KHÁI QUÁT CHUNG VỀ LUẬT SO SÁNH

NỘI DUNGNHỮNG VẤN ĐỀ LÝ THUYẾT VỀ LUẬT SO SÁNH CÁC TRUYỀN THỐNG PHÁP LUẬT TRÊN THẾ GIỚI... nghiên cứu và tiếp cận pháp luật trên bình diện của sự giao lưu quốc tế về pháp luật... Nội d

KHÁI QUÁT CHUNG VỀ

LUẬT SO SÁNH

TS Bùi Nguyên Khánh Viện Nhà nước và Pháp luật

NỘI DUNG

NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ THUYẾT

VỀ LUẬT SO SÁNH CÁC TRUYỀN THỐNG PHÁP LUẬT TRÊN THẾ GIỚI

PHẦN THỨ NHẤT

NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ THUYẾT VỀ

LUẬT SO SÁNH

nghiên cứu và tiếp cận pháp luật

trên bình diện của sự giao lưu quốc

tế về pháp luật

Nội dung của Luật so sánh

 Phân loại các pháp luật;

vai trò của pháp luật với tính cách là một hiện tượng phổ biến trong xã

hội

Định nghĩa Luật so sánh

Vì vậy, luật học so sánh là môn

khoa học pháp lý thực thụ,

nghiên cứu những quy luật của

đời sống xã hội của pháp luật với tính cách là một hiện tượng văn hoá phổ biến.

 Xử lý những vấn đề mang tính chất phương pháp nảy sinh trong quá trình so sánh luật, bao gồm cả những vấn đề khi nghiên cứu luật nước ngoài[1]



[1] Michel Bogdan, Luật so sánh, (bản tiếng Việt) 2002,

Ý nghĩa thực tiễn của Luật so sánh

 Tính giáo dục chung của luật học so sánh

 Hiểu biết sâu hơn về nội luật

Ý nghĩa khoa học của Luật so sánh

Luật so sánh thâu tóm pháp luật và lý giải:

• Pháp luật là gì?

• Pháp luật hình thành như thế nào?

• Pháp luật vận động ra sao?

• Mục đích của pháp luật là gì?

• Tác động của pháp luật vào xã hội?

• Cơ cấu của pháp luật,

Nguồn gốc của Luật so sánh

 Luật so sánh và môn học Luật nước ngoài truyền thống

 Nhu cầu của LSS trong thời đại toàn cầu

hóa:

• Toàn cầu hóa và nhu cầu nhận thức PL

• LSS và Nhà nước học so sánh

• Vị trí và sự khác biệt của mỗi hệ thống PL

• Sự phiến diện của triết học pháp quyền

• Tìm kiếm mô hình lý tưởng, “mẫu số chung”

của PL

• 1900: Hội nghị quốc tế lần đầu tiên

• 1958: Công nhận của UNESCO

 Ở Việt Nam

Đối tượng nghiên cứu so sánh

 Pháp luật của mỗi quốc gia (lịch sử pháp luật)

lý

Phương pháp nghiên cứu

pháp luật khác nhau

đồng nhất

Phương pháp nghiên cứu

Lý do phân loại

 Pháp luật tồn tại trong hoàn cảnh xã hội, chính trị khác nhau;

pháp luật không giống nhau (tập

quán, tôn giáo, các giáo sư luật, )

Tiêu chí phân loại

 Địa vị xã hội của các nhà luật và các định chế

pháp luật như các tổ chức luật sư, cố vấn pháp luật, ;

 Các quan niệm về giá trị của pháp luật so với

những chuẩn giá trị khác trong xã hội;

 Các thủ tục pháp lý, phương thức bảo vệ trước

toà, phương thức kiểm tra, giám sát về pháp luật.

Tiêu chí phân loại

(Zweigert)

 Những chế định pháp lý có tên goị giống nhau nhưng nội hàm khác

nhau

 Ý thức hệ tạo thành pháp luật (tôn giáo, XHCN, Phương tây)

Các quốc gia thuộc Hệ thống pháp

luật Châu Âu lục địa

Pháp, Bỉ, Luxembourg, Monaco, Haiti,

Italia, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Hà

Lan Ngoài ra, có thể kể đến pháp luật của các nước châu Mỹ latin như Quebec (Canada), các nước châu Phi là dưới thời thực dân đã là thuộc địa và sau này

nằm trong Liên Hiệp Pháp: Congo,

Indonesia, Maroc, Tunisia, Algeria, Arap, Liban, Syria.

Các quốc gia thuộc Hệ thống pháp

luật Châu Âu lục địa

Đặc điểm của Zivil Law

công - luật tư (pháp luật hỗn hợp)

Khái quát về luật công

 Quy phạm luật công mang tính tổng quát;

 Phương pháp của luật công mang tính

mệnh lệnh đơn phương;

 Chính vì đặc điểm nói trên mà luật công là luật mang tính bất bình đẳng, theo đó cơ quan nhà nước có đặc quyền trong các mối quan hệ pháp luật.

=> Các chủ thể phải và được làm những gì

PL cho phép

Nguyên tắc của luật công

có quyền tự do, bình đẳng

thuộc về nhân dân

của nhà nước

Các ngành luật cơ bản thuộc

Khái quát về luật tư

 Điều chỉnh các quan hệ “đời tư”

công cộng => tư do, bình đẳng, thỏa thuận

=> Các chủ thể được làm những gì

pháp luật không cấm

Các ngành luật cơ bản thuộc

luật tư

 Luật dân sự

⇒ Vấn đề Luật kinh tế (công hay tư?)

Pháp luật hỗn hợp

 Vừa có tính chất công và tính chất tư

 Vừa có yếu tố quốc gia vừa có yếu tố quốc tế

 Cụ thể:

Đó là luật về quyền con người và tự do công cộng, luật các cộng đồng châu Âu, luật về các vấn đề xã hội, luật xây

dựng, luật hàng hải, luật bảo hiểm, luật hình sự, luật toà án (luật tố tụng), tư

pháp quốc tế,

Khái quát về hệ thống Thông luật

• Pháp luật Anh

• Pháp luật Mỹ