nâng cao kết quả hoạt động thanh tra xây dựng trên địa bàn huyện thanh trì thành phố hà nội

Tình hình này do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có nguyên nhân do tác động từ mặt trái của nền kinh tế thị trường, sự yếu kém trong quản lý kinh tế, sự bất cập, thiếu đồng bộ của

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

NGUYỄN HOÀNG PHƯƠNG

NÂNG CAO KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG THANH TRA XÂY DỰNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THANH TRÌ

THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Người hướng dẫn khoa học: TS Trần Văn Đức

NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo

vệ lấy bất kỳ học vị nào

Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám

ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc

Hà Nội, ngày tháng năm 2016

Tác giả luận văn

Nguyễn Hoàng Phương

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được

sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết

ơn sâu sắc thầy giáo TS Trần Văn Đức đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức,

thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kinh tế, Khoa Kinh tế & PTNT - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp

đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Đội Thanh tra xây dựng huyện Thanh Trì cùng Văn phòng UBND huyện Thanh Trì, UBND cùng cán bộ thanh tra xây dựng và các hộ dân các xã Tân Triều, Tam Hiệp, Duyên Hà, các doanh nghiệp xây dựng trên địa bàn huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn./

Tôi xin gửi lời chúc sức khoẻ và chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày tháng năm 2016

Tác giả luận văn

Nguyễn Hoàng Phương

MỤC LỤC

Lời cam đoan i

Lời cảm ơn ii

Mục lục iii

Danh mục chữ viết tắt vi

Danh mục bảng vii

Danh mục sơ đồ ix

Danh mục sơ đồ ix

Trích yếu luận văn x

Phần 1 Mở đầu 1

1.1 Tính cấp thiết của đề tài 1

1.2 Mục tiêu nghiên cứu 2

1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

1.4 Câu hỏi nghiên cứu 3

Phần 2 Tổng quan tài liệu 4

2.1 Cơ sở lý luận 4

2.1.1 Một số khái niệm liên quan đến đề tài 4

2.1.2 Vai trò của hoạt động thanh tra xây dựng 5

2.1.3 Đặc điểm của hoạt động thanh tra xây dựng 6

2.1.4 Nguyên tắc hoạt động thanh tra xây dựng 6

2.1.5 Nội dung và kết quả hoạt động thanh tra xây dựng 10

2.1.6 Quy trình và hình thức hoạt động thanh tra xây dựng 12

2.1.7 Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả hoạt động thanh tra xây dựng 15

2.2 Cơ sở thực tiễn 20

2.2.1 Kinh nghiệm trên thế giới 20

2.2.2 Kinh nghiệm ở Việt Nam 22

2.2.3 Bài học kinh nghiệm 34

Phần 3 Phương pháp nghiên cứu 35

3.1 Đặc điểm địa bàn nghiên cứu 35

3.1.1 Đặc điểm tự nhiên 35

3.1.2 Đặc điểm kinh tế - xã hội 36

3.2 Phương pháp nghiên cứu 44

3.2.1 Phương pháp tiếp cận 44

3.2.2 Phương pháp chọn điểm nghiên cứu 44

3.2.3 Phương pháp thu thập thông tin 44

3.2.4 Phương pháp xử lý và phân tích số liệu 45

3.2.5 Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu 46

Phần 4 Kết quả và thảo luận 48

4.1 Thực trạng và kết quả hoạt động thanh tra xây dựng trên địa bàn huyện Thanh Trì 48

4.1.1 Cơ cấu tổ chức, chức năng của Đội thanh tra xây dựng huyện Thanh Trì 48

4.1.2 Tình hình và kết quả thanh tra việc thực hiện các quy định của pháp luật về quy hoạch, kiến trúc 51

4.1.3 Tình hình và kết quả thanh tra việc thực hiện các quy định pháp luật về hoạt động đầu tư xây dựng 53

4.1.4 Tình hình và kết quả thanh tra việc thực hiện các quy định pháp luật về phát triển đô thị 55

4.1.5 Tình hình và kết quả thanh tra việc thực hiện các quy định pháp luật về quản lý, sử dụng, kinh doanh các công trình xây dựng, vật liệu xây dựng 56

4.1.6 Tình hình và kết quả thanh tra việc thực hiện các quy định pháp luật về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng 59

4.1.7 Kết quả thanh tra xây dựng một số công trình vi phạm trên địa bàn huyện Thanh Trì 60

4.2 Kết quả hoạt động thanh tra xây dựng tại các xã nghiên cứu 62

4.2.1 Thông tin điều tra mẫu 62

4.2.2 Thực trạng và kết quả hoạt động thanh tra xây dựng tại các xã điều tra 67

4.2.3 Đánh giá thực trạng kết quả hoạt động thanh tra xây dựng trên địa bàn huyện Thanh Trì 76

4.3 Phân tích các yếu tố chính ảnh hưởng đến kết quả hoạt động thanh tra xây dựng trên địa bàn huyện Thanh Trì 78

4.3.1 Tổ chức bộ máy thanh tra xây dựng 80

4.3.2 Khoa học công nghệ trong xây dựng 80

4.3.3 Hệ thống pháp luật về lĩnh vực thanh tra xây dựng 81

4.3.4 Chất lượng nguồn nhân lực, đạo đức nghề nghiệp 83

4.3.5 Cơ chế phối kết hợp với các cơ quan chức năng khác 84

4.3.6 Yếu tố xã hội và các yếu tố khác 85

4.4 Định hướng và giải pháp 87

4.4.1 Định hướng 87

4.4.2 Giải pháp 88

Phần 5 Kết luận và kiến nghị 94

5.1 Kết luận 94

5.2 Kiến nghị 95

Tài liệu tham khảo 98

Phụ lục 101

Dự án GPMB Giải phóng mặt bằng HĐND Hội đồng nhân dân HTX Hợp tác xã

KHCN

NN

Khoa học công nghệ Nông nghiệp

NSNN

NXB

QĐ

Ngân sách nhà nước Nhà xuất bản Quyết định QPPL

RAT

Quy phạm pháp luật Rau an toàn

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Kết quả thanh tra xây dựng thành phố San Francisco 3 năm 2012-2014 21

Bảng 2.2 Kết quả công tác thanh tra xây dựng giai đoạn 2011-2015 22

Bảng 3.1 Một số chỉ tiêu văn hóa-xã hội lao động huyện Thanh Trì 37

Bảng 3.2 Tổng dân số và lực lượng lao động huyện Thanh Trì giai đoạn 3 năm 2012-2014 38

Bảng 3.3 Tốc độ tăng trưởng kinh tế các ngành 40

Bảng 3.4 Đối tượng và mẫu điều tra 45

Bảng 4.1 Công tác quy hoạch xây dựng trên địa bàn huyện Thanh Trì 3 năm 2013 – 2015 53

Bảng 4.2 Công tác đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn huyện Thanh Trì 3

năm 2013 – 2015 54

Bảng 4.3 Kết quả giải phóng mặt bằng hoạt động đầu tư xây dựng trên địa bàn huyện Thanh Trì 3 năm 2013 – 2015 55

Bảng 4.4 Kết quả xử lý vi phạm về phát triển đô thị trên địa bàn huyện Thanh trì 56

Bảng 4.5 Kết quả kiểm tra, xử lý vi phạm trật tự xây dựng trên địa bàn huyện Thanh Trì 3 năm 2013 – 2015 58

Bảng 4.6 Kết quả xử lý vi phạm sử dụng, kinh doanh các công trình vật liệu xây dựng trên địa bàn huyện Thanh trì 3 năm 2013 – 2015 59

Bảng 4.7 Kết quả thanh tra việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, tham nhũng trên địa bàn huyện Thanh Trì 3 năm 2013 – 2015 60

Bảng 4.8 Thông tin chung về các hộ điều tra 63

Bảng 4.9 Tình hình vi phạm trật tự xây dựng của các hộ điều tra 64

Bảng 4.10 Tình hình nhân sự các doanh nghiệp điều tra 65

Bảng 4.11 Tài sản và nguồn vốn các doanh nghiệp điều tra 66

Bảng 4.12 Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh các doanh nghiệp điều tra 67

Bảng 4.13 Kết quả xử lý vi phạm sử dụng, kinh doanh các công trình xây dựng trên địa bàn xã Tân Triều 3 năm 2013 – 2015 70

Bảng 4.14 Kết quả xử lý vi phạm sử dụng, kinh doanh các công trình xây dựng trên địa bàn xã Tam Hiệp 3 năm 2013 – 2015 73

Bảng 4.15 Kết quả xử lý vi phạm về phát triển đô thị trên địa bàn xã Duyên Hà 74

Bảng 4.16 Kết quả xử lý vi phạm sử dụng, kinh doanh các công trình xây dựng

trên địa bàn xã Duyên Hà 3 năm 2013 – 2015 75 Bảng 4.17 Tổng hợp ý kiến của các hộ điều tra về các yếu tố ảnh hưởng đến

nâng cao kết quả hoạt động TTXD trên địa bàn huyện Thanh Trì 78 Bảng 4.18 Tình hình nhân lực thanh tra xây dựng tại các xã, thị trấn trên địa bàn

huyện Thanh Trì 83

DANH MỤC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 4.1 Cơ cấu tổ chức Đội TTXD huyện Thanh Trì 48

Sơ đồ 4.2 Cơ cấu tổ chức các doanh nghiệp điều tra 65

TRÍCH YẾU LUẬN VĂN

Tên tác giả: Nguyễn Hoàng Phương

Tên luận văn: Nâng cao kết quả hoạt động thanh tra xây dựng trên địa bàn

huyện Thanh Trì thành phố Hà Nội

Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp tiếp cận: Đề tài đã sử dụng các cách tiếp cận như tiếp cận hệ thống, tiếp cận định tính kết hợp định lượng

- Phương pháp chọn điểm nghiên cứu:

Theo phạm vi nghiên cứu của đề tài, đề tài chỉ tập trung nghiên cứu, đánh giá thực trạng kết quả hoạt động TTXD trên địa bàn huyện Thanh Trì và tại 3 xã của huyện bao gồm Tân Triều, Tam Hiệp Duyên Hà

- Phương pháp thu thập thông tin: Các thông tin và số liệu chung về đề tài được thu thập từ các thông tin đã được công bố như niên giám thống kê, Luật, Nghị định, báo cáo, Các thông tin về thực trạng kết quả thanh tra xây dựng được điều tra thu thập trực tiếp tại các điểm nghiên cứu

- Phương pháp xử lý số liệu: Số liệu được xử lý bằng phầm mềm Excel Những

số liệu thu thập từ phỏng vấn qua chọn lọc được nhập vào bảng tính Excel để tính các giá trị như: Giá trị trung bình; Giá trị tổng số; …

- Phương pháp phân tích số liệu: Đề tài sử dụng các phương pháp phân tích như thống kê

mô tả, so sánh, chuyên gia chuyên khảo

- Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu: Phản ánh trình độ phát triển kinh tế xã hội, thực trạng hoạt động TTXD, kết quả hoạt động TTXD

Kết quả chính và kết luận

Luận văn đã hệ thống hóa, làm sáng tỏ và phát triển các vấn đề lý luận và thanh tra, hoạt động thanh tra xây dựng, đưa ra quan điểm đầy đủ về hoạt động thanh tra xây dựng, chỉ rõ

vai trò, đặc điểm, nguyên tắc hoạt động, quy trình hoạt động thanh tra xây dựng

Luận văn đã xác định rõ nội dung các hoạt động thanh tra xây dưng, chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả hoạt động thanh tra xây dựng

Áp dụng các nội dung hoạt động thanh tra xây dựng căn cứ Nghị định số 26/2013/NĐ-CP của Chính phủ về tổ chức và hoạt động thanh tra ngành xây dựng ngày 29/3/2013, luận văn

đã giải quyết được các vấn đề có liên quan đến nâng cao kết quả hoạt động thanh tra xây dựng trên địa bàn huyện Thanh Trì thành phố Hà Nội Nêu bật được tình hình hoạt động thanh tra xây dựng trên địa bàn huyện Thanh Trì và tại các xã nghiên cứu

Luận văn đã đánh giá thực trạng hoạt động thanh tra xây dựng trên địa bàn huyện Thanh Trì Trong đó, chất lượng nguồn nhân lực đạo đức nghề nghiệp, bộ máy thanh tra xây dựng,

hệ thống chính sách pháp luật là những yếu tố tác động mạnh nhất đến nâng cao kết quả hoạt động thanh tra xây dựng trên địa bàn huyện Thanh Trì Từ đó luận văn đã chỉ ra những tồn tại hạn chế và nguyên nhân những tồn tại hạn chế đó trong hoạt động thanh tra xây dựng trên địa bàn huyện Thanh Trì

Xuất phát từ kết quả nghiên cứu luận văn đã đưa ra định hướng và hệ thống các giải pháp nhằm nâng cao kết quả hoạt động Thanh Tra xây dựng trên địa bàn huyện Thanh Trì trong thời gian tới

THESIS ABSTACT

Summary

- Master candidate: Nguyen Hoang Phuong

- Thesis title: “Inproving the results of construction inspection activities in

Thanh tri district Ha Noi city”

- Major: Master of economic management Code: 60.34.04.10

- Educational organization: Viet Nam National University Of Agriculture

Research objectives

Based on the results to assess the status of inspection activities build Thanh Tri district, Hanoi; propose solutions to improve the results of construction inspection activities in the province to build in the near future

Materials and Methods

- Approach: The study has used approaches such as systems approach, qualitative approach combining quantitative

- Research selection method:

According to the research scope of subjects and topics focused research, assessing the situation Inspecter of construction results of operations in the districts of Thanh Tri and in three communes including Tan Trieu, Ha Duyen, Tam Hiep

- Method of information collection: The information and data on the subject are generally obtained from the information that has been published as statistical yearbooks, laws, decrees, reports, The information on reality construction inspection results be investigated directly collected at the study sites

- The method of data processing: The data is processed using Excel software The data collected from selected interviews are entered into Excel spreadsheets to calculate values such as average value; The total value;

- The method of data analysis: Topic use of analytical methods such as descriptive statistics, comparison, expert monograph

- Indicator System Research: Reflecting the level of socio-economic development, the actual situation Inspecter of construction operations, results of operations Inspecter of construction

Main findings and conclusions

Thesis has codified, clarified and developed the theoretical issues and

inspection, construction inspection activities, giving full view of construction inspection activities, specifying the role and characteristics points, principles of operation, process building inspection activities

Thesis has defined the content of construction inspection activities, pointing out factors affecting the results of operations building inspector

Apply the contents construction inspection activities based on Decree No 26/2013/ND-CP of the Government on the organization and operation of construction inspection date 03/29/2013, essays were resolved issues related to performance enhancing building inspection Thanh Tri district of Hanoi Highlighting the situation construction inspection activities in the district and in the communes of Thanh Tri research

Thesis was to assess the status of inspection activities build Thanh Tri district In particular, the quality of the human resources professional ethics, building inspection apparatus, system policies and legislation are the most powerful factors to improve the results of inspection activities in the district building Thanh Tri From this thesis points out the limited existence and the cause of the limitations that exist in the construction inspection activities Thanh Tri district

Stemming from research results gave dissertations and system-oriented solutions

to improve operating results Ombudsman build Thanh Tri district in the near future

PHẦN 1 MỞ ĐẦU

1.1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Xây dựng là ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng, làm tiền đề, động lực cho

sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Ngành xây dựng đã có những đóng góp đáng kể và rất đáng tự hào trong việc tháo gỡ vướng mắc, từng bước đưa nền kinh

tế ra khỏi khó khăn Năm 2013, Giá trị sản xuất ngành xây dựng có mức tăng trưởng cao, có sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế, chiếm tỷ trọng gần 6% GDP…Tham gia đóng góp các chương trình vào tái cơ cấu nền kinh tế như tái cơ cấu đầu tư công, tham gia vào 3 đột phá của nền kinh tế như đột phá về cơ sở hạ tầng

Trong những năm gần đây, thanh tra xây dựng đã hoạt động rất tích cực, khẳng định được vị trí, vai trò của mình trong quản lý nhà nước ngành xây dựng

và cũng đã đạt được một số thành tích nhất định Công tác quy hoạch và quản lý quy hoạch, quản lý đầu tư xây dựng, quản lý chất lượng thi công công trình chưa thực hiện đúng các quy định của pháp luật đã khiến cho công tác thanh tra xây dựng gặp không ít những khó khăn Cùng với những thành tựu to lớn đã đạt được thì tình hình vi phạm pháp luật trong đầu tư xây dựng xảy ra ngày càng nhiều, phương thức thủ đoạn ngày càng tinh vi, gây thất thoát nghiêm trọng cho ngân sách nhà nước; nhiều vụ tham nhũng lớn trong lĩnh vực đầu tư xây dựng, gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng tài sản của Nhà nước đã bị phát hiện, xử lý nghiêm theo pháp luật Tình hình này do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó

có nguyên nhân do tác động từ mặt trái của nền kinh tế thị trường, sự yếu kém trong quản lý kinh tế, sự bất cập, thiếu đồng bộ của hệ thống các quy định pháp luật về quản lý, kiểm tra, thanh tra, giám sát trong đầu tư xây dựng, vai trò của cơ quan chủ quản trong việc tuân thủ pháp luật, năng lực quản lý yếu kém và việc chấp hành kỷ cương, pháp luật của Nhà nước chưa nghiêm và một phần trách nhiệm, đạo đức nghề nghiệp của những người làm công tác thanh tra xây dựng Thanh tra xây dựng vẫn còn một số vấn đề cần phải hoàn thiện hơn trong công tác tổ chức và hoạt động chuyên môn nghiệp vụ như: tổ chức hoạt động trong điều kiện lực lượng còn ít; trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của các cán bộ làm công tác thanh tra chưa đồng đều mặt khác do có nhiều những thay đổi về chính sách trong quản lý nhà nước về xây dựng với nhiệm vụ nhiều hơn, yêu cầu

cao hơn do đó cần thiết phải có các giải pháp để ngày càng nâng cao kết quả hoạt động thanh tra xây dựng, đáp ứng tình hình mới hiện nay

Thanh Trì là một huyện ngoại thành trung tâm phía Nam Hà Nội, có tốc

độ đô thị hóa nhanh, đang trong quá trình phát triển, vốn đầu tư cho xây dựng toàn huyện hàng năm lên đến hàng trăm tỷ đồng Kết quả hoạt động thanh tra xây dựng tại huyện Thanh Trì những năm qua bên cạnh những thành tích nhất định, vẫn tồn tại một số hạn chế nhất định về việc chấp hành chính sách pháp luật xây dựng, quá trình lập thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư xây dựng, chất lượng thi

công công trình,… Vì vậy tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nâng cao kết quả

hoạt động thanh tra xây dựng trên địa bàn huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội” làm đề tài nghiên cứu

1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

1.2.1 Mục tiêu chung

Trên cơ sở đánh giá thực trạng kết quả hoạt động thanh tra xây dựng trên địa bàn huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội; phân tích các nguyên nhân dẫn đến thực trạng đó, đề xuất các giải pháp nâng cao kết quả hoạt động thanh tra xây dựng trên địa bàn trong thời gian tới

1.3 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

1.3.1 Đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu của đề tài là lý luận, thực trạng và giải pháp nhằm nâng cao kết quả hoạt động thanh tra xây dựng Đề tài tập trung, đi sâu vào nghiên cứu kết quả thanh tra, xử lý vi phạm trật tự xây dựng trên địa bàn huyện Thanh Trì

- Đối tượng điều tra nghiên cứu là các hoạt động thanh tra xây dựng cả nước, huyện Thanh Trì

1.3.2 Phạm vi nghiên cứu

1.3.2.1 Phạm vi về nội dung

- Nghiên cứu hiệu lực các hoạt động thanh tra xây dựng trên thế giới, Việt Nam, huyện Thanh Trì và nghiên cứu chọn mẫu tại ba xã Tam Hiệp, Tân Triều, Duyên Hà của huyện Thanh Trì

1.3.2.2 Phạm vi về không gian

- Đề tài được nghiên cứu trên địa bàn huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội

1.3.2.3 Phạm vi về thời gian

- Đánh giá thực trạng: Từ 2011 – 2015

- Định hướng và giải pháp đề xuất cho những năm tới

1.4 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU

- Hoạt động thanh tra xây dựng là gì?

- Thực trạng kết quả hoạt động thanh tra xây dựng trên địa bàn huyện Thanh Trì như thế nào?

- Những yếu tố nào ảnh hưởng tới kết quả hoạt động thanh tra xây dựng trên địa bàn huyện Thanh Trì?

- Để nâng cao kết quả hoạt động thanh tra xây dựng trên địa bàn huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội cần có những định hướng giải pháp gì?

PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU

2.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN

2.1.1 Một số khái niệm liên quan đến đề tài

* Xây dựng

Theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia, xây dựng là một quy trình thiết

kế và thi công nên các cơ sở hạ tầng hoặc công trình, nhà ở

Trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa xây dựng tạo cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội, khuyến khích các thành phần kinh tế, đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh phù hợp chiến lược và quy hoạch phát triển kinh tế xã hội của đất nước, đẩy nhanh quá trình dịch chuyển cơ cấu kinh tế và tốc độ tăng trưởng kinh

tế, nâng cao đời sống vật chất tinh thần của nhân dân

* Thanh tra xây dựng

Thanh tra xuất phát từ gốc La-tinh (in-spectare) có nghĩa là “nhìn vào bên trong” chỉ một sự xem xét từ bên ngoài vào hoạt động của một đối tượng nhất định: “là sự kiểm soát đối với đối tượng bị thanh tra” trên cơ sở thẩm quyền (quyền hạn và nghĩa vụ) được giao, nhằm đạt được mục đích nhất định

Thanh tra, theo Đại từ điển tiếng Việt là điều tra, xem xét để làm rõ sự việc Thanh tra cũng có nghĩa là chỉ người làm nhiệm vụ thanh tra Người làm nhiệm vụ thanh tra phải điều tra, xem xét để làm rõ vụ việc

Theo Từ điển tiếng Việt (NXB Khoa học xã hội, 1992), “Thanh tra là kiểm soát xem xét tại chỗ việc làm của địa phương, cơ quan, xí nghiệp” Theo nghĩa này, Thanh tra bao hàm cả nghĩa kiểm soát: xem xét và phát hiện ngăn chặn những gì trái với quy định Thanh tra là một chức năng thiết yếu của quản

lý nhà nước, là phương thức đảm bảo pháp chế, tăng cường kỷ luật trong quan lý nhà nước, thực hiện quyền dân chủ xã hội chủ nghĩa Hoạt động thanh tra thường được tiến hành bởi các cơ quan chuyên trách (điều này khác với kiểm tra do cơ quan tự tiến hành trong nội bộ) Cơ quan thanh tra tiến hành xem xét, đánh giá sự việc một cách khách quan, đánh giá việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm

vụ, kế hoạch của nhà nước, tổ chức và cá nhân

Thanh tra là một loại hình đặc biệt của hoạt động quản lý nhà nước của cơ quan quản lý nhà nước, mục đích của thanh tra là nhằm phục vụ cho quản lý nhà nước và nâng cao hiệu lực, hiệu quả của quản lý nhà nước Chủ thể của thanh tra

là các cơ quan quản lý nhà nước, các cuộc thanh tra được tiến hành thông qua Đoàn thanh tra và Thanh tra viên Đối tượng thanh tra là những việc làm cụ thể được tiến hành theo các quy định của pháp luật, thực hiện quyền, nghĩa vụ của các cơ quan nhà nước, tổ chức và cá nhân

Về mặt tổ chức, các cơ quan thanh tra của nước ta hiện nay nằm trong cơ cấu của cơ quan hành pháp, là bộ phận không thể thiếu của bộ máy các cơ quan quản lý nhà nước Như vậy, thanh tra là hoạt động kiểm tra, xem xét việc thực hiện chính sách, pháp luật của nhà nước, nhiệm vụ được giao của các cơ quan nhà nước, tổ chức và cá nhân do các cơ quan thanh tra có thẩm quyền thực hiện nhằm phục vụ hoạt động quản lý nhà nước, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của

cơ quan, tổ chức và cá nhân

Để quản lý và sử dụng hiệu quả các nguồn vốn đầu tư nhà nước chống tham nhũng, lãng phí; đồng thời đảm bảo việc xây dựng theo quy hoạch đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững, bảo vệ môi trường sính thái Nhà nước ta đã ban hành nhiều văn bản pháp luật hướng dẫn tổ chức thực hiện thanh tra xây dựng

2.1.2 Vai trò của hoạt động thanh tra xây dựng

Hoạt động TTXD (thanh tra xây dựng) góp phần đảm bảo thi hành nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật và các chính sách của nhà nước trong hoạt động xây dựng, vật liệu xây dựng, nhà ở, công sở, kiến trúc, quy hoạch xây dựng đô thị, quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn, hạ tầng kỹ thuật đô thị, góp phần xây dựng trật tự, kỷ cương, pháp chế xã hội chủ nghĩa

Hoạt động TTXD góp phần nâng cao nhận thức về pháp luật của nhân dân, các tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động TTXD Góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực xây dựng

Sự phát triển của các hoạt động xây dựng nhằm mục tiêu ổn định nhà ở và đời sống của nhân dân, hoàn thiện cơ sở hạ tầng, góp phần phát triển kinh tế xã hội đất nước

Góp phần nâng cao kết quả, hiệu quả đầu tư xây dựng, giàm thất thoát lãng phí, đầu tư dàn trải kéo dài, đặc biệt đối với các dự án đầu tư xây dựng có nguồn vốn từ ngân sách nhà nước

2.1.3 Đặc điểm của hoạt động thanh tra xây dựng

Là một loại hoạt động thanh tra có tính chuyên ngành, hoạt động thanh tra xây dựng có một số đặc điểm cơ bản sau:

- Hoạt động thanh tra xây dựng được tiến hành trong phạm vi quản lý nhà nước về: xây dựng, vật liệu xây dựng, nhà ở và công sở, kiến trúc, quy hoạch xây dựng đô thị, quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn, hạ tầng kỹ thuật đô thị theo quy định của pháp luật

- Hoạt động thanh tra xây dựng luôn gắn với hoạt động của cơ quan quản

lý nhà nước và phục vụ cho quản lý nhà nước trong lĩnh vực xây dựng;

- Hoạt động thanh tra xây dựng do các cơ quan thanh tra chuyên ngành xây dựng tiến hành, thực hiện quyền lực nhà nước trong các hoạt động thanh tra

- Đối tượng của thanh tra xây dựng là các tổ chức, cá nhân thuộc thẩm quyền quản lý trực tiếp của cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng và các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động xây dựng

2.1.4 Nguyên tắc hoạt động thanh tra xây dựng

Nguyên tắc hoạt động thanh tra là những quy tắc chỉ đạo, tiêu chuẩn hành động xuyên suốt trong quá trình tiến hành thanh tra của các cơ quan thực hiện chức năng thanh tra nhà nước Theo quy định trong Luật Thanh tra năm 2004 thì “hoạt động thanh tra phải tuân theo pháp luật; bảo đảm chính xác, khách quan, trung thực, công khai, dân chủ, kịp thời; không làm cản trở đến hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức và cá nhân là đối tượng thanh tra” Qua tổng kết công tác thanh tra cho thấy, về cơ bản nguyên tắc này là phù hợp, đáp ứng được yêu cầu hoạt động của các cơ quan nhà nước thời gian qua Tuy nhiên, thực tế công tác thanh tra cũng cho thấy vẫn còn tình trạng trùng lặp, chồng chéo trong hoạt động của các cơ quan thực hiện chức năng thanh tra Để khắc phục tình trạng này, giúp các cơ quan thanh tra hoạt động theo đúng phạm vi được pháp luật quy định, bảo đảm cho công tác thanh tra góp phần thiết thực hơn nữa trong việc hoàn thiện cơ chế quản lý, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan,

tổ chức, cá nhân là đối tượng thanh tra, Luật Thanh tra năm 2010 đã bổ sung thêm nguyên tắc hoạt động thanh tra “không trùng lặp về phạm vi, đối tượng, nội dung, thời gian thanh tra giữa các cơ quan thực hiện chức năng thanh tra”

* Nguyên tắc tuân theo pháp luật trong hoạt động thanh tra (Quốc hội, 2010): Phù hợp với nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa - một nguyên tắc cơ bản của quản lý hành chính nhà nước, hoạt động thanh tra đòi hỏi tuân thủ nguyên tắc tuân theo pháp luật Nguyên tắc này đặt ra hai yêu cầu căn bản dưới đây:

- Mọi công việc cần tiến hành trong hoạt động thanh tra phải được thực hiện trên cơ sở những quy định của pháp luật hiện hành về Thanh tra

- Không một cơ quan, tổ chức, cá nhân nào được can thiệp trái pháp luật vào hoạt động thanh tra Khi có đầy đủ những căn cứ do pháp luật quy định, cơ quan thanh tra được quyền tiến hành hoạt động thanh tra một cách độc lập và chỉ tuân theo pháp luật Việc can thiệp không có căn cứ pháp luật của bất kỳ tổ chức,

cá nhân nào đều là bất hợp pháp và tùy theo mức độ nặng, nhẹ sẽ bị xử lý theo pháp luật

Những đòi hỏi nêu trên có nội dung rất rộng, theo đó, từ chương trình, kế hoạch hoạt động của các tổ chức thanh tra đến việc ra quyết định thanh tra, cử Đoàn Thanh tra, Thanh tra viên đến việc kết luận, kiến nghị, quyết định xử lý, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động thanh tra đều phải tuân thủ triệt để các quy định của pháp luật hiện hành

* Nguyên tắc đảm bảo chính xác, khách quan, dân chủ, công khai, kịp thời trong hoạt động thanh tra (Quốc hội 2010):

Thanh tra là hoạt động kiểm tra, giám sát việc thực hiện kế hoạch, chính sách, pháp luật của Nhà nước, trên cơ sở đó đề ra những biện pháp xử lý thích hợp, đảm bảo cho chính sách, pháp luật, kế hoạch được tôn trọng thực hiện Mỗi kết luận, kiến nghị hay quyết định trong hoạt động thanh tra đều rất quan trọng bởi nó phải làm rõ tính đúng sai, nêu rõ tình hình, tính chất, hậu quả của sự việc, xác định trách nhiệm của tổ chức, cá nhân nếu họ sai phạm và yêu cầu các đối tượng này có những biện pháp tích cực loại trừ những sai phạm đó Vì vậy, tính chính xác phải được coi là một nguyên tắc của hoạt động thanh tra Bản thân nguyên tắc tuân theo pháp luật trong hoạt động thanh tra đã tạo ra cơ sở quan trọng để đảm bảo cho nguyên tắc chính xác Điều này có nghĩa là hoạt động thanh tra phải được tiến hành trên cơ sở có đầy đủ những căn cứ rõ ràng đã được

quy định trong pháp luật; việc thực hiện những nhiệm vụ, quyền hạn, các quyền

và nghĩa vụ pháp lý khác hoàn toàn phải phù hợp với quy định của pháp luật về hoạt động thanh tra

Nguyên tắc khách quan trong hoạt động thanh tra đòi hỏi mọi công việc tiến hành trong hoạt động này phải xuất phát từ thực tiễn quản lý hành chính nhà nước Mọi quyết định, kết luận hay kiến nghị trong hoạt động thanh tra đều phải xuất phát từ thực tiễn khách quan đó chứ không phải là kết quả của việc suy diễn chủ quan, hời hợt hay mang tính áp đặt Muốn khách quan trong hoạt động thanh tra, cán bộ thanh tra phải có trình độ hiểu biết về chính trị, pháp luật, am hiểu chuyên môn nghiệp vụ để có thể độc lập, khách quan trong suy nghĩ và hành động của mình

Công khai, dân chủ là bản chất chế độ xã hội của chúng ta và nó cũng đã trở thành một nguyên tắc trong hoạt động thanh tra Các quy định pháp luật về cơ cấu, tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn, trình tự, thủ tục thanh tra đều thể hiện rõ nét những nội dung của nguyên tắc công khai, dân chủ Nguyên tắc công khai, dân chủ đòi hỏi:

- Nội dung các công việc của hoạt động thanh tra phải được thông báo một cách đầy đủ và rộng rãi cho mọi đối tượng có liên quan biết;

- Cơ quan thanh tra phải có trách nhiệm thu hút đông đảo quần chúng nhân dân tích cực tham gia vào hoạt động thanh tra, đảm bảo phát huy mạnh mẽ tính dân chủ của hoạt động này;

- Các kết luận, kiến nghị, quyết định về thanh tra trong hoạt động thanh tra được thông báo công khai cho các đối tượng có liên quan biết

Kịp thời là một yêu cầu mang tính đặc thù trong phương pháp hoạt động của thanh tra Yêu cầu này nhằm đảm bảo phát hiện, ngăn ngừa và xử

lý kịp thời những việc làm vi phạm pháp luật, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tập thể và các cá nhân trong xã hội Nguyên tắc kịp thời trong hoạt động thanh tra đòi hỏi:

- Khi có đầy đủ cơ sở tiến hành thanh tra, tổ chức thanh tra có thẩm quyền phải nhanh chóng tiến hành hoạt động thanh tra theo đúng quy định của pháp luật;

- Mọi công việc cần tiến hành trong hoạt động thanh tra đều phải thực hiện trong thời hạn được pháp luật quy định

* Nguyên tắc không trùng lặp về phạm vi, đối tượng, nội dung, thời gian thanh tra giữa các cơ quan thực hiện chức năng thanh tra; không làm cản trở hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức, cá nhân là đối tượng thanh tra (Quốc hội, 2010):

Theo nguyên tắc này: Thủ trưởng cơ quan thanh tra nhà nước cần nghiên cứu, xem xét kỹ các căn cứ và những điều kiện khác có liên quan trước khi ra quyết định thanh tra và thành lập Đoàn Thanh tra để tránh trùng lặp, cố gắng tránh hiện tượng có thể xảy ra là 1 năm liên tiếp có nhiều Đoàn kiểm tra, thanh tra đến 1cơ quan, đơn vị, nhất là thanh tra, kiểm tra về cùng 1 nội dung Trong quá trình thanh tra, kiểm tra, Trưởng đoàn và các thành viên Đoàn Thanh tra cần thực hiện đúng kế hoạch thanh tra, đúng quyền hạn, trình tự thủ tục và đúng thời gian, thời hiệu thanh tra

Thực hiện hoạt động thanh tra nhằm góp phần đảm bảo tuân thủ pháp chế

và kỷ luật nhà nước, tăng cường hiệu quả, hiệu lực hoạt động quản lý hành chính nhà nước Pháp luật trao cho cơ quan thanh tra những nhiệm vụ, quyền hạn đặc biệt để tiến hành hoạt động thanh tra nhằm đạt được mục tiêu quan trọng nêu trên Tuy nhiên, khi tiến hành hoạt động thanh tra, trong đó có việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn đặc biệt này, cơ quan thanh tra phải đảm bảo không cản trở đến hoạt động bình thường của các cơ quan, tổ chức, đơn vị và cá nhân là đối tượng thanh tra Có như vậy, thanh tra mới thực sự là công cụ để củng cố và tăng cường pháp chế và kỷ luật nhà nước trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước Nguyên tắc không cản trở hoạt động bình thường của đối tượng thanh tra

có ý nghĩa thực tiễn rất quan trọng, đặc biệt khi trên thực tế xuất hiện tình trạng một bộ phận cán bộ thanh tra lợi dụng việc thanh tra để thực hiện nhưng hành vi tiêu cực, gây ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động của đối tượng thanh tra, đặc biệt là của các đơn vị thực hiện các hoạt động sản xuất, kinh doanh

Nguyên tắc này dựa trên nguyên tắc tuân theo pháp luật làm cơ sở đảm bảo thực hiện Luật Thanh tra đã quy định những hành vi bị nghiêm cấm trong quá trình tổ chức thực hiện hoạt động thanh tra, trong đó có những hành vi bị cấm nhằm đảm bảo thực hiện nguyên tắc không cản trở hoạt động bình thường của đối tượng thanh tra Khoản 1, Điều 13 Luật Thanh tra cấm “lợi dụng chức

vụ, quyền hạn thanh tra để thực hiện hành vi trái pháp luật, sách nhiễu, gây khó khăn, phiền hà cho đối tượng thanh tra”

2.1.5 Nội dung và kết quả hoạt động thanh tra xây dựng

Thanh tra hành chính, cơ quan thanh tra xây dựng được tiến hành thanh tra đối với tổ chức, cá nhân thuộc quyền quản lý trực tiếp của thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước cùng cấp trong việc chấp hành chính sách, pháp luật, nhiệm vụ được giao; thực hiện nhiệm vụ giải quyết khiếu nại, tố cáo theo các quy định của Luật khiếu nại, Luật tố cáo (Quốc hội 2010)

Thanh tra chuyên ngành xây dựng, cơ quan thanh tra xây dựng có thẩm quyền tiến hành thanh tra đối với tổ chức, cá nhân trong việc thực hiện chính sách, pháp luật của nhà nước về hoạt động xây dựng Căn cứ Nghị định số 26/2013/NĐ-CP của Chính phủ về tổ chức và hoạt động thanh tra ngành xây dựng, ngày 29/3/2013 Nội dung và kết quả hoạt động TTXD bao gồm các nội dung: Thanh tra việc thực hiện các quy định pháp luật về quy hoạch, kiến trúc; Thanh tra việc thực hiện các quy định pháp luật về hoạt động đầu tư xây dựng; Thanh tra việc thực hiện các quy định pháp luật về phát triển đô thị; Thanh tra việc thực hiện các quy định pháp luật về quản lý, sử dụng các công trình hạ tầng

kỹ thuật, bao gồm: cấp nước, thoát nước, xử lý nước thải; chất thải rắn thông thường; chiếu sáng đô thị, cây xanh đô thị; nghĩa trang; công trình ngầm đô thị; các công trình hạ tầng kỹ thuật khác trong phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng; Thanh tra việc thực hiện các quy định pháp luật về phát triển, quản lý, sử dụng nhà ở, kinh doanh bất động sản, quản lý, sử dụng công sở trong phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng; Thanh tra việc thực hiện các quy định pháp luật về khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng, sản xuất vật liệu xây dựng; kinh doanh vật liệu xây dựng có điều kiện theo quy định của pháp luật; Thanh tra việc thực hiện các quy định pháp luật về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng theo thẩm quyền; Thanh tra việc thực hiện các quy định pháp luật khác trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của ngành Xây dựng (Chính phủ, 2013)

Theo Nghị định số 26/2013/NĐ-CP của Chính phủ về tổ chức và hoạt động thanh tra ngành xây dựng, ngày 29/3/2013, đề tài tập trung nghiên cứu các nội dung và hoạt động thanh tra xây dựng sau:

* Thanh tra việc thực hiện các quy định pháp luật về quy hoạch, kiến trúc:

- Về công tác lập, thẩm định, phê duyệt và điều chỉnh quy hoạch xây dựng: Quy hoạch xây dựng vùng; quy hoạch xây dựng đô thị; quy hoạch xây

dựng điểm dân cư nông thôn; quy hoạch xây dựng nông thôn mới; quy hoạch xây dựng khu công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ cao, các cửa khẩu biên giới quốc tế;

- Về công tác quản lý quy hoạch xây dựng: Công bố công khai quy hoạch xây dựng; cắm mốc chỉ giới xây dựng và các mốc giới quy định khác ngoài thực địa; cấp giấy phép quy hoạch; cung cấp thông tin về quy hoạch xây dựng; thực hiện xây dựng theo quy hoạch xây dựng được cấp có thẩm quyền phê duyệt;

- Việc quản lý, sử dụng vốn cho công tác quy hoạch xây dựng theo thẩm quyền;

- Điều kiện năng lực của tổ chức, cá nhân tham gia thiết kế quy hoạch xây dựng, điều kiện hành nghề kiến trúc sư, điều kiện hành nghề kỹ sư quy hoạch đô thị; việc đào tạo, cấp và quản lý chứng chỉ hành nghề kiến trúc sư, chứng chỉ hành nghề kỹ sư quy hoạch đô thị

* Thanh tra việc thực hiện các quy định pháp luật về hoạt động đầu tư xây dựng:

- Việc lập, thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư xây dựng công trình, k thiết

kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công, tổng dự toán, dự toán công trình xây dựng;

- Việc áp dụng quy chuẩn xây dựng, tiêu chuẩn xây dựng đối với công trình xây dựng; việc áp dụng tiêu chuẩn xây dựng của nước ngoài trong hoạt động xây dựng tại Việt Nam;

- Việc cấp, gia hạn, điều chỉnh, cấp lại, thu hồi giấy phép xây dựng và quản lý xây dựng theo giấy phép xây dựng;

- Việc lựa chọn nhà thầu trong hoạt động xây dựng theo quy định của Luật xây dựng và pháp luật về đấu thầu;

- Việc lập, quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình;

- Việc quản lý chất lượng công trình xây dựng; nghiệm thu, bàn giao, bảo hành, bảo trì công trình; thanh toán, quyết toán công trình theo thẩm quyền;

* Thanh tra việc thực hiện các quy định pháp luật về phát triển đô thị, bao gồm:

- Việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch phát triển đô thị đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt;

- Việc tuân thủ quy định pháp luật trong việc nâng cấp đô thị;

- Việc đầu tư xây dựng các khu đô thị

* Thanh tra việc thực hiện các quy định pháp luật về phát triển, quản lý,

sử dụng nhà ở, kinh doanh bất động sản, quản lý, sử dụng công sở trong phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng;

* Thanh tra việc thực hiện các quy định pháp luật về khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng, sản xuất vật liệu xây dựng; kinh doanh vật liệu xây dựng

có điều kiện theo quy định của pháp luật

* Thanh tra việc thực hiện các quy định pháp luật về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng theo thẩm quyền

Phần nghiên cứu kết quả hoạt động TTXD tại các xã trên địa bàn huyện Thanh Trì tập trung vào TTXD các công trình dân dụng

2.1.6 Quy trình và hình thức hoạt động thanh tra xây dựng

2.1.6.1 Quy trình hoạt động thanh tra xây dựng

Quy trình để tiến hành một cuộc thanh tra nói chung cũng đã được quy định trong một số văn bản quy phạm pháp luật và các văn bản hướng dẫn (gồm các bước: Chuẩn bị thanh tra, trực tiếp thanh tra, kết thúc thanh tra) Tuy nhiên, đối với thanh tra xây dựng, một số công việc trong các bước cũng có thể xây dựng thành một quy trình, các biểu mẫu (ví dụ công tác khảo sát trong bước chuẩn bị thanh tra)

Thực hiện các bước của quy trình theo Luật Thanh tra (2010), :

+ Bước chuẩn bị thanh tra: Bước này nếu thực hiện tốt sẽ rút ngắn được rất nhiều thời gian thanh tra Gồm các công tác:

* Công tác khảo sát: công tác này là việc thực hiện cụ thể Kế hoạch thanh tra năm, việc này cũng loại bỏ được tình trạng “chồng chéo” trong thanh tra Trong quá trình khảo sát, nếu thu thập được đầy đủ hồ sơ và nghiên cứu kỹ thì có thể có được từ 60% - 80% kết luận thanh tra (vì việc tiến hành thanh tra tại nơi đối tượng thanh tra thực hiện dự án chủ yếu chỉ là kiểm tra thực tế hiện trường: việc này, thông thường chỉ là đo đếm, đối chiếu thực tế thi công với thiết kế được duyệt và làm rõ một số vấn đề) Công tác này, nếu nghiên cứu và làm báo cáo khảo sát kỹ thì khi làm báo cáo kết quả thanh tra sẽ rất nhanh

* Xây dựng kế hoạch của cuộc thanh tra: mục đích, nội dung, phạm vi, phương pháp, thời gian thanh tra…: Kế hoạch này thường có mẫu chung, trừ các cuộc thanh tra đột xuất, thanh tra chuyên đề hay thanh tra diện rộng

Ngoài Kế hoạch chung thông báo rộng rãi cho các đối tượng liên quan, Đoàn thanh tra còn phải có kế hoạch riêng của nội bộ đoàn: phân công công việc cho các thành viên đoàn thanh tra (Trưởng đoàn cần căn cứ năng lực cụ thể của từng thành viên để phân công cho phù hợp), giao các mốc thời gian thực hiện

* Xây dựng Đề cương yêu cầu đối tượng thanh tra báo cáo: Trong quá trình khảo sát, thanh tra đã có thể xây dựng được “khung” của Báo cáo kết quả thanh tra và biết được trọng tâm cần kiểm tra của từng dự án cụ thể Do đó, đề cương yêu cầu đối tượng báo cáo cần xây dựng để sao cho vừa bám sát mục đích, nội dung của cuộc thanh tra, vừa theo khung Báo cáo kết quả thanh tra và lại vừa làm rõ các vấn đề trọng tâm mà khi khảo sát đã lưu ý

* Lập tiến độ cho cuộc thanh tra: cần phải có tính toán thời gian cụ thể cho từng công việc để đảm bảo thời gian theo quy định: Đặt các mốc thời gian quan trọng kể từ khi công bố quyết định thanh tra: Ngày công bố quyết định, lịch kiểm tra hiện trường, thời điểm báo cáo kết quả thanh tra, thời điểm thống nhất nội dung với các đối tượng, thời điểm lập dự thảo kết luận thanh tra, thời điểm công

bố kết luận thanh tra bảo đảm đúng quy định

+ Tiến hành thanh tra:

* Nội dung thanh tra: Việc xác định nội dung công việc trong từng dự án

cụ thể là rất quan trọng, vì mục đích, nội dung nêu trong kế hoạch thanh tra thường rất chung chung và giống nhau (kiểm tra việc chấp hành chính sách, pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn trong quá trình đầu tư xây dựng ) Do đó, mỗi dự án

cụ thể phải tìm ra những đặc thù riêng để đưa vào nội dung trọng tâm kiểm tra

Ví dụ: đối với công trình giao thông, hầu như các chủ đầu tư, nhà thầu thi công chỉ quan tâm đến mặt đường còn các kết cấu như lề đường, mái taluy, khe co, khe dãn đều không đúng thiết kế được duyệt; hay như công trình xử lý rác thải, đều không thấy việc khảo sát, phân loại các loại rác thải để đưa ra phương án, công nghệ xử lý dẫn đến hiệu quả không cao…

* Các nghiệp vụ: Hầu hết các công tác đều có thể xây dựng sẵn các biểu mẫu Việc này giúp rút ngắn thời gian và bảo đảm tính thống nhất trong công tác thanh tra

- Và các quy trình khác như: Quy trình xử lý đơn thư; Quy trình giải quyết khiếu nại; Quy trình giải quyết tố cáo…: Trước đây, TTXD cũng đã xây dựng Quy trình giải quyết khiếu nại, tố cáo, tuy nhiên quy trình trên dựa trên cơ sở

Luật khiếu nại, tố cáo và các văn bản hướng dẫn cũ, do đó cần xây dựng lại để phù hợp Luật khiếu nại, Luật tố cáo và các văn bản hướng dẫn mới

Thứ ba, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác thanh tra

- Bồi dưỡng về đạo đức nghề nghiệp: Hiện nay, với những cảnh báo trong tình hình chung của cả nước: đã có một bộ phận cán bộ, công chức suy thoái phẩm chất, đạo đức, thiếu tu dưỡng, rèn luyện bản thân, kém ý thức tổ chức kỷ luật, tha hoá về lối sống dẫn đến tình trạng quan liêu, cửa quyền, sách nhiễu, gây phiền hà và lợi dụng chức trách, thẩm quyền được nhà nước và nhân dân giao phó để nhận hối lộ, tham nhũng… làm mất lòng tin của nhân dân đối Đảng, nhà nước Do đó, việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức là vấn đề có ý nghĩa sống còn không của chỉ riêng công cuộc cải cách hành chính

mà của cả sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ đất nước Với vị trí, vai trò của mình thì phẩm chất đạo đức đối với công chức thanh tra phải được đặt lên hàng đầu Mỗi cán bộ, công chức làm công tác thanh tra phải thật sự gương mẫu, chấp hành nghiêm túc pháp luật

- Bồi dưỡng Pháp luật, nghiệp vụ về thanh tra: Đa số cán bộ, công chức TTXD đã được học bồi dưỡng về nghiệp vụ thanh tra Tuy nhiên, đó mới chỉ là chương trình đào tạo, bồi dưỡng cơ bản, chung cho nhiều ngành, nhiều lĩnh vực, chưa có chương trình đào tạo riêng về lĩnh vực xây dựng cơ bản Một kết luận của TTXD có thể có ảnh hưởng rất lớn đến lợi ích kinh tế của một tổ chức hay sự nghiệp của một cá nhân; những kiến nghị hay quyết định xử lý trong thanh tra đặc biệt quan trọng có tác dụng phòng ngừa, ngăn chặn sai phạm, xử lý nghiêm minh đối với người có vi phạm, giữ vững kỷ cương pháp luật Một kết luận thanh tra tốt là phải làm sao vừa đảm bảo tính hợp pháp (chỉ rõ những sai phạm so với quy định của pháp luật) vừa đảm bảo tính hợp lý (đối tượng phải “tâm phục, khẩu phục”, có khả năng thực hiện việc bị xử lý vi phạm và khắc hậu quả: Điều này sẽ làm nâng cao tính hiệu quả, hiệu lực của kết luận thanh tra)

2.1.6.2 Hình thức hoạt động thanh tra xây dựng

Hoạt động TTXD bao gồm các hình thức thanh tra theo chương trình,

kế hoạch và thanh tra đột xuất

Thanh tra theo chương trình kế hoạch được tiến hành theo chương trình kế hoạch đã được phê duyệt Chương trình kế hoạch thanh tra thường được phê duyệt hàng năm với mục đích như hoạt động thường xuyên, định

kỳ nhằm tập trung các lĩnh vực, vấn đề mang trọng tâm nhằm đảm bảo thực hiện tốt các nhiệm đặt ra và ngăn ngừa kịp thời những vi phạm có thể xảy ra Thanh tra đột xuất được tiến hành khi phát hiện vi phạm của tổ chức,

cá nhân về xây dựng, theo yêu cầu của việc giải quyết khiếu nại, tố cáo hoặc

do Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước do cơ quan có thẩm quyền giao

Để thực hiện các hoạt động TTXD, các cơ quan TTXD thường tiến hành theo phương thức chung của hoạt động TTXD, đó là Đoàn thanh tra hoặc thanh tra viên độc lập, Khi tiến hành thanh tra phải có quyết định của Thủ trưởng cơ quan thanh tra hoặc của cơ quan thanh tra nhà nước

2.1.7 Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả hoạt động thanh tra xây dựng

2.1.7.1 Hệ thống pháp luật về thanh tra xây dựng

Hệ thống pháp luật của nhà nước ảnh hưởng rất lớn đến nâng cáo kết quả hoạt động TTXD Có vai trò như bà đỡ cho sự hình thành và tạo những môi trường pháp lý để hoạt động TTXD đạt hiệu quả cao

Các luật, chính sách có thể khuyến khích một số lĩnh vực, nhưng lại hạn chế, thậm chí cấm không cho phát triển một số ngành nghề khác nhằm đạt những mục tiêu phát triển chung của nền kinh tế Không chỉ có vai trò tạo những điều kiện cho sự ra đời của các mô hình, Nhà nước thông qua việc xây dựng và ban hành khung pháp lý để, một mặt tạo lập môi trường kinh doanh thuận lợi cho các

mô hình hoạt động; mặt khác giúp đỡ, hỗ trợ về vật chất để tăng cường năng lực của các thanh niên nông thôn Bằng cách đó, hệ thống cơ chế chính sách được hình thành bởi các yếu tố cấu thành như hệ thống luật, các chính sách, bộ máy tổ chức quản lý và cơ chế vận hành

Cơ sở pháp lý để thực hiện hoạt động thanh tra xây dựng là hệ thống các văn bản pháp luật về lĩnh vực xây dựng Đó là tổng hợp các quy tắc, quy định do các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành để điều chỉnh các quan hệ phát sinh trong lĩnh vực xây dựng có tính chất bắt buộc phải thực hiện nhằm thiết lập trật tự cho các hoạt động xây dựng, góp phần duy trì sự ổn định và phát triển bền vững cơ sở hạ tầng quốc gia Đây là cơ sở quan trọng đầu tiên nhằm hướng tới các hành vi của chủ thể có liên quan đến lĩnh vực xây dựng được diễn ra trong một khuôn khổ mà chủ thể quản lý nhà nước mong muốn Đồng thời đây cũng chính là những căn cứ pháp lý chủ yếu để cơ quan thanh tra xây dựng, người có thẩm quyền đánh giá và xác định được mức độ chấp hành đúng pháp luật cũng

như vi phạm các quy định pháp luật của tổ chức, công dân trong hoạt động xây dựng, từ đó giúp các cơ quan quản lý nhà nước có những giải pháp phù hợp để thiết lập trật tự pháp luật xây dựng trên thực tiễn

Hoạt động TTXD mang tính đa ngành, nhiều lĩnh vực Do đó đòi hỏi hệ thống pháp luật xây dựng mang tính phân hóa cao theo từng lĩnh vực như: hệ thống pháp luật đất đai; thị trường bất động sản; quy hoạch kiến trúc; kỹ thật xây dựng; vật liệu xây dựng… Điều đó yêu cầu chính các chủ thể tiến hành thanh tra xây dựng phải có tập hợp những kiến thức cơ bản về hệ thống các quy định pháp luật liên quan đến chuyên ngành xây dựng đồng thời đòi hỏi tính chuyên sâu của từng lĩnh vực trong xây dựng Đây chính là yếu tố quan trọng quyết định nên chất lượng của cuộc thanh tra bởi việc xác định tính hợp pháp, hợp lý của hoạt động xây dựng dựa trên các quy định pháp luật thực định mà đòi hỏi người tiến hành thanh tra phải biết vận dụng Bên cạnh đó hoạt động thanh tra xây dựng phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng của những quy định pháp luật về thẩm quyền, chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan thanh tra xây dựng, bởi các cơ quan thanh tra xây dựng nếu được luật hóa bằng các quy định hợp pháp, hợp lý khi đó các chủ thể tiến hành thanh tra xây dựng sẽ được tạo điều kiện độc lập về mặt thẩm quyền điều đó có tác động trực tiếp cũng như gián tiếp đến hiệu quả của hoạt động thanh tra xây dựng Một hệ thống pháp luật đồng bộ, đầy đủ, cụ thể, chặt chẽ và thống nhất sẽ giúp cho việc thực hiện các hoạt động liên quan đến xây dựng được diễn ra theo một trật tự hợp lý, giúp cho các cơ quan quản lý (trong đó

có cơ quan thanh tra xây dựng) có cơ sở xác định rõ mức độ vi phạm và là căn cứ khi xử lý Xác định rõ ràng và đúng đắn quyền hạn, trách nhiệm của các cơ quan thực hiện chức năng thanh tra xây dựng, từ đó tạo niềm tin và sự đồng thuận trong cộng đồng dân cư và toàn xã hội (Ths Phạm Thị Anh Đào, 2015)

2.1.7.2 Sự phát triển của khoa học công nghệ trong xây dựng

Tri thức khoa học kỹ thuật, khoa học xã hội ngày càng phát triển trong đó

có sự phát triển về các ngành khoa học công nghệ như: công nghệ vật liệu, công nghệ xây dựng, quy trình kỹ thuật xây dựng, công nghệ kiến trúc sự phát triển

đó đòi hỏi pháp luật quốc gia phải hội nhập nhiều hơn nữa các quy chuẩn xây dựng quốc tế, quy chuẩn xây dựng khu vực và đặt ra yêu cầu của việc hoàn thiện

pháp luật chuyên ngành xây dựng theo hướng tập hợp hóa, pháp điển hóa cao các quy định pháp luật về tiêu chuẩn, kỹ thuật của ngành xây dựng, đây chính là công

cụ pháp lý đầy đủ cho các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng cũng như các chủ thể có thẩm quyền thanh tra xây dựng Tính tích cực được thể hiện qua việc

cơ quan thanh tra xây dựng, các thanh tra viên xây dựng phải tự nâng cao chuyên môn nghiệp vụ dẫn đến nâng cao chất lượng hoạt động thanh tra (Ths Phạm Thị Anh Đào, 2015)

2.1.7.3 Tổ chức bộ máy thanh tra xây dựng

Đây là một chức năng thiết yếu của hoạt động quản lý nhà nước, do vậy xét về cơ cấu tổ chức thì thanh tra xây dựng là một bộ phận của bộ máy quản lý nhà nước, các cơ quan quản lý có mối quan hệ chi phối tới hoạt động thanh tra Một mô hình tổ chức bộ máy thanh tra xây dựng hợp pháp, hợp lý đồng bộ thống nhất, độc lập tạo nên quyền uy, chất lượng hiệu quả của tổ chức thanh tra qua đó bắt buộc đối tượng quản lý phải chấp hành mệnh lệnh quản lý Đây là một trong những yếu tố quan trọng hàng đầu tạo nên hiệu lực và hiệu quả của công tác thanh tra Việc xây dựng hoàn thiện tổ chức bộ máy thanh tra xây dựng và cơ chế vận hành của tổ chức, của người quản lý, tạo ra sự sắp xếp thứ bậc trên dưới hướng tới sự tuân thủ pháp luật của đối tượng quản lý, đồng thời định hướng, điều hành, phối hợp hoạt động của con người và cộng đồng để đạt mục tiêu đề

ra Một bộ máy TTXD được tổ chức hợp lý, tinh gọn có sự phân công quyền hạn

và trách nhiệm rõ ràng, cụ thể, quy định sự phối hợp nhịp nhàng sẽ là điều kiện đảm bảo cho việc thực hiện tốt hoạt động thanh tra và ngược lại Nếu tổ chức thanh tra xây dựng được thiết kế không hợp lý, thiếu tính liên kết, không rõ về vai trò vị trí, không thể hiện tính minh bạch về nhiệm vụ quyền hạn, khi đó nó sẽ

là rào cản cho sự linh hoạt và tính trách nhiệm trong hoạt động thanh tra (Ths Phạm Thị Anh Đào, 2015)

2.1.7.4 Chất lượng nguồn nhân lực, đạo đức nghề nghiệp

Trong bộ máy TTXD, con người vừa là chủ thể quản lý (được nhà nước trao quyền) nhưng đồng thời cũng là lực lượng trực tiếp thực thi công vụ Với tư cách chủ thể quản lý, những thanh tra viên có thể ra các quyết định quản lý nhằm hướng tới các đối tượng quản lý thực hiện, do vậy đòi hỏi họ phải đáp ứng được những yêu cầu của người ra quyết định có tầm nhìn chiến lược, khả năng thu thập

và xử lý thông tin, khả năng phân tích, tổng hợp tốt, các thanh tra viên phải nắm

vững các quy định của pháp luật về lĩnh vực hoạt động của mình, nắm vững nghiệp vụ, có chuyên môn sâu, thể hiện được đạo đức công vụ về sự liêm chính, tính công minh, trung thực, khách quan… đòi hỏi ở mức độ cao hơn so với đội ngũ cán bộ, công chức nói chung bởi tính chất đặc thù của công tác thanh tra là luôn phải đi xem xét những sai phạm trong xây dựng Nếu chất lượng nguồn nhân lực trong TTXD không được đảm bảo về trình độ, chuyên môn, không đảm bảo về đạo đức công vụ, không được sắp xếp hợp lý về vị trí, phù hợp với trình

độ chuyên môn khi đó dẫn đến tác động trực tiếp như không tạo ra được sự phối kết hợp trong hoạt động thanh tra, không đủ trình độ để xác định được mức độ vi phạm… Những yêu cầu về chất lượng nguồn nhân lực sẽ là định hướng cho công tác đào tạo và tuyển chọn đội ngũ cán bộ TTXD có đủ năng lực tạo chất lượng hoạt động thanh tra ngày càng tốt hơn

Đạo đức nghề nghiệp là các chuẩn mực về đạo đức trong thi hành công

vụ, hành vi ứng xử như: tính trung thực, cẩn trọng, chuyên nghiệp, tuân thủ pháp luật được duy trì thực hiện và đề cao đối với toàn thể đội ngũ TTXD Đối với ngành TTXD yêu cầu về xây dựng văn hóa thanh tra và chuẩn mực đạo đức TTXD càng trở nên cấp bách bởi thanh tra thuộc nhánh hành pháp trong tổ chức quyền lực nhà nước, có chức năng thực thi pháp luật và kiểm soát sự tuân thủ pháp luật nên thanh tra là bộ phận của nền công vụ, hoạt động TTXD là hoạt động công vụ của Việt Nam Nói cách khác, hoạt động TTXD là hoạt động công

vụ nhưng mang tính chính trị sâu sắc (Ths Phạm Thị Anh Đào, 2015)

2.1.7.5 Cơ chế phối kết hợp giữa các cơ quan chức năng

Hoạt động TTXD có liên quan đến rất nhiều các cơ quan chuyên môn của

ủy ban nhân dân (UBND) và một số các cơ quan chức năng khác Sự phối kết hợp trong hoạt động thanh tra giữa các cơ quan như: UBND các cấp với các cơ quan quản lý từng lĩnh vực như: quản lý quy hoạch kiến trúc, quản lý xây dựng, quản lý giao thông công chính, chiếu sáng đô thị, kế hoạch đầu tư, cơ quan công

an, và các cơ quan khác sẽ giúp cho các hoạt động quản lý được thông suốt, đảm bảo giải quyết công việc thuận lợi nhanh chóng trên cơ sở các văn bản pháp lý được hoàn thiện xác định rõ trách nhiệm, phạm vi quyền hạn cụ thể và cơ chế phối hợp của từng cơ quan tham gia quản lý cùng với đội ngũ công chức có năng lực và tận tâm trong công việc, hoạt động TTXD sẽ thực hiện thông thoáng, ít rào cản Ngược lại nếu không có cơ chế phối kết hợp giữa các ban ngành, giữa các cơ quan tư pháp… khi đó các chủ thể tiến hành thanh tra sẽ bị tác động một cách

tiêu cực do sự hạn chế trong việc kết nối, thống nhất giữa các cơ quan

2.1.7.6 Yếu tố xã hội và các yếu tố khác

Nhu cầu xây dựng ở Việt Nam trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiện nay là rất lớn và có nhiều sự biến đổi Tính liên tục được diễn ra bởi đó

là nhu cầu phổ biến của mọi chủ thể Hoạt động xây dựng được hình thành chính

từ thực tiễn và trên nhu cầu của xã hội, tổ chức, công dân Do vậy các yếu tố về

tổ chức dân cư, truyền thống, thói quen, phong tục tập quán, tín ngưỡng tôn giáo… đã ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình thực hiện pháp luật về xây dựng của các chủ thể

Về tổ chức dân cư đã hình thành và tồn tại từ rất lâu đời trên cơ sở sự liên kết rất chặt chẽ của quan hệ huyết thống, họ hàng từ đó hình thành những thói quen chưa mang tính ý thức xã hội cao như xây dựng tự phát, tập kết nguyên vật liệu bừa bãi, thuê mướn nhân công không hợp đồng, đổ phế thải bừa bãi,không ý thức trong việc bảo vệ môi trường… đặc biệt các thói quen chưa tốt đó còn tồn tại rất phổ biến trong công trình xây dựng riêng lẻ ở các khu dân cư Những thói quen đó làm cản trở việc tuân thủ pháp luật của người dân, làm hạn chế hoạt động của thanh tra viên xây dựng như vậy không chấp hành quy tắc xin phép xây dựng, đăng ký tiêu chuẩn kỹ thuật, dây dưa, chây ỳ…

Về lối sống, yếu tố tâm lý thường bảo thủ, cách tư duy thường mang tính manh mún, cắt xẻ, chắp vá, thiếu tính năng động, thói quen bắt chước… Từ đó tạo

ra những hành vi vi phạm pháp luật về xây dựng như không đảm bảo yếu tố kỹ thuật, kết cấu xây dựng không chính xác, không bảo đảm tính thẩm mỹ việc gia tăng nhiều hành vi vi phạm pháp luật về xây dựng trong một công trình làm tăng tính phức tạp của vụ việc và đó chính là tác nhân gây cản trở cho công tác TTXD

Bên cạnh đó còn tồn tại nhiều lễ nghi, ý niệm tâm linh, thuật phong thủy, tập tục thờ cúng động thổ cũng có ảnh hưởng tới thói quen xây dựng của người dân và chủ đầu tư từ đó làm hạn chế hoạt động TTXD về tính kịp thời của hoạt động

Ý thức sự đồng thuận giữa các chủ thể thanh tra và sự tham gia của người dân, của cộng đồng có ảnh hưởng trực tiếp trong công tác kết hợp quản lý để đạt hiệu quả cao Ngoài ra còn phụ thuộc vào trình độ dân trí, nhận thức về quản lý, tinh thần tham gia công tác, phối hợp trong hoạt động quản lý với các cơ quan nhà nước.Yếu tố này rất quan trọng vì trật tự kỷ cương trong xây dựng có thể được duy

trì và thiết lập hay không phụ thuộc chủ yếu vào sự chấp hành và thực hiện pháp luật của cá nhân công dân, tổ chức Nói cách khác, trật tự kỷ cương xây dựng là

do cộng đồng dân cư, do các đối tượng quản lý tạo ra Do vậy, khi họ biểu hiện tinh thần tham gia, phối hợp cộng tác với các cơ quan quản lý nhà nước; có ý thức phê phán các hành vi sai trái, vi phạm pháp luật,… thì kỷ cương trong quản lý trật

tự xây dựng sẽ được thiết lập và duy trì lâu dài Như vậy các yếu tố xã hội mang tính tích cực sẽ góp phần thuận lợi cho hoạt động TTXD hiện nay (Ths Phạm Thị Anh Đào, 2015)

TTXD là hoạt động thanh tra chuyên ngành góp phần đảm bảo thi hành nghiêm chỉnh các quy định pháp luật và chính sách của nhà nước trong lĩnh vực xây dựng; góp phần giữ gìn trật tự, ngăn ngừa các vi phạm pháp luật, tăng cường pháp chế trong lĩnh vực xây dựng và quản lý đô thị, nâng cao ý thức pháp luật của nhân dân Việc tìm hiểu, phân tích các yếu tố tác động đến hoạt động TTXD

là việc cần thiết để từ đó có căn cứ lý luận cũng như thực tiễn trong việc hoàn thiện về tổ chức hoạt động TTXD, hoàn thiện pháp luật về TTXD đáp ứng được những yêu cầu xây dựng Nhà nước Pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, của dân, do dân, vì dân; sự phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và điều kiện tăng cường hợp tác quốc tế; thúc đẩy sự phát triển và ổn định của xã hội

km2) trên đầu phía bắc của bán đảo San Francisco Mật độ dân số của nó là khoảng 17.620 người trên một dặm vuông Anh (6.803 người trên một cây số vuông) Đây

là thành phố lớn (dân số trên 200 ngàn người) có mật độ dân cư đông nhất trong tiểu bang California và là thành phố lớn có mật độ dân số đông thứ hai tại Hoa Kỳ, chỉ sau Thành phố New York San Francisco là thành phố đông dân thứ tư tại California, sau Los Angeles, San Diego và San Jose, và đứng thứ 14 đông dân nhất tại Hoa Kỳ theo ước tính điều tra dân số năm 2012 là 825.863 là người (City and

county of San Francisco Department of Building inspection, 2014)

Trong vòng 3 năm 2012-2014, số lượng giấy phép cấp của thành phố liên tục tăng dần bao gồm các công trình xây dựng, công trình điện, thủy lợi và các công trình khác Năm 2012, tổng số giấy phép cấp cho các công trình xây dựng là 55.442 giấy phép, năm 2014 là 65.776 giấy phép tăng 10.334 giấy phép Trong vòng 3 năm, thanh tra xây dựng thành phố đã tiến hành 407.046 cuộc thanh tra, tập trung vào thanh tra các dự án đầu tư xây dựng, tiếp theo là các công trình điện, thủy lợi, nhà ở và các cuộc thanh tra theo kế hoạch định sẵn Tổng giá trị giấy phép xây dựng luôn đạt trên 3 tỷ USD mỗi năm (City and county of San Francisco Department of Building inspection, 2014)

Bảng 2.1 Kết quả thanh tra xây dựng thành phố San Francisco

3 năm 2012-2014

2012 2013 2014

1 Số lượng giấy phép đã cấp Giấy phép 55.442 61.131 65.776

CT đầu tư xây dựng Giấy phép 22.059 24.106 25.512

CT thủy lợi Lần 27.514 30.583 34.069

3 Giá trị giấy phép xây dựng Tỷ USD 3,45 3,54 3,63

Nguồn: Sở Thanh Tra xây dựng San Francisco (2014)

2.2.2 Kinh nghiệm ở Việt Nam

2.2.2.1 Tình hình thanh tra xây dựng và kinh nghiệm thanh tra xây dựng ở nước ta

Trong những năm gần đây, các lĩnh vực quy hoạch và quản lý quy hoạch, công tác quản lý đầu tư xây dựng, quản lý chất lượng thi công công trình chưa thực hiện đúng các quy định của pháp luật đã khiến cho công tác TTXD gặp không ít những khó khăn Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và lãnh đạo Bộ Xây dựng, Thanh tra Bộ đã đặt ra nhiều phương hướng, giải pháp nhằm thực hiện tốt mục tiêu đề ra Trong công tác thanh tra, năm 2014, thực hiện Quyết định 1186/QĐ-BXD, ngày 22/11/2013 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng, Thanh tra Bộ đã triển khai 69 đoàn thanh kiểm tra, trong đó có 6 đoàn thanh tra hành chính, 63 đoàn thanh tra chuyên ngành Cũng qua quá trình thanh, kiểm tra, Thanh tra Bộ đã cho kiến nghị xử lý về kinh tế là 1.477 tỷ đồng, trong đó, đề nghị giảm trừ dự toán do tính sai 1.319 tỷ đồng, yêu cầu nộp thuế 18,77 tỷ đồng

và yêu cầu nộp Ngân sách Nhà nước 74,620 tỷ đồng…

Về việc thực hiện các thể chế, các văn bản luật, Thanh tra Bộ đã trình Bộ trưởng ban hành Thông tư số 02/2014/TT-BXD, ngày 12/02/2014 về việc quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định 121/2013/NĐ-CP; trình Bộ trưởng Bộ Xây dựng, Bộ trưởng Bộ Nội vụ ban hành Thông tư liên tịch 06/2014/TTLT-BXD-BNV ngày 15/4/2014 về hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Thanh tra Sở Xây dựng; soạn thảo ban hành Thông tư quy định trang phục của Thanh tra ngành Xây dựng… Cùng với đó là việc chủ trì soạn thảo Dự thảo Nghị định sửa đổi Điều 13 và Điều 70 Nghị định

số 121/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng; kinh doanh BĐS, khai thác, sản xuất kinh doanh, VLXD… Đặc biệt, Thanh Tra

Bộ Xây dựng đã soạn thảo Nghị định thay thế Nghị định số 180/2007/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Xây dựng về xử lý vi phạm trật tự xây dựng đô thị… Đây là những văn bản pháp luật

có giá trị pháp lý cao nhất nhằm giám sát, đảm bảo cho các công trình xây dựng

áp dụng đúng quy chuẩn, tiêu chuẩn, đạt chất lượng cao nhất

Không riêng việc hoàn thiện thể chế, xử lý sai phạm, việc phòng chống tham nhũng cũng được Thanh tra Bộ tích cực triển khai, theo hướng, chủ trì phối

hợp với Vụ Tổ chức cán bộ, Vụ Kế hoạch Tài chính thành lập 4 đoàn thanh tra về việc chấp hành pháp luật về phòng chống tham nhũng tại tổng công ty LICOGI, Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng và nhiều đơn vị khác Cùng với đó là công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo, tính đến hết 31/11/2014, Thanh tra Bộ đã tiếp 447 lượt công dân và giải quyết dứt điểm 261 vụ việc khiếu nại, tố cáo

Trong công tác xây dựng ngành, thực hiện Quyết định 985/QĐ-BXD ngày 09/10/2013 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Thanh tra Bộ Xây dựng, Thanh tra Bộ đã từng bước hoàn thiện bộ máy tổ chức triển khai thành lập Phòng tiếp công dân để đảm bảo việc tiếp nhận kịp thời và xử lý, phân loại bước đầu phục vụ công tác giải quyết khiếu nại tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân; thành lập Cơ quan đại diện Thanh tra Bộ tại TP.Hồ Chí Minh nhằm đáp ứng nhu cầu nhiệm vụ trong công tác tiếp nhận đơn thư giải quyết khiếu nại tố cáo, tham gia các đoàn thanh tra và hiện nay đã đi vào hoạt động

Công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, quản lý, sử dụng cán bộ đều được Thanh tra Bộ thực hiện đúng quy định Trong năm 2014, Thanh tra Bộ đã

đề nghị và được Bộ trưởng Bộ Xây dựng bổ nhiệm mới 4 Phó chánh Thanh tra, 1 hàm Vụ trưởng, 2 hàm Phó vụ trưởng, 2 trưởng phòng, 1 phó trưởng phòng, bổ nhiệm lại 4 Phó trưởng phòng Đề nghị bổ nhiệm 7 thanh tra viên và thực hiện luân chuyển 3 cán bộ lãnh đạo cấp phòng…

Bảng 2.2 Kết quả công tác thanh tra xây dựng giai đoạn 2011-2015

Chỉ tiêu ĐVT 2014 2015 2011-2015

Số đoàn thanh tra đoàn 70 79 310

Số kết luận thanh tra kết luận 60 63 290

công tác quy hoạch; thực hiện quy hoạch; quản lý cấp phép xây dựng; công tác lập thẩm định, phê duyệt dự toán, nghiệm thu thanh quyết toán dự án đầu tư xây dựng; công tác cổ phần hóa tại một số đơn vị Kết quả thanh tra đảm bảo chính xác, trung thực, đúng pháp luật và có hiệu lực thi hành, có nhiều kiến nghị thiết thực nhằm sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện cơ chế, chính sách, không phát sinh khiếu nại về kết luận thanh tra, kiểm tra Việc phối hợp với thanh tra các sở xây dựng, trưng dụng cán bộ thanh tra khi tiến hành các cuộc thanh tra chuyên ngành tại địa phương được thực hiện tốt Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo: đã tham mưu cho lãnh đạo Bộ chỉ đạo các đơn vị phối hợp thực hiện tốt công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; giải quyết dứt điểm các khiếu nại tồn đọng từ năm trước chuyển sang Công tác phòng, chống tham nhũng đã phối hợp với các đơn

vị trực thuộc Bộ tích cực đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng, chống tham nhũng, hướng dẫn đôn đốc việc thực hiện các giải pháp phòng ngừa tham nhũng, công khai minh bạch (Bộ xây dựng, 2016)

Về công tác thanh tra, năm 2014 Thanh tra Bộ đã triển khai 70 đoàn Thanh tra, kiểm tra Kiến nghị xử lý về kinh tế 1.519 tỷ đồng, cụ thể: Đề nghị phê duyệt lại dự toán 1.342 tỷ đồng; Yêu cầu nộp thuế 20,141 tỷ đồng; Yêu cầu nộp về tổng công ty và quỹ sắp xếp doanh nghiệp 50,547 tỷ đồng; Giảm trừ giá trị thanh quyết toán 91,623 tỷ đồng; Yêu cầu nộp về tài khoản tạm giữ của Thanh tra Bộ 14,298 tỷ đồng; Ban hành 17 Quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền xử phạt là 1,735 tỷ đồng Việc thực hiện kiến nghị xử lý về kinh tế và thực hiện các Quyết định xử phạt vi phạm hành chính: Số Quyết định xử phạt đã thực hiện 06 Quyết định xử phạt với tổng số tiền xử phạt là 910 triệu đồng/1,735 tỷ đồng đạt 68%; Thực hiện việc nộp về tài khoản tạm giữ của Thanh tra Bộ qua các kết luận thanh tra số tiền 12,086 tỷ đồng (Bộ xây dựng, 2014)

Về công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo: Đã tiếp 447 lượt công dân đến khiếu nại, tố cáo; Tiếp nhận 839 lượt đơn thư, trong đó: xem xét giải quyết dứt điểm 261 vụ việc, 66 vụ việc đang trong quá trình giải quyết (Bộ xây dựng, 2014)

Về công tác phòng, chống tham nhũng: Tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật về phòng, chống tham nhũng tại 03 đơn vị: Thanh tra Sở Xây dựng tỉnh Quảng Nam, Đồng Tháp và Tổng công ty IDICO; Hoàn thiện việc soạn thảo và trình ký Đề án tuyên truyền, phổ biến pháp luật về phòng chống tham nhũng, Công ước của Liên hợp quốc về chống tham nhũng trong Ngành Xây dựng tới

các đơn vị thuộc Bộ Xây dựng, Thanh tra các Sở Xây dựng và các đơn vị, tổ chức có liên quan; Trình lãnh đạo Bộ ký ban hành 11 văn bản báo cáo định kỳ và đột xuất về công tác Phòng, chống tham nhũng

Về công tác đôn đốc, xử lý sau thanh tra: Ban hành 60 công văn đôn đốc các tổ chức, cá nhân liên quan yêu cầu thực hiện kết luận thanh tra; Thành lập 05

tổ công tác trực tiếp đôn đốc việc thực hiện Kết luận thanh tra và quyết định xử

lý sau thanh tra tại 15 đơn vị; Kết quả đã thu hồi 12,068 tỷ đồng/14,298 tỷ đồng đạt tỷ lệ 84% (Bộ xây dựng, 2014)

Kết quả từ công tác thanh kiểm tra của những năm gần đây cho thấy, các

vi phạm đã được phát hiện, chấn chỉnh kịp thời, kết quả thanh tra luôn đảm bảo chính xác, trung thực, đúng pháp luật Qua thanh tra, Thanh tra Bộ cũng có nhiều kiến nghị chấn chỉnh công tác quản lý, phòng ngừa sai phạm tại các đơn vị được thanh tra, đồng thời, kiến nghị thiết thực nhằm sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện thể chế, chính sách từ đó góp phần ngăn chặn có hiệu quả các hành vi sai phạm trong hoạt động xây dựng và hạn chế thất thoát lãng phí Thực tế hiện nay, việc tổ chức tiếp công dân và thực hiện việc giải quyết khiếu nại tố cáo chưa triệt để đã khiến cho tình trạng khiếu kiện kéo dài, gây ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống chính trị, kinh tế xã hội đất nước

2.2.2.2 Kinh nghiệm thanh tra xây dựng ở một số địa phương

a) Thành phố Hồ Chí Minh

Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những trung tâm kinh tế, văn hóa – khoa học công nghệ của cả nước có quy mô phát triển và tốc độ xây dựng rất nhanh, thu hút một lực lượng lớn người lao động từ các tỉnh, thành trong cả nước

về làm việc, sinh sống và các nguồn đầu tư của các tổ chức trong và ngoài nước

Từ tình hình đó, dẫn đến nhu cầu về nhà ở, văn phòng rất cao; hàng loạt các dự

án nhà ở, dự án phát triển cơ sở hạ tầng, khu công nghiệp, khu chế xuất, khu đô thị, khu nhà ở, văn phòng, khách sạn, trung tâm thương mại được triển khai xây dựng rộng khắp trên địa bàn thành phố

Thời điểm trước khi Nghị định số 26/2013/NĐ-CP của Chính phủ về tổ chức hoạt động của Thanh tra ngành Xây dựng có hiệu lực (ngày 15/5/2013), Thanh tra Sở Xây dựng tại thành phố Hồ Chí Minh được cơ cấu tổ chức theo Quyết định số 144/2005/QĐ-UBND ngày 15 tháng 8 năm 2005 của Ủy ban nhân dân thành phố về kiện toàn bộ máy Thanh tra Sở Xây dựng; Quyết định số

48/2006/QĐ-UBND ngày 4 tháng 4 năm 2006 của Ủy ban nhân dân thành phố về cho phép thành lập Đội Thanh tra Cơ động trực thuộc Thanh tra Sở Xây dựng; Quyết định số 754/QĐ-SXD-TCCB ngày 15 tháng 6 năm 2011 của Giám đốc Sở Xây dựng về ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Thanh tra Sở Xây dựng Theo đó, lực lượng làm việc tại Thanh tra Sở là 60 biên chế Nhiệm vụ, quyền hạn của Thanh tra Sở được quy định tại Điều 28 Luật Thanh tra; Điều 12

và Điều 17 Nghị định số 46/2005/NĐ-CP ngày 06/4/2005 của Chính phủ về tổ chức và họat động của Thanh tra Xây dựng; Thông tư Liên tịch số 10/2005/ TTLT/BXD-BNV ngày 22/6/2005 của Bộ Xây dựng và Bộ Nội vụ, cụ thể: Tham mưu cho Ban Giám đốc Sở thực hiện nhiệm vụ giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo về nhà ở và xây dựng theo quy định của Luật Khiếu nại tố cáo; Thực hiện nhiệm vụ Thanh tra hành chính – thanh tra chuyên ngành quy định tại Luật Thanh tra và Nghị định số 46/2005/NĐ-CP ngày 06/4/2005 của Chính phủ; Thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm tra nhằm phòng ngừa, phát hiện và xử lý nhanh các trường hợp vi phạm xây dựng theo Nghị định số 23/2009/NĐ-CP ngày 27/02/2009 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng, kinh doanh bất động sản; khai thác, sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng; quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật; quản lý phát triển nhà và công sở; Kiểm tra các công trình theo chỉ đạo của Bộ Xây dựng, Ủy ban nhân dân Thành phố và Ban Giám đốc Sở, đồng thời tiếp nhận và xử lý thông tin phản ánh của nhân dân qua đường dây nóng, các phương tiện thông tin đại chúng; Hướng dẫn chuyên môn nghiệp vụ cho Thanh tra xây dựng 24 quận, huyện, và Thanh tra xây dựng các phường, xã, thị trấn; Tham mưu cho Ban Giám đốc Sở trong việc thực hiện nhiệm vụ phòng ngừa và đấu tranh chống tham nhũng; Thực hiện một số nhiệm vụ khác do Giám đốc Sở giao như kiểm tra xác minh theo chỉ đạo của Ban Giám đốc Sở và Ủy ban nhân dân Thành phố đối với một số vụ việc cụ thể; Thực hiện các công việc hành chính, tổng hợp như: Văn thư, lưu trữ, tiếp dân, luân chuyển hồ sơ, tổng hợp, báo cáo hoạt động thanh tra, quản lý mạng thông tin (Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh, 2015)

Quản lý trật tự xây dựng tại địa phương do lực lượng TTXD quận – huyện, phường – xã – thị trấn chịu trách nhiệm và được thành lập theo Quyết định số 89/2007/QĐ-TTg ngày 18 tháng 6 năm 2007 của Thủ tướng Chính phủ

và Quyết định số 133/2007/QĐ-UBND ngày 23 tháng 11 năm 2007 của UBND