Can thiệp Dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con ở trẻ dưới 18 tháng tuổi được làm xét nghiệm PCR tại 29 tỉnh

Hội nghị Khoa học Quốc gia về Phòng, chống HIV/AIDS lần thứ VI Điều trị ARV cho mẹ khi chuyển dạ và ARV cho con ngay sau khi sinh Điều trị ARV cho mẹ khi chuyển dạ và ARV cho con ngay

Trang 1

HỘI NGHỊ

KHOA HỌC QUỐC GIA VỀ PHÒNG, CHỐNG HIV/AIDS LẦN THỨ VI

Can thiệp Dự phòng lây truyền HIV từ

mẹ sang con ở trẻ dưới 18 tháng tuổi được làm xét nghiệm PCR tại 29 tỉnh,

2010- 2012

TS.BS Cao Thị Thanh Thủy

Sáng kiến Tiếp cận Y tế Clinton, Việt Nam,

Trang 2

Nội dung

1 Đặt vấn đề

2 Mục tiêu nghiên cứu

3 Đối tượng & Phương pháp nghiên cứu

4 Kết quả & Bàn Luận

5 Kết luận

6 Khuyến nghị

Trang 3

Hội nghị Khoa học Quốc gia về Phòng, chống HIV/AIDS lần thứ VI

Đặt vấn đề

Tình hình PLTMC và nhiễm HIV ở trẻ em

trên thế giới và Việt Nam

• 90% trẻ nhiễm HIV là do lây truyền HIV từ mẹ sang con

• Báo cáo UNAIDS 3/20151:

– 73% (68- 79%) PNMT nhiễm HIV được điều trị PLTMC bằng ARV năm 2014

– Số nhiễm HIV mới ở trẻ em giảm 58% năm 2014 (220.000 trẻ) so với năm

2000 (520.000 trẻ nhiễm HIV)

• Việt Nam 7/2014: 5.779 trẻ em sống chung với HIV

1.UNAIDS 2014 Global statistics 2015 2 Bộ Y tế Báo cáo VAAC 2014

Trang 4

XN HIV cho PNMT và điều trị PLTMC bằng ARV

cho PNMT nhiễm HIV: Có tăng nhưng vẫn còn thấp

Trang 5

Điều trị ARV cho mẹ khi chuyển dạ và

ARV cho con ngay sau khi sinh

Điều trị ARV cho mẹ khi chuyển dạ và

ARV cho con ngay sau khi sinh

Các can thiệp PLTMC tạo sự khác biệt

về tình hình nhiễm HIV ở trẻ em

Điều trị ARV trong thời kỳ cho con bú

và tiếp tục điều trị ARV suốt đời

Điều trị ARV trong thời kỳ cho con bú

và tiếp tục điều trị ARV suốt đời

XN HIV cho PNMT khi mang thai, điều

trị ARV sớm cho PNMT nhiễm HIV

XN HIV cho PNMT khi mang thai, điều

trị ARV sớm cho PNMT nhiễm HIV

Các nghiên cứu, đánh giá về PMTCT trên toàn quốc còn hạn chế

Trang 6

Mục tiêu nghiên cứu

1 Mô tả thực trạng và kết quả sử dụng can thiệp PLTMC

2 Tìm hiểu một số yếu tố ảnh hưởng đến các can thiệp

PLTMC tại 29 tỉnh đại diện cả nước, giai đoạn 2010- 2012.

Trang 7

Đối tượng & Phương pháp nghiên cứu

− Thời gian nghiên cứu: tháng 1/2010- 12/2012

− Đối tượng nghiên cứu:

Nghiên cứu định lượng:

• H ồ sơ bệnh án, Phiếu chuyển PLTMC, sổ quản lý trẻ phơi nhiễm HIV XN PCR từ 1/2010- 12/2012 tại cơ sở CS và ĐT HIV

Nghiên cứu định tính

• Đối tượng được phỏng vấn: Lãnh đạo Trung tâm PC AIDS tỉnh, các cán

bộ y tế của phòng khám ngoại trú, cơ sở sản khoa, người chăm sóc.

• 28 cuộc phỏng vấn sâu và 6 cuộc thảo luận nhóm tại 13 tỉnh đại diện

Trang 8

Đối tượng & Phương pháp nghiên cứu (tiếp)

Thiết kế nghiên cứu

• Nghiên cứu cắt ngang phân tích kết hợp định lượng và định tính,

Cỡ mẫu nghiên cứu: tính theo công thức:

• Ước lượng một tỷ lệ cho điều tra cắt ngang là 3602

• Thực tế có 3665 hồ sơ trẻ dưới 18 tháng được XN PCR

• 29 tỉnh/ thành phố được lựa chọn, trong đó 25 tỉnh được chọn

ngẫu nhiên từ 50 tỉnh có thực hiện chẩn đoán sớm nhiễm HIV và 4 tỉnh/TP trực thuộc trung ương được lựa chọn có chủ đích.

Trang 9

Đối tượng & Phương pháp nghiên cứu (tiếp)

− Thông tin được thu thập theo bộ công cụ thiết kế sẵn

− Phân tích số liệu định lượng sử dụng phần mềm SPSS phiên bản 16.0

− Số liệu định tính được phân tích theo chủ đề bằng phần mềm NVIVO phiên bản 8.0 Phân tích trả lời các câu hỏi về yếu tố

ảnh hưởng đến tình trạng nhiễm HIV, triển khai PLTMC

− Đề cương nghiên cứu được Hội đồng đạo đức, Trường Đại

học Y tế Công cộng Hà Nội thông qua.

Trang 10

Kết quả và bàn luận

Trang 11

Thông tin chung, thông tin chăm sóc sản khoa,

nuôi dưỡng trẻ (n=3665 )

Đặc trưng Tần suất Tỷ lệ (%) Giới

Cách nuôi dưỡng trẻ đến khi XN PCR

Trang 12

Kết quả về thời điểm mẹ được phát hiện nhiễm HIV (n= 3665)

Trang 13

Kết quả can thiệp điều trị PLTMC cho mẹ và con

bằng ARV

15,2% PNMT nhiễm HIV không được

Trang 14

Kết quả can thiệp điều trị PLTMC cho mẹ, cho

con và nuôi dưỡng trẻ (n=3665)

Điều trị PLTMC khi mang thai + DP ARV cho

con + sữa công thức

25 (2,4) 1003 (97,6) 1028

DP ARV cho mẹ khi chuyển dạ + DP ARV

cho con + sữa công thức

30 (5,5) 520 (94,5) 550

Không rõ dự phòng cho mẹ và nuôi dưỡng +

DP ARV cho con

56 (6,5) 808 (93,5) 864

Điều trị PLTMC cho mẹ + Không DP ARV

cho con

4 (6,6) 57 (93,4) 61 Không điều trị PLTMC (cho mẹ, cho con) 120 (45,1) 146 (54,9) 266 Không có thông tin điều trị 72 (34,3) 138 (65,7) 210

Trang 15

Kết quả về tỷ lệ nhiễm HIV chung ở các trẻ

được xét nghiệm PCR (n=3665)

Tỷ lệ nhiễm HIV chung ở các trẻ được xét nghiệm PCR là 8,5% so với Ước tính tỷ lệ lây truyền HIV từ mẹ sang con là 12,5%

Báo cáo GARPR 2015

Tỷ lệ nhiễm HIV chung ở các trẻ được xét nghiệm PCR là 8,5% so với Ước tính tỷ lệ lây truyền HIV từ mẹ sang con là 12,5%

Báo cáo GARPR 2015

Trang 16

Một số yếu tố ảnh hưởng đến

các can thiệp PLTMC

PNMT không được XN HIV hoặc XN HIV muộn

Mẹ nhiễm HIV/con không/ điều trị ARV hoặc dự phòng ARV muộn

PNMT không được XN HIV hoặc XN HIV muộn

Mẹ nhiễm HIV/con không/ điều trị ARV hoặc dự phòng ARV muộn

1 Rào cản về phía người mẹ

2 Rào cản về phía cơ sở cung cấp dịch vụ

3 Rào cản khác về kinh tế, xã hội

1 Rào cản về phía người mẹ

2 Rào cản về phía cơ sở cung cấp dịch vụ

3 Rào cản khác về kinh tế, xã hội

Trang 17

y tế không chi trả

Tất cả PNMT được tư vấn XNHIV, nhưng có một số PNMT không đồng ý vì phải tự trả tiền, bảo hiểm

y tế không chi trả

Bác sĩ sản khoa, 45 T Bác sĩ sản khoa tuyến huyện, 43 T

Trang 18

Một số yếu tố ảnh hưởng đến các can thiệp PLTMC (tiếp)

Em sinh cháu được 10 tháng

thì em mới được phát hiện ra

Em sinh cháu được 10 tháng

thì em mới được phát hiện ra

• Rào cản về phía cơ sở cung cấp dịch vụ:

– Độ bao phủ dịch vụ PLTMC hnaj chế, tập trung tại vùng dịch cao, dự án, tuyến trên

– Bảo hiểm y tế không chi trả tiền XN HIV cho PNMT,…

Ở vùng sâu vùng xa thì bà mẹ đẻ

tại nhà, đẻ tại trạm xá và thậm

chí đẻ ở y tế tuyến huyện không

có XN HIV trước khi sinh

CBYT TTPC HIV/AIDS 38T

BS cơ sở CSĐT HIV 51T

Mẹ không biết nhiễm HIV nên trẻ không được đến CSYT sớm cho đến khi trẻ ốm Tỷ lệ nhiễm HIV cao ở nhóm trẻ này, vậy cần quan tâm hơn đến nhóm trẻ này BV tôi đang tích cực triển khai

tư vấn và XN HIV cho trẻ nghi nhiễm

HIV.

Mẹ không biết nhiễm HIV nên trẻ không được đến CSYT sớm cho đến khi trẻ ốm Tỷ lệ nhiễm HIV cao ở nhóm trẻ này, vậy cần quan tâm hơn đến nhóm trẻ này BV tôi đang tích cực triển khai

tư vấn và XN HIV cho trẻ nghi nhiễm

HIV.

Trang 19

• Rào cản về phía cơ sở cung cấp dịch vụ:

– Hạn chế về nhận sự, kiến thức, tư vấn và thực hành của CBYT về

PLTMC tại cơ sở sản khoa,…

Các sản phụ đến khi chuyển dạ thì mình không kịp làm gì cả vì cơ sở vật chất không được đầy đủ và người ta cũng không dám khẳng định là nhiễm và bà mẹ không được sử dụng ARV ngay khi

chuyển dạ

Chúng tôi mong tất cả nhân

viên khoa sản đều được tập

huấn về HIV và PLTMC

Chúng tôi cần tăng cường

nhận thức hơn về PMTCT để

thực hiện tư vấn tốt hơn

CBYT cơ sở sản khoa 38T CBYT cơ sở sản khoa 41T

Trang 20

• Kỳ thị và phân biệt đối xử tại gia đình và cộng đồng là rào cản lớn cho người PNMT tiếp cận PLTMC, bộc lộ tình trạng nhiễm của mình,

Càng ngày càng có nhiều bà mẹ bị nhiễm HIV trước, chồng bị nhiễm sau Họ cho rằng chồng họ biết có thể là hôn nhân của họ bị phá vỡ nên họ tìm đến nơi sinh không làm xét nghiệm sàng lọc

Chúng tôi đã tư vấn uống

thuốc ARV dự phòng trước khi

sinh nhưng chị này không

đồng ý vì sợ nếu chồng XN

âm tính sẽ đuổi hai mẹ con ra

khỏi nhà

Chúng tôi đã tư vấn uống

thuốc ARV dự phòng trước khi

sinh nhưng chị này không

Trang 21

Kết luận

• Tỷ lệ PNMT phát hiện nhiễm HIV muộn khi chuyển dạ và sau sinh cao làm làm tăng cơ hội không nhận được can thiệp dự phòng bằng ARV.

• Tỷ lệ nhiễm HIV ở trẻ thấp khi mẹ được điều trị ARV bằng 3 thuốc giai đoạn mang thai

• Hạn chế kiến thức, thực hành của nhân viên y tế về PLTMC, không sẵn có dịch vụ PLTMC và kỳ thị, phân biệt đối xử là rào cản thực hiện PLTMC dẫn đến tỷ lệ nhiễm HIV cao ở trẻ

Trang 22

Khuyến nghị

• Tăng cường xét nghiệm HIV sớm cho PNMT và điều trị ARV

3 thuốc để PLTMC hiệu quả.

• Tăng cường triển khai các chính sách, hướng dẫn mới cơ liên quan đến PLTMC để tăng tiếp cập xét nghiệm HIV và điều trị ARV cho PNMT, phụ nữ nhiễm HIV cho con bú.

Trang 23

• Nhóm nghiên cứu: Đỗ Thị Nhàn, Dương Hoài Minh, Nguyễn Thị Minh Thu, Lê Thị Hường, Phạm Vân Anh, Bùi Đức Dương

• Sự hỗ trợ của bệnh nhân, người chăm sóc, cán bộ y tế tại các

cơ sở sản khoa, CS và ĐT HIV,

• Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS các tỉnh;

• Cục Phòng chống HIV/AIDS;

• Sáng kiến Tiếp cận Y tế Clinton.

Lời cám ơn

Trang 24

Trân trọng cám ơn ! Hãy cùng hướng tới….

Nacer sin VIH-

Cuba: Quốc gia đầu tiên trên thế

loại trừ lây truyền HIV từ mẹ sang

con

Định dạng
Số trang	24
Dung lượng	1,4 MB