Vai trò của Đoàn thanh niên các trường Đại học, Cao đảng góp phần đào tạo lực lượng lao động trẻ cho Công nghiệp hoá, Hiện dại hoá đất nước.. Thực trạng hoạt động cua đoàn thanh nièn tro
Trang 1HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA Hồ CHÍ MINH
NGUYỄN QUỲNH HOA
rĐ ễ t à i
VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN TRONG VIỆC
CỒNG NGHIỆP HOÁ - HIỆN ĐẠI HOÁ ĐẤT NƯỚC
Trang 2MỤC LỤC
Loi mó đấu
Chương I Yêu cầu của Còng nghiệp hơá, Hiện đại hơá đát nước vé lực lượng lao động trẻ và vai trò của Đoàn thanh niên trong việc đáp ứng yêu cầu đó.
1.1 Mục tiêu và nội dung cơ bản cùa Công nghiệp hoá, Hiện dai hoá ơ nước ta hiện naV
1.2 Lực lượng lao động trẻ là nhân tố cơ bản đáp ứng những vêu cầu của Còng nghiệp hoá, Hiện đại hoá
1.3 Đoàn thanh niên có vai trò trọng véu trong việc dào tao lực lương lao động tre cho Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá
1.3.1 Vai trò chung của Đoàn thanh niên trong sự nghiệp Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá đất nước
1.3.2 Vai trò của Đoàn thanh niên các trường Đại học, Cao đảng góp phần đào tạo lực lượng lao động trẻ cho Công nghiệp hoá, Hiện dại hoá đất nước
Chương II Thực trạng hoạt động của Đoàn thanh niên trong việc góp phần đào tạo lực lượng lao động trẻ cho Còng nghiệp hoá, Hiện đại hoá đát nước.
2.1 Thực trạng hoạt động cua đoàn thanh nièn trong việc góp phán đào tạo lực lượng lao động trẻ cho Công nghiệp hoá , Hiện đại hoá.2.2 Thực trạng hoạt động của đoàn thanh niên các trường Đại học, Cao đấng trong việc đào tạo lực lượng lao động trê cho Công nghiệp hoá , Hiện đại hoá
2.3 Những tổn tại cần khắc phục và nguyên nhân của những tổn tại dó
Trang 3Chương III Phương hướng cơ bản và giải pháp chủ yếu phát huy vai trò Đoàn thanh niên các trường Đại học, Cao đẳng góp phần đào tạo lực lượng lao động trẻ đáp ứng yêu cầu cho Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá.
3.1 Phương hướng cơ bàn phát huy vai trò Đoàn thanh niên các trường Đại học, Cao đẳng góp phần đào tạo lực lượng lao động trẻ cho Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá
3.2 Những giải pháp chủ yếu phát huv vai trò Đoàn thanh niên các trường Đại học, Cao đẳng góp phần đào tạo lực lượng lao động trẻ cho Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá
Kết luận
Danh mục các tài liệu tham khảo
Trang 4PHẨN MỚ ĐẤL
1 Tính cấp thiết cùa đề tài:
Sự nshiệp đổi mới toàn diện đất mrớc do Đàng còn2 sải, 'iệt Nam khới xướng và lãnh đạo đã dem lại những thành tựu to lỏn ưa Cách mạng nước ta bước san.fi thời kỹ phát triết! mới - Thời kv áy
mạnh Công nghiệp hoá Hiện đại hoá đất nước Đại hội lán thứ 'III
cùa Đảng dã đề ra mục tiêu phấn đấu đến năm 2020 dưa nưó'e Li cư bàn thành một nước công nghiệp có cơ sờ vật chất kỹ thuật hiện Cạicó
cơ cấu kinh tế hop lý và quan hê sản xuất tiến bộ Đê thưc hién uhrm mục tiêu đó, chúng ta phải biết tranh thú thời cơ và những thuẬrúợi vòn có, phát huy mọi nguồn lực, đặc biệt là nguồn lực con người - ếu
tố cơ bán, đảm bảo sự phát triển nền kinh tế cùa đất nước nhanh và ền vữnc Do đó với trách nhiệm của mình, tôi chọn vấn đề "Vai tiò ùa đoàn thanh niên trong việc dào tạo lực ỉượruí lao động tre Cu sự nghiệp Công nghiệp hoá , Hiện đại hoá đất nước." dê viết luận vánối nghiệp
2 Mục đích của luận ván:
Mục đích cứa luận văn là vạch rõ những căn cứ khoa học về/ai trò cùa Đoàn thanh niên trong việc đào tạo lực lượng lao động trẻ ho Công nghiệp hoá Hiện đại hoá đất nước và đề xuất những gia; páp thực tiễn thực hiện vai trò đó
3 Đê đạt được mục tiêu trèn luận văn có nhièm vụ:
Phàn tích, luận giải làm rõ vị trí trọng yêu của lực lưọìig ao động trệ đối với Công nghiệp hoá Hiện đại hoá dàt nước
Luận chứng về vai trò của Đoàn thanh niên trong việc đioạo lực lượng lao động trẻ cho Công nghiệp hoá Hiện đại hoá và dáihúá thực trạng hoạt động Đoàn thanh niên trong vàn dé này
Trang 5Để xuất phươrts hướnc cơ bán và giải pháp chủ yếu phát huy vai trò của Đoàn thanh niên trong đào tạo lực lượng lao độnc trẻ cho Công nghiệp hoá Hiện đại hoá.
4 Đòi tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn:
Vai trò của Đoàn thanh niên trong việc đào tạo Lực lượng lao động trẻ cho Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá là một vấn đề lớn trên nhiều bình diện Trong giới hạn cho phép luận văn chỉ tập trung nshiên cứu: Vai trò của Đoàn thanh niên các trường Đại học và Cao đáng trên địa bàn Hà Nội trong việc đào tạo lực lượng lao động trẻ cho Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá
5 Phương pháp nghiên cứu:
Đẻ đạt được mục đích, nhiệm vụ của luận văn tác giả sử dụng phương pháp luận khoa học Mác xít và khảo sát tổng kết, khái quát hoá thực tiễn hoạt động của Đoàn thanh niên các trường Đại học và Cao đẳng trên địa bàn Hà Nội để viết luận văn
6 Giá trị khoa học của luận văn:
Đóng góp của luận văn là đưa ra được phương hướng cơ bản và giải pháp chủ yếu có căn cứ khoa học xác đáng, phát huy vai trò của Đoàn thanh nièn trong các trường Đại học, Cao đắng trong việc đào tạo lực lượng lao động trẻ cho Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá đất nước
4
Trang 6PHẨN NỘI DUNG
CHƯƠNG I YÊU CẦU CỦA CÔNG NGHIỆP HOÁ, HIỆN ĐAI HOÁ ĐẤT NƯỚC ĐỐI VỚI Lực LƯỢNG LAO ĐÔNG TRẺ
VÀ VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN TRONG LĨNH
bộ khoa học - công nghệ, tạo ra năng suất lao động xã hội cao” [63 trang 66 J
Từ trước đến nay, Đáng ta dcu quan niệm Công nghiệp hoá hì nhiệm vụ trung tâm của cá thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội và tiến hành Công nghiệp hoá phải theo hướng Hiện đại hoá
Trong bối cảnh kinh tế và khu vực hiện nay Đảng ta đã đề ra quan điểm xây dựng nển kinh tế mờ cả đôi với bên trong và bên ngoài;
đa phương hoá, đa dạng hoá quan hệ dối ngoại trên cơ sờ đôi bèn cùng
có lợi và giữ vững độclập, chủ quyền; thúc đẩy mở cửa, khuyến khích
Trang 7các hình thức họp tác, hèn doanh nhầm thu hút vốn công nghệ mới kinh nghiệm quản lý tiên tiến của nước ngoài.
Đại hội Đảng lần thứ VIII xác định: " Mục tiêu của Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá là xâv dựng nước ta thành một nước còng nghiệp có cơ sớ vật chất - kỹ thuật hiện đại, cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sán xuất tiến bộ, phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, đời sống vật chất và tinh thần cao quốc phòng an ninh vững chắc, dân giần, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh Từ nay đến năm 2020 ra sức phấn đấu đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp" [64 Tr 80]
Đảng ta đã xác định những nội dung cơ bản của Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá trong những năm còn lại của thập kỷ 90 Trong đó, đặc biệt coi trọng Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn Nước ta là một nước nông nghiệp với khoáng 80% dân cư đang sinh sống ờ nông thôn, dang cung cấp nguồn nhân lực chủ yếu cho mọi lĩnh vực hoạt động của đời sống xã hội, cung cấp nguyên vật liệu, động thực vật cho công nghiệp chế biến nông sản, cung cấp lương thực, thực phẩm cho đời sống xã hội, đảm bảo thị trường rộng lớn cho việc tiêu thụ hàng hoá và sản phẩm cho công nghiệp Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn là một chủ trương chiến lược của Đảng và nhà nước ta nhằm thúc đẩy nền kinh tế phát triển trên cơ sờ phát triển toàn diện nông - lâm - ngư nghiệp gắn với công nghiệp chế biến nông - lâm thuỷ sản; tạo việc làm, tang thu nhập cho nông dân; tạo tiền đề vững chắc để giài quyết có hiệu qùa những vấn đề chính trị,
xã hội của đất nước, dưa nông nghiệp nông thồn nước ta tiến lên văn minh, hiện đại
Đê thực hiện có kết quả Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá với những mục tiêu và nội dung cơ bản nêu trèn cần thiết phải có nguồn nhàn lực tương xứng, đáp ứng nhu cầu cấp thiết trước mắt và dám báo
6
Trang 8cho sự phát triến bén vững, làu dài Nguồn nhân lực đó phai có chất lượng về mọi trình độ từ công nhân, kỹ thuật lành nghé đốn kỹ sư thiết
kế chế tạo, quản lý chù chốt Nguồn nhân lực này phai đu về số luợng, cao về chất lượng, đồng bộ trong cơ câu ngành nghê và có ty lẹ phu hợp với quan hệ cung - cầu cứa mỗi loại, ớ mỗi vùng m.ién và trên ca nước
Yếu tố quyết định thành công của sự phát triển cua mỏi quốc gia vùng lãnh thổ, không phai là nguồn vốn, còng nghẹ, tài nguvén thiên nhiên mà cơ bán nhất là nguồn nhàn lực Vậv quan niệm thè nào
về nguồn nhân lực? Theo nghĩa rộng, nguồn nhàn lực là nguổn lực con người, bao gồm sức mạnh cứa thể chất trí tuệ và sự tương tác giữa các cá nhân trong một cộng đổng xã hội, một quốc gia được đem ra hoặc có khả năng đem ra sử dụng vào những công việc hữu ích Theo nghĩa hẹp hơn - nghĩa là được sử dụng đê nghiên cứu trong luận ván này thì “ Nguồn nhân lực của một quốc gia là bộ phạn dàn số trong độ tuổi quv định có khả năng tham gia lao động” [ 10 Tr 961
Các nhân tố cấu thành nguồn lực có tác dụng thúc dáv phát triển kinh tế xã hộinói chung, công nghiệp hoá, hiện đại hoá nói riêng bao gồm: Nguồn nhân lực, nguồn tài nguyên thiên nhiên, nguồn vốn khoa học - công nghệ .v.v Song cá về phương tiện lv luận và thực tiễn dè LI khẳng định nguồn nhân lực là nhân tố cơ ban giữ vai trò quyết định dối với sự phát triển đó Vì, nguồn nhân lực giữ vai trò quvết dinh trong việc khai thác, sử dụng, tái tạo và phát triển có hiệu quả các nguồn lực khác Do đó, nếu không dựa trên sự phát triển cao của nguồn nhàn lực
về thể chất, trình độ trí tuệ chất xám, trình độ chuyên môn, kv thuật nghiệp vụ, năng lực và kinh nghiệm quán lv lòng sav mè, nhiệt tình đối với công việc ¥,¥ thì không thể sư dung hợp lý có hiệu quá các nguồn lực khác Thậm chí làm thất thoát, lãng phí và huv hoại tất ca các nguồn lực đã có
7
Trang 9Thật vạy, áo tác độnII Iitạnh mõ cua cách mang khoa học - công nghệ, cách mạng xanh, cách mang về thòng tin và xu thế khu vực hoá, toàn cầu hoấ đã làm cho sựkếthợp cua bốn nhân tố chủ vếu của nguồn lực phát triển cỏ sự thav đổi theo hướng nguon lực con người trớ thành nhân tô' cơ bản quyết định Điêu đó dược biểu hiện rõ nét nhất ở chồ nếu có nguồn nhân lực tốt thì việc khai thác, sử dụng, các nguồn lực khác đạt hiệu quà ngày càng cao và trong giá trị hàng hoá, dịch vụ do quá trình Công nghiệp hoá, Hiện dại hoá tạo ra, hàm lượng "‘chất xám''
tý trọng ngàv càng lớn
ỨNG NHỮNG YÊU CẨL CHA CÔNG NGHIÊP HOA, HIẼN ĐAI HOẢ
Trong các nghiên cứu về dân số và lao động thường phân chia nguồn lao động hoặc lực lượng lao dông theo độ tuổi và hình thành các khái niệm về nguồn lao động trẻ hoặc lực lượng lao động trẻ Khái niệm này chưa được thống nhất chung cho tất cả các công trình nghiên cứu.
Theo quan niêm của các tác giá Chung Á và Vũ Thị Mỹ Hạnh thì độ tuổi lao dộng kv thuật tre É dưới 40: tài liệu về dự báo dân số, học sinh đến trường và lực lượng lao dộng Việt Nam 1990 - 2020 phân loại lực lượng theo ba nhóm:
+ Nhóm thứ nhất: Gọi là lực lượng lao động trẻ gồm những người từ 13 đến 24 tuổi
+ Nhóm thứ hai: Gọi là lực lượng lao động trung niên gồm những người từ 25 đến 59 tuổi
+ Nhóm thứ ba: Gọi là lực lượng lao động cao tuổi gồm những người từ 60 tuổi trờ lên
8
Trang 10Cũng có tài liệu cho ràn2 lực lượng lao dòng trê bao còm những người lao dộng, dưới 30 tubhtừ IX dén 30) Xét vể 2Ỏ C độ đào tạo thì khái niệm lao dộng tre duực lính tù' 16 |len 30 tuổi là hợp lv nhàt vì dâv là độ tuổi học sinh dược dào tạo 0 các trườn2 chuven nghiệp (từ 1 3 tuổi) và tốt nshiệp Đại học (khoán2 32 đèn 23 tuổi) sau 1-3 nam cỏn2
tác sau khi tốt nghiệp tron2 độ tuổi dưới 30 Vẽ mặt tàm sinh lý thì dày cũng là giai đoạn phát triển và trứơpg thành vé các dặc trưng tàm sinh
lý và thế lưc Đâv cũng là lứa tuồi khá phù hợp với lứa tuổi thanh niên tham gia sinh hoạt Đoàn (từ 15 đến 18 tuổi) và theo đúng độ tuổi qưv định trong Lưât Lao Động (từ 16 đèn 60-65 tuổi)
Lực lượng lao động tre ờ nước ỉa chiếm ty lệ lớn trong toàn bộ lực lượng lao động đất nước (30-55V ) đã, dang và sẽ đóng góp vai trò quan trọng trong sự nghiệp Còng nghiệp hoá Hiện dại hoá dat nước Theo dự báo tổng số lực lượng lao dọng Việt Nam từ 2000 - 2005 theo phương án I
: Số tăng lực lượng lao dộng trẻ 1.302.064 1.213.100 !
Theo phương án II, dự báo tỏng lực lượng lao dòng Việt Nam từ
Trang 11Cà hai phương án dư háo riêng vé lu'c lượng lao động trc có tăng lẽn nhưng số liệu dự báo không có sự khác hiệt nhau nhiều Hơn nữa lực lượng lao dộng chiếm từ 28-30% dán số và 49% lực lượng lao dộng xã hội là thanh niên, luôn giữ vai trò là lực lượng lao động nòng cốt, là nguồn lực di tiên phong trong sụ" nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoa.
Bước vào thời kỳ mới thanh men càng có vai trò quan trọng hơn bao giò' hết là lực lượng được tiếp cận với kiến thức khoa học hiện đại, công nghệ tiên tiến và có sực mạnh, thanh niên là nguồn lực rất quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của đất nước, tại Hội nghị Ban Chấp Hành Trung Ưng Đảng lần thứ 4 (Khoá VIII) đồng chí Tổng bí thư Đỗ Mười đã nói: “ Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nước bước vào thế ký 21 có vị trí xứng đáng trong cộng đồng thế giới hay không, cách mạng Việt Nam có từng bước theo con đưòng XHCN hay không phẩn ỉơn íuv thuộc vào lực lượng thanh niên"
Đứng trước yêu cầu to lớn cùa sự nghiệp Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá đất nước, đứng trước điểu kiện mới dầv thách thức của kinh tế thị trường và xu hướng hội nhập quốc tế, thanh niên có khả năng phấn dấu để đáp ứng những dòi hỏi khách quan đó Hiện nay, phổ biến trong thanh niên dang có ý thức học tập, nâng cao trình độ học vấn và tay nghề, rèn luyện bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ, gắn liền với tri thức khoa học và công nghệ mới để có học vấn cao, có tài năng, có
uy tín và khả năng thích ứng với yêu cầu của sư phát triển xã hội, thời đại Đó là các còng trình Nghiên cứu khoa học và giải pháp sáng tạo
kỹ thuật của tuổi trẻ ca nước trèn nhiều lĩnh vực thè hiện tài năng và ý chí tự lực tự cường của thanh niên Đã có nhiều tâm gương sáng, nhiều tài năng trẻ xuất hiện trong các lĩnh vực khoa học - công nghệ, văn hoá
10
Trang 12nghẹ thuâr-t an ninh quỏc phònu trưlg -an \uấ! kinh doanh lam giàu cho bán thán, gia dinh và cho xã hội.
Lực lượn2 lao dộng tre o' trong hàu ỉlẽt các khu vục déu thế hiện
là lực lượn 2 lao động có đáy du kha nãng, ti em nân 2 đáp ứng véu cụtt
to lớn của Còng nghiệp hoá, Hiện dai lìoá
Theo điều tra về lao dội’.2 va việc làm năm 1996 của Bộ Lao Động và Thương Binh Xã Hội và Tổng Cục Thống Kè cho thàv: Ca nước có 10.540.930 lao dông là cán bộ công nhàn viên chức thuộc các thành phán kinh tế các ngành san xuất còng nghiệp, xàv dưng, giao thông vận tài bưu chính viễn thông, dịch vụ còng cộng khác chiếm 29,38% lực lượng lao động thường xuyên hoạt động kinh tế chiếm 13.74% dân số Trong đó lực lượng lao dộng tre là 3.526.305 bang 33,45% so với tổng số lực lượng lao dộng tham gia hoạt động kinh tế
từ đủ 15 tuổi trờ lèn (Thực trạng LĐVL VX/1977)
Đứng trước đòi hỏi của thời kỳ Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá
và thử thách của cơ chế thị trường, lực lượng thanh niên công nhàn viên chức đã không ngừng chạy dua với thời gian, tích cực tự giác học tập, nâng cao trình độ nhanh chóng nam bất công nghệ mới, kỹ thuật hiện đại, rèn luvộn nàng cao tay nghe để có đủ khá năng quàn lý và sán xuất ra những san phẩm cổ chai lượng cao, kiểu dáng dẹp giá thành hạ đáp ứng nhu cầu thị trường
Trong quá trình học tập rèn luvện đó, một đội ngữ công nhàn, lao động trẻ có kiến thức Khoa học kỹ thuật có năng lực quản lv có tay nghề giỏi đã hình thành và trường thành nhanh chóng Đặc biệt trong các ngành nghề: mũi nhọn như: Dầu khí, Bưư chính viễn thòng, Điện tử, Tin học Hàng không, Hàng hai Xây dưng và ngành mav xuất khẩu thanh niên dang phát huy mạnh mẽ và giữ vai trò nòng cọt 5 năm thực hiện phong trào CKT dã cỏ 21.900 thanh niên dược nàng
Trang 13bậc, 18.000 thanh niên trớ thành những nhà quán lý giỏi, 31.000 sáng kiên cái tiến do thanh niên đé xuảt làm lợi hàng tràm tv dồng.
Thanh niên nông thôn chiên 79.2% trong thanh niên cá nước, chiếm 67.7% lực lượng lao động trong nòng nghiệp và là lực lượng quan trọng trong sự nghiệp phát triển nòng thôn và xàv dựng nông thòn mới Đáng chú ý là tý lệ thanh niên an tâm ờ lại nông thôn sản xuất phát triển kinh tế ngàv càng cao, cuộc điều tra năm 1989 chì có
26,7% an tâm ờ lại nông thôn san xuất, năm 1990 tv lệ nàv là 31,2%
năm 1994 trong 18 nghề để thanh niên nông thôn chọn thì đã có 31.4% thanh niên chọn nghề sản xuất nông nghiệp (Cao nhất trong 18 nghề) trong khi đó nghề công nhân xí nghiệp chỉ có 20%, viên chức nhà nước 21,9%, giáo viên 15,2$
Thanh niên các lực lượng vũ trang (gốm quân đội và công an) chiếm tỷ lệ cao trong tổng số cán bộ, chiến sỹ toàn lực lượng Thanh niên trong quàn đôi chiếm 64% tổng số quân nhàn, trong đó ở các đơn
vị làm nhiệm vụ huấn luvện, sán sàng chiến đấu thanh niên chiếm tỷ lệ rất cao, có nơi chiếm 80% nhiều dại đội 100% là đoàn viên, thanh niên Những nàm gần đây số lượng sỹ quan trẻ có chiều hướng tăng lên rõ rẹt Sỹ quan ớ độ tuổi thanh niên trong quân đội là 61%, trong
công an là 63,88% tổng sò sỹ quan Đặc biệt ờ những nơi khó khăn
gian khổ thanh niên các lực lượng vũ trang vàn luôn là lực lượng xung kích cách mạng di dầu trong mọi nhiệm vụ dược giao
Thanh niên, học sinh, sinh viên là lực lượng chủ yếu bổ sung cho đội ngũ tri thức và là nguổn lực quan trọng trong sự nghiệp Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá đất nước Theo số liệu thống kê của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo năm 1997-1998 cà nước có 21.919.000 học sinh, sinh viên bước vào năm học mới Trong dó thanh niên, học sinh, sinh viên
có 2.824.128 người, tại hội nghị bàn về công tác sinh viên các trường Đại học, Cao đắng (tháng 3/1996) khăng định niền tin đối với Đảng và
Trang 14sự nghiệp đổi mới do Đang khôi xướng \ à lãnh dao ngày càng dược củng cố vững chác Học sinh, sinh viên ngàv càng quan tâm dên thòi cuộc Đa sô học sinh, sinh vièn van giữ dược phong cách ban sác truyén thông văn hoá dàn tộc có lối sông lành manh, không đê ké xấu lợi dụng, kích dộng; gãv mát ổn dinh chính trị xã hội Thưc tế cho thấy ngàv càng nhicu hoạt dộng cua thanh men học sinh, sinh \'iên dã di đầu thực hiện các chú trương dinh hướng lớn cua Đang nhu': Tuần hành ưng hộ nghị định 87/Cp cua Chính phu Phòng chông HIV/AIDS, Bảo vệ môi trường, Hiến máu nhân đạo Các phong trào học thèm ngoại ngữ, tin học trong sinh viên dược phát triển mạnh mẽ có tới 600
sỏ sinh viên tham gia Những năm cuối khoá có 80-90% sinh viên học thèm nghề
- Trí thức nói chung, thanh niên trí thức nói riêng là vốn quý của đất nước, là lực lượng tiêu biếu cho trình độ trí tuệ của Đáng nhà nước
và dân tộc Không có trí thức, không có người tàj gioi thì không thế tiến hành Công nghiệp hoá, Hiện dại hoá đất nước, không thể xâv dựng thành công chủ nghĩa xã hội được ITianh niên tri thức là nguồn
bổ xung quan trọng và là nguồn lực trí tuệ cao với tư cách là lực lượng chứa đựng nhiều tiềm năng trí tuệ mà đất nước cán đến cho sự nghiệp Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá đất nước, tạo dà đang và sẽ là động lực quan trọng góp phần cho sự nghiệp Công nghiẹp hoá Hiện đại hoá đất nước thành công Thanh niên trí thức hiện có 209.500 người chiêm tý
lệ 1,05% trong tổng sô thanh nièn, chiếm 25% trong lực lượng tri thức
cá nước ịcác số liệu nàv được trích từ Tông luân tình hình Thanh niên Việt Nam , viện nghiên cứu thanh niên |
Trí thức nói chung và trí thức trẻ nói rieng trong lĩnh vực khoa học tự nhiên là 25.548 người, trong dó cỏ 20.133 người dược dào tạo trong nước, 5.115 người đào tạo ờ nước ngoài chiêm 21,2%: tổng sò người tốt nghiệp Đại học Trí thức trong lĩnh vực khoa học xã hội và
Trang 15nhân ván có khoang trên 188.000 người Ngoài ra, trí thức vãn nghệ
sỹ, tri thức trong các lĩnh vực quan lý lãnh đạo trí thức trong các lực lượng vũ trang nhân dãn và trí thức là người Việt Nam ở nước ngoài cũng chiếm một tý lệ đáng kè trong trí thức nói chung và trí thức trẻ nói riêng
1.3 ĐOẢN THANH NIÊN c ỏ VAI TRÒ TRONG YẾU TRONG VIÊC ĐẢO TAO LƯC LƯƠNG LAO ĐỎNG TRẺ CHO CỐNG NGH1ÊP HOẢ, HIÊN ĐAI HOA
1.3.1 Vai trò chung của Đoàn thanh niên trong sư nghiệp Còng nghỉẽp hoá, Hiên đai hoá đất nuởc.
Là một tổ chức chính trị - xã hội của tầng lớp thanh niên tiên tiến, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh hoạt động chủ yếu thông qua việc tổ chức các phong trào hành động Cách mạng, với các đặc trưng chủ yếu sau:
- Đó là hoạt dộng tự giác, chứ không phải là tự phát
- Đó là hoạt động định hướng mà ở đây chính là hướng vào hiện thực hoá lý tưởng Xã hội chủ nghĩa
- Đó là hoạt dộng dược soi sáng với lv luận cách mạng khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tướng Hồ Chí Minh
- Đó là hoạt động của thanh niên, do thanh niên, đáp ứng những nhu cầu hợp lý và lợi ích chính đáng của tuổi trẻ
Với cách quan niệm như trên thì mọi hoạt động của tổ chức Đoàn trong thời gian qua đều hướng tới việc hình thành và phát triển nguồn nhân lực trẻ cho đất nước, Tuv nhiên, để vấn đề được tập trung, luận văn này chỉ phân tích những hoạt động có liên quan trực tiếp đến việc tạo nguồn lao động trẻ có chất lượng (chất xám và tav nghề) hướng vào mục tiêu Công nghiệp hoá, Hiện đai hoá đất nước
- Hoạt động sáng tạo KH-KT-CN
14
Trang 16- Hoạt dộng đào tạo nghe - hướng nghiệp.
- Hoạt độn2 tham gia các chương trình phát trión KT-XH
- Hoạt động tạo mòi trườn2, đieu kiện địch chuyến nguồnlao động, nghè nghiệp
- Một số hoạt độn2 văn hoá - xã hội
Nhận thức rõ vai trò trách nhiệm của mình, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh khôn2 chỉ tổ chức và giáo dục đoàn viên thanh niên về tư tưởng và chính trị, không chỉ tổ chức các hoạt động phong trào mà còn chú trọng đề cao giáo dục nâng cao trình độ, nãng lực, các hoat động sáng tao nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ là nội dung là hình thức hoạt động rất phong phú của Đoàn Trí thòng minh sáng tạo là thành tựu khoa học và công nghệ đã đưa lớp lóp thanh niên Việt Nam làm nên “ Chín năm là một Điện Biên", “ Xé dọc Trường Sơn'đi cứu nước", “ Đàu Đáng cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên” và chính khoa học kỹ thuật và sáng tạo đã giúp thanh niên Việt Nam biết “Lấy vếu thắng mạnh, lấy ít địch nhiều" Ngàv nav, sức trẻ đang được động viên góp sức mình vào sự nghiệp đổi mới đất nước, đó chính là điểu kiện thuận lợi để Đoàn ta đổi mới chính mình
Đề cập đến phong trào lao động sáng tạo, phát triển khoa học và cồng nghệ trong thanh niên cũng chính là thanh niên góp phần phát triển nền táng Công nghiệp hoá, Hiện dại hoá nàng cao dàn trí, chòng tụt hậu trong thanh niên Đó chính là quá trình đổi mỏi nội dung, hình thức hoạt động của Đoàn, đào tạo một lớp thanh niên bổ xung, nguồn nhân lực trẻ cho sự nghiệp dân giần, nước mạnh, xã hội công bằng văn minh
1.3.2 Vai trò trưc tiếp của Đoàn thanh niên các trường Đai hoc, Cao đáng trong viêc đào tao lưc lương lao đỏng trẻ cho Cống nghiệp hoa, Hỉén đai hoá đất nước.
lõ
Trang 17Đối với nước ta, nguồn nhân lực được coi là nguổn lực cơ bán nhất để thực hiện Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá Giáo dục, đào tạo là khâu quvết định chăm lo cho con người hình thành trí tuệ, kiến thức, phương pháp, lao độns, đạo đức, văn hoá thê thao Dana ta đặt máo dục đào tạo ỏ' vị trí "Quốc sách hàng đáu" Điều này khắng định vai trò quan trọng quyết định phát triển giáo dục đào tạo trong việc hình thành phát triển nguồn nhân lực cho Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá đất nước.
Cũng như bất cứ một quốc gia nào trên thế giới, hệ thống giáo dục đào tạo với các loại hình giáo dục đại học và chuyên nghiệp là nguồn chủ yếu cung cấp đội ngũ lực lượng lao động trẻ cho các nhu cầu nhân lực lao động kỹ thuật ngoài xã hội với nhiều bậc trình độ đào tạo và nghề nghiệp khác nhau Phần lớn các học sinh, sinh viên các trường chuyên nghiệp và Đại học ớ độ tuổi 16 đến 25 và số lượng học sinh, sinh viên tốt nghiệp các loại hình đào tạo hàng năm là nguổn cung cấp chủ yếu cho đội ngũ lao động kỹ thuật trẻ cho các ngành kinh tế dịch vụ của đất nước
Đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ lao động kỹ thuật cho đất nước nói chung và đội ngũ lao động trẻ nói riêng là một nhiệm vụ quan trọng cùa các ngành các cấp và của toàn dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Trong công tác này Ngành giáo dục - Đào tạo và Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh có vai trò và vị trí quan trọng Theo chức năng và nhiệm vụ nhà nước giao, ngành giáo dục - đào tạo có nhiệm
vụ tổ chức chì đạo và quản lv toàn bộ các hoạt dộng giáo dục trên toàn quốc theo khu vực lãnh thổ hành chính (địa phương) và các ngành kinh tế kỹ thuật Ngành giáo dục đào tạo trực tiếp tổ chức, chỉ đạo và quản lý các cơ sớ giáo dục đào tạo từ tiểu học, trung học đến đại học trong hệ thống giáo dục quốc dân bao gồm nhiều loại hình trường phổ thông, chuyên nghiệp, cao đẳng và Đại học cùng các cơ quan nghiên
16
Trang 18cứu chuyện ngành như viện nghiên cứu pháit triểrt giáo dục viện khoa học giáo dục Các cơ sớ íỊÌáo dục đào tao ơ các cấp đặc biệt là bạc Trung học và Đại học là cơ sơ chu \ cu cu tũscấp nguồn nhãn lực lao động kỹ thuật trẻ (18 - 25 tuổi) chơ hè thòng các cơ quan quan lý nhà nước (viên chức nhà nước) cho các doanh nghiệp (Nhà nước, tư nhàn, hên doanh) và kinh tế hộ gia dltử cùng các nhu cầu nhân lực khácngoài xã hội như: xuất kháu laa tỉòrts
Đội ngũ nhan lực lao độn £ kv thuật tre đại da sỏ là mới Lốt nghiệp các loại hình đào tạo ỏ' các trườntĩ chuvên nghiệp hoặc Đại học Cao đẳng do đó chất lượng dội ngũ này phụ thuộc chủ vếu vào chất lượng và hiệu quả của công tác giáo dục đào tạo trong nhà trường Việc nâng cao chất lượng đào tạo trong nhà trường, đám báo sự thích ứng nhanh của người mới tốt nghiệp đôi với nhu cầu đa dạng và ngàv càng nâng cao cúa thị trường lao dộng Gắn đào tạo với việc làm llt một công việc cấp bách trong quá trình đổi mới giáo dục - đào tạo nhàn lực lao động kỹ thuật của nước ta trong giai doạn hiện nay dế làm được việc đó ngành giáo dục - dao lao cần có sự cộng tác và phối hợp chặt chẽ của Đoàn thanh mèn Cọng sản Hổ Chí Minh với tư cách
là một tổ chức chính trị - xã hội đỏng dao tập hợp các tầng lớp thanh niên trong nhà nước cũng như trong nhà trường phấn dấu vì sự nghiệp Công nghiệp hoá Hiện đại họa của đất nước Đoàn thanh niên Cộng sán Hồ Chí Minh có vai trò to lớn trong sự nghiệp giáo dục lý tướng và nhân cách người thanh niên của đất nước trong thời đại mới, nâng cao chất lượng giảng dậy, học tập trong nhà trường tổ chức các hoạt động văn hoá - xã hội thể dục - thể thao nhăm nàng cao chất lượng cuộc sông, mớ rộng mỏi quan hệ giao lưu giữa các bạn tre trong và ngoài nhà trường, xày dựng nếp sòng \ăn minh trong học sinh và sinh viên Thực tiễn những năm gần đày Đoàn Hội đã từng bước thể hiện rỏ vai trò của mình trong trường là một tò chức chính trị xã hội của sinh viên
Trang 19Việt Nam là nhịp câu cắn bó ciữa sinh viên với Đáne, Nhà nước, Ban ciáni hiệu là một lực krợnc ciáo dục quan trọnc tronc nhà trườnc Thònc qua các hoạt độnc tuvén truvền ciáo dục, hỗ trợ sinh viên tronc học tạp, nchiên cứu khoa học, trong đời sống sinh hoạt, các hoạt độnc
xã hội văn hoá văn nghệ, thể dục thể thao Đoàn Hội sinh viên đã góp phần bồi dưỡng lóp sinh viên mới thông minh, năng động, sáng tạo, gián mơ ước hoài bcão đáp ứng vêu cáu ngày càng cao của sư nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc
18
Trang 20CHƯƠNG II THỤC TRANG HOẠT ĐỘNG CÙA ĐOÀN THANH NIÊN TRONG VIỆC ĐÀO TAO LỤC LƯƠNG LAO ĐỘNG TRE CHO CÔNG NGHIỆP HOÁ, HIÊN ĐAI HOÁ ĐẤT NƯỚC.
2.1 THƯC TRANG HOAT ĐÔNG CỨA ĐOẢN THANH MÊN TRONG VIẼC GÓP PHẨN ĐẢO TAO Lưc LƯƠNG LAO ĐỔNG TRẺ CHO CỒNG NGHIẺP HOẢ , HIÊN ĐAI HOẢ
Từ trước, ý thức rõ trách nhiệm cũng như vai trò vị trí của tuồi trẻ Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và các tổ chức thanh mèn
đã có nhiều phương thức hoạt động thích họp góp phần thực hiện thắng lợi những nhiệm vụ lịch sử Cách mạng giao phó Đặc biệt trong sự nghiệp đổi mới toàn diện tình hình kinh tế xã hội của đất nước nhiêu phương thức vẫn phát huy tác dụng mang ỉại hiệu quá thiết thực trén nhiều mặt trong đó việc góp phần tạo nguồn nhân lực trẻ đáp ứng cho Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá đất nước đó là:
a Hoạt động sáng tạo khoa học - kỹ thuật - công nghệ:
* Đây là một hoạt động mang tính truyền thống của tổ chức Đoàn trên cơ sở tiếp thu kinh nghiệm của các nước XHCN trước đây
và được vận dụng phù họp với hoàn cảnh Việt Nam, có thể kế ra;
- Phong trào “Xung phong tình nguvện vượt mức kê hoạch 5