Công tác tuyên truyền miệng hay phát biểu miệng gắn liền với việc trình bày lời nói trước công chúng như một bài diễn thuyết, một bài giảng nghị quyết, một bài giảng chuyên đề lý luận, hoặc một bài nói đơn thuần có tính chất thông tin. Trong khuôn khổ hội thảo phương pháp học tập các môn chuyên ngành, tôi xin trình bày một số suy nghĩ của mình về kỹ năng phát biểu trong các buổi thảo luận, hay trong việc đóng góp ý kiến xây dựng bài tại lớp học.
Trang 1HỘI THẢO TỔNG HỢP CÁC BÀI VIẾT VỀ PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP CÁC MÔN CHUYÊN NGÀNH CÔNG TÁC TƯ
TƯỞNG, CHÍNH TRỊ HỌC
MỘT SỐ KINH NGHIỆM RÈN LUYỆN KỸ NĂNG NÓI
THÔNG QUA NHỮNG BUỔI THẢO LUẬN
Công tác tuyên truyền miệng hay phát biểu miệng gắn liền với việctrình bày lời nói trước công chúng như một bài diễn thuyết, một bài giảngnghị quyết, một bài giảng chuyên đề lý luận, hoặc một bài nói đơn thuần cótính chất thông tin Trong khuôn khổ hội thảo phương pháp học tập các mônchuyên ngành, tôi xin trình bày một số suy nghĩ của mình về kỹ năng phátbiểu trong các buổi thảo luận, hay trong việc đóng góp ý kiến xây dựng bài tạilớp học
Trước hết, chúng ta phải hiểu được yêu cầu của một bài nói có tínhthuyết phục, có nghĩa là nó phải chinh phục người nghe bằng lý lẽ sắc bén, lýluận lôgíc chặt chẽ và trình bày phải có sức truyền cảm và phải đạt đượcnhững yêu cầu về giáo dục tư tưởng, yêu cầu về thông tin cũng như yêu cầu
về khơi gợi sự suy nghĩ sáng tạo và yêu cầu cổ động
Trong học tập các môn học, chúng ta phải phát biểu ý kiến dù đó là ý kiếnngắn hay dài thì những yêu cầu trên là vô cùng cần thiết để bài nói (ý kiến)của chúng ta mang tính thuyết phục cao và đạt hiệu quả
Trong học chuyên ngành thì việc phát biểu miệng và rèn luyện kỹ năngnày là vô cùng quan trọng; nhưng để nói tốt, chúng ta phải khổ công rènluyện Nếu chỉ cần biết qua loa để "nói đại" thì không phải rèn luyện gì Điềunày sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả của công tác tuyên truyền Do đó mỗisinh viên ngay từ đầu phải chú ý ngay trong việc rèn luyện các yếu tố để giúpchúng ta hoàn thiện kỹ năng nói của mình Trước hết, ngay trong những buổi
Trang 2thảo luận, đây chính là cơ hội thuận lợi để cho chúng ta tập dượt vì chúng ta
sẽ trực tiếp đứng trước đám đông để giao tiếp và thực hiện bài nói của mình
Vậy để rèn luyện kỹ năng nói qua những buổi thảo luận, chúng ta cầnphải làm gì?
Thứ nhất, mở đầu bài nói: Một là, ta đi thẳng vào vấn đề, giới thiệu
ngay những điều muốn nói; hai là, dẫn dắt người nghe đi dần vào vấn đề Hai
cách mở đầu bài nói đều có những ưu điểm cũng như hạn chế riêng của nó.Đặc biệt, ta nên tránh tình trạng dông dài, vòng vo khiến người nghe khó chịu
và khó hiểu, nhưng cũng không nên mở đầu hấp dẫn nhưng đến thân bài thìcoi nhẹ, nội dung nghèo nàn
Thứ hai, phần nội dung: Đây là phần quan trọng nhất của bài nói vì nó
quyết định lượng thông tin, ý tưởng mà chúng ta truyền đạt Sinh thời, Bác
Hồ đã nói: "Nói phải gọn gàng, có đầu, có đuôi, có nội dung nói ít nhưngnói cho thấm thía, chắc chắn" Do đó, chúng ta muốn nói hay thì không thểkhông chuẩn bị, tùy theo khả năng mà chuẩn bị nội dung bài phát biểu khácnhau nhưng đại thể có ba cách
- Chuẩn bị đề cương khái quát
- Chuẩn bị đề cương chi tiết
- Bài viết sẵn hoàn chỉnh
+ Nếu chúng ta nắm chắc bài, nội dung thảo luận, chúng ta chỉ cần ghi trênmột trang giấy, liệt kê những vấn đề chính mình định nói theo một trật tự lôgíc
+ Nếu chưa thực sự nắm chắc hay chưa quen thì ta dùng đề cương chi tiết:Phải ghi rõ những ý lớn, những câu trích cần nhấn mạnh, các ví dụ cụ thể
+ Còn bài viết sẵn hoàn chỉnh dựa trên đề cương chi tiết nhưng phải đủ
ý và đặc biệt là phải chặt chẽ về văn phong, lập luận
Trang 3Nói chung, chúng ta chuẩn bị theo cách này hay cách khác cũng đềunhằm giúp ta nói được dễ dàng, lập luận chặt chẽ, có thứ tự, không bỏ sót,tránh được sự ngẫu hứng tùy tiện trong khi phát biểu.
Đó là những sự chuẩn bị bắt buộc của một bài nói, hay phát biểu trongmột buổi thảo luận Nhưng để bài nói đạt hiệu quả cao nhất thì yếu tố chủquan người trình bày sẽ là yếu tố vô cùng quan trọng Vì có người cho rằng:
"Sự hùng biện là sự bùng cháy của tư tưởng" Nếu ta chỉ đơn thuần đọc đềuđều những ý tưởng mà ta cần trình bày từ giấy ra thì mới chỉ đạt được yêu cầucủa người nói chứ chưa đạt đến mức nói hay được Đặc biệt trong một buổihoặc một giờ thảo luận thì yếu tố thời gian cũng rất quan trọng, do đó dù thờigian ít ta vẫn có thể nói gọn, nói đủ ý và biết kết thúc đúng lúc
Nói là cả một nghệ thuật và nghệ thuật đó có vai trò to lớn trong đờisống Với những sinh viên chuyên ngành công tác tư tưởng như chúng ta thìviệc rèn luyện nâng cao kỹ năng nói ngay từ trong những giờ học, giờ thảoluận là vô cùng quan trọng Trong các buổi thảo luận, ngoài việc chuẩn bị sẵn
đề cương phát biểu và phát biểu theo đề cương, ta nên lắng nghe ý kiến phátbiểu của các thành viên khác để chủ động có ý kiến tranh luận Làm như vậy
sẽ giúp chúng ta rèn luyện khả năng phát hiện vấn đề, khả năng khái quát vàlập luận vấn đề một cách lôgíc, thuyết phục để có thể vững vàng, chủ độngtrong những tình huống đối thoại mà chúng ta có thể gặp trong CTTT sau này.Trong những lần phát biểu ý kiến không có thời gian chuẩn bị trước thì cũngnên dành ít phút suy nghĩ những điều mình định nói, ghi vài ý chính ra giấy
để khi phát biểu ta có thể liếc qua để đảm bảo nói đủ ý, hợp lôgíc
Để có thể nói tốt, trước hết ta phải không ngừng trau dồi, tìm tòi nângcao kiến thức chuyên ngành cũng như trên nhiều lĩnh vực khác, vì chỉ có trítuệ và kiến thức mới giúp chúng ta có cơ sở để truyền đạt cho người nghe đạthiệu quả cao nhất
Trang 4VÀI SUY NGHĨ VỀ ĐẶC ĐIỂM HOẠT ĐỘNG NGHỀ NGHIỆP CỦA CÁN BỘ TƯ TƯỞNG VỚI YÊU CẦU HỌC TẬP
VÀ RÈN LUYỆN TRONG NHÀ TRƯỜNG
Xuất phát từ vị trí công tác tư tưởng trong sự nghiệp cách mạng và từvai trò của đội ngũ cán bộ tuyên giáo trong việc nâng cao chất lượng hiệu quảcông tác tư tưởng, Đảng ta luôn quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ này đủ về
số lượng, cao về chất lượng Nhờ vậy cán bộ tuyên giáo đã hoàn thành tốtnhiệm vụ, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng của Đảng
Công tác tư tưởng có một vai trò hết sức quan trọng trong công cuộcxây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Người cán bộ làmcông tác tư tưởng có yêu cầu khá cao về tiêu chuẩn, về năng lực nhất là nănglực nói và viết, năng lực tuyên truyền, vận động, thuyết phục quần chúng, nănglực nắm bắt định hướng giải quyết các vấn đề đột xuất nổi cộm, phát sinhtrong đời sống xã hội Sau đây là một số suy nghĩ của tôi về hoạt động nghềnghiệp của cán bộ công tác tư tưởng và yêu cầu học tập và rèn luyện hiện nay
1 Hoạt động nghề nghiệp của cán bộ làm công tác tư tưởng
Thứ nhất, hoạt động công tác tư tưởng luôn gắn với nhiệm vụ chính trị
cho nên hoạt động này mang tính đảng, tính khoa học Tính đảng là một trongnhững nguyên tắc cơ bản của công tác tuyên truyền khi đi tuyên truyền về các
sự kiện chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, đòi hỏi người làm công tác tư tưởngphải phân tích, lý giải, đánh giá theo lập trường giai cấp công nhân và nhândân lao động
Vận dụng nguyên tắc tính đảng trong thực tiễn có nghĩa là trong côngtác tư tưởng phải góp phần xây dựng thế giới quan mác xít, nhân sinh quan cộngsản cho toàn thể nhân dân lao động, giúp họ củng cố lòng tin, kiên định, vữngvàng trước mọi diễn biến phức tạp của tình hình chính trị, nhất trí, và có quyếttâm cao thực hiện đúng đắn quan điểm của Đảng, chính sách của Nhà nước
Trang 5Trong hoạt động đòi hỏi người làm công tác tư tưởng phải có tính chiếnđấu trong cuộc đấu tranh với khuynh hướng quan điểm chính trị sai lầm, đấutranh chống lại những biểu hiện tiêu cực nhất là tập trung vào cuộc đấu tranhchống tham nhũng, vi phạm dân chủ.
Tính khoa học đòi hỏi công tác tuyên truyền không chỉ cung cấp thôngtin về sự kiện, hiện tượng riêng lẻ mà còn phân tích đúng đắn những mối quan
hệ, liên hệ nhân quả, giải thích đúng bản chất các sự vật, hiện tượng Chúng tacần làm rõ cơ sở khoa học và thực tiễn của chủ trương, chính sách, pháp luậtcủa Đảng và Nhà nước
Thứ hai, hoạt động công tác tư tưởng phải gắn với tính chân thực Tính
chân thực đòi hỏi thông tin một cách khách quan Phân tích đúng bản chất củatừng sự kiện nhất là khi thông tin về những thành tựu, yếu kém hay khuyết điểm.Không được tô hồng hay bôi đen, không được né tránh hay cường điệu mức độ.Tính chân thực của công tác tuyên truyền cũng không có nghĩa là mọi cái đềuphải nói, mà vấn đề nói đến đâu, lúc nào nói và nói cho đối tượng nào cần nói
Thứ ba, hoạt động của người làm công tác tư tưởng có đạt được hiệu quả
hay không phụ thuộc vào tính nhạy bén, tính thời sự và tính hệ thống Tình hìnhthế giới và trong nước đang diễn ra rất nhanh và với nhiều sự kiện đòi hỏi phảithông tin, giải thích nhanh chóng kịp thời cho cán bộ, đảng viên và quần chúng
Trong điều kiện hiện nay tính nhạy bén càng phải được đề cao vì trongđiều kiện bùng nổ thông tin Nhất là các thế lực thù địch đang lợi dụng cácphương tiện hiện đại để chống phá ta trên mặt trận tư tưởng Công tác tuyêntruyền phải thông tin kịp thời, chính xác để tác động đến tư tưởng tình cảmcủa nhân dân
Tính hệ thống đòi hỏi người làm công tác tư tưởng khi thông tin cắtnghĩa một sự kiện phải đảm bảo tính hệ thống của diễn biến sự kiện
Thứ tư, quần chúng có hào hứng đón nhận thông tin trên các lĩnh vực
có một phần tùy thuộc vào bài nói có rõ ràng, gợi cảm và dễ hiểu hay không?
Trang 6Nó yêu cầu người làm công tác tư tưởng trình bày một cách rõ ràng mạch lạc
có lôgíc Do vậy bài nói chuyện trước quần chúng phải tránh dập khuôn máymóc, sách vở và cần phải chú ý đến đặc điểm về tư duy, lứa tuổi, giới tính,dân tộc, giai cấp, nghề nghiệp của các tầng lớp nhân dân để có phương phápthích hợp đưa ra hiệu quả cao
2 Một số yêu cầu học tập và rèn luyện phương pháp công tác của người cán bộ tư tưởng trong nhà trường
Công tác tư tưởng lúc nào cũng có vai trò quan trọng trước tình hìnhmới, hiện nay lại càng quan trọng Để làm tốt nhiệm vụ của người cán bộcông tác tư tưởng, đòi hỏi người cán bộ phải có tinh thần trách nhiệm cao,thái độ học tập và rèn luyện nghiêm túc, sáng tạo trong quá trình học tập vàrèn luyện tại trường
* Yêu cầu về đạo đức
Người làm công tác tư tưởng khi còn trong nhà trường phải học tập vàrèn luyện tốt về phẩm chất đạo đức Vì đây là điều kiện trước tiên và hết sứcquan trọng Sinh thời, Bác Hồ thường căn dặn: "Người có tài mà không cóđức là người vô dụng" Thấm nhuần câu nói ấy mỗi cán bộ hoạt động trên mặttrận công tác tư tưởng muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình đòi hỏi phải
có trình độ giác ngộ chính trị cao, nắm vững lý luận của chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; có ý thức tổ chức kỷ luật cao nhất là trong phátngôn; có tinh thần trách nhiệm và nhiệt tình trong mọi công việc; khiêm tốn,giản dị, hòa đồng với mọi người; bản lĩnh chính trị vững vàng, sẵn sàng làmnhiệm vụ trong mọi tình huống khó khăn trước tình hình mới, không daođộng lung lay ý chí trước những cám dỗ, sự tấn công của các thế lực thù địch;tích cực tham gia các phong trào đấu tranh chống các tệ nạn xã hội xây dựngcho mình lối sống lành mạnh trong sáng
-* Yêu cầu về học tập và tích lũy tri thức
Trang 7Để hoạt động công tác tư tưởng có hiệu quả cao người cán bộ phải cóvốn kiến thức nhất định, đặc biệt trong tình hình mới Ngày nay, người cán bộphải trau dồi, tích lũy tri thức, nâng cao sự hiểu biết nắm vững nội dungnguyên tắc, phương pháp công tác tư tưởng Sinh thời, Bác Hồ thường căndặn: "làm việc gì học việc ấy", "cán bộ ở môn nào thì phải học thành thạocông việc ở môn ấy", "ai lãnh đạo ngành hoạt động nào thì phải biết chuyênmôn ngành học ấy" Chính vì vậy để công tác sau này đạt kết quả cao nhấtthiết phải thường xuyên tiếp thu, trang bị những kiến thức, tri thức, chuyênmôn.
- Yêu cầu kết hợp giữa học tập trong nhà trường với học tập tích lũy kiến thức thực tiễn:
Bám sát thực tiễn là một yêu cầu không thể thiếu của người làm côngtác tư tưởng bởi lý luận xa rời thực tiễn luôn mang tính chất giáo điều, máymóc Thông qua thực tiễn, người cán bộ được tăng thêm vốn sống, kiểmnghiệm được tri thức nâng cao kết quả học tập qua các buổi ngoại khóa, hoạtđộng bổ trợ, kiến tập, thực tập
Thời đại ngày nay là thời đại bùng nổ công nghệ thông tin nên tình hình thời sự diễn ra từng ngày, từng giờ đòi hỏi học viên phải nắm bắt kịpthời mọi vấn đề của thời đại, nắm bắt được tâm tư nguyện vọng của quầnchúng nhân dân lao động, từng bước bổ sung những tri thức cần thiết cho hoạtđộng nghề nghiệp
Trang 8Bên cạnh đó đã là cán bộ tư tưởng cần thường xuyên theo dõi tình hìnhtrong nước và thế giới trên các phương tiện thông tin đại chúng; quán triệt chủtrương của Đảng, pháp luật của Nhà nước đặc biệt là các nghị quyết của Đảng
về công tác tư tưởng Việc học tập trong nhà trường phải đi song song vớithực tiễn, gắn liền với thực tiễn
Công tác tư tưởng trong tình hình hiện nay là hết sức khó khăn đòi hỏimỗi người làm công tác tư tưởng phải có lập trường, tư tưởng vững vàng, cólòng say mê nghề nghiệp, phấn đấu vì mục tiêu lý tưởng của Đảng Từ đó tạocho học viên một động lực học tập rèn luyện, nghiên cứu sáng tạo chuẩn bịhành trang cho nghề nghiệp công tác tư tưởng trong tương lai
Trang 9MỘT VÀI SUY NGHĨ
VỀ PHƯƠNG PHÁP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG NÓI
Xuất phát từ tình hình bức xúc trên mặt trận công tác tư tưởng hiện nay,Nghị quyết Trung ương 5 khóa IX xác định: Công tác tư tưởng là một trongnăm vấn đề quan trọng bức xúc hiện nay, đây quả là cuộc chiến gay go, quyếtliệt, lâu dài trên mặt trận tư tưởng; cuộc chiến quyết liệt giữa hệ tư tưởng vôsản và hệ tư tưởng tư sản còn dai dẳng lâu dài Để đảm bảo sự ổn định trênmặt trận công tác tư tưởng, đòi hỏi đội ngũ cán bộ làm công tác tư tưởng phải
có những năng lực, phẩm chất như thế nào? Đây quả là vấn đề đòi hỏi nhữngngười làm công tác tuyên truyền phải nắm chắc đường lối, chính sách củaĐảng và Nhà nước; có những khả năng nắm bắt tình hình tư tưởng, khả năngviết, nói tốt Trong tất cả những khả năng đó thì nói là một trong những điềukiện rất quan trọng đối với những người làm công tác tuyên truyền Một bàiphát biểu (thuyết trình) gây được sự chú ý của quần chúng hay không là hoàntoàn phụ thuộc vào khả năng của người thuyết trình Như vậy, nói là một vấn
đề rất khó và nói cũng là nghệ thuật Đã là nghệ thuật thì khó, phức tạp cũngnhư người thợ muốn có tay nghề tốt thì phải học, phải rèn cho thành thạo Nóicũng thế cũng phải học, phải rèn
Ngày nay, trong hoạt động giao tiếp xã hội ai cũng phải tiếp xúc vớinhiều mối quan hệ như quan hệ bạn bè, đồng nghiệp Bất cứ ai trong đờicũng có một vài lần nói trước công chúng chứ không riêng gì những ngườilàm công tác tuyên truyền như khi cảm ơn, chúc mừng Để việc đó đượcthuận lợi, trôi chảy thì mỗi người phải học tập cách nói, nói sao cho lưu loát,đơn giản nhưng rõ ràng, dễ hiểu Đặc biệt là những người làm công tác tuyêntruyền, thì kỹ năng nói là hết sức cần thiết Phải truyền đạt thông tin đếnngười nghe một cách đơn giản nhất, dễ hiểu nhất nhưng vẫn giữ được tínhtrong sáng, bao quát đầy đủ nội dung truyền đạt Phải khẳng định rằng, đây là
Trang 10một nghề, đã là nghề thì phải rèn cho thành thạo, phải bào, phải giũa, phải gọtcho nhuần nhuyễn Như vậy, trong quan hệ xã hội ngày nay thì nghệ thuật nói
là rất quan trọng và cần thiết cho mỗi người, đặc biệt đối với những ngườilàm công tác trên mặt trận tuyên truyền
co giãn điều chỉnh bài phát biểu dễ dàng Đề cương cũng phải chia làm baphần rõ ràng: Mở đầu, triển khai, kết thúc, người soạn đề cương phải nắmchắc chức năng vị trí của từng phần như mở đầu phải trình bầy những gì, triểnkhai phải trình bày những gì và kết thúc phải trình bày thế nào, nhằm mụcđích tạo cho bài phát biểu tăng thêm phần thuyết phục Xây dựng đề cươnggiúp chúng ta nói đúng trọng tâm những vấn đề cần nói, giúp chúng ta cănđược lượng thời gian, chuẩn bị đề cương là một trong những khâu quan trọng
Trang 11Hai là, giọng nói.
Để trở thành báo cáo viên giỏi thì những người làm công tác tuyêntruyền phải cố gắng nhiều lắm! Ngoài vấn đề nắm chắc lý luận, người làmcông tác tuyên truyền cần phải rèn, phải học rất nhiều như giọng nói, cử chỉđiệu bộ Để trở thành người tuyên truyền giỏi, có sức thuyết phục, ngoài vấn
đề nắm bắt những tri thức như tin tức thời sự, nghị quyết rồi chuẩn bị đềcương còn phải rèn giọng nói, nói sao cho rõ ràng, mạch lạc, "có hồn" nhằmgây được sự chú ý tới thính giả Bởi vì mọi câu văn thường thể hiện tư tưởngkhác nhau trong từng đoạn văn, nên khi nói (phát biểu) cần phải biết điềuchỉnh tiếng nói cho phù hợp với từng hoàn cảnh, từng tư tưởng, lúc cao, lúctrầm, lúc chậm, lúc nhanh phải biết dùng cử chỉ điệu bộ để diễn đạt những
tư tưởng buồn, vui, phải biết nhấn mạnh, hay vừa phải, nhẹ nhàng, làm chongười nghe cảm thấy hứng thú khi nghe Người diễn thuyết phải biết sử dụngngữ điệu, thay đổi trạng thái tùy theo yêu cầu tư tưởng; làm cho mỗi lời nóithốt ra có sức thuyết phục người nghe Phải khẳng định rằng đây là vấn đề rấtcần thiết của những người làm công tác trên mặt trận tư tưởng
Ba là, Tốc độ nói
Trong quá trình diễn thuyết sự điều chỉnh tốc độ nói của người tuyêntruyền khi tác động đến người nghe (thính giả) cũng đóng vai trò hết sức quantrọng; thành công hay thất bại gây được sự chú ý của thính giả hay khôngcũng phụ thuộc khả năng nói của người thuyết trình Do vậy, điều chỉnh tốc
độ nói cho phù hợp với tư tưởng là một trong những kỹ năng quan trọng màngười làm công tác tuyên truyền phải tập, phải rèn Có lúc phải nói tốc độnhanh cũng có lúc phải nói thư thả nhằm thu hút sự chú ý của người nghe, tạo
ý tưởng thêm phong phú và diễn đạt ý tưởng được rõ ràng hơn Nếu nói chậm,rời rạc quá người nghe sẽ không muốn nghe hoặc nói nhanh quá sẽ làm ngườinghe không nghe kịp Vậy, để đảm bảo cho bài nói được tốt thì người thuyếttrình cần phải rèn kỹ năng nói sao cho hài hòa, cần phải nói chậm, thư thả
Trang 12Bốn là, Cử chỉ và diện mạo trong khi nói
Cử chỉ trong khi nói cũng đóng vai trò quan trọng không kém Để đảmbảo cho bài diễn thuyết gây được tính thuyết phục hơn, thì người làm công táctuyên truyền cần học cách sử dụng thành thạo các yếu tố phi ngôn ngữ (cửchỉ, điệu bộ, thái độ…) nhưng phải đảm bảo được tính tự nhiên, thoải mái,tránh gò bó Bởi vì, cử chỉ thể hiện tư tưởng rõ nét hơn, thể hiện tình cảm sâusắc hơn, sinh động hơn, giúp những ý của người thuyết trình (tuyên truyền)được trình bày đầy đủ hơn Biểu hiện cử chỉ là biểu hiện thông qua sắc mặt,những động tác cử động Đôi khi, biết sử dụng ánh mắt nhằm gây sự chú ý từthính giả thu phục thính giả bằng ánh mắt, bằng điệu bộ Khi sử dụng cử chỉngười thuyết trình phải đảm bảo được tính phù hợp giữa cử chỉ và tư tưởngtruyền đạt; phải biết trong trường hợp nào thì dùng ánh mắt thu phục thínhgiả, phải biết trong điều kiện nào thì dùng bàn tay hoặc cử động bằng đôichân trên bục giảng cho hợp lý
Diện mạo của cán bộ làm công tác tuyên truyền cũng rất quan trọng vàcần thiết, ăn mặc giản dị nhưng luôn thể hiện lịch sự, nhẹ nhàng, tránh dùngquần áo lòe loẹt, kệch cỡm khi thuyết trình, sẽ tạo cho thính giả cảm giác khóchịu hoặc buồn cười Giản dị nhưng luôn giữ được phong cách sang trọng,chứ không phải giản dị theo kiểu bỗ bã, suồng sã, tùy tiện Như vậy cử chỉ vàdiện mạo trong khi nói (tuyên truyền) tạo tư tưởng sinh động hơn, phong phúhơn, sâu sắc hơn, nhưng cũng có thể trở thành trò hài nếu không biết kết hợphài hòa giữa cử chỉ và tư tưởng truyền đạt
Năm là, Ngôn ngữ trong tuyên truyền
Trong hoạt động tuyên truyền, ngôn ngữ là yếu tố đặc biệt quan trọng,bởi tuyên truyền thực chất là dùng ngôn ngữ nói và các phương tiện trợ giúpkhác để truyền tải những thông tin theo một mục đích cụ thể, làm cho đốitượng hiểu biết, tin theo và từ đó đối tượng có nhận thức, thái độ và hànhđộng đúng Những người làm công tác tuyên truyền rất quan trọng, họ không
Trang 13chỉ tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước mà còn phải cónhiệm vụ giữ gìn và phát triển những tinh hoa văn hóa truyền thống,về ngônngữ đó là sự trong sáng, giản dị của ngôn ngữ
Những người làm công tác tuyên truyền không nên sử dụng quá mứcngôn ngữ nước ngoài, ngôn ngữ sách vở, làm như mình cao siêu lắm mà nêntăng cường sử dụng ngôn ngữ thuần Việt khi tuyên truyền, sử dụng ngôn ngữngắn gọn nhưng qua thông tin, hàm sắc, chính xác, rõ ràng, dễ hiểu, biết vậndụng ca dao, tục ngữ tạo cho lời phát biểu tăng phần hấp dẫn hơn, thuyết phụchơn, bởi vì "đi đến tận cùng của cái đẹp bao giờ cũng là sự giản dị" Bác từngnói "tuyên truyền cũng thế, huấn luyện cũng thế Phải làm sao dễ hiểu, nói saocho người ta hiểu được, hiểu để làm" (Hồ Chí Minh: Toàn tập, tập 11, NxbCTQG) Việc sử dụng các thuật ngữ, cụm từ nước ngoài đôi khi cũng cầnthiết trong xu hướng quốc tế hóa hiện nay, nhưng đòi hỏi phải chính xác vàphải giải thích bằng tiếng Việt trong lần đề cập đầu tiên
Tuyên truyền là nói cái khó thành cái dễ, nói cái khó hiểu trừu tượngthành cái cụ thể dễ hiểu dễ đi vào lòng người, làm sao cho dân hiểu, dân tinnhư vậy dân mới theo Nhưng khi nói "với đối tượng trí thức thì người tuyêntruyền cũng phải biết vận dụng linh hoạt ngôn ngữ khoa học cho phù hợp vớihoàn cảnh, phù hợp với đối tượng tuyên truyền Như vậy, trong tuyên truyềnngôn ngữ giữ vị trí đặc biệt quan trọng, người tuyên truyền không chỉ biết sửdụng nó mà còn phải có trách nhiệm giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt,phát triển ngôn ngữ tiếng Việt phong phú hơn nữa, đẹp hơn nữa
Tuyên truyền là một công việc hết sức khó khăn, vất vả, đòi hỏi ngườilàm công tác tuyên truyền "phải biết chịu kham khổ" Phải đi nhiều để nắmbắt những thông tin cập nhật, phải bám sát đường lối, chính sách của Đảng vàNhà nước để tuyên truyền Người tuyên truyền còn cần có phẩm chất đạo đứctốt, có tinh thần cách mạng cao là người biết học hỏi, thường xuyên nhằm traudồi kiến thức nghiệp vụ của mình Cán bộ tuyên truyền phải là những người
Trang 14biết nói, nói tốt, phải biết nói cho đúng đối tượng,như nói cho người già thìphải dùng giọng điệu như thế nào, khi nói cho người trẻ tuổi thì phải nói nhưthế nào? Phải biết dùng lời nói đơn giản, dễ hiểu nhưng vẫn giữ được tínhtrong sáng, vốn đảm bảo nội dung kiến thức truyền tải đến người nghe.
Tóm lại, do đặc điểm nghề nghiệp nên phương pháp rèn kỹ năng nói là
công việc hết sức quan trọng, đòi hỏi ngay từ khi còn trên giảng đường đạihọc, các bạn sinh viên theo ngành công tác tư tưởng nên trang bị cho mìnhnhững kiến thức cần thiết ngay từ bây giờ để chuẩn bị cho tương lai, góp phầnvào công cuộc xây dựng đất nước trong giai đoạn hiện nay
Trang 15PHƯƠNG PHÁP NGHE, GHI BÀI TRÊN LỚP ĐỐI VỚI
CÁC MÔN HỌC CHUYÊN NGÀNH CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG
Bất kỳ ai dù ở bậc học nào cũng cần có được sự truyền đạt của ngườithầy và có sự lắng nghe, ghi chép đầy đủ để hiểu và lưu giữ kiến thức Đối vớisinh viên, phải xác định rõ mục đích học tập: "Học tri thức khoa học, họcnghề, học cách chung sống hợp tác với mọi người và học để trở thành mộtngười có ích cho xã hội" Phương pháp nghe, ghi bài trên lớp có một vị trí vàvai trò quan trọng góp phần nâng cao hiệu quả học tập của mỗi sinh viên Nếuchỉ nghe mà không ghi thì có thể quên, nếu chỉ thuần túy chép lại bài thì cóthể không hiểu nhưng nếu vừa nghe vừa ghi thì khi cần đọc lại là nhớ và hiểungay vấn đề Nghe và ghi giúp ta hiểu bài ngay tại lớp, thuận lợi trong quátrình ôn tập và thi cử không mất quá nhiều công sức và thời gian và nhất lànguồn tích lũy kiến thức, tư liệu quí giá cho mỗi người trong hoạt động thựctiễn nghề nghiệp sau này
Xuất phát từ đặc điểm các môn khoa học chuyên ngành CTTT là nhữngmôn học có tính đảng, tính khoa học, tính nghệ thuật, tính lý luận và thực tiễnđòi hỏi sinh viên chuyên ngành CTTT phải biết cách nghe – ghi cho phù hợp
Nghe và ghi có quan hệ chặt chẽ, biện chứng: nghe tốt thì ghi sẽ chuẩnxác, đầy đủ, ngược lại ghi nhanh sẽ tạo điều kiện về thời gian để kịp nghe giảng
Nghe và ghi chép là hai quá trình riêng rẽ nhưng cùng diễn ra trong cùngmột chủ thể là người học; thể hiện quan hệ giữa tư duy (nghe) và hành động(ghi) đòi hỏi người học phải tập trung tư tưởng, chú ý cao độ để hai quá trình
đó không bị đứt đoạn Nhờ đó, chúng ta sẽ lĩnh hội được nội dung bài giảngmột cách sâu sắc, có hệ thống, bền lâu
Ngoài ra cần kiên nhẫn để nghe và ghi cho hết tiết, hết bài, hết chươngtrình dù trong điều kiện nào hoặc dù giáo viên giảng thế nào
Trang 16Phần nghe giảng là bước quan trọng nhất của mỗi sinh viên trong việctiếp thu bài giảng Ngôn ngữ nói trong bài giảng thường ngắn gọn, súc tích và
có những ví dụ liên hệ mang tính cụ thể sinh động
Ghi và trình bày bài như thế nào cho dễ học, dễ hiểu, dễ nhớ là một yêucầu cho mỗi sinh viên Ghi chép bài cần có sự lựa chọn các ý bởi vì quá trìnhghi chép diễn ra phức tạp Lời giảng của giáo viên diễn ra vừa nhanh vừa sinhđộng so với sự hiểu biết và so với tốc độ ghi Do vậy, nhiều khi sinh viênkhông ghi kịp lời giảng, dẫn đến tình trạng ghi không trọn ý, trọn câu hoặc bỏsót Trở ngại này làm cho sinh viên bị ức chế dẫn đến chán nản, ghi đượcchăng hay chớ, hoặc chẳng ghi được gì cả hoặc cố gắng ghi thật nhiều chi tiết,tràn lan để sau đó đọc lại mà chẳng hiểu gì
Từ những đặc điểm đó, tôi xin trình bày phương pháp nghe và ghi bàitrên lớp:
1 Công tác chuẩn bị cho việc nghe và ghi
- Chuẩn bị đầy đủ, đúng vở ghi, bút, mực theo đúng môn học
- Vở ghi nên kẻ hoặc gấp lề sẵn (nên chừa lề rộng để bổ sung khi cần)
- Tìm hiểu trước giáo trình hoặc xem trước những tài liệu có liên quan
- Chủ động tạo tâm thế tốt để chuẩn bị bước vào giờ học
Bước chuẩn bị này là gián tiếp nhưng rất cần thiết Nếu thiếu sự chuẩn
bị chu đáo thì chắc chắn sinh viên sẽ gặp nhiều khó khăn trong quá trình nghe ghi trên lớp
-2 Về cách nghe
Để học tốt các môn học chuyên ngành trước hết người học phải nắmchắc các môn học nền tảng và các kiến thức bổ trợ Hơn nữa phải có hứngthú, quan tâm các sự kiện kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội diễn ra hàng ngày;nên đọc nhiều, nghe nhiều, luyện nói, luyện viết…
- Thời gian nghe giảng ngắn trong khi đó khối lượng tri thức nhiều, dovậy mỗi sinh viên phải tập trung cao độ, không để tư tưởng bị phân tán Nghe
Trang 17có chọn lọc, phân tích đúng sai và liên hệ thực tiễn cuộc sống thì sẽ hiểu sâu,nhớ lâu hơn.
- Không nên kết hợp giữa vừa nghe vừa xem giáo trình trong khi giáoviên đang giảng bài Chỉ nên xem giáo trình và sách giáo khoa ngoài giờgiảng để bổ sung kiến thức
- Có thái độ học tập tốt: Nhìn thẳng vào giáo viên một cách nghiêm túc,tập trung cao để nghe giảng Thể hiện sư đồng tình bằng ánh mắt, cái gật đầu
để động viên tinh thần hăng say giảng bài của giáo viên
b) Cách thứ hai:
Ghi bài sử dụng các ký hiệu riêng của mình, vừa nhanh vừa bớt bỏ sót ý.Ghi theo cách hiểu mà không ghi theo nguyên văn lời giảng của giáo viên.Cách ghi này đòi hỏi người ghi phải hiểu thực chất của từng câu từngđoạn để lấy được ý chính Phải tự tạo cho mình một trình độ khái quát cao,đồng thời phải đọc trước những tài liệu liên quan đến bài giảng
Nhưng dù có ghi theo cách nào chăng nữa thì cần đảm bảo:
+ Ghi thật chính xác, đầy đủ các định nghĩa, khái niệm
+ Ghi theo trình tự lôgíc dễ hiểu, dễ nhớ
+ Đọc giáo trình để bổ sung những kiến thức ghi không kịp
Trang 18Cần chú ý phối hợp hài hòa giữa ghi và nghe, tránh việc quá tập trungvào ghi mà bỏ qua những giảng giải, dẫn chứng của giáo viên, thậm chí dẫnđến việc tiếp nhận sai thông tin hoặc lộn xộn Đặc biệt là đối với các môn họcchuyên ngành công tác tư tưởng, việc nghe và ghi bài sao cho đầy đủ, không
bỏ sót ý càng đòi hỏi sinh viên phải tập trung cao độ Mà đặc điểm của cácmôn học chuyên ngành có tính lý luận khái quát, trừu tượng cao, cho nên sinhviên ngoài việc nghe giảng lý thuyết trên lớp ra cần biết vận dụng lý luận vàthực tiễn cuộc sống và cập nhật thông tin
Nói tóm lại, khi nghe giảng và ghi chép bài trên lớp đòi hỏi sinh viênthật tập trung, đào sâu suy nghĩ, hiểu bài ngay tại lớp
Một nhà sư phạm người Nga cho rằng: "Chú ý chính là cánh cửa mà qua
đó tất cả những cái gì của thế giới bên ngoài đi vào tâm hồn của con người" Cóchú ý thì ta có thể ghi chép rõ ràng từng mục cụ thể, trình bày một cách tươngđối hoàn chỉnh nội dung của bài
Nhưng dù có đề ra phương pháp học tập như thế nào thì bản thân mỗisinh viên phải có ý thức học tập nghiêm túc
Học tập vốn dĩ là một hoạt động cơ bản của mỗi con người trong bất kỳ
xã hội nào, quốc gia nào trên thế giới Nhờ có học tập mà thanh niên mới trởthành người có ích cho xã hội
Có động cơ học tập đúng, chọn được phương pháp tốt như là chọn đượcmái chèo, con đò để mỗi người "bơi" trong biển cả cuộc đời
Đối với chuyên ngành công tác tư tưởng, một chuyên ngành khó vàphức tạp càng đòi hỏi sinh viên sớm xác định đúng động cơ, phương pháp họctập để sau này ra trường đáp ứng tốt yêu cầu công việc
Trang 19PHƯƠNG PHÁP ÔN TẬP VÀ LÀM BÀI KIỂM TRA
Để đạt kết quả học tập tốt, điều này phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố Mộttrong những yếu tố đó là phương pháp ôn tập và làm bài kiểm tra Đây làkhâu cuối cùng quyết định đến kết quả học tập Để làm tốt điều đó, theo bảnthân tôi có mấy ý kiến sau đây:
1 Về phương pháp ôn tập
Vấn đề này phụ thuộc vào nhiều yếu tố khách quan và chủ quan Vềkhách quan, đó là môi trường xung quanh diễn ra việc ôn tập Về mặt chủquan, đó là việc ghi chép có bảo đảm cho việc ghi nhớ nhanh hay không, việcthâu tóm vấn đề trong từng nội dung, bài giảng Từ đó mà rút ra những vấn
đề, những ý chính cần phải nắm được Trong quá trình ôn tập cần phải nắmtổng thể các bài trong từng môn học Sự liên quan các bài trong cùng mộtmôn học hoặc giữa các môn học với nhau Sự kết nối giữa lý luận và thựctiễn cũng như biểu hiện sinh động trong cuộc sống hàng ngày
Đối với môn học chuyên ngành thường là mang tính chất tổng hợp củanhiều môn học khác Tính chất cụ thể, tổng hợp đó chính là những minhchứng, dẫn chứng cho môn học chuyên ngành mà các luận điểm, quan điểm
đã nêu ra
Khi ôn tập cần làm đề cương theo từng bài giảng đồng thời bao quáttoàn bộ nội dung của môn học Nếu giảng viên cho câu hỏi ôn tập thì đây làvấn đề hết sức thuận lợi Chúng ta nên tiến hành làm đề cương chi tiết chotừng câu hỏi, tranh thủ sự giúp đỡ của bạn bè, thầy cô để bổ sung cho hoànchỉnh Sau khi ôn tập được một hai lần sẽ tiến hành làm đề cương rút gọn đểghi nhớ những vấn đề chính của từng câu hỏi Mỗi câu hỏi cần rút ra nhữngvấn đề cần thiết ở đây là gì, từ đó định hướng cho bản thân
2 Về phương pháp làm bài kiểm tra, thi
Trang 20Vấn đề này đóng vai trò quyết định Trước hết phải đọc kỹ câu hỏi rút
ra những vấn đề cần phải trả lời Bớt ra thời gian từ 5 đến 10 phút để làm đềcương cho câu hỏi Đối với những câu theo đúng như câu hỏi ôn thì thuận lợi.Nhưng thông thường các câu hỏi kiểm tra, thi thường là câu hỏi mang tínhtổng hợp Do vậy, cần phải suy nghĩ kỹ những vấn đề, nội dung phải trìnhbày Sau khi làm song dàn ý sẽ tiến hành viết bài kiểm tra Căn cứ vào nộidung, thời gian thi để phân phối kiến thức cho phù hợp với từng vấn đề màcâu hỏi yêu cầu
Phần mở đầu cần nêu ngắn gọn, nhưng phải toát lên vấn đề mình cầnphải trình bày
Phần giải quyết vấn đề cần phải tuân theo phương pháp diễn dịch hoặcquy nạp, hay tổng hợp của cả hai phương pháp trên Những dẫn chứng phảixác thực Khi nào cho vào ngoặc kép, phải chính xác về từ ngữ, tránh lặp đilặp lại nhiều lần Sau mỗi một nội dung nhỏ, cần có sự chuyển ý để cho ngườiđọc phân biệt rõ từng ý, từng nội dung và thấy được bao nhiêu vấn đề màngười viết muốn trình bày
Phần kết luận phải thâu tóm toàn bộ vấn đề cần trình bày, có sự kháiquát cao: rút ra ý nghĩa thực tiễn hoặc đề xuất những giải pháp, biện pháp cầnkhắc phục
Trên đây là một số vấn đề mà bản thân tôi đã làm Rất mong sự đónggóp ý kiến của các bạn, các thầy cô Từ đó, bản thân sẽ tiếp thu và rút ra kinhnghiệm riêng của mình để nâng cao kết quả học tập tốt hơn nữa
Trang 21PHƯƠNG PHÁP LUYỆN TẬP NÂNG CAO KỸ NĂNG
PHÁT BIỂU MIỆNG TRONG LỚP HỌC
Thông thường, để việc học tập trên lớp đạt được hiệu quả cao thì khôngnhững chúng ta cần có những cán bộ giảng dạy có trình độ cao và có khảnăng truyền đạt tốt, mà về phía học sinh, sinh viên cũng cần có nhiều ý kiếnphát biểu, đóng góp, nhằm đưa phong trào học tập của lớp trở nên sôi nổi, đạthiệu quả cao hơn
Để nâng cao kỹ năng phát biểu miệng trong quá trình học tập tạitrường, chúng ta cần phải có những phương pháp rèn luyện hữu hiệu nhất
Khâu chuẩn bị bài trước khi đến lớp là một khâu khá quan trọng, góp
phần cơ bản vào quá trình rèn luyện những kỹ năng phát biểu miệng trong quátrình học tập tại trường, tại lớp
Trước hết, để có thể thực hiện việc phát biểu miệng tại lớp thì chúng tacần phải có sự chuẩn bị bài học thật kỹ lưỡng, trước khi đến lớp Vì vậy,ngoài việc cố gắng nắm vững bài và làm bài tập của ngày hôm trước, chúng tacần đọc kĩ bài học của ngày hôm sau, suy nghĩ về những vấn đề quan trọng và
tự trả lời các câu hỏi ở phần cuối mục của bài Đồng thời, chúng ta cần đặt racác câu hỏi có liên quan đến bài học và tự trả lời các câu hỏi đó Trong khiđọc bài và tự trả lời các câu hỏi ấy chúng ta cũng cần liên hệ thực tế để cụ thểhóa bài học hơn Có nắm vững bài như vậy thì chúng ta mới có thể hiểunhanh và hiểu tốt bài học của buổi hôm sau
Khâu thứ hai là khâu thể hiện hay nói đúng hơn là tỏ rõ sự hiểu biết của bản
thân về bài học Vậy ở khâu thứ hai này, chúng ta phải thực hiện những bước sau:
Ở trên lớp mặc dù đã có sự chuẩn bị bài ở nhà trước nhưng chúng tavẫn phải chăm chú nghe giảng, trong quá trình nghe phải luôn có sự tư duy vàliên tưởng với thực tế
Trang 22Từ đó, khi giáo viên đưa ra một vấn đề cần bàn đến thì chúng ta phải có
sự tư duy, liên tưởng thật nhanh, phân tích nhanh trong đầu mình những khíacạnh của câu hỏi Chúng ta phải biết câu hỏi đó được đặt ra nhằm mục đíchgì? câu hỏi đó hỏi về vấn đề gì? Từ đó, chúng ta sẽ đặt ra những ý kiến để trảlời ứng với từng khía cạnh của câu hỏi đã được đặt ra
Sau đó, những câu trả lời phải được diễn giải qua một thái độ bình tĩnh,một cách nói rõ ràng mạch lạc Không nên nói xa đề hoặc nói không đúngmục đích của câu hỏi
Làm được những điều trên, nghĩa là chúng ta đã rèn luyện tốt kỹ năngphát biểu miệng tại trường, lớp
Một điều quan trọng hơn là chúng ta tạo cho bản thân một kiến thứcvững chắc, một phong cách bình tĩnh và tự tin cũng như khả năng trình bàyvấn đề có sức thuyết phục
Khâu thứ ba sẽ giúp người đưa ra ý kiến tìm thấy câu trả lời đúng đắn
nhất Đó là khi đóng góp ý kiến, xây dựng bài với lớp thì chúng ta cần lắngnghe, cảm nhận một cách khách quan các ý kiến khác Đồng thời phân tích sosánh các ý kiến đó với ý kiến của mình, xem ý kiến của mình còn thiếu những
gì để bổ sung hoàn chỉnh câu trả lời
Phát biểu miệng là một việc đòi hỏi phản xạ, ứng phó nhanh của sinh viên
và nó góp phần thúc đẩy quá trình học tập của lớp, không khí sôi nổi, bổ ích,hứng khởi, dẹp bỏ được không khí trầm lặng, nhàm chán, thụ động của lớp học
Vì vậy, mỗi chúng ta luôn luôn cần rèn luyện cho mình một kĩ năngphát biểu miệng thật tốt để góp phần tạo không khí tốt cho buổi học và tạocho giáo viên có hứng thú, nhiệt tình giảng dạy, cũng như học sinh, sinh viên
sẽ sôi nổi học tập, nâng cao phát triển sự chú ý, tập trung và khả năng tư duysáng tạo của mỗi người
Trên đây, chỉ là những ý kiến cá nhân, tôi hy vọng sẽ góp phần cùngvới những ý kiến khác để hình thành một phương pháp rèn luyện đạt hiệu quảcao nhất cho việc phát biểu trong quá trình học tập ở trường
Trang 23PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP CÁC MÔN KHOA HỌC
CHUYÊN NGÀNH CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG
Công tác tư tưởng được coi như một nghề trong xã hội nước ta Nhậnthức được công tác tư tưởng là một nghề vừa phù hợp với thực tiễn lịch sử,vừa tạo tư duy đúng đắn cho việc xây dựng, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng,tuyển chọn, sử dụng và đánh giá cán bộ Trong công tác này, chính vì có được
sự nhận thức "cán bộ phải học nghề mới được hành nghề" (Hồ Chí Minh) nên
đã tạo động lực thúc đẩy cán bộ đi học nghề, góp phần nâng cao trình độ khoahọc, nâng cao chất lượng, hiệu quả của cán bộ tuyên giáo trong thời kỳ mới
Cán bộ tuyên giáo không chỉ cần hội tụ đủ những tiêu chuẩn về phẩmchất chính trị và đạo đức mà quan trọng hơn cần phải có đủ tiêu chuẩn vềchuyên môn nghiệp vụ Do đó, trong quá trình giảng dạy cũng như học tậpnghiên cứu, giảng viên và sinh viên cần phải tìm ra được phương pháp họctập các môn khoa học chuyên ngành công tác tư tưởng để có thể đào tạo đượcnhững cán bộ tuyên giáo với trình độ chuyên môn cao, đáp ứng được yêu cầuđòi hỏi của nghề nghiệp đặt ra
Do đặc thù của hoạt động nghề nghiệp cán bộ tuyên giáo có những yêucầu riêng và khá cao về tiêu chuẩn, về năng lực, nhất là năng lực nói và viết,năng lực tuyên truyền, vận động, thuyết phục quần chúng, năng lực nắm bắt
dự báo, định hướng giải quyết các vấn đề tư tưởng đột xuất nổi cộm phát sinhtrong đời sống xã hội v.v Đặc trưng của nổi bật của công tác tư tưởng là gắnliền lý luận với thực tiễn, phù hợp với từng đối tượng, hiệu quả thiết thực, giảiđáp được những vấn đề đặt ra từ thực tiễn và mở rộng sử dụng hình thức đốithoại trong hoạt động tuyên truyền giáo dục mà cần phải có phương pháp dạy
và học lý luận phù hợp Như vậy vấn đề đặt ra để chúng ta nghiên cứu thảoluận trong đề tài này chính là việc tìm hiểu đặc điểm của các môn khoa họcchuyên ngành tư tưởng, từ đó làm nổi bật được đặc trưng của phương pháphọc tập, nghiên cứu chúng
Trang 24Mỗi một môn học đều có một phương pháp nghiên cứu riêng, và mỗi cánhân học viên, sinh viên cũng đều có thể đặt ra cho mình một phương pháphọc tập riêng biệt, sao cho chính bản thân học viên thấy nó phù hợp với mình
và giúp cá nhân học viên đó đạt hiệu quả cao trong việc nghiên cứu các mônkhoa học cần cho nhu cầu nghề nghiệp của mình Tuy nhiên trong bài viếtnày, bản thân tôi không thể nêu lên một phương pháp học tập riêng biệt nào.Bởi thiết nghĩ, không phải ai cũng giống ai về hoàn cảnh, điều kiện tiếp thukiến thức mà có thể đem cách thức học của người này áp dụng vào ngườikhác rồi hy vọng đều đạt được kết quả như nhau
Có lẽ vấn đề đặt ra cho mỗi chúng ta là cần phải tìm được phương phápchung nhất có thể áp dụng được với đa số học viên Và yêu cầu trong mỗiphương pháp đó là phải giúp được học viên, sinh viên, phương thức tiếp thukiến thức một cách tốt nhất
Phần nội dung này chỉ xin nêu ra một số phương pháp học tập các mônkhoa học chuyên ngành công tác tư tưởng Và một số cách thức học tậpnghiên cứu của các anh chị đã trải qua, kết hợp kinh nghiệm bản thân Dotrong quy trình học tập nghiên cứu không hề thuần nhất, nó không đơn giảnchỉ là học học và học mà từ bản thân nó có rất nhiều giai đoạn, hìnhthức, quá trình tiếp thu kiến thức từ thấp đến cao, từ giản đơn đến phức tạp, từkiến thức sơ cấp thường thức, đến những vấn đề khoa học đòi hỏi phải tư duymột cách biện chứng mang tính lý luận cao Do vậy, mà có thể lập nên một
hệ thống những vấn đề nghiên cứu về đề tài được đưa ra để chúng ta có thểhội thảo đánh giá cùng nhau
Trước hết, nằm trong hệ thống phương pháp đó chúng ta có thể thảoluận về một số hình thức nghiên cứu giúp sinh viên tiếp cận với kiến thức mộtcách toàn diện đầy đủ năng động, sáng tạo hơn Có thể đơn cử một vài hìnhthức sau:
Thứ nhất: Cần khuyến khích mọi người tham gia nghiên cứu khoa học,
bởi đây là một phương pháp nâng cao trình độ, năng lực, nghiên cứu khoa học
Trang 25của người cán bộ tuyên giáo trong tương lai Khoa học luôn phát triển và chứađựng trong đó bao điều mà loài người chưa biết đến và có những điều màchưa thể lý giải được nhất là khoa học xã hội vì khi xã hội càng phát triển thìcàng nảy sinh ra nhiều vấn đề phức tạp hơn nữa Từ những vấn đề đó màchúng ta có thể tìm ra các đề tài nghiên cứu, đi chuyên sâu vào trong đó Rồisau đó có thể tổng hợp trình bày lại với sự đánh giá thẩm định của một hộiđồng khoa học có kinh nghiệm hơn Thực tế những cuộc hội thảo khoa học ởkhoa ta luôn được phần đông sinh viên tham gia, ủng hộ và những ý kiến màsinh viên đóng góp vào rất thiết thực và hữu dụng
Thứ hai: Sinh viên cần nắm vững quan điểm đường lối, chính sách của
Đảng, pháp luật của Nhà nước về công tác tư tưởng Đây là một điều kiện đểhình thành năng lực chỉ đạo, kiểm tra trong công tác tư tưởng Nếu như mộtcán bộ tuyên giáo hoạt động trong lĩnh vực của mình mà lại không nắm bắt rõnhững quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước thì làm sao cóthể hoạt động, tuyên truyền cho quần chúng nhân dân được, làm sao để chodân hiểu được Vậy đây cũng là một luận điểm quan trọng đối với sinh viênhọc chuyên ngành công tác tư tưởng Mỗi sinh viên cần phải tìm hiểu rõ vềđường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước
Thứ ba: Sinh viên cần phải tiếp xúc, tìm hiểu nhiều với báo chí, tạp chí,
chuyên ngành, điều này sẽ giúp cho sinh viên tích lũy được nhiều kiến thứchơn nữa và nhất là những vấn đề có liên quan đến chuyên ngành của mình để
có thể áp dụng vào công việc của mình sau này
Thứ tư: Tạo điều kiện cho mỗi sinh viên tham gia, tìm hiểu về thực tiễn
công tác tư tưởng tại Phân viện, tại địa phương sở tại Điều này rất thiết thực vớisinh viên bởi nó giúp cho mỗi cá nhân có thể liên hệ lý luận với thực tiễn Bêncạnh đó mỗi cá nhân có thể tăng cường việc thâm nhập thực tế tại địa phương
Thứ năm: Cần tăng cường những hoạt động ngoại khóa để có thể giúp
cho sinh viên có điều kiện học hỏi, giao tiếp với thực tế cuộc sống đang diễn
ra có liên quan đến nội dung học tập để có thể rút ra kinh nghiệm, trau dồithêm kiến thức, tri thức về công việc của mình sẽ làm sau này
Trang 26Phần lớn thời gian các thầy, cô, giảng viên truyền thụ kiến thức là ởtrên lớp Thời gian mà sinh viên có thể tổng hợp được những ý kiến, nhữngquan điểm chung nhất được đúc rút từ kinh nghiệm giảng dạy của giảng viên.
Do đó, đơn thuần việc nghe giảng ghi chép cũng trở thành vấn đề hết sứcquan trọng, thiết thực trong quá trình học tập của sinh viên Trong thời gianhọc tập tại trường, sinh viên không chỉ tìm ra cho mình phương pháp học tập vềcách nghe giảng, ghi chép bài hiệu quả mà yêu cầu đặt ra là cần năng động, hănghái, tham gia phát biểu, đóng góp vào bài giảng, rèn luyện kỹ năng nói, phátbiểu trên lớp Phương pháp này sẽ giúp ích sinh viên rất nhiều trong công việccủa mình, nhất là bổ sung vào năng lực nói, tuyên truyền cổ động của cán bộtuyên giáo
Đó là thời gian sinh viên học tập trên lớp, còn thời gian ngoài thì mỗisinh viên cần có phương thức ôn tập, thu thập tài liệu, ghi chép những điều
mà mình tự tìm hiểu được; tạo cho mình phương pháp học tập tốt, trau dồiđược nhiều kiến thức từ bên ngoài Để có thể nắm vững kiến thức, hiểu sâuhơn nữa thì những lúc ngoài giờ có thể hội thảo, tranh luận đóng góp ý kiến,nêu quan điểm của mình một cách tích cực, để rèn luyện và nâng cao kỹ năngphát biểu miệng của mình
Mỗi sinh viên học chuyên ngành công tác tư tưởng cần trang bị cho mình
có đầy đủ kiến thức, lý luận sắc bén, cộng thêm cả kỹ năng nói và viết thànhthạo thì có thể làm công tác tư tưởng một cách có hiệu quả trong tương lai.Muốn vậy, ngay từ bây giờ, mỗi sinh viên vẫn phải tự bản thân mình có một ýthức học tập nghiêm túc, không ngừng rèn luyện, trau dồi kiến thức để saunày trở thành một cán bộ tuyên giáo mẫu mực, có đủ tài và đức để hoàn thànhtốt nhiệm vụ của mình
Bản thân tôi có thể nhìn vấn đề còn nhiều thiếu sót, chưa hoàn chỉnh.Rất mong sự đóng góp, của các bạn và thầy cô giáo để mỗi chúng ta đều sẽtìm được cho mình một cách thức phương pháp tốt nhất, phù hợp nhất đem lạikết quả cao
Trang 27VÀI SUY NGHĨ VỀ HOẠT ĐỘNG NGHỀ NGHIỆP
CỦA CÁN BỘ TƯ TƯỞNG VỚI YÊU CẦU HỌC TẬP,
RÈN LUYỆN TRONG NHÀ TRƯỜNG
I Một số vấn đề hoạt động nghề nghiệp của cán bộ tư tưởng
Công tác tư tưởng bao hàm một phạm vi rộng lớn: Từ việc nghiên cứu
lý luận, tổng kết thực tiễn, truyền bá tư tưởng đến công tác thông tin, cổ động
Hiệu quả công tác tư tưởng được đánh giá trên nhiều kết quả trong phạm
vi của công tác tư tưởng Hiện nay, trong điều kiện đổi mới, trước sự tấn côngnguy hiểm của kẻ thù về mặt tư tưởng, bằng các phương tiện hiện đại, nhanhchóng với số lượng ồ ạt, công tác tư tưởng phải góp phần củng cố, giữ vữngniềm tin, phát huy sức sáng tạo của quần chúng, giải phóng tiềm năng trí tuệ
to lớn của nhân dân, giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa, nhằm thực hiệnnhững mục tiêu chiến lược của Đảng ta đã đề ra
Công tác tư tưởng có các chức năng chủ yếu là nhận thức lý luận, giáodục, nhận thức, dự báo sự phát triển xã hội và đấu tranh tư tưởng Các chứcnăng đó đều thực hiện thông qua các hoạt động tư tưởng và tâm lý con ngườibằng tổ chức và bộ máy; bằng lực lượng ở đây chỉ nói đến một khía cạnh nhỏ
là hoạt động của cán bộ làm công tác tư tưởng là công tác tuyên truyền, giáodục chính trị tư tưởng, đạo đức cho quần chúng Công tác tuyên truyền tácđộng tới nhận thức, tình cảm, trí tuệ con người và như vậy đối tượng của cán
bộ tư tưởng là con người mà con người thì đa dạng, phong phú Vì vậy yêucầu học tập rèn luyện trong nhà trường của cán bộ tư tưởng là phải được đặt
ra là phải có sự hiểu biết cần thiết để có phương pháp học tập rèn luyện tốt
II Yêu cầu của học tập rèn luyện trong nhà trường
Như trên đã nêu, công tác tư tưởng bao gồm nhiều phạm vi, chỉ nói đếnphạm vi truyền bá, giáo dục thì phải kết hợp chặt chẽ giáo dục chủ nghĩa Mác -Lênin, đường lối chính sách, giáo dục phẩm chất đạo đức; các kiến thức tựnhiên xã hội khác
Trang 28Theo cá nhân tôi, để đáp ứng yêu cầu nghề nghiệp sau này, sinh viênKhoa Tuyên truyền thuộc chuyên ngành công tác tư tưởng cần chú ý những vấn
đề sau:
Trước hết, phải nắm vững chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí
Minh, đó là nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của Đảng ta
Thứ hai, nắm vững đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước; tin
tưởng vào sự đúng đắn của đường lối và ủng hộ đường lối Đổi mới của Đảng
Thứ ba, nắm vững truyền thống của dân tộc, để làm tốt công tác giáo
dục truyền thống
Thứ tư, phải rèn luyện phẩm chất đạo đức vì muốn giáo dục con người
thì tấm gương là mang tính thuyết phục Rèn luyện sống và làm việc theo hiếnpháp, pháp luật Đạo đức trong sáng, sống chân thật, có tình có nghĩa Chống
tư tưởng sai trái, bảo đảm đoàn kết: nêu cao phê bình, tự phê bình đúng mức
Thứ năm, phải thấm nhuần tính khoa học, phải phản ánh chân thật, phải
liên hệ khăng khít với cuộc sống, gắn liền vận động cuộc sống Hiện nay, kinh
tế thị trường có những mặt tích cực, song cũng có mặt trái, mặt tiêu cực nhưảnh hưởng văn hóa đồi trụy, tư tưởng phong kiến, tư sản CTTT cần làm rõmặt tích cực để phát huy, mặt tiêu cực để hạn chế
Thứ sáu, phải bảo đảm tính Đảng, phải nâng cao trình độ giác ngộ,
niềm tin; xây dựng thế giới quan và hệ tư tưởng của giai cấp công nhân Đấutranh vì công bằng xã hội, vì hạnh phúc của con người
Thứ bẩy, công tác tư tưởng là sự phối hợp của các tổ chức trong hệ
thống chính trị Vậy ngay ở trường phải thực hiện tốt mối quan hệ chi bộ, lớp,đoàn trong giáo dục chính trị tư tưởng cho mỗi thành viên trong lớp
Thứ tám, công tác tuyên truyền được thực hiện bằng nhiều kênh, biện
pháp, nhiều phương tiện Vì vậy cán bộ tư tưởng phải biết cả văn học, nghệthuật, biết tâm lý từng đối tượng, và phải hiểu biết và sử dụng được cả cácphương tiện thông tin hiện đại để phục vụ công tác sau này
Trang 29Đặc biệt là nghệ thuật tuyên truyền, phát biểu miệng là rất cần thiết đốivới cán bộ tuyên truyền cần được rèn luyện thành kỹ năng.
Trang 30VIẾT TIỂU LUẬN - PHƯƠNG PHÁP TỔNG HỢP
ĐỂ RÈN LUYỆN NĂNG LỰC NGHIÊN CỨU KHOA HỌC,
NĂNG LỰC VIẾT, TRÌNH BÀY VẤN ĐỀ
Để phục vụ tốt phương pháp học tập môn học chuyên ngành có rất nhiềuphương pháp như: phương pháp nâng cao kỹ năng phát biểu miệng thông quacác buổi thảo luận, trong quá trình học tập; phương pháp làm đề cương xêmina,phương pháp thảo luận, nghe giảng, ghi chép và đặc biệt hơn cả là phươngpháp viết tiểu luận Vì viết tiểu luận là phương pháp tổng hợp để rèn luyện nănglực nghiên cứu khoa học, năng lực viết, trình bày vấn đề
Vậy viết tiểu luận là gì? viết như thế nào? chọn đề tài gì? triển khai, sắpxếp nội dung ra sao? khi tiến hành viết một bài tiểu luận Đó là những câu hỏi
mà mỗi sinh viên thường gặp phải khi viết tiểu luận Mà viết tiểu luận là mộttrong những hình thức quan trọng nhằm giúp cho người học nắm được kiếnthức trong phần học của mình
Nhưng trước hết, khi viết tiểu luận mỗi sinh viên phải luôn ý thức đượcrằng đây là một công việc chuyên môn rất nghiêm túc, do đó đòi hỏi phải cốgắng tối đa, phát huy hết năng lực của mình vào trong bài viết tạo nên động
cơ học tập - lòng yêu nghề là động lực thúc đẩy việc tìm tòi ra các phươngpháp học tập tốt, hiệu quả
Vậy để viết thành công một bài tiểu luận theo tôi phải tiến hành cụ thểtheo những bước sau đây
1 Xác định (chọn) đề tài
Đề tài của tiểu luận là vấn đề rất quan trọng Do đó, việc lựa chọn đề tài
sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến nội dung của bài viết Trong hệ thống các đề tàithì mỗi đề tài có một nội dung khác nhau Do vậy, người viết phải lựa chọn kỹcàng và dựa trên những cơ sở sau:
Trang 31- Thứ nhất, là sự tâm đắc, hứng thú của bản thân về vấn đề đó Tức là
động cơ, động lực để thúc đẩy người viết có tâm huyết với vấn đề đó Đây làđiều quan trọng, tạo nên tiền đề đầu tiên giúp bài viết hoàn thiện tốt
- Thứ hai, người viết phải lưu ý đến vốn kiến thức cơ sở của bản thân
(phù hợp hay không phù hợp) với nội dung, yêu cầu của đề tài đó Không nên,tìm đề tài quá khó đối với năng lực bản thân
- Thứ ba, sự lựa chọn đề tài còn phải lưu ý đến nguồn tài liệu tham
khảo (nhiều hay ít) để phục vụ cho quá trình viết vì đây là phương pháp tổnghợp để rèn luyện năng lực nghiên cứu khoa học
- Thứ tư, người viết phải xem xét đề tài đó có phục vụ cho công việc
chuyên môn ở hiện tại cũng như sau này hay không?
Quá trình lựa chọn đề tài phù hợp chính là quá trình rèn luyện năng lựcnghiên cứu khoa học Ngoài ra, việc rèn luyện này còn thể hiện: Trước hết,người viết phải tham khảo nhiều các đề tài nghiên cứu khoa học tiểu luận
Người viết cần phải nắm vững quan điểm, đường lối, chính sách củaĐảng, pháp luật của Nhà nước về công việc mà đề tài tiểu luận cần nghiêncứu, cần viết
Bên cạnh đó, báo và tạp chí chuyên ngành là những tài liệu thông dụng,sát thực với bài viết tiểu luận chuyên ngành đó
Cần tham gia trực tiếp và nắm vững thực tiễn thì bài viết mới đầy đủ cả
về mặt khách quan và chủ quan Vì vậy, người viết cần phải thâm nhập thực
tế để nắm rõ tình hình trước khi đặt bút viết tiểu luận
Cần trao đổi với những người giàu kinh nghiệm để đưa ra những ý kiến
cụ thể của các bậc "tiền bối"
2 Năng lực viết - xây dựng đề cương
- Để tạo ra một bài viết hoàn hảo ta cần phải xây dựng một đề cươngvới hai cách xây dựng sau:
Trang 32- Xây dựng đề cương chi tiết
- Xây dựng đề cương khái quát
Tuy nhiên, đối với viết tiểu luận thì việc xây dựng đề cương chi tiết là
vô cùng quan trọng Đây là giai đoạn quan trọng vì nó hình thành nên "bộkhung" của bài tiểu luận nên đòi hỏi chúng ta phải xem xét kỹ về mặt nộidung, chia ra các ý lớn, ý nhỏ, bố cục các phần
- Bên cạnh đó, chúng ta nên tích cực xin ý kiến của giáo viên hướngdẫn, tham khảo các ý kiến khác để chỉnh sửa cho hoàn thiện bài viết
Nếu như ta không làm kỹ giai đoạn này thì tiểu luận sẽ bị thiếu ý do đó
sẽ ảnh hưởng đến nội dung, hoặc ta sẽ bị lạc đề xa rời trọng tâm của vấn đề
Sau khi đã hoàn thiện đề cương ta sẽ tiếp tục chuyển sang giai đoạn khác
3 Sử dụng tài liệu tham khảo
Do đặc thù của hình thức viết tiểu luận là đề tài thường đề cập tới những vấn
đề rộng nên người viết phải tham khảo nhiều nội dung, sách vở, báo chí và các tàiliệu khác Do đó người viết nên chú ý những điểm sau:
- Phải tập hợp đúng các loại sách, tài liệu mà nội dung đề tài đề cập tới
- Tiến hành đọc, tra cứu, trích dẫn đúng yêu cầu, chính xác
- Trong khi tập hợp tư liệu phải xem xét những tài liệu đó còn phù hợpvới tình hình hiện tại không Tránh tình trạng duy trì tài liệu nội dung đã lạchậu so với cuộc sống hiện tại
- Khi tra cứu cần phải sắp xếp, khoa học theo từng nội dung mà tránhnhầm lẫn
Sau khi đã tập hợp tài liệu để bổ sung đầy đủ cho đề cương chi tiết tachuyển sang giai đoạn tiếp theo - giai đoạn tiến hành viết tiểu luận
4 Viết và trình bày tiểu luận
- Đây là phần quan trọng nhất trong công việc viết tiểu luận vì nó sẽ cụthể hóa nội dung đã trình bày trong đề cương chuẩn bị và sẽ tạo ra một vănbản hoàn chỉnh cả về nội dung và hình thức
Trang 33- Thông thường ta thường viết từ đầu đến kết thúc Khi ta đã chuẩn bịthuận lợi, thuận lợi về nội dung bài viết Nhưng có khi ta còn khúc mắc mộtvấn đề nào đó thì ta có thể viết theo từng phần và phải duy trì tính lôgíc củabài viết.
Khi viết ta có thể tiến hành viết nháp và phải đọc đi đọc lại, xem xét kỹlưỡng về ý tứ, ngữ pháp, hành văn sau đó mới viết chính thức
Trình bày mọi vấn đề một cách rõ rệt, mạch lạc, các bố cục rõ ràng vàđầy đủ các ý
Nhìn chung viết tiểu luận là phương pháp tổng hợp để rèn luyện nănglực nghiên cứu khoa học, năng lực viết trình bày vấn đề cho mỗi cá nhân Chonên mỗi sinh viên đều có cách học riêng, có cách chọn lựa riêng và cũng cócách viết riêng Tuy nhiên, cũng đều phải tuân thủ một số nguyên tắc, phươngpháp quan trọng để tạo nên một bài tiểu luận hoàn chỉnh
Ngành học lý luận nói chung và đối với ngành học công tác tư tưởngnói riêng thì hình thức viết tiểu luận là hình thức quan trọng để người đọckhắc sâu được kiến thức của bộ môn Hơn thế nữa nó góp phần quan trọngcho hoạt động nghề nghiệp sau này, góp phần hình thành nên phẩm chất đạođức cách mạng của người cán bộ tư tưởng
Trang 34ĐỌC BÁO, TẠP CHÍ - MỘT BIỆN PHÁP NÂNG CAO
KIẾN THỨC HỌC TẬP CÁC MÔN CHUYÊN NGÀNH
Các môn học chuyên ngành có vai trò quan trọng trong việc hình thành
tư duy và kỹ năng nghề nghiệp Đối với những sinh viên mới bước vào phầnhọc chuyên ngành, phương pháp học tập đúng đắn, khoa học là rất cần thiết
Nó có tính chất quyết định đến hiệu quả học tập của chúng ta
Không riêng gì chuyên ngành công tác tư tưởng mà là tất cả các chuyênngành khác, việc tiếp thu lĩnh hội kiến thức là sự tổng hợp của nhiều nguồnkhác nhau (từ bài giảng, từ sách ghi, tài liệu tham khảo, thực tế cuộc sống)trong đó báo chí cũng là một trong những nguồn cung cấp rất lớn góp phầnnâng cao kiến thức các môn chuyên ngành, đặc biệt là chuyên ngành công tác
tư tưởng
Trong cuộc hội thảo này tôi xin đề cập đến đôi điều suy nghĩ về vấn đề:Đọc báo và tạp chí - một biện pháp nâng cao kiến thức học tập các mônchuyên ngành để chúng ta cùng tham khảo
1 Vị trí, vai trò của việc đọc báo và tạp chí
Quá trình học tập các môn chuyên ngành công tác tư tưởng ngoài việchọc tập ở trên lớp, tự học qua giáo trình, vở ghi, và làm bài tập ở nhà cần phải
bố trí thời gian hợp lý để thường xuyên đọc báo và tạp chí bởi vì: đọc báo vàtạp chí cũng là một hình thức tự học, giúp sinh viên nâng cao tri thức, trang bịthêm lý luận cũng như thực tiễn Đó là những quan điểm, những nghị quyết,chủ trương chính sách của Đảng và của Nhà nước, những thông tin về kinh tế,văn hóa, xã hội, giáo dục, chính trị; những kinh nghiệm công tác tư tưởng;những thông tin phản ánh thực tiễn diễn ra hằng ngày của đời sống xã hộiv.v góp phần làm giàu thêm sự hiểu biết về chính trị, kinh tế, văn hóa xã hộicủa mỗi người một cách kịp thời
Trang 35Không những thế, qua những bài viết đó còn tạo điều kiện giúp chosinh viên rèn luyện, nâng cao kỹ năng nói và viết - một yêu cầu cơ bản củacán bộ làm công tác tư tưởng.
Để việc đọc báo và tạp chí đạt hiệu quả, trước hết cần phải lựa chọnloại báo, tạp chí và xác định thời gian để đọc được phù hợp
2 Lựa chọn loại báo, tạp chí và xác định thời gian để đọc
a) Lựa chọn báo và tạp chí
Hiện nay nguồn báo chí được xuất bản rất đa dạng và phong phú Tínhđến năm 2001, cả nước có 490 cơ quan báo chí trong đó có 177 báo, 313 tạpchí với 600 ấn phẩm, mỗi năm cả nước phát hành 600 triệu bản báo
Các kênh thông tin đại chúng giữ vai trò quan trọng trong việc truyền
bá các chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước đến quần chúng nhândân trong đó báo chí chiếm tới 55 - 57%
Để việc đọc đó phục vụ cho việc học tập các môn học chuyên ngànhđược tập trung, chúng ta phải lựa chọn các loại báo, tạp chí có nội dung đápứng được yêu cầu chủ yếu của chúng ta
Có thể kể ra các loại báo cần đọc nhất là: Báo Nhân Dân, Tạp chíThông tin lý luận, Tạp chí Lý luận văn hóa, Tạp chí Xây dựng Đảng, Tạp chíCộng sản, đặc biệt là Tạp chí Thông tin công tác tư tưởng và Tạp chí Tưtưởng - văn hóa
b) Nguồn tài liệu
Để phục vụ tốt cho công tác của mình sau này, mỗi người sinh viên nênđặt thường xuyên đối với hai loại tạp chí chuyên ngành (Tạp chí Thông tin tưtưởng và Tạp chí Tư tưởng - Văn hóa)
Ngoài ra, các loại báo và tạp chí khác nếu không thể mua, chúng ta nêntìm đọc tại thư viện của nhà trường hoặc ở nơi khác có thể
c) Xác định, sắp xếp thời gian để đọc báo, tạp chí hợp lý
Trang 36Nên dành đọc ít nhất là 30 phút đến một giờ mỗi ngày Có như vậy mớinắm bắt kịp thời những thông tin mới trong xã hội.
Đôi khi cũng không nhất thiết phải đọc hàng ngày mà chúng ta nêntranh thủ những khoảng thời gian rảnh rỗi, như vào ngày nghỉ chẳng hạn
3 Phương pháp đọc, ghi chép, sưu tầm và tích trữ bảo quản nguồn tài liệu
a) Phương pháp đọc
Đọc cũng không phải là việc đơn giản Có những người đọc rất hiệuquả nhưng cũng có những người đọc rồi mà cũng như chưa Điều đó, mộtphần là ở khả năng tư duy, nhưng quan trọng hơn vẫn là phương pháp đọc
Khi cầm tờ báo, tạp chí, trước hết phải xem qua mục lục, các chủ đề bàiviết xem tác giả viết về vấn đề gì? Vấn đề đó có liên quan đến chuyên ngànhcủa mình không Để từ đó xác định đọc bài nào trước, bài nào sau Không nênđọc triền miên từ đầu đến cuối trang báo hoặc tạp chí vì như thế ta khó xácđịnh cũng như lĩnh hội được hết những thông tin trong đó Hơn nữa dễ bỏ sót
vì thời gian không đủ
Bài viết quan trọng ta đọc trước, bài ít nội dung quan trọng ta đọc sau.Thậm chí đọc kỹ hơn những vấn đề mà ta cho là cấp thiết
Trong khi đọc phải nghiên cứu, phải nắm được "cái hồn" của bài viếttức là tư tưởng chủ đạo của người cầm bút muốn truyền tải trên trang giấy,nên so sánh để chứng minh vấn đề đó, nhận định đó đúng hay sai, hợp lý haychưa hợp lý Kết hợp liên hệ với thực tiễn, với các môn học chuyên ngành
Nên gạch chân, đánh dấu những ý chính quan trọng, những nhận địnhnhững số liệu phản ánh đời sống thực tế, hiện trạng xã hội v.v cần thiết
Nên sưu tầm những bài viết hay (phô tô, cắt bài)
b) Ghi chép tài liệu