Tính cấp thiết của đề tài Tỉnh Bình Dương là một trong những tỉnh xác định được tầm quan trọng của công tác tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính công nên trong thời gian qua đã đạt đ
Trang 1VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
Trang 2Công trình được hoàn thành tại: Học viện Khoa học xã hội Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS LÊ THỊ HƯƠNG
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Tỉnh Bình Dương là một trong những tỉnh xác định được tầm quan trọng của công tác tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính công nên trong thời gian qua đã đạt được nhiều thành tựu góp phần hoàn thiện tổ chức và hoạt động dịch vụ công trong tỉnh, Trên
cơ sở nhìn nhận thực tế khách quan tại tỉnh Bình Dương và mong muốn đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính công tại Bình Dương trong những năm
tới, tác giả lựa chọn đề tài Tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính
công từ thực tiễn tỉnh Bình Dương làm đề tài luận văn thạc sĩ
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
Trong những năm gần đây, để tăng cường năng lực quản lý của nhà nước trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng Xã hội chủ nghĩa, mở cửa hội nhập, cải cách hành chính góp phần xây dựng
bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh, có hiệu lực và hiệu quả Đây là việc làm không đơn giản, đòi hỏi trong quá trình cải cách hành chính phải tính toán kỹ lưỡng, lựa chọn chính xác, tập trung giải quyết
Trang 43 Mục đích nghiên cứu
Mục đích của luận văn là đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả chức và hoạt động dịch vụ hành chính công từ thực tiễn tỉnh Bình Dương
Để thực hiện được mục đích trên, tác giả đề ra ba nhiệm vụ nghiên cứu cần thực hiện xuyên suốt đề tài, bao gồm:
Tổng hợp cơ sở lý luận về tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính công Phân tích, đánh giá thực trạng tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính công tại tỉnh Bình Dương những năm gần đây Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính công trong những năm tới
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: là quá trình tổ chức và hoạt động dịch vụ
hành chính công tại tỉnh Bình Dương
Phạm vi nghiên cứu: - Về mặt nội dung: Công tác tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính công tại tỉnh Bình Dương
- Về mặt thời gian: Nghiên cứu thực trạng những năm gần đây (2010-2016) và giải pháp cho những năm tới (đến năm 2020)
- Về mặt không gian: Nghiên cứu trong phạm vi tỉnh Bình Dương
5 Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng nhiều phương pháp nghiên cứu tổng hợp khác nhau, Về phương pháp chính, luận văn sử dụng phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu sơ cấp và thứ cấp Trong đó, dữ liệu được
Trang 5thu thập thông qua kênh điều tra, khảo sát bằng bảng hỏi đối với các đối tượng nghiên cứu là cán bộ thực hiện công tác hành chính công
và người dân hưởng lợi ích từ các dịch vụ hành chính công trên địa bàn tỉnh Bình Dương trong những năm qua
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Luận văn đã tổng hợp cơ sở lý luận và thực tiễn về tổ chức
và hoạt động dịch vụ hành chính công, vì vậy, có thể được sử dụng như tài liệu tham khảo cho các tác giả sau này nghiên cứu cùng đề tài Đó là ý nghĩa khoa học của luận văn
Bên cạnh đó, luận văn đã tiến hành phân tích, đánh giá thực trạng tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính công từ thực tiễn tỉnh Bình Dương những năm gần đây, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính công tại tỉnh Bình Dương trong những năm tới Vì vậy, luận văn có giá trị thực tiễn rất lớn đối với địa bàn tỉnh Bình Dương, trong quá trình hoàn thiện, nâng cao hiệu quả thực hiện dịch vụ hành chính công trong thực tiễn
7 Cơ cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và các danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu 2 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn về tổ chức và
hoạt động dịch vụ hành chính công
Trang 6Chương 2: Thực trạng tổ chức và hoạt động dịch vụ hành
chính công tại tỉnh Bình Dương và các giải pháp tăng cường tổ chức
và hoạt động dịch vụ hành chính công ở Việt Nam hiện nay
Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG
DỊCH VỤ HÀNH CHÍNH CÔNG 1.1 Tổng quan về hành chính công
1.1.1 Hành chính công
1.1.1.1 Khái niệm hành chính công
1.1.1.2 Đặc trưng của hành chính công
- Tính lệ thuộc vào chính trị và hệ thống chính trị; Tính pháp quyền; Tính liên tục, tương đối ổn định và thích ứng; Tính chuyên môn hoá và nghề nghiệp cao; Tính hệ thống thức bậc chặt chẽ; Tính không vụ lợi; Tính nhân đạo
1.1.1.3 Phân biệt hành chính công và hành chính tư
Hành chính công là một khái niệm để phân biệt với “hành chính tư” sự khác nhau căn bản ở đây nằm ở hai khái niệm “công”
và ‘tư”, nhưng càng ngày 2 khái niệm Hành chính công mới đáp ứng được, hay hình thức liên doanh ngày càng được áp dụng và nó đã đạt được hiệu quả cao nên việc phân biệt Hành chính công và Hành chính tư ngày càng trở nên khó khăn Tuy vậy, nó vẫn có những điểm khác nhau
Trang 7Hình 1.1 Các điểm so sánh sự khác nhau giữa hành chính công và hành
chính tư
1.1.2 Quan niệm về dịch vụ hành chính công
1.1.2.1 Khái niệm Dịch vụ công:
1.1.2.2 Khái niệm Dịch vụ hành chính công
1.1.2.3 Khái niệm tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính công
1.2 Nội dung tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính công
1.2.1 Xây dựng kế hoạch tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính công
1.2.2 Triển khai tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính công 1.2.3 Kiểm tra, giám sát quá trình tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính công
Trang 81.2.4 Đánh giá kết quả thực hiện tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính công
Tóm lại, nội dung tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính
công được tổng hợp trong hình dưới đây:
Hình 1.2 Nội dung tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính công
1.3 Kinh nghiệm tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính công
1.3.1 Kinh nghiệm tại Pháp:
1.3.2 Kinh nghiệm tại Singapore:
1.3.3 Kinh nghiệm tại Anh:
Trang 9Chương 2 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG
DỊCH VỤ HÀNH CHÍNH CÔNG TẠI TỈNH BÌNH DƯƠNG
VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG
ĐỘNG DỊCH VỤ HÀNH CHÍNH CÔNG
Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 2.1 Thực trạng tổ chức hoạt động dịch vụ hành chính công tại tỉnh Bình Dương
2.1.1 Các yếu tố tác động đến tổ chức và hoạt động dịch
vụ hành chính công tại tỉnh Bình Dương
2.1.1.1 Khái quát về tỉnh Bình Dương
Bình Dương là tỉnh thuộc vùng Đông Nam Bộ, có diện tích
tự nhiên 2.695,22 km2, chiếm 0,83% diện tích cả nước và xếp 42/61
về diện tích tự nhiên, phía bắc giáp với Bình Phước, phía nam và tây nam giáp thành phố Hồ Chí Minh, phía tây giáp Tây Ninh, phía đông giáp Đồng Nai
2.1.1.2 Công tác cải cách hành chính tại tỉnh Bình Dương
từ năm 2011 đến nay
Tổng quan về hoạt động hành chính công tại Bình Dương, có thể tóm lược trong các dữ liệu dưới đây:
Trang 10
Hình 2.1.Tình hình tổng hợp thụ lý hồ sơ những tháng cuối năm 2016
Hình 2.2 Tổng hợp kết quả xử lý hồ sơ tỉnh Bình Dương năm 2016
Nguồn: Website Thông tin Hành chính công tỉnh Bình Dương
Trang 11Theo đó (Hình 2.1 và 2.2), có thể thấy: Tính đến thời điểm giữa tháng 11: 93% các hồ sơ được giải quyết đúng hạn, tiếp nhận 20.310 hồ sơ, giải quyết 8.782 hồ sơ, trong đó tháng 10: 93% hồ sơ được giải quyết đúng hạn theo quy định pháp luật Tính đến giữa tháng 11: 100% hồ sơ được giải quyết đúng hạn
Điều này cho thấy: Về cơ bản, công tác cải cách hành chính được thực hiện khá hiệu quả trên địa bàn tỉnh Bình Dương, trong đó
có công tác cải cách hành chính công
2.1.2 Thực trạng tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính công tại tỉnh Bình Dương từ năm 2011 đến nay
2.1.2.1 Thực trạng xây dựng kế hoạch tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính công
Tác giả luận văn sử dụng phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu sơ cấp và thứ cấp Trong đó, dữ liệu được thu thập thông qua kênh điều tra, khảo sát bằng bảng hỏi đối với các đối tượng nghiên cứu là cán bộ thực hiện công tác hành chính công và người dân hưởng lợi ích từ các dịch vụ hành chính công trên địa bàn tỉnh Bình Dương trong những năm qua
2.1.2.2 Thực trạng triển khai tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính công
Điều tra, khảo sát về thực trạng triển khai tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính công,
2.1.2.3 Thực trạng kiểm tra, giám sát quá trình tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính công
Trang 12Điều tra, khảo sát về thực trạng kiểm tra, giám sát quá trình
Những kết quả đạt được và nguyên nhân
Bình Dương triển khai thành công quá trình xây dựng Trung tâm hành chính Bình Dương Những nỗ lực cải cách hành chính của tỉnh Bình Dương đã được người dân hưởng ứng, doanh nghiệp đồng tình ủng hộ
Bình Dương triển khai thành công hệ thống tra cứu, đăng ký
hồ sơ và nhận kết quả tại nhà trên trang web của trung tâm dịch vụ hành chính công tại Bình Dương
Bình Dương đã triển khai xây dựng thành công tổng Bộ Thủ Tục Hành Chính Công được sử dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình nâng cao hiệu quả thực hiện các dịch vụ hành chính công
Nguyên nhân chính để tạo nên những thành công trong quá trình thực hiện cải cách hành chính công hiệu quả nằm ở sự đồng lòng và quyết tâm của lãnh đạo tỉnh, người dân, các cơ quan ban
Trang 13ngành trên địa bàn Sau đó là những sự chỉ đạo, những quan điểm, hướng đi được xác định khác biệt nhưng đúng đắn và phù hợp
xử lý các trường hợp vi phạm vẫn chưa được chú trọng đúng mức
- Nhiều người dân, doanh nghiệp vẫn còn phản ánh: Trung tâm hành chính chưa có sự thay đổi, tinh giản về quy trình, thủ tục,
hồ sơ bên trong từng thủ tục hành chính
- Việc giải quyết hành chính cho người dân, doanh nghiệp mới chỉ tập trung ở một khu vực, còn lại quy trình vẫn như trước đây
Nguyên nhân của những những hạn chế trong quá trình thực hiện hành chính công tại Bình Dương bao gồm:
- Quy trình thực hiện triển khai các dịch vụ hành chính công chưa được xây dựng một cách cụ thể
- Đội ngũ cán bộ thực hiện các thủ tục hành chính công còn hạn chế về kiến thức cũng như các kỹ năng, chưa thật sự quen với
Trang 14những sự thay đổi tiến bộ trong quá trình triển khai thực hiện các dịch vụ hành chính công trên địa bàn
- Cơ chế phối hợp giữa các cá nhân, bộ phận trong bộ máy chính quyền chưa cụ thể hóa, phân quyền chưa rõ ràng
2.2 Các giải pháp tăng cường tổ chức và hoạt động dịch
vụ hành chính công ở Việt Nam hiện nay
2.2.1 Đổi mới nhận thức về tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính công
Trước hết, bảo đảm sự dễ dàng tiếp cận của công dân đến
các cơ quan hành chính Nhà nước và tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, công dân khi đến giải quyết công việc tại các cơ quan hành chính Nhà nước Cụ thể là:
+ Bố trí phòng tiếp dân ở vị trí hợp lý trong công sở, có đầy
đủ các trang thiết bị cần thiết như có bàn ghế sạch đẹp, có nước uống, tạo thuận lợi cho người dân cảm thấy thoải mái khi thực hiện giao dịch
+ Có niêm yết rõ ràng, công khai, dễ hiểu các thủ tục hành chính; Thời hạn giải quyết từng loại công việc; Các chỉ dẫn cần thiết cho người dân khi đến giải quyết công việc; Bố trí người hướng dẫn cho người dân các thông tin mà người dân muốn biết
+ Thái độ của cán bộ, công chức khi giao dịch với khách hàng phải hòa nhã, lịch sự, chu đáo Có tác phong làm việc tốt để tạo sự tin tưởng cho khách hàng
Trang 15Hai là, bảo đảm cung ứng đầy đủ cho công dân những thông tin cần thiết bằng một ngôn ngữ dễ hiểu về việc giải quyết các công việc hành chính Điều này cần:
+ Cần có sự tư vấn thường xuyên và có hệ thống cho khách hàng sử dụng dịch vụ
+ Quyền của người dân trong việc tiếp nhận dịch vụ và quyền khiếu nại khi dịch vụ đó không đáp ứng được yêu cầu của họ
+ Việc giải quyết các công việc phải đúng theo qui định và tuân thủ thời gian đề ra Luôn chính xác và chuyên nghiệp khi thực thi nhiệm vụ
+ Cách thức và quy trình thực hiện các dịch vụ; Biểu phí dịch vụ theo quy định của Nhà nước; Các quyết định cụ thể đối với khách hàng về dịch vụ mà họ yêu cầu và nguyên nhân dẫn đến các quyết định đó
Ba là, trách nhiệm tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính công phải thỏa mãn tốt nhu cầu của công dân
+ Đối với mỗi tổ chức cung ứng dịch vụ cần có những tiêu chuẩn riêng về cung ứng từng loại dịch vụ Đề xuất, kiểm soát và công bố các tiêu chuẩn rõ ràng về các dịch vụ để các cá nhân sử dụng dịch vụ có thể lựa chọn
+ Các tổ chức cung ứng dịch vụ phải quan tâm đến ý kiến của người sử dụng dịch vụ để cải tiến tiêu chuẩn và chất lượng dịch
vụ, làm thỏa mãn nhu cầu của công dân
Trang 16+ Cần công khai các kết quả hoạt động của tổ chức cung cấp dịch vụ và so sánh kết quả đó với các mục tiêu mà tổ chức đề ra
+ Việc cung ứng dịch vụ hành chính công phải được thực hiện một cách hiệu quả với các nguồn lực có được của tổ chức
Bốn là, bảo đảm các nguyên tắc cơ bản của hoạt động quản
lý tiếp nhận và giải quyết các thông tin khiếu nại, phản hồi của người dân về các dịch vụ mà cơ quan hành chính Nhà nước cung ứng cho
họ, đây là một cách để giám sát chất lượng dịch vụ Những nguyên tắc này bao gồm:
+ Khả năng tiếp cận: hệ thống khiếu nại, phản hồi và được giải quyết phải dễ dàng tiếp cận đối với tất cả khách hàng
+ Cam kết: các khiếu nại phải được xem xét một cách nghiêm túc; Cởi mở tìm hiểu những phản hồi từ phía khách hàng; Có văn bản quy định về chính sách và quy trình hoạt động chuẩn về cách giải quyết phản hồi của khách hàng
+ Tính công bằng: Các khiếu nại, phản hồi phải được giải quyết công bằng đối với các bên; Phải lắng nghe xem xét các ý kiến
để cân nhắc giải quyết một cách công bằng cho mọi người
+ Hiệu quả: Cơ quan phải luôn bố trí sẵn nguồn lực phù hợp
để giải quyết khiếu nại, phản hồi có hiệu quả Những người có trách nhiệm giải quyết khiếu nại phải có quyền, có khả năng đưa ra các giải pháp thực thi
+ Có trách nhiệm: Đảm bảo kịp thời những khiếu nại của khách hàng; Những vấn đề thường xuyên cần phải được phát hiện và
Trang 17sửa chữa; Kết quả khiếu nại phải được lãnh đạo đơn vị quan tâm và rút kinh nghiệm trong quản lý hoạt động của đơn vị mình; Và phải bảo vệ người khiếu nại
Năm là, bảo đảm công bằng đối với mọi công dân, một trong
những nguyên tắc cơ bản của việc tổ chức và hoạt động dịch vụ hành chính công, mọi công dân có quyền tiếp cận ngang nhau đến dịch vụ công và chất lượng dịch vụ được cung ứng là như nhau đối với mọi công dân, không có sự phân biệt đối xử với bất kỳ công dân nào Để đảm bảo nguyên tắc công bằng trong cung ứng dịch vụ hành chính công, cần lưu ý các biện pháp sau:
+ Các khách hàng đến cơ quan Nhà nước phải được đối xử như nhau, được phục vụ theo thứ tự người đến trước hay đến sau Dịch vụ được cung ứng theo một quy trình thống nhất đối với tất cả mọi người
+ Tổ chức Nhà nước không được quyền đặt ra bất kỳ khoản
lệ phí nào ngoài các quy định chung của Nhà nước đối với các dịch
vụ do tổ chức đó thực hiện
+ Có cơ chế cho phép mọi người dân có quyền khiếu nại, tố cáo các hành vi cư xử không công bằng trong cung ứng dịch vụ công
+ Có biện pháp phê bình nghiêm khắc đối với những công chức nào lợi dụng vị trí công việc của mình để ưu đãi cho các đối tượng có quan hệ thân thiết hoặc có thái độ cư xử không đúng mực