Thực hiện chính sách quản lý vốn ngân sách nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản từ thực tiễn tỉnh bình dương (tt)

Với mong muốn được vận dụng kiến thức đã học, bản thân em chọn đề tài “Thực hiện chính sách quản lý vốn ngân sách nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản từ thực tiễn tỉnh Bình Dương” để n

VIỆN HÀN LÂM

KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN THỊ THÙY TRANG

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ VỐN NGÂN SÁCH NHA NƯỚC CHO ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN

Công trình được hoàn thành tại: Học viện Khoa học xã hội Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS ĐỖ PHÚ HẢI

Phản biện 1: TS Phan Anh Tuấn

Phản biện 2: PGS.TS Văn Tất Thu

Luận văn sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ họp tại: Học viện Khoa học xã hội 09 giờ 30 ngày 11 tháng 05 năm 2017

Có thể tìm hiểu luận văn tại: Thư viện Học viện Khoa học xã hội

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Vốn ngân sách nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản là một nguồn lực tài chính hết sức quan trọng của quốc gia đối với phát triển kinh tế - xã hội của cả nước cũng như từng địa phương Nguồn vốn này không những góp phần quan trọng tạo lập cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế, mà còn có tính định hướng đầu tư, góp phần quan trọng vào việc thực hiệsn những vấn đề xã hội, bảo vệ môi truờng

Do có vai trò quan trọng như vậy nên từ lâu, quản lý vốn ngân sách nhà nước cho đầu tư XDCB đã được chú trọng đặc biệt Nhiều nội dung quản lý nguồn vốn này đã được hình thành: từ việc ban hành pháp luật, xây dựng và thực hiện cơ chế, chính sách quản lý đến việc xây dựng quy trình, thủ tục cấp phát và quản lý sử dụng vốn

Với mong muốn được vận dụng kiến thức đã học, bản thân

em chọn đề tài “Thực hiện chính sách quản lý vốn ngân sách nhà

nước cho đầu tư xây dựng cơ bản từ thực tiễn tỉnh Bình Dương” để

nghiên cứu cả về lý luận và thực tiễn, góp phần vào việc thực hiện thắng lợi các mục tiêu kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh Bình Dương

2 Tình hình nghiên cứu của đề tài

Cho đến nay đã có một số công trình nghiên cứu khoa học về các đề tài quản lý đầu tư từ nguồn vốn Ngân sách Nhà nước, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ Ngân sách Nhà nước trong phạm vi toàn quốc như:

- Giải pháp tài chính nhằm nâng cao hiệu quả vốn đầu tư

xây dựng cơ bản từ Ngân sách Nhà nước trên địa bàn tỉnh Nghệ An,

Luận án tiến sĩ cư Phan Thanh Mão năm 2003

- Thực trạng và một số giải pháp hoàn thiện công tác quản

lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản tại Ban Quản lý đầu tư và xây dựng công trình trọng điểm tỉnh Quảng Ninh, Luận văn Thạc sĩ kỹ thuật

Quản trị kinh doanh của tác giả Phạm Việt Mỹ năm 2004

- Thực trạng và một số giải pháp nâng cao chất lượng kiểm

soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản qua hệ thống Kho Bạc Nhà nước năm 2006 của tác giả Nguyễn Thái Hà

- Thực trạng đầu tư xây dựng cơ bản: Tập trung - hiệu quả

của Thiên Tâm, báo xây dựng ngày 4/10/2008

- Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu

tư xây dựng cơ bản tập trung từ ngân sách nhà nước do thành phố

Hà Nội quản lý, Luận án tiến sĩ kinh tế của tác giả Cấn Quang Tuấn

năm 2008

- Quản lý và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư xây dựng

cơ bản ở Việt Nam, Luận án Phó Tiến sĩ khoa học của tác giả

Nguyễn Mạnh Đức

- Quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ Ngân sách Nhà

nước của thành phố Hà Nội, Luận văn Thạc sĩ kinh tế chính trị của

tác giả Lê Toàn Thắng năm 2012

- Quản lý chi ngân sách nhà nước trong đầu tư xây dựng cơ

bản trên địa bàn tỉnh Bình Định, Luận án tiến sĩ kinh tế của tác giả

- Hiệu quả dự án đầu tư bằng vốn ngân sách nhà nước trên

địa bàn tỉnh Bắc Giang, Luận án tiến sĩ kinh tế của tác giả Lê Thế

Sáu năm 2012

- Hoàn thiện quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ

bản từ vốn ngân sách trong ngành giao thông vận tải Việt Nam,

Luận án tiến sĩ Kinh tế của tác giả Nguyễn Thị Bình năm 2013

- Giải pháp tăng cường quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản

từ ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên, Luận văn Thạc sĩ kinh tế của tác giả Tăng Đức Bắc năm 2013

- Nghiên cứu cơ chế kiểm tra, giám sát vốn đầu tư xây dựng

cơ bản thuộc nguồn vốn ngân sách nhà nước ở Việt Nam, Luận án Tiến sỹ Kinh tế của tác giả Võ Văn Cần năm 2014

- Hoàn thiện công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây

dựng cơ bản qua Kho bạc nhà nước tỉnh Đăk Nông, Luận văn Thạc

sĩ Quản trị kinh doanh của tác giả Phan Văn Điện năm 2015

- Hoàn thiện công tác thanh quyết toán vốn đầu tư xây dựng

cơ bản của dự án bằng nguồn ngân sách nhà nước tại Ban Quản lý

dự án Hàng Hải II, Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thị Minh

Phương năm 2015

- Hoàn thiện công tác quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản

tại Công ty cổ phần thủy điện Sông Đà Tây Nguyên, Luận văn thạc sĩ

của tác giả Lê Đình Phương năm 2016

- Đổi mới quản lý dự án đầu tư xây dựng bằng vốn ngân

sách Nhà nước tại các tổ chức khoa học và công nghệ thuộc Chính

phủ, Luận án Tiến sĩ Kinh tế của tác giả Nguyễn Thủy Lan năm

- Phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn thực hiện chính sách, quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản

- Đánh giá việc thực hiện chính sách quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ thực tiễn tỉnh Bình Dương

- Đề xuất những giải pháp tăng cường thực hiện chính sách quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản tại tỉnh Bình Dương

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

Nghiên cứu thực hiện chính sách quản lý vốn ngân sách Nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn tỉnh Bình Dương, cụ thể là đối tượng nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn thực hiện các giải pháp và công cụ chính sách quản lý vốn ngân sách Nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản dưới góc độ khoa học chính sách công

4.2 Phạm vi nghiên cứu:

- Thời gian nghiên cứu: Từ năm 2011 đến năm 2015

- Địa bàn nghiên cứu: Tỉnh Bình Dương

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Luận văn vận dụng cách tiếp cận nghiên cứu chính sách đa ngành, liên ngành khoa học xã hội và áp dụng các phương pháp nghiên cứu chính sách công từ lý luận và thực tiễn Các quy phạm chính sách công về chu trình chính sách từ hoạch định đến xây dựng, thực hiện và đánh giá chính sách công có sự tham gia của các chủ thể chính sách

Đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu thực hiện chính sách công kết hợp giữa phương pháp định tính, định lượng được áp dụng trong nghiên cứu này

- Phương pháp thu thập thông tin

- Phương pháp điều tra trực tiếp bằng bảng hỏi được tác giả

sử dụng để nghiên cứu, đánh giá việc thực hiện chính sách thu hút nhân lực cho các cơ quan nhà nước Các bảng hỏi được thiết kế phù hợp với từng đối tượng điều tra gồm: Cán bộ lãnh đạo, quản lý; cán

bộ tham mưu, tổng hợp và nhân viên phục vụ

- Phương pháp phỏng vấn sâu

- Phương pháp so sánh, phương pháp thống kê, dựa trên các

lí thuyết về kinh tế - tài chính cũng như kế thừa các nghiên cứu trước đây

- Luận văn cũng sử dụng phương pháp nghiên cứu trường hợp và một số phương pháp thống kê đơn giản thông qua các bảng biểu thống kê

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn luận văn

6.1 Ý nghĩa lý luận:

Đề tài này cung cấp lý luận về thực hiện chính sách công để nghiên cứu góp phần làm rõ một số vấn đề lý luận thực hiện chính sách quản lý vốn ngân sách làm cơ sở định hình cho việc đề xuất các

giải pháp chính sách đảm bảo quản lý vốn ngân sách hiện quả

6.2 Ý nghĩa thực tiễn:

Cung cấp những vấn đề có tính thực tiễn trong việc vận dụng các lý thuyết về chính sách công để xem xét giữa lý thuyết và thực tiễn về chính sách quản lý vốn ngân sách Nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản từ thực tiễn tỉnh Bình Dương Phân tích, đánh giá một cách toàn diện chính sách quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ thực tiễn tỉnh Bình Dương từ đó rút ra những thành tựu, hạn chế, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm của nó Trên cơ sở đó đề xuất chính sách nhằm quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ thực tiễn tỉnh Bình Dương

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu thành 03 chương

Chương 1: Lý luận về thực hiện chính sách quản lý vốn ngân sách Nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản

Chương 2: Thực trạng thực hiện chính sách quản lý vốn ngân sách Nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản từ thực tiễn tỉnh Bình Dương

Chương 3: Giải pháp tăng cường thực hiện chính sách quản

lý vốn ngân sách Nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản từ thực tiễn tỉnh Bình Dương

1.1.1 Một số khái niệm cơ bản

Vốn đầu tư cùng với lao động và đất đai là một trong những yếu tố đầu vào cơ bản của mọi quá trình sản xuất Lý thuyết kinh tế hiện đại ngày nay đề cập vốn đầu tư theo quan điểm rộng hơn, đầy

đủ hơn, bao gồm cả đầu tư để nâng cao tri thức, thậm chí bao gồm

cả đầu tư để tạo ra nền tảng, tiểu chuẩn đạo đức xã hội, môi trường kinh doanh (nguồn vốn xã hội) cũng là những đầu tư quan trọng của quá trình sản xuất

Khái niệm về vốn đầu tư xây dựng cơ bản được hiểu là:

1.1.2 Đặc điểm, phân loại vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước

Đặc điểm vốn ngân sách Nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản

Phân loại vốn ngân sách Nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản

Chính sách phân cấp vốn ngân sách nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản

1.1.3 Sự cần thiết phải quản lý chính sách vốn ngân sách Nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản

1.2 Nội dung chính sách quản lý vốn ngân sách nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản

1.2.1 Chủ thể và đối tượng quản lý

1.2.2 Chính sách quản lý công tác lập, quản lý quy hoạch 1.2.3 Quản lý công tác xây dựng kế hoạch trung hạn vốn NSNN cho đầu tư XDCB

1.2.4 Quản lý trong công tác lập dự án, thẩm định, đấu thầu, lựa chọn nhà thầu và triển khai dự án vốn đầu tư XDCB 1.2.5 Quản lý công tác nghiệm thu, thanh toán vốn và kiểm soát thanh toán vốn đầu tư, công tác quyết toán dự án hoàn thành 1.2.6 Thanh tra, kiểm tra các dự án sử dụng vốn đầu tư XDCB

1.3 Các bước tổ chức thực hiện chính sách quản lý vốn ngân sách nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản

1.3.1 Cách tiếp cận và phương pháp thực hiện chính sách quản lý vốn ngân sách nhà nước cho xây dựng cơ bản

1.3.2 Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách quản lý vốn ngân sách nhà nước cho xây dựng cơ bản

1.3.3 Phổ biến, tuyên truyền chính sách quản lý vốn NSNN cho XDCB

1.3.4 Trách nhiệm giải trình và phân công phối hợp thực hiện chính sách XDCB bằng nguồn vốn NSNN cho các cơ quan nhà nước

1.3.5 Giám sát việc thực hiện chính sách quản lý vốn NSNN cho XDCB

1.3.6 Đánh giá tổng kết thực hiện chính sách 1.4 Một số

kinh nghiệm thực hiện chính sách quản lý vốn ngân sách nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản

Chương 2 THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO ĐẦU TƯ XÂY DỰNG

CƠ BẢN TẠI TỈNH BÌNH DƯƠNG

2.1 Các chính sách quản lý vốn ngân sách nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản của Việt Nam và tỉnh Bình Dương

2.1.1 Các chính sách quản lý vốn ngân sách nhà nước đầu

tư xây dựng cơ bản của Việt Nam

Bình Dương

2.2 Thực trạng thực hiện chính sách quản lý vốn ngân sách

nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản tỉnh Bình Dương giai đoạn 2011-2015

2.2.1.5 Thẩm tra, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư

Từ năm 2011 đến năm 2015, Sở Tài chính Bình Dương đã thẩm tra, trình phê duyệt quyết toán 4.789 dự án hoàn thành với tổng giá trị quyết toán là: 11.132.624 triệu đồng

2.2.2 Đánh giá chung về tình hình thực hiện chính sách quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản và kết quả thực hiện kế hoạch vốn vốn ngân sách nhà nước giai đoạn 2011-2015

2.2.3 Những hạn chế và nguyên nhân

2.2.3.1 Những hạn chế

2.2.3.2 Các nguyên nhân

2.2.3.3 Bài học kinh nghiệm

2.3 Tổ chức thực hiện chính sách quản lý vốn ngân sách nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản từ thực tiễn tỉnh Bình Dương

2.3.1 Cách tiếp cận và phương pháp thực hiện chính sách quản lý vốn ngân sách nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản tại tỉnh Bình Dương

2.3.2 Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách quản

lý vốn ngân sách nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản tại tỉnh Bình Dương

2.3.3 Phổ biến, tuyên truyền chính sách quản lý vốn ngân sách nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản tại tỉnh Bình Dương 2.3.4 Trách nhiệm giải trình và phân công phối hợp thực hiện chính sách XDCB bằng nguồn vốn NSNN cho các cơ quan nhà nước tại tỉnh Bình Dương

2.3.5 Giám sát việc thực hiện chính sách quản lý vốn ngân sách nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản tại tỉnh Bình Dương 2.3.6 Đánh giá tổng kết thực hiện chính sách quản lý vốn ngân sách nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản tại tỉnh Bình Dương

2.3.6.1 Những việc đã làm được 2.3.6.2 Những hạn chế và nguyên nhân 2.3.6.3 Bài học kinh nghiệm

Chương 3 NHỮNG GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ THỰC TIỄN TỈNH BÌNH DƯƠNG

3.1 Định hướng chính sách về phát triển cơ sở hạ tầng của tỉnh Bình Dương

3.1.1 Những lợi thế trong phát triển của tỉnh Bình Dương 3.1.2 Mục tiêu và nhiệm vụ đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020

3.1.2.1 Mục tiêu chính sách phát triển kinh tế -xã hội giai đoạn 2016-2020

3.1.3 Quan điểm đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng

3.1.4 Nhu cầu vốn đầu tư giai đoạn 2016-2020

Dự kiến tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2016-2020 khoảng 485.000 tỷ đồng, tăng 12,2% so với tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2011-2015

3.1.5 Xác định những dự án trọng điểm chủ yếu

3.2 Những giải pháp tăng cường thực hiện chính sách quản ký vốn ngân sách nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản tỉnh Bình Dương

Thứ nhất: Kết hợp thực hiện tốt các biện pháp về huy động vốn đầu tư

- Thực hiện tốt quan điểm vốn đầu tư của nhà nước như nguồn vốn “mồi” để huy động các nguồn tài chính của các thành phần kinh

tế cùng tham gia, nâng cao vai trò định hướng của đầu tư nhà nước trong đầu tư phát triển kinh tế xã hội, thúc đẩy mạnh mẽ các hình thức đầu tư ngoài ngân sách nhà nước đa dạng hóa đầu tư; tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tạo môi trường đầu tư thông thoáng; xây dựng các cơ chế, chính sách hấp dẫn và đổi mới nâng cao hiệu quả công tác xúc tiến đầu tư; tạo điều kiện thuận lợi để thu hút các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài và các thành phần kinh tế đầu tư vào tỉnh; đồng thời, khuyến khích các dự án đang hoạt động đầu tư mở rộng sản xuất, kinh doanh

- Huy động và sử dụng hiệu quả nguồn tài chính từ đất đai để xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội và thúc đẩy phát triển đô thị

- Phấn đấu tăng thu ngân sách, để bổ sung nguồn vốn đầu tư phát triển, đồng thời tranh thủ tối đa nguồn vốn hỗ trợ của Trung ương như vốn TPCP, vốn ODA để đầu tư hệ thống cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội thiết yếu có tính lan tỏa để thu hút vốn đầu tư của các thành phần kinh tế ngoài nhà nước

- Tổ chức triển khai có hiệu quả chính sách đầu tư theo hình thức hợp tác công - tư (PPP); cơ chế hỗ trợ đầu tư cho nông nghiệp, nông thôn; cơ chế khuyến khích xã hội hóa trên một số lĩnh vực, sử dụng nguồn lực nhà nước để động viên thu hút rộng rãi các nguồn vốn trong xã hội tham gia đầu tư phục vụ phát triển kinh tế xã hội của địa phương, giảm tải cho khu vực công và giảm áp lực cho ngân sách Nhà nước Đồng thời, đẩy nhanh thực hiện các chương trình tín dụng như: hỗ trợ nhà ở; cho vay của ngân hàng chính sách; cho vay phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn để huy động nguồn vốn từ