KỸ NĂNG PHÒNG TRÁNH PHONG tục lạc hậu

LỜI NÓI ĐẦU Những năm gần đây, trong đời sống văn hoá của người dân tại các khu vực miền núi vùng xâu vùng xa và ngay trong một số địa phương ở vùng đồng bằng, dẫu đã có nhiều thay đổi t

LỜI NÓI ĐẦU

Những năm gần đây, trong đời sống văn hoá của người dân tại các khu vực miền núi vùng xâu vùng xa và ngay trong một số địa phương ở vùng đồng bằng, dẫu đã có nhiều thay đổi theo hướng hiện đại, nhưng vẫn còn có hiện tượng tái bùng phát những hủ tục hình thành trong những thời kỳ lịch sử còn sơ khai xa xưa

vốn ăn sâu trong đời sống và niềm tin của nhiều cộng đồng dân tộc

Một số dân tộc ít người hiện vẫn còn duy trì dai dẳng nhiều luật tục lạc hậu như cách phân xử đúng-sai bằng lặn nước, đổ chì nóng vào lòng bàn tay Hoặc vẫn còn tin gần như tuyệt đối vào những lực lượng siêu hình như đấng thần linh và trong nhiều vụ kiện phức tạp, theo phong tục tập quán của người dân, kết quả phân

xử thắng-bại chủ yếu phụ thuộc vào yếu tố rủi-may mà đồng bào cho rằng đó chính

là ý chí của các đấng siêu hình

Việc giáo dục học sinh thuộc đối tượng dễ thừa hưởng những phong tục lạc hậu trên là một vấn đề cấp bách và quan trọng Học sinh phải được phải có nền tảng kiến thức những kỹ năng mềm để có cách ứng phó khi gặp phải vấn đề liên quan đến vấn đề trên nhất là đối với học sinh THCS khi mà nhận thức của đang bước vào giai đoạn chín, cần phải tác động ngay vấn đề này vào nhận thức của các

em để các em có cái nhìn khách quan nhất

CHỦ ĐỀ: KỸ NĂNG PHÒNG TRÁNH PHONG TỤC LẠC HẬU

I Mục tiêu

1 Mục tiêu về kỹ năng

- Giúp các em có kỹ năng từ chối theo một số phong tục hậu

- Kỹ năng phân biệt đâu là phong tục nên theo và không nên theo

- Kỹ năng phát triển những phong tục tốt đẹp và bài trừ những phong tục lạc hậu

- Và một số kỹ năng quan trọng mang tính tích cực khác

2 Mục tiêu về kiến thức

- Trang bị cho các em một số kiến thức về phong tục lạc hậu

- Cách nhận biết thế nào là phong tốt thế, thế nào là phong tục lạc hậu

3 Mục tiêu về thái độ

- Giúp các em nhìn nhận hợp lý về phong tục lạc hậu

II Nội dung chủ đề

Hiện nay trên đất nước ta mỗi nơi đều có phong tục, tập quán khác nhau, nhất là ở các dân tộc thiểu số đặc biệt là dân tộc thiểu số ở các vùng giáp biên giới vùng sâu vùng xa

Tồn tại song song với những thuần phong mỹ tục là những phong tục tập quán lạc hậu gây ảnh hưởng xấu đến tinh thần và vật chất đến những con người đang theo phong tục này

Chủ đề của hoạt động này nhằm giới thiệu một số kỹ năng về cách phòng tránh, nhận biết, trang kiến thức… và những ảnh hưởng của phong tục lạc hậu

III Đối tượng giáo dục của chủ đề

Chủ đề trên được thiết kế dành cho đối tượng lứa tuổi học sinh THCS ở các vùng , vùng xa

IV Phương pháp và phương tiện hỗ trợ dạy học

1 Phương pháp.

- Quan sát

- Lắng nghe

- Thực hành

- Ghi nhớ

2 Phương tiện

- Bảng

- Phấn

- Máy chiếu

- Người lớn tuổi ( có thể mời người lớn tuổi( người bản địa) gần trường co hiểu biết sâu về phong tục tập quán)

- Sân trường

V Hướng dẫn tổ chức hoạt động

1 Hoạt động 1: Kể chọ học sinh nghe về người đàn ông có Yàng có

khả năng chữa tất cả các loại bệnh tật

a Mục tiêu

Mục tiêu này muốn nhận mạnh cho học sinh hiểu rằng trên đời này chẳng có thần Yàng nào cả tất cả do con người tự lừa dối nhau mà thôi

b Cách tiến hành:

Giáo viên đứng trước lớp kể cho học sinh nghe về trường hợp một người đàn ông có Yàng nổi tiếng nhất huyện chữa trị cho một người phụ nữ bị sơ gan Do gia đình người phụ nữ này quá tin vào lời đồn thổi của người trog làng về khả năng của một

thầy bói có thần Yàng phù hộ có thể chữa trị bách bệnh, nên không chịu đi bệnh viện khám Cứ mỗi ngày ông thầy bói lại bảo người phụ nữ này đến gặp thầy mỗi lần đến phảo mang cho thầy đủ thứ theo thầy bói yêu cầu, nào là một bao gạo, một con

gà, một con gà… ông thầy bói thích gì là đòi đó Câu chuyện bi thương này diễn ra gần 5 năm đến khi người phụ này càng ngày càng nặng và việc ông thầy bói chữa trị không mang lại tác dụng và hiệu quả gì Thấy vậy gia đình người phụ nữ này

không tin thầy bói nữa họ quyết định mang người phụ này đến bệnh viện,nhưng mọi chuyện đã quá muộn lúc này bệnh của người phụ này chuyển sang ung thư giai đoạn cuối rui và chết ngay sau năm đó

c Kết luận

Qua câu chuyện này giúp các em hiểu rằng thầy bói có thần Yàng trên đời này hoàn toàn không Tất cả đều do con người tạo ra lừa gạt nhau nhằm chiếm được tài săn của người khác đem lại lợi ích riêng cho bản thân Đây là một trong những phong tục lạc hậu mà cha mẹ, cha ông các em bấy lâu nay vẫn tin là có thật Các em thấy hậu quả của nó rất khôn lường

2 Hoạt động 2: Tổ chức trò chơi sắm vai Đám cưới cận huyết.

a Mục tiêu

Cho các em biết hậu quả của việc lấy nhau cận huyết

b Cách tiến hành

Cho một bạn nam đóng vai chú rễ (con của em gái bố vợ) và một bạn nữ đóng vai cô dâu (con của anh trai mẹ chồng) tổ chức đám cưới linh đình Một số bạn trong lớp đóng vai bố mẹ chồng và bố

mẹ vợ và một số vai phụ khác Buổi đám cưới diễn ra vui vẻ náo

nhiệt Vài năm sau hai đứa có con, đứa trẻ không bình thường như đầu thì méo, mắt thì một bên to một bên nhỏ, bước đi khệch khạc đặc biệt trí tuệ không phát triển được Khi vợ chồng đi khám bác sĩ

và bác sĩ biết được hai vợ chồng trẻ này lây nhau cận huyết Bác sĩ cũng bó tay

c Kết luận

Lúc này giáo viên phải nhấn mạnh rằng lấy nhau cận huyết là không thể được, nó không chỉ ảnh hưởng đến nòi giống sau này mà còn ảnh văn hóa chung của người Việt Nam Đây không phải là phong tục mà là hũ tục các em cần phải bà trừ ngay từ bây giờ Và cho những em vừa sắm vai một tràng pháo tay thật to

3 Hoạt động 3: Hỏi đáp

a Mục tiêu

Nhằm cho học sinh phân biệt cái nào là phong tục trong sáng cái nào là phong tục lạc hậu

b Cách tiến hành

Giáo viên hỏi, các em hãy kể tên một số phong tục truyền thống

mà em biết của người dân em Giáo viên cho hai ba học sinh kể

và thống kê lại Chắc chắn sẽ có em kể những hủ tục cùng với phong tục

c Kết luận

Giáo viên sẽ nhắc lại những phong tục mà các em vừa kể, và phân và chia lại đâu là phong tục tốt đẹp đâu là phong tục lạc hậu Vì với các em đa số các phong tục trong đời sống hằng ngày mà các em được thừa hưởng từ thời xưa các em cũng cho rằng đều đúng đắn và trong sáng Và cho những em vừa ý kiến một tràng pháo tay

4 Hoạt động 4: Cho các em xem video một số phong tục lạc hậu mà

các em chưa biết của một số dân tộc ở tỉnh khác trong nước hoặc thế giới

a Mục tiêu:

Nhằm cho các em các khám ra có vô vàn phong tục lạc không chỉ

ở địa bàn mà các em cư trú cần phải loại bỏ và lên án

b Cách tiến hành

Mở cho các em xem video khoảng 20 phút, video tổng hợp về các phong tục lạc hậu Sau đó hỏi về suy nghĩ và nhận xét sau khi các

em xem xong video trên

c Kết luận

Sau khi nghe ý kiến chia sẻ của các em giáo viên cho những em vừa chia sẻ đó một tràng pháo tay rồi tổng hợp lại những chia sẻ của các em Đưa ra một số ý kiến cá nhân dựa trên những kinh nghiệm bản thân đưa ra một nhận xét tổng quát nhất về video mà các em đã xem

VI Tổng kết

Hủ tục lạc hậu tuy chiếm tỉ lệ nhỏ nhưng tiềm ẩn nguy cơ lan rộng, tạo thành “rào chắn” cản trở sự phát triển Bài trừ các tập tục lạc hậu là việc làm quan trọng, tuy nhiên rất cần được đổi mới Một trong những giải pháp hữu hiệu là tác động trực tiếp vào nhận thức những người đang thừa hưởng vấn đề này Qua mấy hoạt động trên ít nhiều cũng làm giảm và thay đổi quan điểm của các

em học sinh ở đây về những phong tục lạc hậu này