Truyện An Dương Vương và Mị Châu- Trọng Thủy

Tiểu dẫn: “Những truyền thuyết dân gian th ờng có cái lõi là sự thật lịch sử mà nhân dân qua nhiều thế hệ, lý t ởng hoá, gửi gắm vào đó tâm tình tha thiết của mình, cùng với thơ và mộn

Truyệnưanưdươngưvươngư

vàưmịưchâuư-ưtrọngưthuỷ

(truyền thuyết)

I Tìm hiểu chung:

1 Tiểu dẫn:

“Những truyền thuyết dân gian th ờng có cái lõi là

sự thật lịch sử mà nhân dân qua nhiều thế hệ, lý t ởng hoá, gửi gắm vào đó tâm tình tha thiết của

mình, cùng với thơ và mộng.”

(Phạm Văn Đồng)

2 Văn bản:

a Bố cục:

Gồm 2 phần:

- Phần 1: Từ đầu đến… “bèn xin hoà”: ADV xây thành, chế nỏ, đánh “bèn xin hoà”: ADV xây thành, chế nỏ, đánh

thắng giặc ngoại xâm lần thứ nhất.

- Phần 2: Còn lại: ADV và Mị Châu mất cảnh giác dẫn đến bi kịch mất n

ớc, Trọng Thuỷ tự vẫn.

b Tóm tắt:

- ADV xây thành Cổ Loa, làm nỏ thần, chiến thắng giặc ngoại xâm.

- Triệu Đà dùng kế cầu hoà, ADV mắc m u gả MC cho Trọng Thuỷ, Trọng Thuỷ đánh cắp lẫy nỏ thần.

- Triệu Đà cất quân sang xâm l ợc n ớc ta lần thứ hai, ADV thất trận, chém chết MC rồi xuống biển.

- Trọng Thuỷ nhảy xuống giếng chết, đời sau đem ngọc trai rửa n ớc giếng

ấy thì sáng lên.

II Phân tích

1 Nhân vật An D ơng V ơng:

- Những chi tiết nào thể hiện vai trò của ADV trong sự nghiệp xây dựng

và bảo vệ đất n ớc?

- Sau khi xây xong thành Nhà vua nói với Rùa Vàng: “Nếu có giặc ngoài thì lấy gì mà chống?” Câu nói đó của ADV thể hiện điều gì?

Câu hỏi trắc nghiệm:

ý nghĩa của việc ADV đ ợc thần linh giúp đỡ là gì?

a Khẳng định việc làm của ADV là đ ợc lòng trời, hợp lòng dân

b Khẳng định việc làm của ADV là vì nghĩa trừ thân

c Khẳng định việc làm của ADV là phi thực tế

- Kể về sự giúp đỡ thần kì đó, dân gian muốn thể hiện cách

đánh giá nh thế nào đối với nhà vua và việc xây thành, chế nỏ?

- Sự mất cảnh giác của ADV thể hiện nh thế nào?

Câu hỏi trắc nghiệm:

Việc ADV chém đầu con gái mình thể hiện điều gì?

a Sự hồ đồ, tàn nhẫn

b Sự tuân phục mệnh lệnh của thần linh

c Sự tỉnh ngộ muộn mằn nh ng cần thiết

* Thái độ của nhân dân:

Sáng tạo những chi tiết thần kì nhân dân thể hiện lòng kính trọng đối với thái độ dũng cảm của ng ời anh hùng dám đặt việc n ớc lên trên tình riêng, dám thẳng tay trừng trị kẻ có tội cho dù đó là con gái

mình, đồng thời là lời giải thích lí do mất n ớc nhằm xoa dịu nỗi đau mất n ớc

* Bài học lịch sử:

Cần cảnh giác với âm m u của kẻ thù xâm l ợc trong mọi hoàn cảnh

2 Nhân vật Mị Châu

Về việc MC lén đ a cho Trọng Thuỷ xem nỏ thần, có 2 cách đánh giá

nh sau:

- MC làm nh vậy là chỉ thuận theo tình cảm vợ chồng mà bỏ quên nghĩa vụ đối với đất n ớc.

- MC làm theo ý chồng là tự nhiên, hợp đạo lí.

ý kiến riêng của em nh thế nào?

- H cấu chi tiết máu MC biến thành ngọc trai, xác nàng biến thành ngọc thạch nhân dân ta thể hiện thái độ, tình cảm gì đối với MC?

*.Thái độ của nhân dân:

- Phê phán :

* Nhà thơ Trần Đăng Khoa viết:

Em hoá đá ở trong truyền thuyết

Cho bao cô gái sau em

Không còn phải hoá đá trong đời… “bèn xin hoà”: ADV xây thành, chế nỏ, đánh

Ng ời dân nào x a đ a em về đây

Nh muốn nhắc một điều gì… “bèn xin hoà”: ADV xây thành, chế nỏ, đánh

Theo em nhân dân ta muốn “nhắc một điều gì” từ câu chuyện của nàng MC?

* Bài học lịch sử:

Cần phải biết giải quyết mối quan hệ giữa chuyện nhà với chuyện n ớc, chuyện tình cảm riêng với nghĩa vụ của công dân với đất n ớc; cần có ý thức đề cao cảnh giác với kẻ thù trong mọi hoàn cảnh

3 Nh©n vËt Träng Thuû:

C©u hái tr¾c nghiÖm:

H×nh ¶nh “ngäc trai- giÕng n íc” cã ý nghÜa g×?

a Ngîi ca t×nh yªu chung thuû, s¾t son

b Ngîi ca sù hi sinh cao c¶ cña t×nh yªu

c BiÓu tr ng cho mét mèi oan t×nh ® îc ho¸ gi¶i

d BiÓu tr ng cho mét bi kÞch t×nh yªu

Hình ảnh “ ngọc trai – giếng nước giếng n ớc ”

-> tấm lòng trong sáng của Mị Châu.

TrọngThuỷ

-> mong muốn hoá giải tội lỗi.

-> Trọng Thuỷ tìm đ ợc sự hoá giải trong tình cảm của

Mị Châu ở thế giới bên kia.

III KÕt luËn:

IV LuyÖn tËp:

1 Bµi tËp 1:

Dßng nµo sau ®©y nªu nhËn xÐt chÝnh x¸c nhÊt vÒ thÓ lo¹i truyÒn thuyÕt:

a Nh÷ng c©u chuyÖn lÞch sö tõ xa x a kÓ l¹i

b Nh÷ng c©u chuyÖn lÞch sö tån t¹i trong d©n gian

c Nh÷ng c©u chuyÖn lÞch sö cã sö dông yÕu tè thÇn k×

d Nh÷ng c©u chuyÖn huyÒn tho¹i cã cèt lâi cña lÞch sö

2 Bài Tập 2:

Hãy chỉ ra các yếu tố lịch sử và yếu tố thần kì trong truyện?

* Yếu tố lịch sử:

- ADV xây Loa thành, làm vũ khí chống giặc

- Quân Triệu Đà thất bại khi tấn công thành Cổ Loa

- Sau này thành Cổ Loa thất thủ, đất n ớc rơi vào tay quân giặc

*Yếu tố thần kì:

- Cụ già từ ph ơng đông tới mách bảo có xứ Thanh Giang

- Rùa Vàng biết nói tiếng ng ời giúp nhà vua xây thành

- Nỏ thần làm bằng vuốt rùa bắn một phát chết hàng vạn tên giặc

- Máu Mị Châu chảy xuống biển thành ngọc

-ADV cầm sừng tê theo Rùa Vàng xuống biển

- Xác MC biến thành ngọc thạch

c Thần thánh hoá sức mạnh của vũ khí và khẳng định ý thức sẵn sàng chiến đấu

3 Máu MC chảy xuống biển thành ngọc

trai, xác nàng biến thành ngọc thạch.

b Lời minh chứng cho tấm lòng trong trắng và thái độ cảm thông, th ơng xót của nhân dân.

2 Nỏ thần làm bằng vuốt rùa bắn một phát

chết hàng vạn tên giặc.

a Niềm th ơng tiếc, ng ỡng mộ ng ời anh

nghiệt ngã.

1 Cụ già từ ph ơng đông tới, Rùa Vàng

giúp vua xây thành.

B – giếng nước ý nghĩa.

A – giếng nước Chi tiết kỳ ảo.

Bài tập 3:

1 Cụ già từ ph ơng đông tới, Rùa Vàng

giúp vua xây thành.