bàn hiểu rõ vềđường lối, chủ trương của Đảng, chính sách và luật pháp của Nhà nước; các
kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng - an ninh của địaphương, qua đó động viên họ cùng HTCTCS chung sức chung lòng thực hiện
có hiệu quả các mục tiêu, kế hoạch mà địa phương đề ra
Thứ hai, cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới tỉnh Lai Châu là một lực lượng trực tiếp tham mưu, hướng dẫn, tham gia xây dựng và nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức trong HTCTCS.
Quán triệt tư tưởng chỉ đạo của Đảng ủy BĐBP tỉnh Lai Châu: “Việctham gia củng cố cơ sở chính trị, xây dựng mô hình giúp dân phát triển kinh
tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh là nhiệm vụ chính trị vừa cấp báchvừa có tính cơ bản lâu dài nhằm góp phần xây dựng nền biên phòng toàn dânvững mạnh” [23, tr 2], đội ngũ cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biêngiới tỉnh Lai Châu là một lực lượng trực tiếp tham mưu, hướng dẫn, tham gia
Trang 16xây dựng và nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức trong HTCTCStrên địa bàn biên giới
Cán bộ biên phòng tăng cường phải trực tiếp tham gia xây dựng Đảng ủy
xã, tham mưu, hướng dẫn việc xây dựng các tổ chức đảng ở địa phương vữngmạnh Thông qua quá trình công tác của mình, cán bộ biên phòng tăng cườngnhất là những đồng chí giữ chức danh Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy xã có tráchnhiệm cùng Đảng ủy xã tổ chức quán triệt, học tập các chỉ thị, nghị quyết của
tổ chức Đảng cấp trên cho các đảng viên; tập trung nâng cao chất lượng xâydựng và tổ chức thực hiện nghị quyết của Đảng bộ xã; duy trì nề nếp chế độsinh hoạt đảng; tham mưu cho Đảng ủy thực hiện kế hoạch phát triển đảng;cùng Đảng bộ xã xây dựng và thực hiện quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồidưỡng cán bộ địa phương; trực tiếp chỉ đạo, tham mưu, hướng dẫn Ủy bankiểm tra Đảng ủy xã thực hiện các chương trình, kế hoạch kiểm tra giám sát
về Đảng; Chỉ đạo và hướng dẫn việc xây dựng các chi bộ đảng ở địa phươngnhất là các chi bộ thôn bản, chi bộ các nhà trường vững mạnh
Cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới tỉnh Lai Châu cótrách nhiệm tham mưu và tham gia xây dựng Ủy ban nhân dân, Hội đồngnhân dân, Mặt trận Tổ quốc và các ban ngành của xã; tổ chức hướng dẫn,phối hợp với các lực lượng cấp trên giúp các cơ quan, ban ngành trong chínhquyền xã hoạt động có quy củ, nề nếp và từng bước hoàn thành chức năng,nhiệm vụ được giao Đội ngũ cán bộ biên phòng tăng cường còn có tráchnhiệm tham mưu nâng cao chất lượng hoạt động của Mặt trận Tổ quốc xã, tạo
cơ sở để tập hợp và phát huy sức mạnh của đồng bào các dân tộc sinh sốngtrong địa bàn nhằm thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ chính trị của địa phương;tham mưu, hướng dẫn và chỉ đạo việc xây dựng, củng cố các tổ chức đoàn thểquần chúng như: Đoàn thanh niên, Hội liên hiệp phụ nữ, Hội cựu chiến binh
Trang 17xã để các tổ chức này đi vào hoạt động có nề nếp, hiệu quả và phát huy vaitrò của mình trong việc thúc đẩy sự phát triển mọi mặt của địa phương.
Thứ ba, cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới tỉnh Lai Châu là một lực lượng trực tiếp bồi dưỡng trình độ chính trị, nâng cao năng lực công tác cho đội ngũ cán bộ, đảng viên trong HTCTCS.
Đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là những cán bộ chủ chốt trongHTCTCS các xã biên giới chính là những hạt nhân nền tảng để xây dựng vànâng cao chất lượng hoạt động của HTCTCS ở địa bàn biên giới Vì vậy,trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của mình, cán bộ biên phòng tăngcường cho các xã biên giới tỉnh Lai Châu phải phát huy vai trò là một lựclượng trực tiếp bồi dưỡng trình độ chính trị, nâng cao năng lực công táccho đội ngũ này Phát huy những ưu thế về kiến thức, trình độ và năng lựccủa bản thân, lực lượng cán bộ biên phòng tăng cường có trách nhiệm trựctiếp bồi dưỡng nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên trong HTCTCScác xã biên giới về đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luậtNhà nước; về vai trò, chức năng của HTCTCS, về kiến thức quốc phòng,
an ninh và đối ngoại
Cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới tỉnh Lai Châu còn cótrách nhiệm phối hợp với các ban ngành của Huyện và cấp trên tiến hành bồidưỡng, tập huấn nhằm nâng cao năng lực làm việc, quản lý, điều hành của cán
bộ, đảng viên trong chính quyền và các ban ngành đoàn thể xã; tổ chức bồidưỡng, hướng dẫn đội ngũ cán bộ, đảng viên trong HTCTCS các xã biên giớihiểu rõ về vai trò, nhiệm vụ của từng tổ chức trong HTCTCS, tầm quan trọngcủa công tác phối kết hợp giữa các ban ngành, lực lượng trong thực hiệnnhiệm vụ chính trị của địa phương, từ đó giúp nâng cao hiệu quả công tácphối kết hợp trong thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, đảng viên trong HTCTCStrên địa bàn biên giới
Trang 181.1.3 Những nhân tố bảo đảm cho việc phát huy vai trò của cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới tỉnh Lai Châu trong xây dựng
hệ thống chính trị cơ sở
Việc phát huy vai trò của cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biêngiới tỉnh Lai Châu trong xây dựng HTCTCS phụ thuộc vào các nhân tố cơbản sau:
Một là, phẩm chất và năng lực của đội ngũ cán bộ biên phòng tăng cường
Phẩm chất và năng lực của đội ngũ cán bộ biên phòng tăng cường lànhân tố trực tiếp, quyết định nhất nhằm bảo đảm phát huy vai trò của đội ngũnày trong xây dựng HTCTCS Người cán bộ biên phòng tăng cường cho các
xã biên giới tỉnh Lai Châu cần phải có những yêu cầu về phẩm chất và nănglực trước hết là theo đúng tiêu chuẩn của cán bộ BĐBP cụ thể là: “Bản lĩnhchính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, lối sống trong sạch, lành mạnh,phương pháp xem xét khách quan, khoa học, nhạy bén với tình hình, sâu sát
cơ sở, có tín nhiệm Nắm được và biết vận dụng đúng đắn những quan điểm
cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối chínhtrị, quân sự, an ninh, kinh tế, đối ngoại, văn hóa, xã hội của Đảng, chính sách,pháp luật của Nhà nước, điều lệnh, điều lệ Quân đội, nắm vững chỉ thị, nghịquyết của cấp trên và cấp mình vào thực hiện nhiệm vụ Nắm vững nguyêntắc, chế độ, nội dung công tác đảng, công tác chính trị; có năng lực nghiêncứu tổng hợp công tác vận động quần chúng, tuyên truyền đặc biệt Nắm đượccông tác quân sự cấp chiến thuật, chiến dịch có liên quan; chức năng, nhiệm
vụ, biện pháp tổ chức, quản lý, bảo vệ bảo vệ biên giới của BĐBP” [36, tr.226, 227] Mặt khác, đặc thù nhiệm vụ riêng còn đòi hỏi cán bộ biênphòng tăng cường cho các xã biên giới tỉnh Lai Châu phải có trình độ kiến thứctoàn diện nhất là kiến thức về xây dựng và tổ chức hoạt động của HTCT; kiếnthức về kinh tế, dân tộc, tôn giáo, pháp luật, quản lý, về cách thức xây dựng các
Trang 19điểm sáng kinh tế, văn hoá và tổ chức đời sống văn hoá mới cho đồng bào, vềquan điểm vận động quần chúng của Đảng trong tình hình mới…
Phẩm chất và năng lực công tác tốt chính là cơ sở để người cán bộ biênphòng tăng cường phát huy nội lực hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ đượcgiao Phẩm chất đạo đức, tác phong, lối sống tốt đẹp, lành mạnh giúp ngườicán bộ biên phòng có ý thức tự giác, đề cao vai trò, trách nhiệm của bản thân,kiên trì với công việc, biết bám sát nhân dân, bám sát địa bàn, khắc phục khókhăn để phấn đấu vươn lên hoàn thành nhiệm vụ Năng lực công tác tốt giúpngười cán bộ biên phòng tăng cường có được sự chủ động và tính khoa họctrong công việc, tham gia có hiệu quả vào công tác xây dựng đảng, chínhquyền, các đoàn thể quần chúng và việc bồi dưỡng nâng cao trình độ cho độingũ cán bộ ở địa phương Nếu không có phẩm chất và năng lực đáp ứng yêucầu, nhiệm vụ, người cán bộ biên phòng tăng cường không thể đảm đương tốtcác cương vị, chức trách được phân công, theo đó kết quả tham gia phối hợpvới các lực lượng khác trong củng cố cơ sở chính trị, phát triển kinh tế - xãhội trên địa bàn cũng không cao Điều đó không chỉ trực tiếp ảnh hưởng đếnviệc phát huy vai trò của cán bộ biên phòng tăng cường trong xây dựngHTCTCS mà còn làm suy giảm niềm tin, sự tín nhiệm của cán bộ và nhân dânđịa phương đối với cán bộ biên phòng tăng cường
Hai là, quy chế, cơ chế để cán bộ biên phòng tăng cường thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ được giao
Hiện nay cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới tỉnh LaiChâu thực hiện nhiệm vụ của mình theo quy chế, cơ chế chung áp dụng cholực lượng cán bộ biên phòng tăng cường trong cả nước, đó là quy định số 27/
QĐ-BTL ngày 09/4/1999 của Bộ tư lệnh về Quy định tạm thời chức năng, nhiệm vụ - mối quan hệ công tác của cán bộ tăng cường các xã biên giới, hải đảo Bên cạnh đó cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới tỉnh Lai
Châu còn căn cứ vào quy chế phối hợp số 12 - QC/PH ngày 10/7/2006 giữaĐảng ủy BĐBP với Tỉnh ủy Lai Châu; Quy chế số 113 - QC/PH ngày 04/6/
Trang 202007 của Đảng ủy BĐBP tỉnh ủy Lai Châu và Huyện ủy Phong Thổ Sìn Hồ
-Mường Tè Về phối hợp công tác giữa Đảng ủy Bộ đội Biên phòng tỉnh với Huyện ủy Phong Thổ, Sìn Hồ, Mường Tè; kế hoạch phối hợp thực hiện nhiệm vụ
hàng năm giữa Đảng bộ BĐBP tỉnh Lai Châu với các huyện có đường biên giớitrong tỉnh Đặc biệt trong tham gia xây dựng HTCTCS hiện nay, đội ngũ cán bộbiên phòng tăng cường cho các xã biên giới tỉnh Lai Châu còn thực hiện nhiệm
vụ dựa theo quy định số 155 - QĐ/ĐU ngày 28/8/2009 của Đảng ủy BĐBP tỉnh
quy định về Nhiệm vụ, mối quan hệ công tác, chế độ báo cáo của cán bộ BĐBP tỉnh tăng cường, giữ chức danh Phó Bí thư Đảng bộ xã biên giới.
Việc xây dựng và hoàn thiện các quy chế, cơ chế trên không chỉ tạo ra cơ
sở pháp lý mà còn tạo điều kiện giúp cán bộ biên phòng tăng cường cho các
xã biên giới có “điểm tựa” để thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ được giao.Quy chế, cơ chế thực hiện công tác tăng cường cán bộ biên phòng cho các xãbiên giới giúp cán bộ biên phòng tăng cường xác định rõ trách nhiệm, quyềnhạn của mình trong thực hiện cương vị, chức trách được phân công; nhận thứcđược mối quan hệ của bản thân với các lực lượng khác trong tỉnh nhất là vớiBĐBP tỉnh, các huyện có biên giới, các đồn biên phòng và cấp ủy, chínhquyền địa phương trong quá trình thực hiện nhiệm vụ tăng cường
Là văn bản pháp lý trực tiếp hướng dẫn, chỉ đạo thực hiện công tác tăngcường cán bộ biên phòng cho các xã biên giới, quy chế, cơ chế còn giúp cán
bộ biên phòng tăng cường nắm được phương hướng phối kết hợp với các lựclượng khác trong tham gia củng cố cơ sở chính trị, phát triển kinh tế - xã hội ởđịa bàn công tác, quán triệt và thực hiện tốt chế độ thông tin, báo cáo với cấptrên, tham gia sơ, tổng kết định kỳ với các lực lượng có liên quan theo quyđịnh Quy chế, cơ chế cũng tạo ra điều kiện thuận lợi cho phép đội ngũ cán bộbiên phòng tăng cường phát huy tính chủ động, sáng tạo của bản thân trongquá trình thực hiện nhiệm vụ ở từng địa bàn cụ thể, là cơ sở để thống nhấtnhận thức trong các cấp, các ngành, trong cấp ủy và chính quyền địa phươngđối với công tác cử cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới, đối
Trang 21với các cương vị, chức danh mà cán bộ biên phòng được phân công, từ đó tạo
ra môi trường công tác thuận lợi cho đội ngũ cán bộ biên phòng tăng cường
Ba là, trách nhiệm và sự phối kết hợp giữa HTCT các cấp và BĐBP tỉnh Lai Châu trong xây dựng HTCTCS ở các xã biên giới
Trách nhiệm và sự phối kết hợp giữa HTCT các cấp và BĐBP tỉnh Lai
Châu trong xây dựng HTCTCS ở các xã biên giới là nhân tố quan trọng bảo
đảm cho việc phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ biên phòng tăng cườngtrong thực hiện các cương vị, chức danh được phân công, từ đó ảnh hưởngtrực tiếp đến hiệu quả tham gia xây dựng HTCTCS của đội ngũ này
Nói đến trách nhiệm và sự phối kết hợp giữa HTCT các cấp và BĐBPtỉnh Lai Châu trong xây dựng HTCTCS trước hết là nói đến trách nhiệm và sựphối kết hợp giữa Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân, các cơ quan, ban ngành của tỉnhvới Đảng ủy, Bộ chỉ huy và các cơ quan của BĐBP tỉnh Đó còn là tráchnhiệm và sự phối kết hợp giữa các huyện, các xã biên giới với các đồn biênphòng Nội dung phối kết hợp các lực lượng nêu trên tập trung vào những vấn
đề chủ yếu là: phối hợp lãnh đạo, chỉ đạo, xây dựng kế hoạch, hướng dẫn thựchiện nhiệm vụ xây dựng HTCTCS các xã biên giới; tổ chức bồi dưỡng độingũ cán bộ, đảng viên trong HTCTCS, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ biên phòngtăng cường; theo dõi kiểm tra kết quả tham gia xây dựng HTCTCS trên địabàn biên giới của các lực lượng thuộc quyền quản lý
Do đặc thù cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới là quânnhân của BĐBP tỉnh, trực tiếp chịu sự quản lý, chỉ huy của các đồn biênphòng, đồng thời thực hiện nhiệm vụ ở các xã biên giới dưới sự lãnh đạo, chỉđạo của Huyện ủy các huyện có biên giới và Đảng ủy địa phương nên việcphát huy trách nhiệm và sự phối kết hợp giữa các lực lượng có liên quan càng
có ảnh hưởng rất lớn đến quá trình tham gia xây dựng HTCTCS của cán bộbiên phòng tăng cường Phát huy tốt trách nhiệm và sự phối kết hợp giữaHTCT các cấp và BĐBP tỉnh là cơ sở thống nhất nhận thức và hành động
Trang 22giữa các lực lượng, tạo điều kiện, môi trường thuận lợi để cán bộ biên phòngtăng cường phát huy phẩm chất, năng lực của bản thân, phối hợp có hiệu quảvới HTCT các cấp và các cơ quan, đơn vị của BĐBP tỉnh trong xây dựngHTCTCS trên địa bàn biên giới.
Bốn là, chính sách bảo đảm đối với cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới tỉnh Lai Châu.
Quá trình thực hiện nhiệm vụ của cán bộ biên phòng tăng cường cho các
xã biên giới tỉnh Lai Châu trong thời gian qua cho thấy rằng vấn đề chính sáchbảo đảm là nhân tố rất quan trọng tác động trực tiếp tới hiệu quả thực hiệnnhiệm vụ của đội ngũ cán bộ biên phòng tăng cường trong xây dựng HTCTCS.Chính sách bảo đảm thiết thực, phù hợp, chính là “đòn bẩy” để động viên, cổ
vũ tích tích cực, năng động sáng tạo của cán bộ biên phòng tăng cường giúpđội ngũ này vượt qua khó khăn thực hiện thắng lợi nhiệm vụ được giao
Chính sách bảo đảm đối với cán bộ biên phòng tăng cường cho các xãbiên giới tỉnh Lai Châu bao gồm những chính sách bảo đảm chung về vật chất
và tinh thần của Đảng và Nhà nước áp dụng cho cán bộ công tác ở địa bànbiên giới, vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn của đất nước; nhữngchính sách của Quân đội và BĐBP về chế độ lương, phụ cấp, trần quân hàm,khen thưởng, kỷ luật, chính sách đào tạo, bồi dưỡng, chính sách hậu phươngquân đội Ngoài ra, tỉnh Lai Châu, BĐBP tỉnh và các huyện có biên giới cũng
có một số chính sách ưu tiên, hỗ trợ riêng dành cho cán bộ biên phòng tăngcường công tác ở địa bàn biên giới của tỉnh như chính sách hỗ trợ tập huấn,công tác phí…
Việc thực hiện đầy đủ và không ngừng bổ sung, hoàn thiện chính sáchbảo đảm cho cán bộ biên phòng tăng cường có ý nghĩa cả về vật chất và tinhthần to lớn Nó một mặt thể hiện sự quan tâm, tạo điều kiện và sự ghi nhậncủa các cấp, các ngành đối với những đóng góp của đội ngũ cán bộ biênphòng tăng cường trong tham gia xây dựng địa bàn biên giới Mặt khác, nócũng là động lực, là sự cổ vũ, động viên giúp đội ngũ cán bộ biên phòng tăng
Trang 23cường nói chung và cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới tỉnhLai Châu nói riêng yên tâm công tác, phát huy tốt phẩm chất, năng lực củabản thân, chủ động vượt qua khó khăn tham gia xây dựng HTCTCS ở địa bànbiên giới vững mạnh
1.2 Những vấn đề thực tiễn về vai trò của cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới tỉnh Lai Châu trong xây dựng hệ thống chính trị cơ sở
1.2.1 Đánh giá vai trò của cán bộ bộ biên phòng tăng cường cho các
xã biên giới tỉnh Lai Châu trong xây dựng hệ thống chính trị cơ sở
tế - xã hội ở địa phương.
Trên cơ sở nắm chắc những kiến thức về quốc phòng, an ninh và nghiệp vụbiên phòng, cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới trong tỉnh đã tiếnhành tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên trong HTCTCS vànhân dân trên địa bàn về vị trí chiến lược của địa bàn biên giới, yêu cầu, nhiệm
vụ bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia trong thời kỳ mới hiện nay, từ đótạo ra những chuyển biến rõ rệt về nhận thức, hành động của các lực lượngtrong quá trình tham gia bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới
Chỉ tính riêng trong năm 2012, cán bộ biên phòng tăng cường đã thammưu cho cấp ủy chính quyền các địa phương trên địa bàn biên giới tỉnh phốihợp với các đồn biên phòng và các ngành có liên quan tổ chức tuyên truyềnđược 792 buổi với 40.702 lượt người nghe về các nội dung: đường lối, chủtrương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; luật biên giới quốc gia;luật cư trú; luật hình sự, các Hiệp định, hiệp nghị, quy chế khu vực biên giới,cửa khẩu, nghị định thư phân giới cắm mốc biên giới Việt - Trung; tuyên
Trang 24truyền đồng bào các dân tộc không tin, không nghe theo các luận điệu xuyêntạc của các thế lực thù địch, các luận điệu mua chuộc, lôi kéo di cư tự do và
theo đạo trái pháp luật, thành lập “Vương Quốc Mông” Chính những hoạt
động tuyên truyền trực tiếp và hoạt động tham mưu có hiệu quả của cán bộbiên phòng tăng cường đã tạo cơ sở vững chắc để thống nhất nhận thức, pháthuy vai trò, trách nhiệm của HTCTCS và nhân dân trên địa bàn biên giớitrong thực hiện các nhiệm vụ an ninh, quốc phòng tạo môi trường thuận lợi đểthực hiện các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.Cán bộ biên phòng tăng cường cũng đã tham mưu đúng cho cấp ủy đảngđịa phương trong xây dựng các nghị quyết chuyên đề lãnh đạo nhiệm vụ quốcphòng, an ninh trên địa bàn; trực tiếp hướng dẫn, cùng chính quyền, các đoànthể và nhân dân địa phương phối hợp có hiệu quả với các đồn biên phòng bảo
vệ vững chắc đường biên, mốc giới trong phạm vi quản lý của địa phương.Thời gian qua, mặc dù những hoạt động như kè sông lấn đất, xâm canh xâmcư của phía đối diện vẫn thường xuyên xảy ra nhưng HTCTCS trên địa bànbiên giới tỉnh đã tích cực, chủ động phối hợp với BĐBP và các lực lượng cóliên quan tiến hành đấu tranh, ngăn chặn có hiệu quả Cán bộ biên phòng tăngcường cùng cấp ủy, chính quyền địa phương đã phối hợp chặt chẽ với các đồnbiên phòng để tuyên truyền, vận động quần chúng nhân dân tham gia cùngvới BĐBP tuần tra, bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới
Những cán bộ biên phòng tăng cường giữ chức danh Bí thư, Phó Bí thưĐảng ủy các xã biên giới đã thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ được giao,trực tiếp soạn thảo dự thảo và tham gia xây dựng nghị quyết lãnh đạo thựchiện các nhiệm vụ của các xã biên giới trong đó có nhiệm vụ bảo vệ chủquyền lãnh thổ và phát triển kinh tế - xã hội địa phương
Cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới của tỉnh cũng đã chủđộng nắm chắc tình hình mọi mặt của địa phương, kịp thời báo cáo và thammưu với cấp trên nhằm tháo gỡ những vướng mắc, qua đó từng bước nângcao chất lượng thực hiện các nhiệm vụ của HTCTCS Trong những năm vừa
Trang 25qua, cán bộ biên phòng tăng cường đã tham mưu có hiệu quả cho chính quyềnchỉ đạo lực lượng dân quân, công an xã phối hợp với các đồn biên phòng giảiquyết có hiệu quả các vụ việc gây mất an ninh, trật tự ở địa bàn nhất là các vụviệc liên quan đến tranh chấp đất đai, tuyên truyền đạo trái pháp luật, tàng trữ,vận chuyển và sử dụng trái phép chất ma túy, vượt biên trái phép, buôn bánphụ nữ và trẻ em qua biên giới Trong 2 năm từ 2011 đến 2012, HTCTCS đãphối hợp với các đồn biên phòng tổ chức giáo dục răn đe và đưa ra kiểm điểmtrước dân 06 đối tượng tham gia hoạt động tuyên truyền về cái gọi là “VươngQuốc Mông”; vận động nhân dân giao nộp được 07 thanh kiếm tự rèn, 187khẩu súng kíp, 48 nòng súng Riêng trong năm 2012, HTCTCS vận độngnhân dân đấu tranh tố giác tội phạm 52 vụ/ 81 đối tượng
Với sự tham mưu có hiệu quả của cán bộ biên phòng tăng cường,HTCTCS trên địa bàn biên giới tỉnh Lai Châu những năm qua cũng đã phốihợp khá tốt với BĐBP và các lực lượng có liên quan trong thực hiện nhiệm vụphòng, chống lụt bão - tìm kiếm cứu nạn, bảo vệ tính mạng, tài sản của nhândân địa phương Cán bộ biên phòng tăng cường đã tham mưu cho cấp ủy,chính quyền địa phương nắm chắc tình hình địa bàn, tình hình nhân dân, đặcbiệt là diễn biến của khí hậu, thời tiết để triển khai cho nhân dân chằng, néonhà cửa, phòng chống gió lốc, mưa đá; tích cực tuyên truyền nhân dân cácdân tộc phòng chống bão lũ, cháy rừng, sạt lở đất; có phương án di dời dânđến nơi an toàn khi có tình huống xảy ra Trong năm 2012, cấp ủy, chínhquyền và nhân dân xã Mù Sang cùng với xã Huổi Luông (huyện Phong Thổ)
đã cùng lực lượng biên phòng ở những địa bàn này huy động 1.766 ngày côngtham gia khắc phục hậu quả do bão lốc gây ra tại xã Mù Sang cho 49 nhà, 08lớp học; Giúp dân di chuyển nhà ra khỏi vùng có nguy cơ sạt lở tại bản U Gia,
xã Huổi Luông với 67 hộ/349 khẩu [4, tr.5]
Cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới tỉnh Lai Châu đãbước đầu tham mưu giúp HTCTCS thực hiện có hiệu quả một số chương trìnhphát triển kinh tế - xã hội và xóa đói giảm nghèo ở địa phương, như: Chương
Trang 26trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo; Chương trình phát triển kinh tế - xã hộicác xã đặc biệt khó khăn vùng đồng bào dân tộc và miền núi (Chương trình
135 giai đoạn II); Chương trình hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững đối với
61 huyện nghèo (theo Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP)…
Ngoài các chương trình, dự án của Nhà nước, tỉnh, huyện, cán bộ biênphòng tăng cường cho các xã biên giới cũng đã giúp cho cấp ủy, chính quyền
và nhân dân địa phương hiểu rõ về các chương trình, dự án tham gia củng cố
cơ sở chính trị, phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo vệ chủ quyền an ninhbiên giới quốc gia của BĐBP ở khu vực biên giới Thông qua hoạt động thammưu có hiệu quả của cán bộ biên phòng tăng cường một số dự án phát triểngiao thông, cơ sở hạ tầng, “đưa điện về bản” ở nhiều xã biên giới đang đượctriển khai thực hiện và đã có những kết quả bước đầu; các chương trình pháttriển kỹ thuật canh tác, chương trình chăn nuôi, trồng cây cao su… ở một số
xã biên giới cũng đang được đẩy mạnh Việc phối kết hợp giữa các địaphương trên địa bàn biên giới và BĐBP tỉnh trong thực hiện các chương trình,
dự án tham gia phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương do BĐBP chủ trì đãđạt được nhiều thành tựu Từ năm 2008 đến nay, BĐBP tỉnh đã phối hợp vớicấp ủy, chính quyền và nhân dân các xã biên giới thực hiện nhiều chươngtrình, dự án đạt kết quả cao như: dự án thành lập hợp tác xã Đoàn Kết chănnuôi gia súc, gia cầm, kết hợp trồng rừng tại bản Hùng Pèng, xã Ma Ly Pho(địa bàn đồn biên phòng 297); mô hình chăn nuôi Dê cao sản ở đồn 277 tạibản Trí Sáng xã Sin Suối Hồ huyện Phong Thổ; mô hình chăn nuôi gia súctập trung và trồng trọt cây ăn quả, cây lấy gỗ tại bản Phí Chi A xã Pa Vệ Sủhuyện Mường Tè
Đặc biệt, thực hiện đề án “Bộ đội biên phòng tỉnh Lai Châu tham mưucho địa phương, giúp dân tộc La Hủ ổn định cuộc sống, phát triển kinh tế, xóađói giảm nghèo gắn với bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia”, cán bộbiên phòng tăng cường cho 5 xã biên giới có dân tộc La Hủ sinh sống thuộchuyện Mường Tè đã phối hợp với các đồn biên phòng trên địa bàn tham mưu
Trang 27và giúp cấp ủy, chính quyền các địa phương triển khai thực hiện các chươngtrình, dự án định cư ổn định cuộc sống, xóa đói giảm nghèo và từng bướcnâng cao đời sống Từ năm 2009 đến nay, cán bộ biên phòng tăng cường đãtham mưu cho cấp ủy, chính quyền 05 xã là Pa Vệ Sủ, Pa Ủ, Tá Bạ, Thu Lũm
và Ka Lăng phối hợp với các lực lượng có liên quan triển khai thực hiện 69chương trình, dự án với tổng mức đầu tư, hỗ trợ cho đồng bào La Hủ là hơn
287 tỉ đồng [3, tr.2] Việc triển khai thực hiện các chương trình, dự án trên đãtừng bước giải quyết được những khó khăn cho đồng bào La Hủ Nếu nhưtrước năm 2008, đồng bào dân tộc La Hủ ở các xã biên giới trên còn sống chủyếu là du canh du cư, tập quán sinh hoạt lạc hậu, tỉ lệ đói nghèo chiếm hơn81% thì đến nay cuộc sống định cư của đồng bào đã dần ổn định, đời sống vậtchất và tinh thần được cải thiện, tỉ lệ hộ nghèo giảm, nhà tạm tranh tre cơ bản
đã được xóa bỏ…
Có thể thấy, trong những năm qua cán bộ biên phòng tăng cường cho các
xã biên giới tỉnh Lai Châu đã tham mưu, hướng dẫn, tham gia có hiệu quảcùng HTCTCS các xã biên giới lãnh đạo, tổ chức thực hiện tốt nhiệm vụ bảo
vệ chủ quyền an ninh biên giới; đồng thời phối hợp có hiệu quả với các lựclượng liên quan giúp cấp ủy, chính quyền thực hiện các chương trình pháttriển kinh tế - xã hội bước đầu đem lại những đổi thay toàn diện trên địa bànbiên giới
Hai là, cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới tỉnh Lai Châu đã có những đóng góp rất quan trọng trong xây dựng và nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức đảng, chính quyền địa phương, từng bước củng
cố và duy trì được hoạt động của tổ chức đoàn, hội phụ nữ và hội cựu chiến binh ở các xã biên giới.
Xây dựng và nâng cao năng lực lãnh đạo của tổ chức đảng là nhân tố cơbản, quyết định để nâng cao hiệu quả hoạt động của HTCTCS Nhận thức rõđiều đó nên trong quá trình thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao, cán bộbiên phòng tăng cường luôn quan tâm đến công tác xây dựng, củng cố và kiện
Trang 28toàn các tổ chức đảng ở địa phương trước hết là đảng bộ các xã biên giới.Tính từ năm 2008 đến nay, 21 đồng chí cán bộ biên phòng tăng cường trong
đó có 16 đồng chí giữ chức danh Bí thư và Phó Bí thư Đảng ủy xã đã giúpcủng cố, kiện toàn đảng bộ 20 xã biên giới, tham mưu thành lập mới 01 Đảng
bộ của xã mới chia tách là xã Trung Chải và tham mưu thành lập hơn mộttrăm chi bộ mới
Trong xây dựng, củng cố các tổ chức đảng ở địa phương, cán bộ biênphòng tăng cường nhất là những đồng chí giữ chức danh Bí thư, Phó Bí thưĐảng ủy đã trực tiếp kiện toàn tổ chức, đưa các tổ chức đảng ở cơ sở đi vàohoạt động một cách có nề nếp Nhờ những hoạt động có hiệu quả của cán bộbiên phòng tăng cường, đến nay các tổ chức đảng cơ sở ở các xã biên giới đã
và đang duy trì nghiêm các chế độ, nề nếp sinh hoạt, ra nghị quyết hàngtháng, hàng quý; chất lượng xây dựng nghị quyết lãnh đạo thực hiện cácnhiệm vụ của các Đảng ủy xã cũng ngày một nâng lên theo hướng bám sátthực tiễn và đòi hỏi của từng địa phương trên địa bàn biên giới
Cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới đã tham gia có hiệuquả cùng Đảng ủy xã trong việc xây dựng và thực hiện quy hoạch, kế hoạchđào tạo, bồi dưỡng cán bộ Trong 5 năm qua, cán bộ biên phòng tăng cườngcùng Đảng ủy địa phương đã tạo nguồn, bồi dưỡng và giới thiệu được 36đồng chí để quy hoạch phát triển thành những cán bộ chủ chốt của HTCTCS.Đến nay đã có 18 đồng chí được giới thiệu ứng cử và được tín nhiệm bầu giữcác vị trí chủ chốt trong Đảng ủy và Chính quyền các xã biên giới, 12 đồngchí vẫn đang trong quy hoạch nguồn phát triển Công tác tham mưu phát triểnđảng ở địa phương cũng đã được cán bộ biên phòng tăng cường thực hiện cóhiệu quả Nếu như năm 2009, trên địa bàn các xã biên giới tỉnh Lai Châu vẫncòn tới 10 bản chưa có đảng viên, 82 bản chưa đủ đảng viên để thành lập chi
bộ thì đến cuối năm 2012, con số này giảm xuống còn 5 bản chưa có đảngviên và 25 bản chưa đủ đảng viên để thành lập chi bộ Chỉ tính riêng trongnăm 2012, ở các xã có cán bộ biên phòng tăng cường đã thành lập mới 01
Trang 29Đảng bộ, 31 chi bộ, bồi dưỡng được 268 quần chúng để phát triển Đảng,trong đó có 148 quần chúng đã được kếp nạp vào Đảng Kết quả phân loại tổchức cơ sở đảng ở địa bàn biên giới năm 2012 đã có 12/22 Đảng bộ xã đạttrong sạch vững mạnh, 07 Đảng bộ hoàn thành tốt nhiệm vụ, 03 Đảng bộhoàn thành nhiệm vụ và không có Đảng bộ xã biên giới yếu kém [phụ lục 2].Những đồng chí cán bộ biên phòng tăng cường giữ chức danh Bí thư,Phó Bí thư Đảng ủy xã cũng đã trực tiếp chỉ đạo Ủy ban kiểm tra Đảng ủy các
xã biên giới thực hiện tốt các chương trình, kế hoạch kiểm tra giám sát củacấp ủy; Ủy ban kiểm tra Đảng ủy định kỳ, đột xuất kiểm tra, giám sát các Chi
bộ trực thuộc và các đảng viên theo chuyên đề hoặc tiến hành kiểm tra, giámsát theo đúng chỉ đạo của cấp trên Để góp phần nâng cao chất lượng sinhhoạt đảng ở những bản khó khăn, nằm xa trung tâm, trong những năm qua,cán bộ biên phòng tăng cường cũng đã tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địaphương và cấp trên phối hợp với BĐBP tỉnh Lai Châu giới thiệu 46 cán bộ,đảng viên ở các đồn biên phòng về tham gia sinh hoạt đảng tại 46 chi bộ bảntrọng điểm các xã biên giới Những đóng góp thiết thực trên của cán bộ biênphòng tăng cường đã góp phần hết sức quan trọng giúp kiện toàn và nâng caochất lượng hoạt động cũng như năng lực lãnh đạo của các tổ chức cơ sở đảngtrên địa bàn biên giới, tạo cơ sở để lãnh đạo thực hiện có hiệu quả các nhiệm
vụ của địa phương
Cùng với việc tham gia xây dựng và nâng cao chất lượng hoạt động của
tổ chức đảng, cán bộ biên phòng tăng cường còn có những đóng góp quantrọng trong tham gia xây dựng chính quyền địa phương Các số liệu báo cáo,thống kê cho thấy: trước năm 2007, chính quyền ở hầu hết các xã biên giớicủa tỉnh Lai Châu còn trong tình trạng thiếu về biên chế, tổ chức, hoạt độngcủa nhiều cơ quan ban ngành xã còn mang tính hình thức, năng lực quản lý,điều hành của chính quyền còn nhiều yếu kém, bất cập Sau hơn 5 năm thựchiện chủ trương cử cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới củatỉnh, tình hình mọi mặt của chính quyền các xã biên giới đã có những chuyển
Trang 30biến hết sức tích cực Cán bộ biên phòng tăng cường đã giúp địa phương tạonguồn, lựa chọn được nhiều đồng chí tâm huyết có năng lực để bố trí đảmnhiệm các vị trí chủ chốt trong Chính quyền như: Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủyban nhân dân, Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân, trưởng công an xã,
xã đội trưởng
Cán bộ biên phòng tăng cường đã tham mưu giúp chính quyền các xãbiên giới xây dựng quy chế làm việc, kiện toàn biên chế, tổ chức của các cơquan, ban ngành địa phương đưa hoạt động của các tổ chức này đi vào nề nếp,đặc biệt đã tạo ra được bước đột phá trong việc nâng cao năng lực quản lýđiều hành của chính quyền địa phương Cụ thể: đã tập trung tham mưu giúpchính quyền khắc phục được tình trạng buông lỏng quản lý; tổ chức tốt việctiếp dân, giải quyết kịp thời những vướng mắc tại cơ sở, khắc phục tình trạngkhiếu kiện vượt cấp, tạo niềm tin và sự ủng hộ của nhân dân đối với chínhquyền; tham mưu giúp các cơ quan, ban ngành chính quyền xác định rõ nộidung quản lý hành chính nhà nước, phạm vi trách nhiệm của chính quyền trênmọi lĩnh vực, nhất là trên lĩnh vực quản lý kinh tế - xã hội, xác định rõ tráchnhiệm quản lý cán bộ của chính quyền, gắn với trách nhiệm cá nhân củangười đứng đầu…
Đến cuối năm 2012, cán bộ biên phòng tăng cường đã phối hợp với cácđồn biên phòng và cấp trên tham mưu và giúp kiện toàn 03 Ủy ban nhân dâncủa 03 xã khó khăn và mới chia tách trên địa bàn biên giới đi vào hoạt độnghiệu quả; tiếp tục tham mưu và giúp nâng cao chất lượng hoạt động của 13Ban công an, 12 Ban xã đội, 11 Mặt trận Tổ quốc, 18 Đội dân phòng, 17 đơn
vị dân quân và 52 cán bộ thôn, bản Thông qua thực tiễn thực hiện nhiệm vụ,cán bộ biên phòng tăng cường cũng đã đề xuất cấp trên bổ sung, thay thế 37cán bộ cấp xã, bản làm việc kém hiệu quả
Song song với công tác tham mưu xây dựng, củng cố chính quyền, cán
bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới còn thể hiện được vai trò củamình trong tham gia xây dựng các tổ chức đoàn thể quần chúng và phát huy
Trang 31dân chủ ở cơ sở Bằng những hoạt động thiết thực của mình, cán bộ biên
phòng tăng cường đã từng bước củng cố và duy trì được hoạt động của tổ
chức đoàn, hội phụ nữ và hội cựu chiến binh ở các xã biên giới Quy chế làmviệc, nề nếp, chế độ sinh hoạt của các tổ chức, đoàn thể dần được hoàn thiện vàđược thực hiện trong thực tế Tổ chức đoàn, hội phụ nữ và hội cựu chiến binh ởcác xã biên giới đã bước đầu phát huy được vai trò của mình trong tham giathực hiện các nhiệm vụ chính trị của địa phương Tính riêng trong năm 2012,cán bộ biên phòng tăng cường đã phối hợp với Đội vận động quần chúng củacác đồn biên phòng giúp củng cố, kiện toàn 41 chi đoàn, 14 hội phụ nữ và 11hội cựu chiến binh trên địa bàn 22 xã biên giới Trong thời gian qua những cán
bộ biên phòng giữ chức danh Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy xã đã trực tiếp quantâm cùng cấp ủy, lãnh đạo, tạo điều kiện giúp đỡ việc xây dựng và nâng caochất lượng của các tổ chức đoàn thể quần chúng ở địa phương
Ba là, cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới tỉnh Lai Châu
đã trực tiếp bồi dưỡng trình độ chính trị và năng lực công tác cho những cán
bộ chủ chốt trong tổ chức đảng và chính quyền địa phương.
Trực tiếp tham gia sinh hoạt, công tác cùng cán bộ, đảng viên trongHTCTCS, cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới tỉnh Lai Châu
có cái nhìn khá toàn diện về trình độ chính trị và năng lực công tác của độingũ này Trong quá trình thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao, cán bộbiên phòng tăng cường đã trở thành lực lượng trực tiếp, cốt cán giúp nâng caotrình độ chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên trong HTCTCS các xã biêngiới Thông qua các buổi sinh hoạt, học tập, quán triệt nghị quyết thườngxuyên và chuyên đề, cán bộ biên phòng tăng cường đã tuyên truyền, phổ biếngiúp nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên về đường lối, quan điểm củaĐảng, chính sách, pháp luật Nhà nước; về vai trò, chức năng của HTCTCS,
về kiến thức quốc phòng, an ninh và đối ngoại
Trong điều kiện hiện nay khi các thế lực thù địch đang đẩy mạnh cáchoạt động tuyên truyền chống phá Đảng và Nhà nước ta nhất là ở những địa
Trang 32bàn chiến lược của đất nước trong đó có địa bàn biên giới, cán bộ biên phòngtăng cường đã phối hợp với cấp trên tổ chức nhiều buổi sinh hoạt, nói chuyệnchuyên đề giúp cán bộ, đảng viên trong HTCTCS hiểu rõ về âm mưu, thủ đạocủa kẻ thù, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, con đường phát triển của đấtnước từ đó nỗ lực phấn đấu thực hiện tốt nhiệm vụ được giao Nhiều đồng chícán bộ biên phòng tăng cường giữ chức danh Bí thư, Phó Bí thư đã trực tiếptiếp tham gia tiến hành tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng, giáo dục chủnghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cho cán bộ, đảng viên ở địa phương;
tổ chức tốt việc triển khai thực hiện các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, chínhsách, pháp luật của Nhà nước đến từng ban, ngành, cá nhân Cán bộ biênphòng tăng cường cũng đã nêu cao vai trò gương mẫu của bản thân, chú trọngbồi dưỡng phẩm chất đạo đức cách mạng, ngăn chặn những biểu hiện suythoái về đạo đức và lối sống trong cán bộ, đảng viên
Tính từ năm 2008 đến nay, cán bộ biên phòng tăng cường đã phối hợpvới cấp trên và BĐBP tỉnh tiến hành được hàng trăm buổi học tập, nói chuyệnchuyên đề tuyên truyền nâng cao nhận thức chính trị cho hàng ngàn cán bộ,đảng viên các xã biên giới; duy trì thường xuyên có hiệu quả 10 đài truyềnthanh các xã biên giới với mỗi tuần 01 số/60 phút/đài nhằm tuyên truyền vềđường lối, chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; luật biêngiới quốc gia; luật cư trú; luật hình sự, luật đất đai; không tin, không nghetheo các luận điệu tuyên truyền, xuyên tạc của các thế lực thù địch, không di
cư tự do và theo đạo trái pháp luật
Cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới còn phát huy tốt vaitrò, trách nhiệm của mình, bước đầu giúp đỡ nâng cao năng lực công tác chonhững cán bộ chủ chốt trong tổ chức đảng và chính quyền địa phương Khôngchỉ giúp xây dựng quy chế làm việc và hướng dẫn cán bộ địa phương thựchiện quy chế cũng như chức trách, nhiệm vụ được giao, cán bộ biên phòngtăng cường còn trực tiếp cầm tay chỉ việc giúp cán bộ chủ chốt ở địa phương
Trang 33về những mảng công tác mà mình nắm chắc để thông qua thực tiễn công việcnâng cao năng lực công tác của đội ngũ này
Cán bộ biên phòng tăng cường cũng đã đề xuất, kiến nghị cấp trên tổchức các buổi học tập, tập huấn để nâng cao trình độ, năng lực tổ chức, quản
lý, điều hành cho đội ngũ cán bộ chủ chốt ở địa bàn biên giới; phát hiện, giớithiệu đưa nhiều đồng chí có khả năng đi học tập đào tạo ở huyện, tỉnh sau đótạo nguồn phát triển thành những cán bộ chủ chốt của địa phương Hiện nay,
tỉ lệ cán bộ làm việc trong chính quyền các xã biên giới đã qua đào tạo đangngày một tăng, năng lực công tác của những cán bộ chủ chốt là người dân tộctrong chính quyền được cải thiện Một số xã biên giới của tỉnh đang đặt chỉtiêu phấn đấu đến năm 2015 có 50% cán bộ xã có trình độ trung cấp trở lên,100% cán bộ công chức xã được đào tạo
* Những hạn chế:
Một là, vai trò của cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới trong tham mưu, hướng dẫn, tham gia cùng HTCTCS lãnh đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói giảm nghèo ở địa phương còn chưa thật hiệu quả.
Với đặc thù địa bàn miền núi biên giới, tình hình kinh tế - xã hội ở các
xã biên giới tỉnh Lai Châu hiện nay còn rất nhiều khó khăn, tỉ lệ đói nghèonằm ở mức cao so với các địa phương khác trong tỉnh Trong điều kiện đó,việc phát huy vai trò của cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giớitrong tham mưu, hướng dẫn, tham gia cùng HTCTCS lãnh đạo, tổ chức thựchiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói giảm nghèo ở địa phươngnhững năm qua “chưa tạo ra những mô hình phát triển kinh tế - xã hội thật sự
có hiệu quả, chưa nhân rộng thành phong trào ở địa bàn biên giới” [23, tr.2].Cán bộ biên phòng tăng cường hầu hết mới chỉ phát huy được những mặtmạnh trong tham mưu, tham gia thực hiện các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh
ở địa phương Đối với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội đặc biệt là việcthực hiện các chương trình, dự án của Nhà nước, tỉnh, huyện đầu tư cho địa
Trang 34phương, việc tham mưu, hướng dẫn của cán bộ biên phòng tăng cường giúpHTCTCS tổ chức, triển khai và tham gia thực hiện còn nhiều bất cập Cácchương trình, dự án về đường giao thông, nước sạch, phát triển cơ sở hạ tầng
ở địa phương chưa có sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ của HTCTCS và nhândân trên địa bàn, còn mang tính chất khoán trắng cho chủ đầu tư và các đơn vịthi công Nhiều mô hình trồng cây cao su, chăn nuôi gia súc tập trung tuyđược đầu tư lớn nhưng hiệu quả chưa cao, chưa tạo được chuyển biến rõ rệt
về đời sống cho đồng bào
Công tác phối hợp giữa cán bộ biên phòng tăng cường với các cơ quan,ban ngành của tỉnh, huyện trong việc hướng dẫn, phổ biến kỹ thuật canh tác, sửdụng giống cây trồng, vật nuôi cho phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng địaphương để nâng cao năng suất lao động tiến hành còn mang tính hình thức,chưa thường xuyên và hiệu quả cũng chưa cao Một số cán bộ biên phòng tăngcường chưa phát huy tốt vai trò của mình trong việc tham mưu, hướng dẫn giúpHTCTCS thực hiện các chương trình, dự án giảm nghèo ở địa phương Ở nhiều
xã biên giới của tỉnh, tỉ lệ đói nghèo vẫn còn cao, tình hình văn hóa, y tế, giáodục tuy đã có chuyển biến nhưng vẫn chưa tương xứng với sự đầu tư của Nhànước và mong mỏi của đồng bào các dân tộc sinh sống nơi đây
Hai là, vai trò của cán bộ biên phòng tăng cường trong việc việc tham mưu, hướng dẫn xây dựng và nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức đoàn thể quần chúng trên địa bàn biên giới còn có những hạn chế, bất cập.
Trong những năm qua mặc dù lực lượng cán bộ biên phòng tăng cường
đã quan tâm đến việc tham mưu, hướng dẫn giúp các tổ chức đoàn thể quầnchúng trên địa bàn biên giới kiện toàn tổ chức nhưng nhìn chung chất lượnghoạt động của các tổ chức này chưa cao, một số tổ chức đoàn thể hoạt độngcòn mang tính hình thức, thiếu nề nếp Đội ngũ cán bộ chủ chốt trong các tổchức đoàn thể quần chúng chưa được tuyển chọn kỹ, trình độ, năng lực cònbất cập và chưa đồng đều Các tổ chức quần chúng như Đoàn thanh niên, Hộiphụ nữ, Hội cựu chiến binh mới chỉ dùng lại ở mức độ duy trì hoạt động, chưa
Trang 35có vai trò rõ nét trong đời sống chính trị và quá trình thực hiện các nhiệm vụchính trị của địa phương Ở một số xã biên giới, vẫn còn tình trạng thôn, bảnhoặc khu vực thôn, bản không có chi đoàn, chi hội phụ nữ Mối liên hệ giữacác thành tố trong một tổ chức và rộng hơn là giữa các tổ chức đoàn thể quầnchúng ở một số địa phương còn thiếu chặt chẽ, thiếu sự phối hợp trong thựchiện các nhiệm vụ chung.
Một số đồng chí cán bộ biên phòng tăng cường giữ các chức danh Bíthư, Phó Bí thư Đảng ủy xã chưa lãnh đạo tốt việc xây dựng và nâng cao chấtlượng hoạt động của các tổ chức đoàn thể quần chúng trên địa bàn Tuy trongnghị quyết lãnh đạo đã chỉ ra được những yếu kém, hạn chế của các tổ chứcquần chúng ở địa phương nhưng phương hướng, biện pháp khắc phục cònchung chung, chưa bám sát thực tiễn và tạo được bước đột phá Vai trò củacán bộ biên phòng tăng cường trong việc tham mưu, đề xuất với cấp trên tổchức các lớp, các đợt tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ về công tác đoàn, hộicho những cán bộ chủ chốt trong các tổ chức quần chúng ở địa phương còn
mờ nhạt; việc tham mưu giúp các tổ chức quần chúng cấp tỉnh, huyện chỉ đạosát và có hiệu quả hoạt động của các tổ chức quần chúng ở địa bàn biên giớicòn chưa thường xuyên Một số cán bộ biên phòng tăng cường còn có biểuhiện làm thay việc của cán bộ các tổ chức quần chúng ở địa phương; chưa tậptrung vào việc hướng dẫn và tìm ra biện pháp giúp đội ngũ này nâng cao trình
độ mọi mặt tạo cơ sở để thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ được giao
Ba là, việc bồi dưỡng nâng cao trình độ chính trị, nâng cao năng lực công tác cho đội ngũ cán bộ, đảng viên trong HTCTCS mặc dù đã được coi trọng nhưng chất lượng thực hiện ở một số cán bộ biên phòng tăng cường còn thấp, mới chỉ tập trung thực hiện được ở những cán bộ chủ chốt trong tổ chức đảng và chính quyền.
Những năm qua, lực lượng cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biêngiới tỉnh Lai Châu đã trở thành một lực lượng trực tiếp bồi dưỡng, nâng caotrình độ chính trị, năng lực công tác cho đội ngũ cán bộ, đảng viên trong
Trang 36HTCTCS Tuy vậy, chất lượng thực hiện công tác này ở một số cán bộ biênphòng tăng cường chưa cao Ở một số xã biên giới vẫn còn xảy ra tình trạngcán bộ, đảng viên trong HTCTCS nhận thức chưa đầy đủ về tình hình kinh tế,
xã hội của đất nước, về vai trò lãnh đạo của Đảng, ý nghĩa của các chính sáchphát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng - an ninh khu vực miền núi,biên giới đang được Đảng và Nhà nước ta quan tâm thực hiện Cá biệt, một sốcán bộ trong chính quyền và các tổ chức đoàn thể ở địa phương vẫn còn để cácthế lực thù địch và kẻ xấu tuyên truyền lừa bịp, kích động Vai trò, trách nhiệmcủa không ít cán bộ, đảng viên trong HTCTCS đối với việc tuyên truyền, vậnđộng nhân dân không tin, không nghe theo kẻ xấu, không di cư tự do, khôngtranh chấp đất đai vẫn còn hạn chế Trên địa bàn biên giới tỉnh hiện nay vẫncòn tới 20 đảng viên, 27 cán bộ chuyên trách xã và công chức xã, 43 cán bộkhông chuyên trách và cán bộ cấp thôn, bản theo đạo, theo đó ít nhiều sẽ chịutác động và bị chi phối bởi các luận điệu tuyên truyền đạo trái pháp luật làmảnh hưởng không tốt tới uy tín của đội ngũ cán bộ địa phương
Năng lực công tác của đội ngũ cán bộ trong HTCTCS ở địa bàn biên giớitỉnh vẫn còn hạn chế nhiều mặt Cán bộ tăng cường mới chỉ góp phần bồidưỡng nâng cao kiến thức và năng lực công tác cho những cán bộ làm việc ởmảng an ninh, quân sự xã Do những hạn chế về kiến thức kinh tế - xã hội,kiến thức về công tác đoàn, hội nên cán bộ biên phòng tăng cường chưa pháthuy được vai trò của mình trong việc bồi dưỡng nâng cao năng lực công táccho cán bộ chủ chốt trong các tổ chức đoàn thể quần chúng và những cán bộphụ trách về các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội của các xã biên giới Việcbồi dưỡng nâng cao nhận thức chính trị và năng lực công tác cho cán bộ, đảngviên trong HTCTCS cũng mới chỉ được cán bộ biên phòng tăng cường tậptrung thực hiện ở những cán bộ chủ chốt trong tổ chức đảng và các cơ quan,ban, ngành của chính quyền địa phương Công tác phối kết hợp giữa cán bộbiên phòng tăng cường với các lực lượng có liên quan và việc tham mưu, đềxuất với cấp trên để mở các lớp tập huấn, bồi dưỡng, đào tạo nhằm nâng cao
Trang 37trình độ mọi mặt và năng lực công tác cho đội ngũ cán bộ xã vẫn chưa thườngxuyên và còn nhiều hạn chế
1.2.2 Nguyên nhân của những ưu điểm và hạn chế trong thực hiện vai trò của cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới tỉnh Lai Châu trong xây dựng hệ thống chính trị cơ sở hiện nay
* Nguyên nhân của những ưu điểm
Thứ nhất, cấp uỷ, chỉ huy các cơ quan, đơn vị trong BĐBP tỉnh Lai Châu
đã nghiên cứu quán triệt sâu sắc các kế hoạch, hướng dẫn, nghị quyết của trênliên quan đến việc thực hiện chủ trương cử cán bộ biên phòng tăng cường chocác xã biên giới để tổ chức thực hiện đúng và sát với điều kiện thực tiễn củađịa bàn biên giới tỉnh Trong quá trình tổ chức thực hiện, Đảng ủy, Bộ Chỉhuy BĐBP tỉnh đã bám sát Nghị quyết số 150/ĐUQSTW ngày 08/8/1998 của
Đảng ủy Quân sự Trung ương “Nghị quyết về việc Quân đội tham gia lao động sản xuất, làm kinh tế, phát huy vai trò nòng cốt tham gia xây dựng và phát triển kinh tế, xã hội, củng cố quốc phòng an ninh trên các địa bàn chiến lược”; Đề án số 3531/QP ngày 09/11/1998 của Bộ Quốc phòng về việc “Bộ đội Biên phòng tham gia chương trình phát triển văn hóa ở các xã, phường biên giới, hải đảo” và Nghị quyết 24/NQ-ĐU, Nghị quyết chuyên đề của Đảng ủy BĐBP về việc “BĐBP tham gia lao động sản xuất làm kinh tế và tham gia xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội ở các xã, phường biên giới, hải đảo” Đảng ủy BĐBP tỉnh cũng đã ra Nghị quyết số 14A/NQ-ĐU Về Bộ đội biên phòng tỉnh tham gia xây dựng củng cố cơ sở chính trị, thực hiện mô hình giúp dân phát triển kinh tế - xã hội; phối hợp với Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân
tỉnh Lai Châu tiến hành quán triệt các văn bản có liên quan cho các cơ quan,ban ngành và nhân dân trong tỉnh; tích cực xây dựng kế hoạch, lộ trình triểnkhai thực hiện chủ trương cử cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biêngiới Đảng ủy, Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh cũng đã chỉ đạo các cấp uỷ, người chỉhuy, các cơ quan, đơn vị trong BĐBP tỉnh nhất là các đồn biên phòng bám sáttình hình địa bàn, làm tốt công tác tham mưu, báo cáo đồng thời tuyên truyền,
Trang 38quán triệt tốt chủ trương trên đến mọi cán bộ, chiến sĩ và nhân dân trên địabàn biên giới
Kết quả điều tra, khảo sát đối với một số cán bộ biên phòng tăng cường
và cán bộ, chiến sĩ một số đồn biên phòng trên địa bàn biên giới tỉnh Lai Châuvào tháng 4 năm 2013 cho thấy: nhận thức của cán bộ, chiến sĩ BĐBP tỉnh vềchủ trương cử cán bộ biên phòng tăng cường cho các xã biên giới cũng nhưchức trách, nhiệm vụ của cán bộ biên phòng tăng cường ở địa phương đangđược nâng lên; cán bộ biên phòng trực tiếp làm nhiệm vụ tăng cường đã xácđịnh rõ trách nhiệm đối với nhiệm vụ này [Phụ lục 8]
Thứ hai, đã phát huy được tính chủ động, sáng tạo và trách nhiệm của
cán bộ biên phòng tăng cường trong quá trình thực hiện chức trách, nhiệm vụđược giao Trong điều kiện nhiệm vụ nặng nề, tình hình địa bàn biên giới khókhăn, phức tạp, lực lượng cán bộ biên phòng tăng cường đã biết bám sát thựctiễn địa phương, phát huy tính chủ động, sáng tạo của mình để tìm ra các chủtrương biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn, tập trung tháo gỡ khâu yếutrong HTCTCS; giúp củng cố, kiện toàn các tổ chức cơ sở đảng, đưa các cơquan, ban, ngành địa phương đi vào hoạt động có nề nếp và hiệu quả Cán bộbiên phòng tăng cường với tinh thần, trách nhiệm cao đã trực tiếp tham mưu
và “lăn lộn” với thực tiễn công việc để hướng dẫn, “cầm tay chỉ việc” giúpđội ngũ cán bộ ở địa phương từng bước nâng cao năng lực công tác; kịp thờiphát hiện những yếu kém, bức xúc ở địa bàn để có biện pháp cùng HTCTCS
và cấp trên tháo gỡ; làm cầu nối phối hợp giữa địa phương với các đồn biênphòng để ngăn chặn có hiệu quả những diễn biến phức tạp nảy sinh trên địabàn biên giới
Thứ ba, Đảng ủy, Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh Lai Châu đã lựa chọn những
cán bộ biên phòng có phẩm chất, năng lực để làm nhiệm vụ tăng cường;thường xuyên quan tâm chăm lo giáo dục, bồi dưỡng và đã có những chínhsách đúng để động viên, khuyến khích đội ngũ này hoàn thành nhiệm vụ.Thông qua công tác giới thiệu và từ thực tiễn thực hiện nhiệm vụ của đội ngũ
Trang 39cán bộ, Đảng ủy, Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh đã lựa chọn được những đồng chícán bộ phù hợp để làm nhiệm vụ tăng cường Đó là những cán bộ có phẩmchất, đạo đức tốt, có trình độ, năng lực với tuổi quân, tuổi đời phù hợp và amhiểu về địa bàn, phong tục tập quán của địa phương Trong quá trình triểnkhai thực hiện, cấp ủy, chỉ huy các cấp trong BĐBP tỉnh thường xuyên quantâm giáo dục, bồi dưỡng, tập huấn để nâng cao trình độ mọi mặt cho cán bộtăng cường; có biện pháp quản lý rèn luyện đội ngũ này một cách chặt chẽ;chủ động tham mưu, phối hợp với tỉnh Lai Châu và cấp trên để xây dựngnhững chính sách động viên, khuyến khích hợp lý giúp cán bộ biên phòngtăng cường có động lực hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Thứ tư, có sự quan tâm giúp đỡ và phối hợp của các ban, ngành, các tổ
chức chính trị - xã hội của tỉnh, sự đồng tình ủng hộ của đồng bào các dân tộctrên địa bàn biên giới Quá trình thực hiện công tác cử cán bộ biên phòng tăngcường cho các xã biên giới thời gian qua, BĐBP tỉnh Lai Châu nói chung vàđội ngũ cán bộ biên phòng tăng cường nói riêng luôn nhận được sự quan tâmgiúp đỡ của Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân, các ban, ngành và các tổ chức chínhtrị - xã hội của tỉnh Lai Châu Đến nay, dưới sự chỉ đạo của Tỉnh ủy, Đảng ủyBĐBP tỉnh đã tiến hành ký kết các chương trình, kế hoạch phối hợp thực hiệnnhiệm vụ hàng năm với Huyện ủy các huyện có biên giới trong tỉnh; thực hiệnmột cách thường xuyên công tác phối kết hợp với các cơ quan, ban ngành củatỉnh, huyện trong thực hiện các nhiệm vụ củng cố cơ sở chính trị, phát triểnkinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh, quốc phòng ở địa bàn biên giới Nhờ làmtốt công tác tuyên truyền, vận động và từ thực tiễn hiệu quả công tác ở địabàn, cán bộ biên phòng tăng cường ngày càng được địa phương tín nhiệm,được đồng bào các dân tộc ở địa bàn biên giới tin yêu, ủng hộ tạo điều kiệnthuận lợi để thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ được giao
Thứ năm, sự quan tâm, đầu tư mọi mặt của Đảng, Nhà nước và tỉnh Lai
Châu đối với địa bàn biên giới tỉnh và những quy chế, cơ chế đang dần được
hoàn thiện tạo điều kiện thuận lợi để cán bộ biên phòng tăng cường hoàn