A. PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cần thiết, mục đích và lý do chọn đề tài. Ngày nay, tốc độ phát triển của xã hội nói chung và các kênh truyền thông đại chúng và đặc biệt là báo chí nói riêng đang ngày một nhah chóng, nhạy bén hơn. Điều đó tạo ra cho chúng ta một thế giới thông tin đầy đủ, phong phú và nhanh chóng hơn bao giờ hết. Trong xã hội hiện đại ngày nay, chỉ cần 1 cú click chuột, những tờ báo mạng sẽ sẵn sàng đưa ra cho chúng ta những thông tin mới nhất, nóng hổi nhất và toàn diện nhất. Bên cạnh đó không thế không nhắc đến báo giấy, truyền hình và các kênh truyền thông khác. Và dù ở loại hình truyền thông nào, nhất là báo chí, các sự kiện cũng được đến với công chúng một cách đa diện, nhiều chiều và đầy đủ. Thậm chí, không chỉ dừng lại ở một sự kiện nhất đinh, ngày nay, báo chí còn tập trung khai thác những câu chuyện ngoài lề, những chi tiết, sự kiện xoay quanh trục trung tâm chính là các vấn đề đang được dư luận quan tâm. Bên cạnh đó nhà báo cũng đưa ra các đánh giá, nhận xét và cái nhìn của riêng mình, từ đó, thông qua các bài bào, lối tư duy ấy sẽ tác động trực tiếp tới độc giả. Từ những thong tin, ý kiến mà nhà báo đưa ra nhắm đến các sự kiện, sự việc, ta dễ dàng nhận thấy được hầu hết những thông tin được đăng trên các mặt báo là những cơ sở đại diện cho công lý. Các tác phẩm báo chí trong xã hội ta ngày nay được coi nhu tiếng nói của Đảng và nhà nước. Ở đó, báo chí được biết đến như sự đấu tranh chống lại các tội ác xã hội, các hành vi làm tổn hại đến quyền con người, quyền dân chủ, quyền được sống trong độc lập tự do của con người. Mặt khác, song song với việc bảo vệ công lý, đưa những mặt tối của xã hội ra ánh sáng, báo chí còn góp phần kết nối, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp giữa người với người, giữa những bộ phận người dân trong xã hội và giữa Đảng với nhân dân. Nhờ đó, tính nhân văn của báo chí được bộc lộ rõ ràng. Báo chí là kênh truyền thông không thể thiếu trong đời sống xã hội nhờ những ưu điểm và vị trí đặc biệt quan trong của mình. TÍnh nhân văn trong báo chí luôn là “món ăn” bắt buộc cần phải có trong guồng quay của xã hội hiện đại. Nhưng mặt khác, không chỉ dừng lại ở việc khai thác sâu, rộng vào các sự kiện, không chỉ dừng lại ở những mục tiêu mang giá trị nhân văn sâu sắc ấy, ngày nay, báo chí đã và đang xuất hiện những mảng tối, những tin tức, bài viết phản ánh không hoàn toàn chính xác về tính chất sự việc. Những bài báo ấy xuất hiện khi những tờ báo lá cải ra đời, khi tính nhân văn của báo chí đang dần bị mai một, ăn mòn bởi giá trị đồng tiền. Những tin “Shock, hot, giật gân” ngày nay đang ngày một xuất hiện dày đặc trên các mặt báo. Trong thời kỳ mà đồng tiền gần như làm chủ được mọi thứ thì báo chí dường như cũng không tránh khỏi ma lực đó. Một bộ phận các nhà báo ngày nay đang viết báo, làm báo và đưa thông tin đến độc giả chỉ với cái đích là đồng tiền chứ trong đó không còn lòng yêu nghề, không còn sự say mê và quan trọng hơn cả là trách nhiệm của mình đối với từng tác phẩm báo chí xuất hiện trên mặt báo. Với việc thiếu hụt tính nhân văn trong một số các tác phẩm báo chí ngày nay, các tác giả dường như không còn quan tâm đến tầm ảnh hưởng của chính những ý kiến của mình đưa ra đối với dư luận và những tác hại liên quan trực tiếp đến sự kiện được đề cập tới. Vì vậy, tôi làm bài tiểu luận này nhằm đề cập đến vấn đề “Tính nhân văn trong báo chí”, giúp bạn đọc có cái nhìn rõ nét hơn, chân thực hơn về thực trạng nền báo chí ngày nay. Bài tiểu luận này sẽ giúp nhấn mạnh tầm quan trong của tính trung thực, khách quan trong báo chí và nêu rõ sự ảnh hưởng và vai trò đặc biệt quan trọng của các tác phẩm báo chí đến dự luận xã hội. Từ đó thấy được sự cần thiết của tinh thần trách nhiệm cũng như lương tâm nghề nghiệp của các nhà báo hiện tại và cả lứa nhà báo trong tương lai như mỗi sinh viên chúng tôi. Để góp phần làm rõ hơn vấn đề, tôi xin trình bày bài tiểu luận này thông qua vụ án “Xác chết không đầu” đã từng gây xôn xao trong giới truyền thông nói riêng và toàn thể dư luận xã hội nói chung.
Trang 1MỤC LỤC
A PHẦN MỞ ĐẦU 2
1 Tính cần thiết, mục đích và lý do chọn đề tài 2
2 Phạm vi nghiên cứu: Vụ án “Xác chết không đầu” 4
B NỘI DUNG 7
Chương I: Một số khái niệm cơ bản 7
1 Tính nhăn văn của báo chí 7
2 Yêu cầu cơ bản về tính nhân văn của con người nói chung và của người làm báo nói riêng 8
Chương II Thực trạng việc thực hiện nguyên tắc tính nhân đạo trong hoạt động báo chí 10
1 Tình hình chung việc thực hiện nguyên tắc tính nhân đạo thông qua thông tin về sự kiện “ Xác chết không đầu” 10
2 Nhận xét và đánh giá về việc thực hiện nguyên tắc tính nhân đạo trong hoạt động báo chí thông qua sự kiện “Xác chết không đầu” 14
3 Khảo sát thực tế sự kiện “Xác chết không đầu” qua báo mạng Dân Trí 17
Chương III Kết luận – Một số giải pháp để nâng cao hiệu quả của tính nhân văn trong báo chí 20
Trang 2A PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cần thiết, mục đích và lý do chọn đề tài.
Ngày nay, tốc độ phát triển của xã hội nói chung và các kênh truyền thông đạichúng và đặc biệt là báo chí nói riêng đang ngày một nhah chóng, nhạy bén hơn.Điều đó tạo ra cho chúng ta một thế giới thông tin đầy đủ, phong phú và nhanhchóng hơn bao giờ hết Trong xã hội hiện đại ngày nay, chỉ cần 1 cú click chuột,những tờ báo mạng sẽ sẵn sàng đưa ra cho chúng ta những thông tin mới nhất,nóng hổi nhất và toàn diện nhất Bên cạnh đó không thế không nhắc đến báo giấy,truyền hình và các kênh truyền thông khác Và dù ở loại hình truyền thông nào,nhất là báo chí, các sự kiện cũng được đến với công chúng một cách đa diện, nhiềuchiều và đầy đủ Thậm chí, không chỉ dừng lại ở một sự kiện nhất đinh, ngày nay,báo chí còn tập trung khai thác những câu chuyện ngoài lề, những chi tiết, sự kiệnxoay quanh trục trung tâm chính là các vấn đề đang được dư luận quan tâm Bêncạnh đó nhà báo cũng đưa ra các đánh giá, nhận xét và cái nhìn của riêng mình, từ
đó, thông qua các bài bào, lối tư duy ấy sẽ tác động trực tiếp tới độc giả
Từ những thong tin, ý kiến mà nhà báo đưa ra nhắm đến các sự kiện, sự việc, ta
dễ dàng nhận thấy được hầu hết những thông tin được đăng trên các mặt báo lànhững cơ sở đại diện cho công lý Các tác phẩm báo chí trong xã hội ta ngày nayđược coi nhu tiếng nói của Đảng và nhà nước Ở đó, báo chí được biết đến như sựđấu tranh chống lại các tội ác xã hội, các hành vi làm tổn hại đến quyền con người,quyền dân chủ, quyền được sống trong độc lập tự do của con người Mặt khác,song song với việc bảo vệ công lý, đưa những mặt tối của xã hội ra ánh sáng, báochí còn góp phần kết nối, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp giữa người với người, giữanhững bộ phận người dân trong xã hội và giữa Đảng với nhân dân Nhờ đó, tínhnhân văn của báo chí được bộc lộ rõ ràng Báo chí là kênh truyền thông không thểthiếu trong đời sống xã hội nhờ những ưu điểm và vị trí đặc biệt quan trong của
Trang 3mình TÍnh nhân văn trong báo chí luôn là “món ăn” bắt buộc cần phải có trongguồng quay của xã hội hiện đại
Nhưng mặt khác, không chỉ dừng lại ở việc khai thác sâu, rộng vào các sự kiện,không chỉ dừng lại ở những mục tiêu mang giá trị nhân văn sâu sắc ấy, ngày nay,báo chí đã và đang xuất hiện những mảng tối, những tin tức, bài viết phản ánhkhông hoàn toàn chính xác về tính chất sự việc Những bài báo ấy xuất hiện khinhững tờ báo lá cải ra đời, khi tính nhân văn của báo chí đang dần bị mai một, ănmòn bởi giá trị đồng tiền Những tin “Shock, hot, giật gân” ngày nay đang ngàymột xuất hiện dày đặc trên các mặt báo Trong thời kỳ mà đồng tiền gần như làmchủ được mọi thứ thì báo chí dường như cũng không tránh khỏi ma lực đó Một bộphận các nhà báo ngày nay đang viết báo, làm báo và đưa thông tin đến độc giả chỉvới cái đích là đồng tiền chứ trong đó không còn lòng yêu nghề, không còn sự say
mê và quan trọng hơn cả là trách nhiệm của mình đối với từng tác phẩm báo chíxuất hiện trên mặt báo Với việc thiếu hụt tính nhân văn trong một số các tác phẩmbáo chí ngày nay, các tác giả dường như không còn quan tâm đến tầm ảnh hưởngcủa chính những ý kiến của mình đưa ra đối với dư luận và những tác hại liên quantrực tiếp đến sự kiện được đề cập tới
Vì vậy, tôi làm bài tiểu luận này nhằm đề cập đến vấn đề “Tính nhân văn trongbáo chí”, giúp bạn đọc có cái nhìn rõ nét hơn, chân thực hơn về thực trạng nền báochí ngày nay Bài tiểu luận này sẽ giúp nhấn mạnh tầm quan trong của tính trungthực, khách quan trong báo chí và nêu rõ sự ảnh hưởng và vai trò đặc biệt quantrọng của các tác phẩm báo chí đến dự luận xã hội Từ đó thấy được sự cần thiếtcủa tinh thần trách nhiệm cũng như lương tâm nghề nghiệp của các nhà báo hiệntại và cả lứa nhà báo trong tương lai như mỗi sinh viên chúng tôi
Trang 4Để góp phần làm rõ hơn vấn đề, tôi xin trình bày bài tiểu luận này thông qua vụ
án “Xác chết không đầu” đã từng gây xôn xao trong giới truyền thông nói riêng vàtoàn thể dư luận xã hội nói chung
2 Phạm vi nghiên cứu: Vụ án “Xác chết không đầu”
Vào khoảng thời gian tháng 5 năm 2010, dư luận xa hội đã không khỏi hoangmang, bàng hoàng về vụ án “Xác chết không đầu” tại chung cư G4, đường TrungYên, phường Trung Hòa, quận Cầu Giấy diễn ra hết sức man rợ và hoàn toàn mấttính người Sự kiện diễn ra chính xác vào ngay 17/5/2010, khi người dân khuchung cư G4 phát hiện ra 1 xác phụ nữ trên tầng thượng của tòa nhà trong tìnhtrạng lõa thể, đã mất đầu và một số bộ phận khác trên cơ thể Xác chết đã vào giaiđoạn đang phân hủy nên rất khó nhận dạng Sự việc cho thấy tính chất đặc biệtnghiêm trọng của vụ án, đây là một vụ án giết người man rợ và hết sức tinh vi khihung thủ đã cố ý loại bỏ một số bộ phận trên cơ thể nạn nhân để gây khó khăn cho
cơ quan điều tra Sau một thời gian điều tra làm rõ sự việc, danh tính kẻ sát nhân
đã lộ diện Nguyễn Đức Nghĩa đã bị cơ quan công an bắt dữ và điều tra nhằm làmsáng tỏ sự việc
Theo dòng sự kiện đó, hàng loạt những chi tiết của vụ án được hé lộ và nhậnđược sự quan tâm đặc biệt của dư luận xã hội Từ đó, vụ án “Xác chết không đầu”dường như trở thành một đề tài “hot” của giới truyền thông, báo chí nói chung vàtoàn xã hội nói riêng Những thông tin nóng hổi, nghiêm trọng của vụ việc ngàycàng xuất hiện dày đặc khiến giới truyền thông không thể ngồi im Dường nhưNguyễn Đức Nghĩa và “Xác chết không đầu” đã trở thành tâm điểm của mọi sựquan tâm và thu hút mọi cái nhìn của toàn xã hội Đúng với tính chất nhanh nhạy,nắm bắt rất nhanh của mình, giới truyền thông, báo chí đã tiếp thu và truyền tải đầy
đủ các dữ kiện liên quan đến sự việc trên các mặt báo Lúc đó, dù đi đâu, làm gì,
dù xem truyền hình hay đọc báo, những thông tin về vụ án này vẫn không ngừng
Trang 5xuất hiện Và nói không ngoa, dường như vụ án “Xác chết không đầu” đã trở thànhmiếng mồi béo bở cho giới truyền thông khai thác một cách triệt để
Trong khoảng thời gian đó, khi công an vào cuộc, báo chí vào cuộc cộng với sự
“hot” và hấp dẫn của vụ án, những câu chuyện xoay quanh đó ngày càng nảy sinh,ngày càng được khai thác sâu rộng hơn Từ đó, những câu chuyện xoay quanh cácnhân vật dần được hé lộ, từ một cuộc tình rắc rối giữa Nguyễn Đức Nghĩa với Linh
và Yến, rồi đến hoàn cảnh gia đình của từng nhân vật trong câu chuyện, rồi cảmxúc, suy nghĩ của những người trong cuộc, rồi cái chết đột ngột của cha NguyễnĐức Nghĩa, hay người mẹ đáng thương của hung thủ và những giọt nước mắt của
bà nơi tòa án v vv Dường như mọi vấn đề đều không qua mắt được giới truyềnthông và được đưa đến cho công chúng một cách đầy đủ và nhanh nhạy nhất Một năm sau khi vụ án khép lại, nhìn lại sự việc, ta thấy được nhiều điều, nhiềubài học cần rút ra Nhưng đặc biệt hơn cả, trong bài tiểu luận này, tôi muốn đề cập
cụ thể và nêu ý kiến của mình về việc các nhà báo khai thác cũng như đưa tin về sựkiện Bắt đầu từ ngày đầu tiên khi xác chết được phát hiện, sau đó là hàng loạtnhững sự kiện, những chi tiết xoay quanh Nguyễn Đức Nghĩa, xoay quanh cácnhân vật, các câu chuyện liên quan đến vụ án
Tính nhân đạo của báo chí được thể hiện thật sự rõ ràng trong thời gian nàykhi hàng loạt những tờ báo cùng đưa tin, bày tỏ quan điểm lên án, bức xúc về sựman rợ và thiếu tình người của hung thủ Nguyễn Đức Nghĩa Sự kiện là một lờicảnh tỉnh về sự tuột dốc của các giá trị đạo đức trong xã hội mà ở đó, mỗi bài báođược đăng lên lại là một bài học, một lời nhắc nhở giành cho dư luận xã hội Bêncạnh đó, những câu chuyện ngoài lề xoay quanh sự kiện cũng là những dữ liệuquan trọng để các nhà báo truyền tải đến công chúng về những nỗi đau, những mấtmát mà từng nhân vật trong sự việc phải trải qa Đại diện cho các chuẩn mực đạođức trong xã hội, ta dễ dàng thấy được tầm ảnh hưởng rất lớn của báo chí đối với
Trang 6công chúng Từ đó, tính nhân văn sâu sắc của báo chí được bộc lộ hết sức rõ rangqua những quan điểm, những ý kiến về vụ án gây chấn động: “Xác chết khôngđầu”
Nhưng không chỉ dừng lại ở đó, các phương tiện truyền thông không chỉ đưa
ra thông tin, nêu ý kiến về vụ án mà hơn thế nữa, theo dòng sự kiện nóng hổi còn
có những thông tin, bài viết không thực sự phản ánh đúng tính chất của vấn để Bàitiểu luận này sẽ phần nào phản ảnh rõ sự việc cũng như làm sáng tỏ những chi tiếtngoài luồng, không chính xác Từ đó, chúng ta dễ dàng rút ra được tính nhân văncủa báo chí trong việc khai thác thông tin cũng như đưa tin về những sự kiện trong
xã hội mà cụ thể ở đây là vụ án “ Xác chết không đầu”
Trang 7B NỘI DUNG
Chương I: Một số khái niệm cơ bản
1 Tính nhăn văn của báo chí.
Từ xưa đến nay, báo chí xuất hiện là một công cụ để truyển tải tính nhăn vănsâu sắc, mang đến cho công chúng những chuẩn mực về đạo đức Nhờ vị trí đặcbiệt quan trong của mình trong xã hội, báo chí đã tham gia đấu tranh chống lại cáchành vi làm tổn hại đến quyền con người, quyền dân chủ, quyền đước sống trongđộc lập tư do của con người Từ đó, ta dễ dàng nhận thấy được tính nhân văn sâusắc của báo chí thông qua các hành vi trên, Bên cạnh đó, báo chí còn giữ vai trogkết nối mọi người trong xã hội, tạo nên những mối quan hệ tốt đẹp giữa người vớingười, báo chí đóng góp tiếng nói của mình nhằm tạo nên một xã hội công bằng,một xã hội vì con người, cho con người
Đồng thời, báo chí tôn trọng, xây dựng, bảo vệ mỗi cá nhân con người, coi đó
là những các thể độc lập tồn tại và hoạt động theo những chuẩn mực chung của xãhội và theo những đặc điểm riêng về thể chất, cá tính, tâm lý, thị hiếu
Báo chí vô sản phấn đấu cho mục tiêu cac cả cuối cùng là một xã hội, trong
đó sự phát triển tự do và toàn diện của mỗi con người là điều kiện cần thiết cho sựphát triển tự do và toàn diện của mọi người Nguyên tắc tính nhân đạo của báo chíthể hiện ở chỗ nhiệt tình phản ánh và tham gia vào cuộc đấu tranh nhằm tạo ranhững điều kiện thuận lợi cho con người về kinh tế - xã hội và văn hóa – tinh thần,đấu tranh bảo vệ quyền con người, bảo vệ những giá trị nhân đạo chân chính
Thực ra bản chất của tính nhân đạo của báo chí cách mạng được thể hiện trongnguyên tắc cao nhất của nó là nguyên tắc tính Đảng Khi trực tiếp tham gia vào sựnghiệp xây dựng một chế độ chủ nghĩa xã hội, triệt để giải phóng con người, xâydựng một chế độ tất cả vì con người, cho con người, báo chí đã đứng trên lập
Trang 8trường nhân đạo cộng sản để thông tin, lý giải các hiện tượng, sự kiện đời sống của
xã hội Tuy nhiên, việc làm rõ nguyên tắc nhân đạo của báo chí vẫn hết sức cầnthiết cả trong tình hình hiện nay cũng như trong thực tiễn phát triển lâu dài của báochí
Loài người đang bước vào nền văn minh thứ ba với những thành tựu kỳ diệucủa cách mạng khoa học và công nghệ Mặt khác, loài người cũng đang đứng trướchiểm họa đe dọa tàn phá môi trường sống, hủy hoại nhân tính con người, chà đạpcác giá trị văn hóa, tinh thần của xã hội Xuất phát từ nguyên tắc nhân đạo của báochí, từ lâu, nhiều nhà báo đã lo lắng, lên tiếng cảnh tỉnh nhân loại về những hiểmhọa đó Báo chí đang bước vào một cuộc chiến đấu mới, bảo vệ nền văn minh củaloài người, xứng đáng là tiếng nói lương tâm của nhân loại
2 Yêu cầu cơ bản về tính nhân văn của con người nói chung và của người làm báo nói riêng
a Về con người.
Trong xã hội từ xưa tới nay, nói đến con người, chúng ta không thể không nhắctới những giá trị đạo đức, những chuẩn mực về tình nhân đạo của cua người đốivới thế giới xung quanh Tính nhân đạo là một đức tính đáng quý, nó đem lại phẩmgiá cao đẹp, xây dựng nên một con người đáng trân trọng, giàu lòng bác ái TÍnhnhân đạo trong đời sống xã hội loài người đã và đang được khẳng định trong mọimặt của đời sống xã hội Con người thể hiện nó bằng những giá trị đạo đức, sự yêuthương, tôn trọng đối với phẩm chất của con người Vì vậy, để có một cuộc sốngtốt đẹp hơn, con người cần luôn luôn hướng tới những điều hạnh phúc và tập trungnâng cao phẩm chất của mình bằng tính nhăn văn sâu sắc
Dân tộc Việt Nam ta có một trang lịch sử hào hùng dựng nước và giữ nước.Một dân tộc gan dạ dũng cảm, một dân tộc đã gai góc chống lại những kẻ xâmlược khổng lồ, những chế độ áp bức tàn bạo dã man, để ngày nay, chúng ta đã trải
Trang 9qua 4000 năm văn hiến với đầy thăng trầm lịch sử Mỗi người con của dân tộcchúng ta dường như đã từ bao giờ mang trong minh lòng yêu nước nồng nàn vàlòng tự hào về một dân tộc oai hùng Và chính từ đó, tinh thần nhân đạo của nhândân ta được hình thành, bồi đắp và dần dần trở nên ăn sâu vào cội rễ dân tộc.
b Về báo chí.
Xuất phát từ tinh thần nhân đạo trong xã hội, báo chí phát triển dựa trên cácchuẩn mực đạo đức đó Nhờ có tầm ảnh hưởng đặc biệt quan trọng đối với côngchúng, báo chí được coi như một công cụ chuyển tải đến cho xã hội những cáinhìn, những đánh giá về một sự kiện nhất định Chính vì vậy, tính nhân văn, nhânđạo trong các tác phẩm báo chí là không thế thiếu Nhân văn ở đây được hiểu nhưtình yêu thương giữa con người với con người, , rộng hơn đó là bản chất cốt yếucủa việc sử dụng ngôn từ trong các tác phẩm nghệ thuật, văn chương và ngay cảtrong lĩnh vực báo chí Nếu không có những giá trị này, tác phẩm báo chí dù cóphân tích sâu kĩ đến đâu cũng chỉ là những mảnh giấy vụn không có giá trị lâu bềntrong lòng bạn đọc
Ta cũng có thể dễ dàng nhận thấy rằng các tác phẩm báo chí xuất hiện trên mặtbáo ngày nay đem lại những tác động không hề nhỏ đối với dư luận xã hội Nhữngbài báo gây ảnh hưởng trực tiếp tới nhận thức và cách nhìn nhận về một sự kiệnnhất định nào đó của người dân, chính vì vậy, ta càng thấy rõ được sự cần thiết củatính nhân đạo được thể hiện trong các tác phẩm báo chí Nếu như những nhà báo,những tác giả không tự ý thức được tầm ảnh hưởng to lớn của mình mà chỉ cho rađời những tác phẩm sai lệch sự thật, đem lại lợi nhuận cho riêng cá nhân nhà báothì sẽ khó tránh khỏi những hậu quả nghiêm trọng Bên cạnh đó, những sự suy đồitrong nghề nghiệp của những nhà báo như vậy sớm muộn sẽ bị phơi bày và nhữngtác phẩm báo chí được ra đời không vì mục đích chung của cộng đồng sớm muộncũng sẽ bị rời vào quên lãng
Trang 10Chương II Thực trạng việc thực hiện nguyên tắc tính nhân đạo trong hoạt động báo chí.
1 Tình hình chung việc thực hiện nguyên tắc tính nhân đạo thông qua thông tin về sự kiện “ Xác chết không đầu”.
Sự kiện “Xác chết không đầu” xảy ra với những tình tiết man rợ, dã man và đãtrở thành một cú shock cho toàn xã hội vì sự mất nhân tính của kẻ sát nhân NguyễnĐức Nghĩa Các tính chất của sự việc trở nên ngày một nghiêm trọng khi từng chitiết dần dần được hé lộ Với sự vào cuộc của các nhà báo, dư luận xã hội dần dầnbiết được những chi tiết xoay quanh vụ sát hại nghiêm trọng Và cũng từ đó, nhữngloạt bài lên án hành động man rợ của Nguyễn Đức Nghia thay nhau xuất hiện trênmặt báo Thông qua sự kiện đó, báo chí đã thể hiện được tính nhân văn sâu sắc củamình khi đã lên tiếng bảo vệ nạn nhân, lên án mãnh liệt hành vi giết người của kẻsát nhân máu lạnh Đặc điểm của tính nhân văn trong báo chí ngày một được khắchọa rõ nét hơn qua từng bài báo phản ánh chân thực về vụ án Thời gian đó, cácnhà báo đã đồng loạt đăng tin, đưa ra các ý kiến, cái nhìn của mình về toàn bộ vụviệc rồi từ đó tác động đến công chúng
Trước hết, nhìn nhận về thái độ của báo chí đối với sự việc Mỗi bài báo đưalên có liên quan đến quá trình xảy ra vụ án hay xoay quanh nhân vật Nghĩa đềumang tính chất lên án rất mạnh Ở đây, Nghĩa đã tước đoạt đi quyền được sống,quyền được làm người của nạn nhân Và cũng từ đó, Nghĩa đã phạm phải một tội
ác man rợ không thể tha thứ Không chỉ dừng lại ở đó, hành vi giết người của kẻsát nhân còn trở nên mất tính người hơn nữa khi hắn thực hiện các hành vi man rợ,
dã man đối với nạn nhân như chặt đầu và một số bộ phận khác trên cơ thể nhằmgây khó dễ cho bộ phận công an Ngay khi loạt bài về “Xác chết không đầu” đượcđăng trên đồng loạt các báo, một làn sóng phản ánh dữ dội đã xuất hiện trong dưluận Điều đó bắt nguồn từ chính những tác phẩm trên các mặt báo mà báo chí đã
Trang 11đem lại cho công chúng Vì vậy ta có thể thấy, nguyên tắc tính nhân đạo được sửdụng triệt để thông qua vụ án này.
Ngay từ những bài đầu tiên đưa lên phản ánh về vụ việc, các nhà báo đã khaithác triệt để các chi tiết dẫn đến cái chết của nạn nhân và cũng nhờ các tác phẩmbáo chí của mình, các nhà báo đã đấu tranh, lên án hành vị của Nguyễn Đức Nghĩa.Không những vậy, bên cạnh những thông tin về các hành vi man rợ của Nghĩa,những bài báo về người thân, về số phận và cuộc đời của những người liên quanđến sự việc cũng dần được đưa lên mặt báo Báo chí đã đưa đến cho công chúngmột cái nhìn theo nhiều chiều, không chỉ là sự lên án, bất mãn về hành vi của kẻsát nhân mà bên cạnh đó còn có sự cảm thông, đau xót giành cho những số phậnbất hạnh xoay quanh vụ án
Ở đây, tôi đặc biệt quan tâm đến nhân vật mẹ của Nguyễn Đức Nghĩa là bàPhạm Thị Chuân HÌnh ảnh một người đàn bà bất hạnh một lúc mất đi hai ngườithân trong gia đình được báo chí thời gian đó không ít lần nhắc tới Là một người
mẹ, sinh ra đứa con tội lội mang trong tội giết người, bà Chuân đã ném đủ khổ đautrong cuộc đời, nhưng tàn nhẫn hơn nữa khi chính trong thời gian đó, người chồngcủa bà cũng ra đi vĩnh viễn trong một vụ tai nạn thảm khốc May mắn thay bàChuân vẫn giữ được tính mạng của mình sau vụ tai nạn, nhưng thực sự đau xót thigiờ đây bà phải sống trong sự cô đơn, đau đớn mà số phận đã đem lại cho ngườiđàn bà tội nghiệp Khai thác về nhân vật này, hàng loạt những bài báo đã thể hiện
rõ thái độ thương xót, chia sẽ với người đàn bà bất hạnh này Ở đây, tính nhân đạocủa báo chí lại một lần nữa được khẳng định thông qua câu chuyện đau xót này.Những bài báo nói về một cái tết buồn hay những giọt nước mắt xót xa của bàChuân dường như đã lay động được trái tim của dư luận xã hội Mỗi bài báo lạicàng làm cho chúng ta cảm nhận được sự xót xa, tiếc nuối giành cho bà Khi đó,báo chí đã khẳng định được nghĩa vụ bảo vệ, coi trong giá trị của mỗi cá nhân con