Tổ chức hoạt động thực tiễn cộng đồng cho sinh viên trường đại học xây dựng miền tây

Mục đích nghiên cứu Khảo sát thực trạng nhằm đề xuất các biện pháp tổ chức hoạt động thực tế cộng đồng cho sinh viên trường Đại học Xây Dựng Miền Tây, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dụ

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Phát triển cộng đồng là một tiến trình dài hướng tới sự phát triển kinh

tế - xã hội của cộng đồng Sự phát triển cộng đồng có thể đạt được bằng nhiều con đường, trong số đó, con đường bền vững nhất, nhân văn nhất chính là con đường đầu tư vào con người - những thành viên cộng đồng để họ có đủ năng lực, kỹ năng quản lý vấn đề và giải quyết vấn đề bằng nội lực kết hợp với sự

hỗ trợ trong khuôn khổ chung của Nhà nước cũng như các tổ chức quốc tế

Phát triển cộng đồng như một phương pháp của công tác xã hội được xây dựng dựa trên những nguyên lý, những nguyên tắc và những giả định khoa học - là thành tựu của nhiều khoa học xã hội như tâm lý học xã hội, xã hội học, chính trị học, nhân chủng học, logic học …Phương pháp phát triển cộng đồng đã được thực tiễn nhiều nước, cả những nước đã phát triển và đang phát triển chứng minh trong một thời gian dài trên nửa thế kỷ

Trong sự phát triển kinh tế-xã hội nói chung, phát triển giáo dục và đào tạo nói riêng thì yếu tố con người luôn là yếu tố quyết định Để đáp ứng yêu cầu toàn cầu hóa, hội nhập khu vực và quốc tế một cách sâu sắc và toàn diện thì ngành giáo dục phải đương đầu với những khó khăn, thách thức lớn Chất lượng giáo dục và đào tạo trong nhà trường đang là một trong những vấn đề bức xúc mà các cấp, các ngành và toàn xã hội hết sức quan tâm Làm thế nào

để người học sau khi ra trường có thể vững vàng tham gia hoạt động xã hội tốt nhất

Đảng và Nhà nước đã xác định: “Giáo dục là quốc sách hàng đầu”, là con đường cơ bản để công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Vai trò của giáo dục, trong đó giáo dục đại học là nhân tố quan trọng góp phần quyết định tốc

độ phát triển kinh tế- xã hội, giáo dục góp phần vào công tác đào tạo nguồn nhân lực cho đất nước, để đào tạo ra những con người có kiến thức, có phẩm

chất, năng động, thích ứng với sự phát triển của xã hội cần có sự đóng góp của các lực lượng giáo dục và được tiến hành thông qua nhiều hoạt động Một

số nhà nghiên cứu đã khẳng định: “Nhà trường ngày nay là nhà trường hoạt động …Phương pháp giáo dục bằng hoạt động…hoạt động cùng nhau, hoạt động hợp tác giữa thầy và trò, hoạt động hợp tác giữa trò - trò có một tác dụng lớn”

Sinh viên là những người đang học tập, nghiên cứu tại các trường đại học, phần lớn các em đã và đang sinh hoạt tại các tổ chức Đoàn TNCSHCM, Hội học sinh, sinh viên trong trường học Trong những năm qua, công tác Đoàn và các hoạt động thực tế cộng đồng của sinh viên đã có những chuyển biến tích cực, đạt kết quả tốt Tuy nhiên, hiện nay nhiều trường còn lúng túng trong việc đưa ra các mô hình hoạt động thực tế cộng đồng phù hợp, chưa đưa

ra được các biện pháp tổ chức hoạt động thực tế cộng đồng nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục trong trường

Trường Đại học Xây dựng Miền Tây có nhiệm vụ đào tạo kỹ sư xây dựng, kiến trúc sư trong cả nước, góp phần tích cực vào việc công nghiệp hóa, hiện đại hóa, góp phần vào xây dựng đất nước ta ngày càng đàng hoàng hơn,

to đẹp hơn như lời Bác Hồ đã từng căn dặn

Bên cạnh việc bồi dưỡng kiến thức chuyên môn cho sinh viên, trong những năm qua, các tổ chức Đoàn TNCSHCM, Hội sinh viên trường Đại học Xây dựng Miền Tây thường xuyên tổ chức hoạt động thực tế cộng đồng thu hút nhiều sinh viên tham gia Qua các hoạt động thực tế cộng đồng đã tạo nên môi trường giáo dục lành mạnh, góp phần tích cực vào quá trình đổi mới công tác giáo dục, đào tạo của nhà trường Tuy nhiên cùng với sự phát triển kinh tế-xã hội, đổi mới giáo dục đòi hỏi các tổ chức Đoàn thanh niên, Hội sinh viên cần có những biện pháp để nâng cao chất lượng, hiệu quả cho hoạt động thực tế cộng đồng trong trường Hiện nay những hoạt động thực tế cộng đồng

của Nhà trường mới chỉ tập trung ở một số nội dung nhất định, hình thức còn đơn điệu, quy trình và cách thức tổ chức còn hạn chế Việc xây dựng và hoàn thiện các biện pháp tổ chức hoạt động thực tế cộng động cho sinh viên trong Trường Đại học Xây Dựng Miền Tây là hết sực cần thiết Xuất phát từ những

lý do trên, tôi lựa chọn đề tài “Tổ chức hoạt động thực tế cộng đồng cho sinh viên trường Đại học Xây dựng Miền Tây” để nghiên cứu

2 Mục đích nghiên cứu

Khảo sát thực trạng nhằm đề xuất các biện pháp tổ chức hoạt động thực

tế cộng đồng cho sinh viên trường Đại học Xây Dựng Miền Tây, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục- đào tạo của nhà trường là đào tạo ra những kỹ sư vừa có chuyên môn giỏi vừa có kỹ năng mềm đáp ứng nhu cầu hiện nay của đất nước

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu:

Tổ chức các hoạt động thực tế cộng đồng cho sinh viên trường Đại học Xây Dựng Miền Tây

3.2 Đối tượng nghiên cứu:

Biện pháp tổ chức hoạt động thực tế cộng đồng cho sinh viên trường Đại học Xây Dựng Miền Tây

4 Giả thuyết khoa học

Hiện nay việc tổ chức các hoạt động thực tế cộng đồng của sinh viên trường Đại học Xây Dựng Miền Tây đã đạt được một số kết quả : nội dung hoạt động khá phong phú, giúp sinh viên tự tin hơn, mạnh dạn hơn, tích cực tham gia hoạt động nhóm, hoạt động cùng nhau, trải nghiệm thực tế, giúp các

em hình thành phẩm chất, nhân cách của người kỹ sư xây dựng tương lai… Tuy nhiên vẫn còn những tồn tại khi tổ chức HĐTTCĐ cho sinh viên: các biện pháp chưa được áp dụng đồng bộ, mới chỉ hướng vào bề nổi, chưa nhận

được sự ủng hộ, đồng tình của các lực lượng trong nhà trường Nếu thiết lập được các biện pháp tổ chức hợp lý, khả thi, phát huy tốt các yếu tố tích cực, khắc phục những khó khăn trở ngại thì hiệu quả hoạt động thực tế cộng đồng của sinh viên trong trường Đại học Xây Dựng Miền Tây sẽ được nâng cao

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Hệ thống hóa cơ sở lý luận của vấn đề tổ chức hoạt động thực tế cộng đồng cho sinh viên trong trường đại học

5.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng các biện pháp tổ chức hoạt động thực

tế cộng đồng của sinh viên trong trường Đại học Xây dựng Miền tây

5.3 Đề xuất các biện pháp tổ chức hoạt động thực tế cộng đồng cho sinh viên trường Đại học xây Dựng Miền Tây

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

Luận văn chỉ tập trung nghiên cứu nhằm hoàn thiện các biện pháp tổ chức hoạt động thực tế cộng đồng cho sinh viên của các đoàn thể Đoàn thanh niên, hội sinh viên trong trường Đại học Xây Dựng Miền Tây

7 Phương pháp nghiên cứu:

7.1 Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Đọc các tài liệu

để phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa các lý thuyết có liên quan nhằm tìm hiểu sâu sắc hơn bản chất của vấn đề nghiên cứu, đồng thời sắp xếp chúng thành một hệ thống để hình thành giả thuyết khoa học định hướng cho quá trình nghiên cứu

7.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Sử dụng các

phương pháp này nhằm xem xét, phân tích các biện pháp, cách thức tổ chức hoạt động thực tế cộng đồng cho sinh viên trong trường Đại học Xây Dựng Miền Tây, đảm bảo tính chân thực, khách quan của đối tượng nghiên cứu , gồm:

7.2.1 Phương pháp điều tra: Sử dụng phiếu câu hỏi để điều tra các đối

tượng là: Cán bộ quản lý, cán bộ tổ chức HĐTTCĐ, giảng viên và sinh viên các lớp Thông qua đó, để khảo sát, đánh giá thực trạng tổ chức hoạt động thực tế cộng đồng cho sinh viên trường Đại học Xây dựng Miền Tây

7.2.2 Phương pháp phỏng vấn: Trực tiếp trao đổi với đại diện ban

giám hiệu, cán bộ đoàn thể, lãnh đạo các bộ phận, các giảng viên và sinh viên trong trường để thấy rõ thực trạng các biện pháp tổ chức hoạt động thực tế cộng đồng cho sinh viên trường Đại học Xây dựng Miền Tây

7.2.3 Phương pháp chuyên gia: Trong quá trình nghiên cứu, tôi có

tham khảo ý kiến của một số nhà tổ chức và các chuyên gia nghiên cứu về cách thức tổ chức HĐTTCĐ cho sinh viên trong trường Cao đẳng, Đại học, nhằm xây dựng đề cương nghiên cứu, xử lý số liệu, xây dựng biện pháp tổ chức các HĐTTCĐ trong trường Đại học Xây Dựng Miền Tây

7.2.4 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động: Nghiên cứu hiệu

quả các HĐTTCĐ do nhà trường tổ chức cho sinh viên như: Hoạt động xã hội nhân đạo, từ thiện, hội diễn văn hóa, văn nghệ, các giải thể thao, phong trào sinh viên tình nguyện, tổ chức các cuộc thi (thi báo tường , báo ảnh, thi Olympic các môn học, thi thiết kế nhanh…) nhằm đánh giá tổng kết kinh nghiệm, đưa ra những đề xuất nhằm hoàn thiện các biện pháp tổ chức các HĐTTCĐ cho sinh viên trong trường Đại học Xây Dựng Miền Tây

7.2.5 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Trên cơ sở báo cáo tổng kết,

đánh giá hiệu quả HĐTTCĐ cho sinh viên trường Đại học Xây dựng Miền Tây trong 5 năm trở lại đây; Tham khảo ý kiến đại diện ban giám hiệu; các cán bộ tổ chức HĐTTCĐ; lãnh đạo các bộ phận; giảng viên và sinh viên

7.3 Phương pháp toán thống kê:

Sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lý số liệu nhằm đảm bảo tính chính xác và khách quan của số liệu thực tiễn

8 Đóng góp của luận văn

Về mặt lí luận: Góp phần làm sáng tỏ cơ sở lí luận về tổ chức

HĐTTCĐ và các biện pháp tổ chức HĐTTCĐ cho sinh viên trong trường Đại học

Về mặt thực tiễn: Khảo sát thực trạng và đề xuất các biện pháp tổ chức

HĐTTCĐ cho sinh viên trường Đại học Xây Dựng Miền Tây, nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo của nhà trường là đào tạo ra những kỹ sư vừa có chuyên môn giỏi vừa có kỹ năng mền nhanh nhẹn, linh hoạt, sáng tạo đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội hiện nay

9 Cấu trúc của luận văn

PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG THỰC

TẾ CỘNG ĐỒNG CHO SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài

1.1.2 Các nghiên cứu về HĐTTCĐ trong nước

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài

1.2.1 Khái niệm hoạt động

Hoạt động là phương thức tồn tại tích cực của con người với môi trường sống của mình Hoạt động là cơ chế, là con đường để hình thành phát triển nhân cách Trong đó có hoạt động học tập, hoạt động xã hội, HĐTTCĐ, hoạt động lao động sản xuất…

1.2.2 Khái niệm HĐTTCĐ

HĐTTCĐ là những hoạt động chính trị, văn hoá, xã hội của một tổ

chức trong đó lôi cuốn nhiều thành viên tham gia

1.2.3 Khái niệm Tổ chức HĐTTCĐ

- Khái niệm Tổ chức HĐTTCĐ: là sự sắp xếp, thiết kế c á c n ộ i

d u n g , biện pháp tiến hành hoạt động thực tế cộng đồng nhằm đạt được mục tiêu đã đặt ra

- Tổ chức HĐTTCĐ cho sinh viên là sự sắp xếp, thiết kế các nội dung,

hình thức, biện pháp tiến hành HĐTTCĐ cho sinh viên của trường Đại học nhằm đạt hiệu quả cao trong hoạt động

1.3 HĐ thực tế cộng đồng với sự phát triển nhân cách sinh viên trong trường đại học

1.3.1 Khái niệm sinh viên

1.3.2 Một số đặc điểm tâm lí đặc trưng của sinh viên

- Sự phát triển nhận thức và động cơ học tập ở sinh viên:

- Đời sống tình cảm:

- Sự phát triển tự ý thức:

- Một số đặc điểm trong định hướng giá trị ở sinh viên:

1.3.3 Vai trò của HĐTTCĐ đối với sự phát triển nhân cách sinh viên

Về thái độ: Tạo cho sinh viên hứng thú, có thái độ tích cực, tự giác khi tham gia HĐTTCĐ

1.3.3.2 Vai trò của HĐTTCĐ đối với sự phát triển nhân cách của

sinh viên

HĐTTCĐ có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển nhân cách của sinh viên Thông qua các HĐTTCĐ, sinh viên có thể hình thành thêm nhiều phẩm chất tâm lý, kỹ năng sống rất cần cho họ trong thực tại và trong nghề nghiệp tương lai

- HĐTTCĐ tạo điều kiện thuận lợi, phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo của sinh viên, biến quá trình giáo dục thành tự giáo dục

- HĐTTCĐ tạo cơ hội phát triển các kỹ năng và năng lực ở sinh viên góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đáp ứng yêu cầu đổi mới để Việt Nam có thể hội nhập với giáo dục khu vực và thế giới

- HĐTTCĐ góp phần giáo dục tinh thần hợp tác vì mục tiêu chung, là môi trường nảy nở các tình cảm tốt đẹp, nâng cao tinh thần trách nhiệm với bản thân, bạn bè và xã hội

- HĐTTCĐ hướng hứng thú của sinh viên vào các hoạt động bổ ích làm giảm thiểu tình trạng yếu kém đạo đức của sinh viên

- HĐTTCĐ giúp nhà giáo dục sớm phát hiện năng khiếu của sinh viên

từ đó có kế hoạch bồi dưỡng nhằm giúp sinh viên phát triển năng khiếu, sở thích của bản thân trong học tập và cuộc sống

- HĐTTCĐ là con đường gắn lý thuyết với thực hành, gắn giáo dục của nhà trường với thực tiễn xã hội

Như vậy HĐTTCĐ làm cho quá trình đào tạo của nhà trường dần trở lên phù hợp hơn, thiết thực hơn với thực tiễn xã hội

1.4 Tổ chức HĐTTCĐ cho sinh viên trong trường đại học (Nội dung,

1.4.2 Tổ chức hoạt động học tập cho sinh viên

1.4.3 Tổ chức rèn luyện kỹ năng nghiên cứu khoa học cho sinh viên 1.4.4 Tổ chức hoạt động thực tập nghề nghiệp cho sinh viên

1.4.5 Hoạt động chính trị xã hội của sinh viên

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc tổ chức HĐTTCĐ trong trường đại học

1.5.1 Các yếu tố khách quan

1.5.1.1 Yêu cầu đổi mới giáo dục đại học liên quan đến HĐTTCĐ 1.5.1.2 Đổi mới mục tiêu giáo dục đại học liên quan tới HĐTTCĐ

1.5.2 Các yếu tố chủ quan

1.5.2.1 Yếu tố về sinh viên

1.5.2.2 Năng lực của người tổ chức HĐTTCĐ

1.5.2.3 Nội dung chương trình tổ chức HĐTTCĐ

1.5.2.4 Hình thức tổ chức HĐTTCĐ

1.5.2.5 Các tiêu chí đánh giá hiệu quả của HĐTTCĐ

1.5.2.6 Các điều kiện để tổ chức HĐTTCĐ đạt hiệu quả

Kết luận chương 1:

1 HĐTTCĐ là bộ phận của quá trình giáo dục trong trường đại học, cao đẳng, là sự tiếp nối hoạt động dạy trên lớp, có vai trò quan trọng trong việc tạo nên sản phẩm giáo dục đáp ứng yêu cầu đòi hỏi của xã hội Vì tầm quan trọng đó mà tôi nghiên cứu về tổ chức HĐTTCĐ và đề xuất các biện pháp

tổ chức HĐTTCĐ cho sinh viên trường Đại học Xây Dựng Miền Tây

2 Tổ chức HĐTTCĐ cho sinh viên trong trường Đại học là sự sắp xếp,

thiết kế các nội dung, hình thức, biện pháp tiến hành HĐTTCĐ cho sinh viên

của trường nhằm đạt hiệu quả cao trong hoạt động

3 Biện pháp tổ chức các HĐTTCĐ cho sinh viên trong trường Đại học khá phong phú, đa dạng

4 Việc tổ chức HĐTTCĐ của sinh viên bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố: Yêu cầu đổi mới giáo dục đại học; nhận thức của các lực lượng giáo dục; năng lực người tổ chức; nội dung chương trình; hình thức; sự đánh giá và các điều kiện để tổ chức HĐTTCĐ

Chúng tôi coi đây là cơ sở lí luận để thiết kế qui trình nghiên cứu, khảo sát, phân tích thực trạng và đề xuất các biện pháp tổ chức HĐTTCĐ cho sinh viên trường Đại học Xây Dựng Miền Tây một cách hợp lý, hiệu quả

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG THỰC TẾ CỘNG ĐỒNG CHO SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC XÂY DỰNG

MIỀN TÂY 2.1 Mục đích, đối tượng, nội dung và phương pháp khảo sát

2.1.2 Đối tượng khảo sát

Tiến hành khảo sát bằng phiếu xin ý kiến 200 đối tượng, các đối tượng gồm:

Bảng 2.1: Khảo sát bằng phiếu 200 đối tượng

2.1.3 Nội dung khảo sát

- Khảo sát thực trạng tổ chúc HĐTTCĐ cho sinh viên trong trường Đại học xây dựng Miền Tây

- Đánh giá thực trạng các biện pháp trong quá trình tổ chức các HĐTTCĐ cho sinh viên

- Đề xuất các biện pháp tổ chức nhằm nâng cao hiệu quả của HĐTTCĐ cho sinh viên trong trường Đại học xây dựng Miền Tây

2.1.4 Phương pháp khảo sát

- Điều tra bằng phiếu hỏi ý kiến

- Phỏng vấn trực tiếp

- Xử lý kết quả khảo sát bằng phương pháp thống kê toán học

2.1.5 Tiêu chí đánh giá và thang đo

Để nghiên cứu thực trạng tổ chức HĐTTCĐ cho sinh viên trong trường Đại học xây dựng Miền Tây, tôi tiến hành lấy ý kiến bằng phiếu hỏi

và phỏng vấn trực tiếp cán bộ lãnh đạo, cán bộ tổ chức HĐTTCĐ, giảng viên, sinh viên, dựa trên các tiêu chí sau:

- Nhận thức về tầm quan trọng của các HĐTTCĐ

- Tìm hiểu mức độ tham gia vào các HĐTTCĐ của sinh viên

- Tìm hiểu về lực lượng (Lớp, Phòng, Đoàn thể) trong nhà trường thường đứng ra tổ chức các HĐTTCĐ cho sinh viên

- Đánh giá của cán bộ, giảng viên, sinh viên với tư cách là chủ thể tổ chức và tham gia vào HĐTTCĐ về mức độ, quy mô, hình thức tổ chức các hoạt động này

Để nghiên cứu thực trạng sử dụng các biện pháp trong tổ chức HĐTTCĐ cho sinh viên trong trường Đại học xây dựng Miền Tây, tôi tiến