Bài giảng Học thuyết kinh lạc trong chẩn đoán điều trị YHCT, ứng dụng vào xoa bóp bấm huyệt

Bài giảng Học thuyết kinh lạc trong chẩn đoán điều trị YHCT, ứng dụng vào xoa bóp bấm huyệt do TS.BS. Trịnh Thị Diệu Thường tập trung làm rõ về lịch sử châm cứu, nguyên lý châm cứu, cơ chế tác dụng của châm cứu,... Mời các bạn tham khảo.

HỌC THUYẾT KINH LẠC TRONG CHẨN ĐOÁN & ĐIỀU TRỊ YHCT,

ỨNG DỤNG VÀO XOA BÓP & BẤM HUYỆT

TS BS TRỊNH THỊ DIỆU THƯỜNG

Y học cổ truyền

(Traditional medicine)?

YHCT (Traditional medicine):

 tổng hợp các kiến thức, kỹ năng, thực hành dựa trên những nguyên lý, tín ngưỡng, và kinh nghiệm bản địa cho

dù có thể được chứng minh hay không

 duy trì sức khỏe, phòng ngừa, chẩn đoán, cải thiện hoặc điều trị các bệnh lý

về thể chất và tinh thần (WHO)

Lịch sử châm cứu

Cổ và trung đại:

 Thời Vua Hùng - Thời Trần Dụ Tông

 Nguyễn Đại Năng, 'Châm Cứu Tiệp Hiệu DiễnCa', (TK 14, Đời nhà Hồ)

 Lê Hữu Trác, 'Hải Thượng Y Tôn Tâm Lĩnh’,(TK 18)

Hiện đại:

 1968, Hội Châm Cứu Việt Nam

 1982, Viện Châm Cứu Việt Nam

NGUYÊN LÝ CỦA CHÂM CỨU

• Châm cứu là phương pháp điều khí huyết

thông qua kích thích những vị trí giải phẫu

đặc biệt (huyệt vị), bởi nhiều kỹ thuật

khác nhau.

CƠ CHẾ TÁC DỤNG CỦA CHÂM CỨU

ĐẠI CƯƠNG HỆ KINH LẠC

NGŨ HÀNH TẠNG PHỦ

ÂM -DƯƠNG

THIÊN NHÂN HỢP NHẤT

KINH LẠC

• Kinh lạc là những đường vận hành khí huyết

• Hệ thống liên hệ chặt chẽ giữa tất cả các vùng, cơ quan của cơ thể thành một thể thống nhất

Đại cương về kinh lạc:

Đại cương về kinh lạc:

NC chứng minh sự tồn tại của kinh mạch.

• Jean-Claude Darras BV Necker - Paris phóng xạ

tiêm lợn tại một số huyệt, theo dõi chuyển động

chất phóng xạ theo kinh mạch NC chất phóng xạ tiêm vào điểm trung tính của da: Không có sự di

chuyển.

• NC Popp, Schlebusch, Maric-Oehler dùng máy

quay hồng ngoại & ngài nhung làm nóng một

vùng nhất định trên cơ thể để xem hướng chạy

của một kinh mạch: có thể thấy sự tăng nhiệt độ

dọc theo kinh mạch Kết quả này hoàn toàn phù

hợp với mô tả của khoa học cổ đại 5.000 năm tuổi của Trung Quốc về kinh mạch

U6

Slide 13

U6 soát

User, 6/14/2014

TÊN GỌI

HỌC THUYẾT KINH LẠC

12 Kinh chính :

- 3 kinh âm ở tay: kinh phế, tâm, tâm bào

- 3 kinh dương ở tay: kinh đại trường, tam

tiêu, tiểu trường

- 3 kinh âm ở chân: kinh tỳ, can, thận

đởm, vị.

12 Kinh cân

Hệ thống kinh biệt.

Kỳ kinh bát mạch

HỌC THUYẾT KINH LẠC

12 Kinh chính :

3 kinh âm ở tay: từ bên trong ra bàn tay

3 kinh dương ở tay: đi từ bàn tay vào trong và lên đầu

3 kinh âm ở chân: đi từ bàn chân lên

bụng ngực

3 kinh dương ở chân: đi từ đầu xuống bàn chân

PHỐI HỢP HUYỆT TRONG

CHÂM CỨU

Tác dụng theo tiết đoạn thần kinh

Tác dụng theo đường kinh Tác dụng tại chổ

Theo nguyên tắc tại chổ:

Chọn huyệt tại chổ đau

và lân cận nơi đau

Theo lý luận đường

TINH, KHÍ, HUYẾT, TÂN DỊCH,

QUAN NIỆM CỦA Y HỌC HIỆN ĐẠI VỀ HỆ KINH LẠC

* Chưa thống nhất về sự hiện hữu của đường kinh châm cứu về mặt giải phẫu học

* Chỉ công nhận sự hiện hữu của châm cứu về mặt hiệu quả trị liệu và về mặt điện sinh vật/huyệt

ĐẠI CƯƠNG VỀ HUYỆT

“huyệt là nơi thần khí hoạt động vào ra; nó được phân bố khắp phần ngoài cơ thể.”

Linh khu (Thiên cửu châm thập nhị nguyên)

Tạng phế

Kinh phế

Vùng cơ thể liên quan Thái uyên

Thanh quản Họng

Vai Mặt ngoài chi trên

Phản ánh bệnh lý :

Đau

Thay đổi màu sắc

Thay đổi hình thái

Ngoại tà

Tạng Phủ

Tạng phủ

Đau

Thay đổi màu sắc

Thay đổi hình thái

Huyệt

KINH HUYỆT

KINH NGỌAI KỲ HUYỆT

A THỊ HUYỆT

HUYỆT

CÁCH XÁC ĐỊNH VỊ TRÍ HUYỆT

1 P/P đo lấy huyệt.

2 P/P dựa vào mốc giải phẫu hoặc hình thể tự nhiên để lấy huyệt.

3 P/P lấy huyệt dựa vào tư thế hoạt động của một bộ phận.

4 P/P lấy huyệt dựa vào cảm giác khi dùng ngón tay đè

và di chuyển trên da.

Phương pháp đo lấy huyệt

Tư thế qui ướùc

Đứng thẳng 2 tay xuôi theo thân, lòng bàn tay hướng về

trước.

• Thốn: đơn vị chiều dài của châm cứu

• Có 2 loại thốn

Thốn B (bone proportional - cun)

Thốn F (finger – cun)

12 THỐN B

3 THỐN B

9 THỐN B

8 THỐN B

8 THỐN B

9 THỐN B

5 THỐN B

9 thốn B

12 thốn B

19 thốn B

13 thốn B 16 thốn B

1 THỐN F 1 THỐN NGÓN CÁI

1,5 THỐN F 02 THỐN F

03 THỐN F 1 KHOÁT NGÓN TAY

Châm là dùng kim châm vào những điểm trên cơ thể gọi là huyệt, nhằm mục đích phòng và trị bệnh.

Kỹ thuật châm

• Cưú là dùng sức nóng tác động lên huyệt để kích thích tạo nên phản ứng của cơ thể, nhằm mục đích phòng và trị bệnh.

Kỹ thuật cứu

TÁC DỤNG CỦA XOA BÓP &

BẤM HUYỆT

XOA BÓP & BẤM HUYỆT

Xoa bóp bấm huyệt là biện pháp phòng

& chữa bệnh đơn giản

Đặc điểm là dùng bàn tay, ngón tay là

chính để tác động lên huyệt, da thịt, gân khớp của người bệnh

U2

Slide 47

U2 soát

User, 6/14/2014

XOA BÓP & BẤM HUYỆT

Theo y học cổ truyền, xoa bóp thông qua tác động vào các huyệt, kinh lạc:

giúp đuổi được ngoại tàđiều hòa được dinh vệthông kinh hoạt lạc

điều hòa chức năng tạng phủ, quân bình Âm Dương

Slide 48

U7 soát

User, 6/14/2014

TÁC DỤNG XOA BÓP & BẤM HUYỆT

ĐIỀU TRỊ

kích thích vật lý vào da thịt, thần kinh, mạch máu, cảm thụ quan  thay đổi thần kinh, thể dịch, nội tiết …

nâng cao hoạt động hệ thần kinh, quá trình dinh dưỡng, giãn mạch máu, tăng tuần hoàn tại chỗ, chống viêm, giảm phù

Slide 49

U1 soát

User, 6/14/2014

TÁC DỤNG XOA BÓP & BẤM HUYỆT

giãn cơ, và điều hòa chức năng nội tạng, tăng cường nhu động của dạ dày, ruột và cải thiện chức năng tiêu hoá, tăng dinh dưỡng của da làm da bóng đẹp, có tác dụng tốt đối với chức

Slide 50

U11 soát

User, 6/14/2014

CHỈ ĐỊNH XOA BÓP & BẤM HUYỆT

Các bệnh mạn tính điều trị có hiệu quả

bằng xoa bóp như:

thoái hóa cột sống cổthoái hóa cột sống lưngđau quanh khớp vai

liệt vận động do tai biến mạch máu nãomất ngủ kéo dài

Người bị đau đầu, mệt mỏi

U9

Slide 51

U9 soát

User, 6/14/2014

Không xoa bóp ở vùng lở loét mụn nhọt vì

sẽ gây nhiễm khuẩn và lở loét thêm

Khi các cơ quan bị tổn thương thực thể về ngoại khoa, viêm ruột thừa, thủng dạ dày,

Slide 52

U10 soát

User, 6/14/2014

CẢM ƠN SỰ CHÚ Ý LẮNG

NGHE