Bài giảng Chuẩn đoán các u gan thuộc đường giữa ThS.BS. Lê Tuấn Linh

Bài giảng Chuẩn đoán các u gan thuộc đường giữa do ThS.BS Lê Tuấn Linh biên soạn trình bày về nội dung chuẩn đoán các u gan thuộc đường như u vùng hố tuyến yên, các u trên yên, các u vùng tuyến tùng, u tế bào mầm,... Để biết rõ hơn về nội dung của bài giảng, mời các bạn cùng tham khảo.

Chẩn đoán các u thuộc đường giữa

THS BS Lê Tuấn Linh

Nhắc lại giải phẫu

Đặc điểm

λ Là các u tương đối hiếm trừ u tuyến yên 10% u nội sọ.

λ Chẩn đoán khó khăn

– Tổn thương nguồn gốc rất đa dạng

λ Chính xác tương quan giải phẫu

λ Đặc điểm mô tổ chức

λ Hướng dẫn sinh thiết

λ Theo dõi sau điều trị

λ Còn chưa thật đặc hiệu => Luôn cảnh giác

U vùng hố tuyến yên

– Chuỗi xung động nếu - :

T1+gado : Giảm tín hiệu/ tuyến yên lành Chụp muộn?

– Tổn thương nằm ở chính giữa (đứng dọc và ngang)

λ Nang pars intermedia

– Tuyến yên to, tròn +/- bắt thuốc toàn bộ, đồng nhất

λ Viêm tuyến yên (bệnh cảnh đặc biệt)

Tuyến yên to, tròn +/- bắt thuốc toàn bộ, đồng nhất

Câu hỏi trước mổ

Xâm lấn

Tổn thương dạng nang

Thấy được cuống tuyến yên:

• Arachnọdocèle / Kén màng nhện

Các u trên yên

U sọ hầu GLIOME

Gliome đường thị giác

• < 5% u ở trẻ em, tuổi trung bình 4-6

• Phối hợp NF I (Recklinghausen) trong 25-50 % trường hợp

• 1.2 - 4.6 % u hệ TK trung ương ở mọi lứa tổi

• 8 - 13 % u hệ TK trung ương ở trẻ em

• Hay gặp : 5 - 15 tuổi và > 50 tuổi

• Phát triển dọc theo trục cuốn tuyến yên: trên yên, NT3, hay trong hố tuyến yên

Gliome đường thị giác

(Recklinghausen)

Tổn thươn trên yên+ không thâm nhiễm thị

giác + phần tổ chức + dịch+ vôi =

CRANIOPHARYNGIOME

ADENOME tuyến yên

U màng não

Germinome

Di căn não

λ Vị trí : vùng giàu tưới máu (cuống, hạ đồi)

λ Thường từ u phổi, vú

Di căn (gado+)

Lymphome não

λ Đối tượng : người già, VIH +

λ Bắt thuốc rất mạnh

λ Tăng tín hiệu T2

Lymphome

Các tổn thương thâm nhiễm

Hystiocytose X

λ Tuổi : nam, trẻ

λ Dấu hiệu: kén phổi, đái nhạt

λ Khối trên yên đồng tín hiệu T1 và T2

λ Tuổi: nữ trẻ

λ Nhiều ổ tổn thương: khối nhu mô, hay ở phần thấp màng cứng, u hạt vùng cuống tuyến yên hay tuyến yên giảm tín hiệu T1

và T2, bắt thuốc dạng nốt

thị giác

Sarcọdose

Các u vùng tuyến

tùng

λ Thường có trước tuổi 20

λ Cần xác định vị trí và tín hiệu +++

Các u vùng tuyến tùng

λ Phối hợp lâm sàng / Hình ảnh / Sinh hoá là khong thể thiếu được

λ Giá trị của định lượng (β HCG, αFP, PLAP)

λ Một số dấu hiệu hình ảnh có thể

giúp định hướng chẩn đoán

λ Chẩn đoán xác định bằng hình ảnh đơn thuần rất khó khăn

Nang tuyến tùng

λ Tròn, bờ đều, đồng nhất

λ Không có hiệu ứng khối

λ Giảm T1, tăng T2, thay đổi tuỳ thành phần dịch

λ Bắt thuốc ngoại vi <=> nhu mô tuyến tùng bị đẩy ép

λ  : không mang tính bệnh lý

GERMINOME

GERMINOME

U quái TERATOME

Tín hiệu không đồng nhất mỡ, vôi và nang

λ GERMINOME

– U ác

– Thập kỉ đầu của cuộc đời, nam

PINEALOBLASTOME

ASTROCYTOME PILOCYTIQUEtổn thương hay gặp nhất ở mảnh sinh tư ở trẻ em

Poussaint TY, AJNR, 1998

OLIGO DENDROGLIOME

U màng não

λ lều tiểu não

U thuộc não thất 3

U thuộc não thất 3

U thuộc não thất 3

λ Ependymome

U thuộc não thất 3

EPENDYMOME

λ U thuỳ múi, +/- vôi, bắt thuốc sau tiêm

λ Chảy máu trong u nếu độ

U thành não thất 3

ASTROCYTOME

tế bào khổng lồ

U thành não thất 3

λ 5 - 15 % BN có xơ củ sclérose tubéreuse

λ U lành

PAPILLOME

U sàn NT 3

λ Dị dạng bẩm sinh tạo bởi mô thần kinh bình thường

U sàn NT 3

λ Tăng tín hiệu T2 không đều với viền giảm tín hiệu của Hemosiderine

U thể trai

λ Tăng T1, giảmT2, +/- vôi hoá ngoại vi

λ 2 thể:

– Thể phía sau với thể trai gần như bình thường

U thể trai

U mỡ thể trai

U mỡ thể trai

Thể phía trước phối hợp với bất thường vùng trán, đồi thị, dưới đồi

λ Tổn thương đơn độc hoặc

đa ổ

λ Đặc.

λ Đồng tín hiệuT1, tăngT2 không đều, Gado +++.

λ Ít phù ngoại vi, ít hiệu ứng khối

U thể trai

LYMPHOME nguyên phát

λ Tỉ lệ ↑↑ : 6.6 % u não nguyên phát (SIDA).

λ Nếu ở người MD bình thường : 60-70 tuổi, sớm hơn ở người suy giảm miễm dịch

λ Vị trí: 60 % trên lều Hai bán cầu, nhân xám

TW, chất trăng quanh NT, thể trai (5%), hố sau.

λ Tiên lượng thay đổi tuỳ tuổi, cơ địa, vị trí

LYMPHOME nguyên phát

U thể trai

GLIOME thể trai

λ Gặp ở mọi lứa tuổi, cao nhất: 45-70

U liềm não

U màng não

U liềm não

MENINGIOMATOSE

Hiếm hơn:

Di căn Hémangiopéricytome

Khó chẩn đoán phan biệt trên hình ảnh.

Kết luận

λ Chẩn đoán lâm sàng và hình ảnh khó khăn

λ Luôn cần dựa vào :