AXIT CACBOXYLIC 2 tiet(11T1 tiet 3,4 thu 3 ngay 13.1; 11T2 tiet 3,4 ngay 15.1)

Axit cacboxylic là hợp chất hữu cơ mà phân tử có nhóm cacboxyl -COOH liên kết trực tiếp với nguyên tử cacbon hoặc nguyên tử H... Danh pháp.IUPAC: axit cacboxylic mạch hở: axit+tên hiđr

(2 tiết)

I Định nghĩa-Phân loại-Danh pháp.

II Cấu trúc và tính chất vật lí.

III Tính chất hoá học.

IV Điều chế và ứng dụng.

I Định nghĩa-Phân loại-Danh pháp.

II.1 Định nghĩa.

Axit cacboxylic là hợp chất hữu cơ mà phân

tử có nhóm cacboxyl (-COOH) liên kết trực tiếp với nguyên tử cacbon hoặc nguyên tử H

2 Phân loại

Axit no, mạch hở, đơn chức: CnH2n+1COOH (HCOOH,

CH3COOH…)

Axit không no: CH2=CH-COOH ; CH≡C-COOH…

Axit thơm: C6H5COOH…

Axit đa chức: HOOC-COOH, HOOCCH2COOH…

3 Danh pháp.

IUPAC: axit cacboxylic mạch hở:

axit+tên hiđrocacbon tương ứng+oic.

Thường: liên quan đến nguồn gốc tìm

ra chúng

Axit bezoic

Axit metanoic Axit etanoic Axit propanoic Axit 2-metylpropanoic Axit pentanoic

Axit propenoic Axit 2-metylpropenoic Axit etan®ioic

Axit benzoic

Tên 1 số axit thường gặp

II Cấu trúc và tính chất vật lí.

1 Cấu trúc

2 Nguyên tử H của nhóm –OH trở nên linh

động hơn ở nhóm –OH ancol, phenol.

3 Phản ứng của nhóm >C=O axit cũng không

còn giống như của nhóm >C=O đ xeton.

R – C

O – H O

2 Tính chất vật lí.

cùng số nguyên tử C.

tan trong nước giảm.

KIỂM TRA BÀI CŨ

Kiểm tra tên gọi của các ax hay gặp

Viết CTCT, gọi tên các ax có CTPT

C4H6O4, C5H8O4 , C4H6O2

Viết PTHH của ax CH3COOH; ax

 Na; Ca, KOH, Ca(OH)2; Mg; Zn; CaCO3, Na2CO3

1 Tính axit và ảnh hưởng của nhóm thế.

HCOOH là axit mạnh nhất

1 Tính axit và ảnh hưởng của nhóm thế.

2 Phản ứng với ancol (phản ứng este hoá).

R-C-OH + H-OR’ R-C-OR’ + H 2 O

Viết PTHH của ax C2H5COOH; ax

tác H2SO4đ.

4 Phản ứng cộng vào gốc không no.

IV Điều chế và ứng dụng.

1. Điều chế

a,Trong phòng thí nghiệm

Ôxi hoá anđehit:

CH3CH=O + 1/2O2 CH3COOH

C6H5-CH3 1)+KMnO4 2)+H3O + C6H5-COOH

H2O, t 0

xt, t 0

CH 3 CH=O + 1/2O 2 CH 3 COOH

Men dấm 25-300C

xt, t0

2 ứng dụng

Axit axetic:

Điều chế axit cloaxetic.

Điều chế muối axetat của nhôm, crôm, sắt…

Điều chế 1 số este, xenlulozơ axetat…

2 ứng dụng

 Các axit khác:

 Các axit béo như panmitic (n-C 15 H 31 COOH), axit stearic (n-C 17 H 35 COOH)…: chế tạo xà phòng.

 Axit bezoic: tổng hợp phẩm nhuộm, nông dược…

 Axit salixylic: chế biến thuốc cảm, thuốc xoa bóp giảm đau…

 Axit đicacboxylic: sản xuất poliamit, polieste để chế tạo

tơ sợi tổng hợp.