Thao tỏc lập luận phõn tớch Thao tỏc lập luận so sỏnh -M : Đ: Làm rõ đặc điểm về nội dung, hỡnh thức, cấu trúc và mối quan hệ bên trong bên ngoài của đối t ợng.. Nhận diện thao tỏc lập
Trang 2Giáo viên thực hiện: Bùi Thùy Linh
Trường THPT Đại Mỗ
Trang 3Thao tỏc lập luận phõn
tớch
Thao tỏc lập luận so sỏnh
-M : Đ: Làm rõ đặc điểm về nội
dung, hỡnh thức, cấu trúc và
mối quan hệ bên trong bên
ngoài của đối t ợng.
-M : Đ: Làm rõ đối t ợng đ ợc nghiên cứu
trong t ơng quan với các đối t ợng khác
So sánh đúng làm cho đối t ợng đ ợc nói
đến cụ thể, rõ ràng, sinh động và có sức thuyết phục
-YC:
+Cần chia tách đối tượng ng
thành các yếu tố, bộ phận theo
những tiêu chí, quan hệ nhất
định
+Cần đi sâu vào từng mặt, từng
bộ phận song cần đặc biệt l u ý
đến mối quan hệ giữa các mặt,
các bộ phận trong tính chỉnh
thể, thống nhất.
-YC:
+ ặt các đối t ợng vào cùng một Đặt các đối tượng vào cùng một bỡnh diện, đánh giá theo cùng một tiêu chí, tránh lối so sánh khập khiễng
+Phải nêu rõ ý kiến, quan điểm đánh giá của ng ời tiến hành so sánh
Trang 4Nhận diện thao tỏc lập luận đó được
sử dụng trong cỏc đoạn văn sau?
oạn
Đ văn 1:
Bài thơ hay cũng nh hòn ngọc quý, bông hoa đẹp; phải
chăng còn hơn thế, vỡ ngọc cũng có lúc phải mòn, hoa cũng
có khi tàn héo, nh ng thơ hay thỡ còn sống mãi Ngọc đã quý, vẫn cần bàn tay mài giũa; hoa đã đẹp, vẫn cần bàn tay gọt tỉa, tr ng bày; thơ dù hay vẫn cần đến những lời bỡnh tri âm tri kỉ Những lời bỡnh hay có khi đem lại hiệu quả không ngờ, nh tạo thêm cho thơ một vầng hào quang, nh giúp đời phát hiện một vỡ sao xa bị mây mù che khuất.
(Theo Sổ tay ng ời yêu thơ- HSP T.p.HCM) Đ:
oạn
Đ: văn 2:
Nói đến nghệ thuật Truyện Kiều là nói đến nghệ thuật sáng tạo ra một thế giới có thật Trong Truyện Kiều, nhiều con ng ời, nhiều cảnh vật, nhiều tâm trạng đ ợc Nguyễn Du thể hiện một cách thành công ó là thân Đ hỡnh đồ sộ, đẫy
đà của Tú Bà; dáng dấp hào hoa, phong nhã của Kim
Trọng; cái lẩm nhẩm gật đầu ám muội của Sở Khanh; cái c
ời sảng khoái của Từ Hải; bộ mặt đen sỡ , ngơ ngẩn vỡ tỡnh của Hồ Tôn Hiến; hay sự tinh tế của ánh trăng đến những rung cảm sâu thẳm trong lòng ng ời đều đ ợc Nguyễn Du thể hiện chính xác Những con ng ời ấy, cảnh vật ấy, ánh trăng
ấy sống động biết nh ờng nào.
Trang 5Bài tập 1 (trang 120):
Thảo luận
nhóm
Câu hỏi thảo luận: Hãy chỉ ra các
ý đã triển khai trong các lập luận (Các luận điểm, luận cứ, luận
chứng)
Nhóm 3+nhóm 4:
TTLL so sánh
Phân
công
Nhóm 1+nhóm 2:
TTLL phân tích
Trang 6Bài tập 1 (trang 120):
TTLL phân tích TTLL so sánh
Chớ nên tự kiêu, tự đại
Tự kiêu, tự đại là khờ dại
Mình hay
nhưng
nhiều người
hay hơn
mình
Mình giỏi nhưng nhiều người giỏi hơn mình
Sông to, bể rộng thì bao nhiêu
nước cũng chứa được
Người tự kiêu, tự mãn như cái chén, cái đĩa cạn
Cái chén nhỏ, cái đĩa cạn thì một chút nước cũng đầy tràn
Vì độ lượng của
nó rộng và sâu
Vì độ lượng của
nó hẹp nhỏ
Chủ đạo
Bổ trợ
Trang 7Phải căn cứ vào mục đích nghị luận, yêu cầu,
đối t ợng của nghị luận để xác định có cần kết hợp cỏc thao tỏc lập luận khụng.
Muốn làm tốt thỡ phải lập ý tốt, t c l phải ức là phải à phải
chọn đượng c luận điểm, luận cứ, luận
chứng.
Trang 8Bài tập 2:
ề bài
Đ: : Bức tranh mùa thu trong bài thơ Thu điếu của Nguyễn Khuyến. Bước 1: Lập ý
- iểm Đặt các đối tượng vào cùng một nhỡn để cảm nhận cảnh thu: ->t g n ừ gần đến ần đến đến cao xa rồi từ cao xa n trở lại gần
-Cảnh mùa thu trong Câu cá mùa thu là "điển hỡnh hơn cả cho mùa thu
của làng cảnh Việt Nam" (Xuân Diệu)
+Màu sắc
+ ờng nét, chuyển độngĐặt các đối tượng vào cùng một
-Cảnh mùa thu trong Câu cá mùa thu là cảnh đẹp nh ng tĩnh lặng và đ ợm
buồn:
+Không gian: Không gian tĩnh, vắng ng ời, vắng tiếng
+Các chuyển động rất nhẹ, rất khẽ không đủ tạo âm thanh
+Tiếng cá đớp mồi càng làm tăng sự yên ắng, tĩnh mịch của cảnh vật
-Bước 3: Viết đoạn văn vận dụng kết
hợp thao tỏc lập luận phõn tớch và so sỏnh.
Trang 9*Đoạn văn tham khảo:
Đ ảm nhận được vẻ đẹp của bức tranh thu trong "Thu ậ ẻ đẹp của bức tranh thu trong "Thu đẹp của bức tranh thu trong "Thu ủa bức tranh thu trong "Thu
i u", tr ớc hết ta hãy bắt đầu từ điểm
của thi nhân bài thơ n y , cảnh thu đ ợc thi Ở bài thơ này , cảnh thu được thi à nhõn đón nhận từ
gần đến cao xa, rồi từ cao xa trở lại gần Nh th à ơ bắt đầu ắt đầu đầu từ chiếc b t u thuyền câu, nhỡn ra mặt ao, nhỡn lên bầu trời, nhỡn ra ngõ trúc rồi lại trở về với ao thu, với chi c thuyền câu "b ế ộ t o teo" y Vậy l , ẻ đẹp của bức tranh thu trong "Thu ấy Vậy là, à
từ một khung ao hẹp, không gian mùa thu, cảnh sắc mùa thu đ ợc mở
ra nhiều h ớng khác nhau thật sinh động C ng l c nh ũng là cảnh à ảm nhận được vẻ đẹp của bức tranh thu trong "Thu mựa thu
nh ng ta s nh n th y s ư ẽ nhận thấy sự ậ ấy Vậy là, ự khỏc bi t khi ệ đọc "Thu vịnh" c "Thu v nh" ịnh" Vỡ sao
"Thu i u", trong "Thu v nh" c nh thu đ ế ịnh" ảm nhận được vẻ đẹp của bức tranh thu trong "Thu đượ c thi nhõn đún
nh n t cao xa tới gần, rồi lại từ gần đến cao xa cho ậ ừ cao xa tới gần, rồi lại từ gần đến cao xa cho nờn b c tranh ứ thu trong b i th v a c à ơ bắt đầu ừ cao xa tới gần, rồi lại từ gần đến cao xa cho ú cỏi thanh, cỏi nh l i v a ẹp của bức tranh thu trong "Thu ạ ừ cao xa tới gần, rồi lại từ gần đến cao xa cho cú cỏi trong,
s c cho b c tranh thu ắt đầu ứ
Trang 10*Vận dụng thao tác phân tích và so sánh để viết đoạn văn trỡnh bày luận
điểm 2 ở dàn ý trên.
b*Viết một đoạn văn nghị luận ngắn trỡnh bày về phẩm chất của HS trong đó
sử dụng hai thao tác phân tích và so sánh.
thành công hai thao tác này.
*Chuẩn bị :Hạnh phúc của một tang
Trang 11Ch©n thµnh c¶m ¬n c¸c thÇy, c« gi¸o vµ c¸c em häc sinh!