Ngắm trăng Hồ Chí Minh Dịch nghĩa Trong tù không rượu cũng không hoa, Trước cảnh đẹp đêm nay biết làm thế nào?. Người hướng ra trước song ngắm trăng sáng, Từ ngoài khe cửa, trăng ngắm
Trang 3Nêu nội dung chính của bài thơ Tức cảnh Pác Bó ( Hồ Chí Minh )
Phần thưởng của bạn là:
Nêu hiểu biết của em về tác giả Hồ
Trang 5Hãy nêu hiểu biết của
em về tác giả Hồ Chí Minh và tác phẩm Vọng nguyệt ?
- Hồ Chí Minh ( 1890 – 1969 ) tên khai sinh
là Nguyễn Sinh Cung
- Bác là vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc, là người chèo lái con thuyền cách mạng Việt Nam cập bến vinh quang.
- Người không chỉ là chiến sĩ cách mạng kiệt suất mà còn là nhà văn, nhà thơ lớn, danh nhân văn hóa thế giới
I Đọc-Tìm hiểu chung
Ngắm trăng ( Hồ Chí Minh )
* Bài thơ Vọng nguyệt (trích trong tập
“Nhật ký trong tù”) sáng tác trong khoảng thời gian Bác bị Tưởng Giới Thạch vô cớ bắt giam ở Quảng Tây- Trung Quốc ( 8/1942 – 9/1943 )
Trang 6từ ngày 29 tháng 8 năm
1942 đến ngày 10 tháng 9 năm 1943
Trang 7Phiên âm
Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,
Đối thử lương tiêu nại nhược hà?
Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt,
Nguyệt tòng song khích khán thi gia.
Ngắm trăng ( Hồ Chí Minh )
Dịch nghĩa Trong tù không rượu cũng không hoa, Trước cảnh đẹp đêm nay biết làm thế nào? Người hướng ra trước song ngắm trăng sáng,
Từ ngoài khe cửa, trăng ngắm nhà thơ.
Dịch thơ ( bản dịch của Nam Trân) Trong tù không rượu cũng không hoa, Cảnh đẹp đêm nay, khó hững hờ;
Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ, Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.
Trang 8Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,
Đối thử lương tiêu nại nhược hà?
Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt
Nguyệt tòng song khích khán thi gia.
Ngắm trăng ( Hồ Chí Minh )
- Thể thơ : Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật
- Phương thức biểu đạt: Biểu cảm + Miêu tả
- Nhân vật trữ tình: người tù CM-Hồ Chí Minh
- Bố cục: + Hoàn cảnh ngắm trăng (2 câu thơ đầu) + Cuộc ngắm trăng(2 câu thơ cuối)
Trang 9Hai câu thơ đầu
Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,
Đối thử lương tiêu nại nhược hà?
Trong tù không rượu cũng không hoa, Trước cảnh đẹp đêm nay biết làm thế nào?
Trong tù không rượu cũng không hoa,
Cảnh đẹp đêm nay, khó hững hờ;
Trang 10Câu thơ thứ hai thể hiện điều gì?
Câu hỏi tu từ “Đối thử lương tiêu nại nhược hà?” thể hiện sự bối rối của một tâm hồn nghệ sĩ
Qua đó, ta thấy tình yêu thiên nhiên trong Bác như thế nào?
=> Tình yêu thiên nhiên mãnh liệt đã giúp Bác quên đi cảnh thiếu thốn đọa đày nơi tù ngục
Câu đầu sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Tác dụng?
Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,
=> Điệp từ “vô” nhấn mạnh sự thiếu thốn
Ngắm trăng ( Hồ Chí Minh )
II Đọc-Tìm hiểu chi tiết
1 Hai câu thơ đầu – tâm hồn nghệ sĩ của Bác
Trang 11Ngắm trăng ( Hồ Chí Minh )
Văn bản
II Đọc-Tìm hiểu chi tiết
1 Hai câu thơ đầu – tâm hồn nghệ sĩ của Bác
- Hoàn cảnh ngắm trăng: trong tù, bị đày đọa khổ sở
⇒Không rượu, không hoa để thưởng lãm, khơi gợi nguồn thi
Trang 12Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt,
Nguyệt tòng song khích khán thi gia.
Người hướng ra trước song ngắm trăng sáng,
Từ ngoài khe cửa, trăng ngắm nhà thơ.
Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ,
Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.
Hai câu thơ cuối
Trang 13Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt
Nguyệt tòng song khích khán thi gia
Người ngắm trăng soi ngoài của sổ Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.
Nhân Nguyệt
Song Song
Minh nguyệt Thi gia
Cấu trúc đối xứng
Trang 14Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt
Nguyệt tòng song khích khán thi gia
Người ngắm trăng soi ngoài của sổ Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.
Sự hài hòa giữa chất THÉP và chất TÌNH
Cuộc vượt ngục về tinh thần => chất THÉP
Tình cảm giao hòa giữa trăng và người => chất TÌNH
Trang 15NHÀ TÙ ĐEN TỐI
THẾ GIỚI CỦA SỰ TÀN BẠO
Song Sắt
VẦNG TRĂNG THƠ MỘNG
THẾ GIỚI CỦA TỰ DO VÀ
CÁI ĐẸP
Song sắt nhà tù đã trở nên bất lực, vô nghĩa
- Sức mạnh tinh thần kỳ diệu, phong thái ung dung của
người chiến sĩ vượt lên cảnh ngục tù
- Tình yêu thiên nhiên mãnh liệt, tâm hồn thi nhân say đắm của một nghệ sĩ đích thực
Trang 16II Đọc-Tìm hiểu chi tiết
2 Hai câu thơ cuối – tinh thần lạc quan của Bác
- Cấu trúc đối xứng :
+ Người vượt song sắt nhà tù để đến với vầng trăng tự do + Trăng cũng vượt song sắt nhà tù để ngắm nhà thơ
- Cuộc vượt ngục về tinh thần => chất thép
- Tình cảm giữa trăng và người => chất tình
- Nghệ thuật nhân hóa “ Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ”
=> Kẻ tri âm tìm đến người tri kỉ ( Bác và trăng là đôi bạn tri âm)
Trang 17=>
=> phong cách thơ Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hòa giữa cổ điển
và hiện đại, giữa thi sĩ và chiến sĩ
Lựa chọn các ý cột A tương ứng với nội dung ở cột B để thấy được phong cách thơ Hồ Chí Minh quan bài thơ Ngắm trăng
Cổ điển 1, Phong thái ung dung tự tại, vượt qua mọi hà khắc của nhà tù để có cuộc ngắm trăng trọn vẹn
Hiện đại 2, Một tinh thần thép luôn hướng ra bên ngoài, hướng đến cái đẹp
Chất thi sĩ 3, Đề tài ngắm trăng, Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt,
cuộc ngắm trăng cần có rượu, hoa
Chất chiến sĩ 4, Tâm hồn bối rối xốn xang trước vẻ đẹp đêm
trăng, tình yêu đặc biệt Bác dành cho vầng trăng
Trang 18- Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt giản dị mà hàm súc
- Sử dụng thành công phép đối, phép nhân hóa.
3 Ý nghĩa
Bài thơ cho thấy tình yêu thiên nhiên say mê và phong thái ung dung của Bác ngay cả khi trong cảnh tù đày.
Trang 20Nhà văn Hoài Thanh nhận xét “Thơ Bác đầy trăng” Em hãy chứng minh nhận xét đó bằng cách tìm thêm
những bài thơ khác của Bác cũng có hình ảnh ánh trăng?
Trang 21Nhà phê bình văn học Hoài Thanh nhận xét : Thơ của Bác đầy
trăng Hãy sưu tầm một số bài thơ của Bác viết về trăng mà em
biết
- Trung thu (Nhật ký trong tù)
- Đêm lạnh (Nhật ký trong tù)
- Đêm thu (Nhật ký trong tù)
- Cảnh khuya
- Rằm tháng giêng
- Tin thắng trận
- Đi thuyền trên sông Đáy
- ……
Trang 22Trung thu (Nhật ký trong tù)
….
Chẳng được tự do mà thưởng nguyệt
Lòng theo vời vợi mảnh trăng thu
Đêm thu (Nhật ký trong tù)
Trước cửa lính canh bồng súng đứng Trên trời trăng lướt giữa làn mây….
Trang 24Tiếng suối trong như tiếng hát xa
Trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủChưa ngủ vì lo nỗi nước nhà
Trang 25Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên Xuân giang, xuân thuỷ, tiếp xuân thiên Yên ba thâm xứ đàm quân sự
Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền
Trang 26Trăng vào cửa sổ đòi thơViệc quân đang bận xin chờ hôm sau.
Chuông lầu chợt tỉnh giấc thu,
Ấy tin thắng trận Liên khu báo về