Nhưng hiện nay, một số học sinh con em gia đình lao động nghèo.. Tuy nhiên hầu như chưa có những tài liệu đề cập riêng biệt về vấn đề PHẦN THỨ NHẤT LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI... Đ
Trang 1Trong di chúc Bác Hồ đã khẳng định tầm quan trọng của việc giáo dục thế hệ trẻ Việt Nam rằng: “Tiền đồ rạng rỡ của Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa nằm trong tay thanh, thiếu niên và nhi đồng” Bác nêu: Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc làm rất quan trọng và cần thiết.
Trước tình hình xã hội đang bùng nổ thông tin và mặt trái của nền kinh tế thị trường tác động, có không ít một số học sinh có nguy cơ bỏ học giữa chừng đang diễn ra và tăng dần trong các trường học Do đó, việc duy trì sĩ số, đảm bảo chuyên cần ở trường tiểu học đóng vai trò rất quan trọng trong việc học tập của học sinh
Nó làm nền tảng giúp các em lĩnh hội kiến thức một cách đầy đủ và mang lại kết quả học tập tốt Nhưng hiện nay, một số học sinh con em gia đình lao động nghèo Chính vì mãi lo cho kinh tế gia đình một số phụ huynh ít quan tâm đến việc học tập của các em Nên việc các em nghỉ học, bỏ học ảnh hưởng đến việc tiếp thu bài và kết quả học tập là điều không tránh khỏi
Chính vì vậy, mà Ngành đã ban hành các Chỉ thị, Công văn sau:
- Chỉ thị 40/2008/CT-BGD&ĐT về việc phát động phong trào “Xây dựng trường học thân thiện – Học sinh tích cực”
Việc học sinh bỏ học hằng năm là một thực tế đã diễn ra từ nhiều năm nay, vấn đề học sinh bỏ học vẫn đang là mối lo ngại chung cho toàn xã hội Đây là một thực trạng nóng, cần có những giải pháp chấn chỉnh kịp thời để không còn tái diễn trong những năm học tới.
Thực hiện cuộc vận động toàn dân đưa trẻ em đến trường và duy trì sĩ số
học sinh của nhà trường là công việc hết sức quan trọng trong công tác “ Nâng
cao chất lượng giáo dục” trong giai đoạn hiện nay.
Giải pháp huy động học sinh ra lớp là vấn đề vốn mang tính thời sự ở nhiều nơi Tuy nhiên hầu như chưa có những tài liệu đề cập riêng biệt về vấn đề
PHẦN THỨ NHẤT
LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trang 2này Trái lại ở mỗi vùng miền có những đặc điểm, đặc thù khác nhau; đòi hỏi phải có những giải pháp khác nhau phù hợp với điều kiện ở từng địa phương
Đặc biệt, Trường Tiểu học Phú Thọ đóng trên địa bàn thôn Phú Thọ phường Đông Hải là nơi tôi công tác đã 2 năm Qua quá trình giảng dạy đây là địa bàn mà nhận thức của người dân còn thấp, đời sống còn nghèo, trình độ học vấn chưa cao, nhiều trường hợp học sinh bỏ học giữa chừng để phụ giúp gia đình làm kinh tế Nhiều gia đình chưa thật sự quan tâm đến việc học tập của con
em mình.Các điều kiện để phát triển giáo dục còn thấp kém và lạc hậu Số học sinh hay nghỉ học có nguy cơ bỏ học vẫn còn diễn ra Vậy nên việc nghiên cứu các giải pháp hạn chế học sinh lớp 4 bỏ học giữa chừng duy trì sĩ số để đảm bảo chuyên cần là một yêu cầu cấp bách.
Hiểu được tầm quan trọng của việc duy trì sĩ số học sinh trong trường Tiểu học và nhiều năm đứng lớp, tôi đã băn khoăn suy nghĩ, từng bước thực hiện và đạt kết quả cao Điều đó thúc đẩy tôi hệ thống các giải pháp thành đề tài sáng
kiến và lựa chọn đề tài: “Một số giải pháp hạn chế học sinh lớp 4 bỏ học giữa
chừng”.
Trang 3Trường Tiểu học Phú Thọ là một trường vùng ven biển, người dân lại ít học, trình độ nhận thức chưa cao Điều kiện tiếp cận với công nghệ thông tin còn thấp.
Học sinh trường đa phần là con gia đình nghèo, vì nơi đây quanh năm họ chỉ kiếm sống bằng nghề chài lưới, nên đời sống hết sức khó khăn Cha mẹ lo làm ăn kiếm sống nên ít quan tâm đến việc học của con em, chỉ khoáng trắng cho trường.
(Hình ảnh làng chài ven biển)
Qua nhiều năm được nhà trường phân công làm công tác chủ nhiệm lớp 4 từ năm 2015 – 2016 năm nào cũng có hai đến ba em có nguy cơ bỏ học Do phụ giúp gia đình, học chậm chưa hoàn thành, ham chơi…
Trong năm học 2016 – 2017 tôi chủ nhiệm lớp 4B gồm 27 học sinh, đơn
cử một vài em như: Nguyễn Văn Ty, Trần Văn Sáng, Nguyễn Di Đam là
những em thường hay nghỉ học Mỗi lớp đều có những thuận lợi và khó khăn Riêng lớp 4B của tôi chủ nhiệm có những thuận lợi và khó khăn như sau:
* Thuận lợi.
- Đa số các em đều ngoan hiền, ham học và viết chữ rõ ràng, sạch sẽ.
PHẦN THỨ HAI
NHỮNG BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Trang 4- Học sinh có đầy đủ sách vở và đồ dùng học tập.
- Ban Giám hiệu quan tâm sâu sát về cơ sở vật chất và trang bị đầy đủ thiết bị dạy học phù hợp cho lớp.
* Khó khăn.
- Học sinh chậm, lười học, ham chơi, nên thường xuyên trốn học chơi Iternet, chơi game bỏ bê học hành, chán nản, rồi tự ý bỏ học.
- Do nhu cầu lao động của gia đình, một số em bỏ học để giúp đỡ bố, mẹ.
- Một vài em cha mẹ nghèo, mồ côi cha mẹ, thiếu đồ dùng học tập, không người đôn đốc, quan tâm chăm sóc.
- Một số cha mẹ vì gia đình khó khăn, bươn chải kiếm sống nên chưa có trách nhiệm về việc chăm lo học tập của con cái, thiếu quan tâm động viên hỗ trợ cho các em nên khi học sinh học chưa hoàn thành cộng với các điều kiện không thuận lợi khác thì các em sẽ có nguy cơ bỏ học.
* Cụ thể thống kê tình hình khó khăn các năm qua và năm học 2016 – 2017 Năm học Sĩ số học Sinh
Nội dung Tỷ lệ học
Chưa hoàn thành
Mồ côi cha(mẹ)
Gia đình khó khăn (nghèo)
2015 – 2016
Đầu năm
2016 – 2017
Đầu năm
Từ những khó khăn trên, là một giáo viên tôi suy nghĩ mình cần phải làm gì để duy trì sĩ số và tìm mọi giải pháp ngăn chặn việc nghỉ học, bỏ học giữa chừng của các em và để làm tròn trách nhiệm đối với Ngành và Ban Giám hiệu giao cho với mục tiêu giữ vững trường Tiểu học Phú Thọ đạt chuẩn Quốc gia Mức độ I.
Để làm được việc đó, tôi đã thực hiện một số giải pháp sau:
1 Thành lập Ban vận động học sinh ra lớp.
Đầu năm học sau khi họp phụ huynh học sinh xong, tôi quyết định thành lập Ban vận động học sinh ra lớp 4B như sau :
* Ban vận động học sinh ra lớp gồm có:
Trưởng ban vận động lớp : Nguyễn Thị Hoàng Ngân - GVCN
Trang 5Phó ban: - Nguyễn Văn Vụ - Hội trưởng lớp 4B
- Chế Thị Kim Diên - Hội phó lớp 4B Các thành viên : - Lê Kinh Kha - Thành viên
- Chế Kim Ninh - Thành viên Khi có học sinh nghỉ học không phép 02 - 03 ngày giáo viên là người trực tiếp phối hợp với Hội cha mẹ học sinh của lớp đi vận động học sinh ra lớp Do đó giáo viên có vai trò hết sức quan trọng, phải ý thức đầy đủ ý nghĩa của vấn đề huy động học sinh ra lớp và duy trì sĩ số để đảm bảo chuyên cần là hai công việc phải tiến hành song song có quan hệ nhân quả
Xác định việc huy động học sinh ra lớp và đảm bảo sĩ số học sinh là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, là công việc thường xuyên, nó vừa ảnh hưởng trực tiếp và toàn diện đến các hoạt động của nhà trường, nó vừa ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả giáo dục Từ đó bản thân đã thực hiện như sau:
+ Luôn luôn đổi mới phương pháp dạy học theo mô hình trường học mới :
“Phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo tiếp thu kiến thức của học sinh; khuyến khích sự chuyên cần, ý thức vươn lên, khuyến khích học sinh tham gia đóng góp ý kiến, cùng các thầy cô giáo viên thực hiện các tiết học có hiệu quả hơn Từ đó giúp học sinh “Hiểu bài sâu, nhớ bài lâu”, ham thích học tập, có động cơ, thái độ học tập đúng.
+ Hàng tháng giáo viên chủ nhiệm, giáo viên trực tuần phối hợp với Tổng phụ trách Đội tổng hợp những học sinh hay nghỉ học, sinh hoạt đội và dự báo những trường hợp có nguy cơ bỏ học, những thời điểm học sinh hay nghỉ học báo cáo trước Hội đồng nhà trường để bàn đưa ra giải pháp cụ thể cho từng trường hợp
+ Những học sinh có nguy cơ bỏ học bản thân tôi trực tiếp gặp cha mẹ báo cáo, trao đổi tình học tập của con em họ và tuyên truyền, vận động cha mẹ quan tâm đến việc học của con em mình từ đó vận động học sinh ra lớp
+ Tăng cường công tác phụ đạo học sinh để giảm nguy cơ học sinh bỏ học.
Trang 62 Tạo môi trường giáo dục tốt.
Tạo điều kiện giảng dạy khang trang của một trường tiểu học như trường Tiểu học Phú Thọ Thì đó là một thuận lợi rất lớn giúp tôi xây dựng một môi trường sư phạm tốt cho học sinh học tập Phải tùy hoàn cảnh cụ thể, tạo khung cảnh giáo dục tốt làm cho học sinh ngồi trong lớp học cảm thấy rất vui tươi, thích thú không nặng nề, sợ sệt
Tôi luôn lưu ý xem tài sản lớp học, chăm sóc lớp như nhà của mình để các em cùng nhau trang trí, là học sinh lớp 4 tôi tự cho học sinh chọn và tự trang trí các góc học tập như: Góc Toán; Góc Tiếng việt; Góc Khoa học…, ước mơ xanh, điều em muốn nói, sơ đồ cộng đồng, tranh vui,… treo trên tường có tính cách giáo dục thẩm mỹ cho học sinh.
Trang 7(Không gian lớp học được trang trí theo mô hình trường học mới)
- Với học sinh tiểu học thì: học mà chơi, chơi mà học
- Không chỉ có trò chơi được tổ chức trong giờ học mà giờ ra chơi, tôi thường tổ chức các trò chơi tập thể để tạo sự gắn bó thương yêu trong học sinh và sự gần gũi thân mật giữa học sinh với giáo viên Với những trò chơi dân gian bổ ích như : Trồng nụ trồng hoa hay, Rồng rắn lên mây, Ô ăn quan…Sẽ giúp các
em vui chơi thoải mái hơn sau những giờ học trên lớp.
(Các em đang chơi trò chơi dân gian)
Trang 8Ngoài chương trình giảng dạy ra tôi thường tổ chức những buổi vui học cuối tuần.
Với hình thức đố vui, ôn tập, hái hoa để chuẩn bị cho các kỳ thi khảo sát và kiểm tra học kỳ.
(Các em đang chơi đố vui toán học)
Trong những năm qua, bằng hình thức này tôi đã ôn tập cho các em thi đạt kết quả cao, và các em cũng vui thích tham gia tích cực cho phong trào của lớp sôi động trong các hoạt động ngoại khóa như kể chuyện, thời trang, vẽ tranh, hát… Vì vậy cứ đến ngày cuối tuần là các em rất buồn vì sắp phải xa không khí học tập.
- Tôi cũng thường xuyên quan tâm sâu sắc đến hoàn cảnh của từng học sinh nhằm tìm ra phương pháp khắc phục khó khăn giúp các em tiếp tục đến trường Liên lạc chặt chẽ với phụ huynh về việc học tập của các em Động viên khuyến khích phụ huynh học sinh cho con em đến trường đều đặn (đối với những gia đình ít quan tâm đến việc học tập của con cái hoặc có ý định cho con cái nghỉ học ).
- Gởi thư báo về gia đình phụ huynh học sinh ở những trường hợp học sinh trốn học, nghỉ học không phép, hay liên tục nghỉ học nhiều ngày để gia đình
rõ và có biện pháp kết hợp với nhà trường quản lý các em.
Trang 9
3 Phong trào cùng nhau đi học.
- Kết hợp với cha mẹ phụ huynh học sinh, chính quyền địa phương, ban ngành đoàn thể, tạo thành những phong trào học tập thúc đẩy các em đến trường trong tình huống học sinh bỏ học, nghỉ học thông qua kỳ họp phụ huynh học sinh.
- Đầu năm học, tôi đều tra lý lịch học sinh, ghi rõ họ tên, nghề nghiệp của cha mẹ, hoàn cảnh sống của gia đình, công việc thường ngày của học sinh phải làm ở nhà và gia đình có mấy anh chị em đang học tập, đồng thời điều tra nắm chất lượng học tập và hạnh kiểm ở năm trước…Sau khi hiểu rõ lí lịch, nắm địa bàn cư ngụ của các em, kết hợp nhóm 5 đến 6 em ở gần nhau tạo thành nhóm học tập
Như vậy lớp tôi chia thành 5 nhóm, mỗi nhóm có phân công nhóm trưởng và nhóm phó và cùng thi đua với nhau để giữ tỷ lệ chuyên cần của nhóm mình,
tạo thành một phong trào “cùng nhau đi học” Bởi vậy, khi có một học sinh
không đi học là tôi biết ngay lý do qua báo cáo của nhóm trưởng, tôi cùng Ban vận động của lớp đến tận gia đình nắm tình hình, vận động các em đi học đồng thời nhờ cha mẹ học sinh nhắc nhở con em mình đi học Nếu gặp trường hợp học sinh nghỉ học, bỏ học vì về tài chính, ốm đau đều được tập thể lớp hỗ trợ
kinh phí từ việc “Nuôi heo đất”gây quĩ của lớp, nhằm giúp các em vượt qua và
đến lớp cùng học tập với các bạn Những việc làm nhỏ bé tuy giá trị vật chất không đáng là bao nhưng đã tạo được tình cảm gắn bó, các em biết yêu thương giúp đỡ lẫn nhau với tinh thần đoàn kết tương trợ cao Ngoài ra, tôi nêu lên điều kiện học sinh khi nghỉ học phải nhờ cha mẹ đến xin phép, tôi chỉ chấp nhận nghỉ học với lý do chính đáng như: Bệnh, tai nạn… Còn nghỉ để đi ăn giỗ, ăn cưới… đều được tôi động viên cho đi học Nhờ vậy mà mấy năm qua số học sinh vắng mặt hay bỏ học giữa chừng ở lớp hầu như không có.
4 Phòng trào giúp bạn vượt khó.
- Trong lớp có một vài học sinh vì hoàn cảnh gia đình quá khó khăn, thiếu điều kiện học tập, thiếu tình thương của bố mẹ, làm cho các em buồn nản, tủi thân mà không muốn đến lớp Cụ thể năm học 2016 – 2017 lớp 4B của tôi có
Trang 10em Nguyễn Văn Ty, Phạm Huy Hoàng học chưa hoàn thành, cha mẹ bỏ
nhau, cha lấy vợ khác, mẹ bỏ vào Thành phố Hồ Chí Minh làm ăn, ngày nào vào lớp em cũng khóc và không chịu đi học Để giúp em vơi đi nỗi buồn, bỏ tự ti,
mặc cảm, hòa đồng với tập thể lớp tôi đã phát động phong trào “Giúp bạn vượt
khó, tôi giáo dục các em làm việc này để giúp bạn có điều kiện học tiến bộ hơn,
thương bạn như thương chính mình, kêu gọi các em tiết kiệm tiền, quà bánh hàng ngày đóng góp lại mua tập bút, áo quần, sách vở… để giúp các bạn vượt khó
Học sinh quyên góp ủng hộ học sinh có hoàn cảnh khó khăn.
Bên cạnh đó, trong kỳ họp phụ huynh học sinh tôi động viên những phụ huynh học sinh có điều kiện kinh tế gây quỹ phụ huynh học sinh giúp đỡ những học sinh nghèo, bất hạnh để các em được đến trường Đồng thời tôi đã mạnh dạn đề bạt với Ban Giám hiệu, Ban chấp hành Công đoàn, Hội khuyến học chăm lo cho các em như: Quần áo, đồ dùng học tập, quà tết… cho các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn trong cuộc sống biết vươn lên trong học tập.
(Lễ trao quà tết cho các em nghèo vượt khó học tập)
Trang 11Ngoài ra, hàng tuần trong giờ sinh hoạt lớp tôi nhắc nhở học sinh không nghỉ học với những lý do không chính đáng như: đi ăn cưới, giỗ… Tôi tổng kết ngày nghỉ của các em trong phiếu liên lạc để phụ huynh học sinh biết được số ngày nghỉ của con mình Tôi phân tích cho các em thấy nghỉ học như thế nào là chính đáng, và việc nghỉ học của mình làm ảnh hưởng đến lớp, thầy cô bạn bè phiền lòng như thế nào, ảnh hưởng đến kết quả học tập và hạnh kiểm của bản thân Vì vậy, mà các em có bệnh nhẹ vẫn cố gắng đến lớp chứ không dám nghỉ học.
5 Phòng trào đôi bạn cùng tiến.
- Các em học chậm thường có tâm trạng sợ, không ham thích đến lớp, vì vậy việc khắc phục tình trạng học chậm cũng là việc hạn chế tỷ lệ học sinh bỏ học Sau khi kiểm tra chất lượng đầu năm nắm được tình hình học tập từng em trong lớp mình, tôi phân cụ thể cho những em học giỏi hỗ trợ các em chậm cùng
tiến bộ tạo thành một phong trào “ đôi bạn cùng tiến ”.
- Khi phân công làm việc này, tôi phải liên hệ gia đình các em nhờ sự hỗ trợ, kiểm soát việc học tập của các em ở nhà, tôi lập phiếu theo dõi và đưa ra những hướng dẫn, biện pháp để các em học tập ở nhà dưới sự quản lý của nhóm trưởng.
- Hàng tháng đều tổ chức đúc kết phong trào “ đôi bạn cùng tiến ” để
động viên khen thưởng các em
6 Phong trào dạy tốt – học tốt.
- Là giáo viên đứng lớp 4 tôi phải trao dồi kiến thức, nắm bắt các kinh nghiệm của đồng nghiệp và phương pháp lấy học sinh làm trung tâm để thực hiện tiết học đầy hứng thú và có kết quả tốt trong các môn học.
- Nâng cao chất lượng dạy bằng nhiều lần thao giảng, dự giờ hoặc tham gia sinh hoạt chuyên đề, tìm ra và giải quyết ngay lỗ hỏng kiến thức mà học sinh mắc phải ngay trong quá trình dạy học.
- Phụ đạo học sinh và bồi dưỡng học sinh trong từng tiết dạy