Tổng hợp, nghiên cứu tính chất, thăm dò hoạt tính sinh học các phức chất của một số nguyên tố đất hiếm với hỗn hợp phối tử amino axit và ophenantrolin. (tt)

Tổng hợp, nghiên cứu tính chất, thăm dò hoạt tính sinh học các phức chất của một số nguyên tố đất hiếm với hỗn hợp phối tử amino axit và ophenantrolin. (tt)Tổng hợp, nghiên cứu tính chất, thăm dò hoạt tính sinh học các phức chất của một số nguyên tố đất hiếm với hỗn hợp phối tử amino axit và ophenantrolin. (tt)Tổng hợp, nghiên cứu tính chất, thăm dò hoạt tính sinh học các phức chất của một số nguyên tố đất hiếm với hỗn hợp phối tử amino axit và ophenantrolin. (tt)Tổng hợp, nghiên cứu tính chất, thăm dò hoạt tính sinh học các phức chất của một số nguyên tố đất hiếm với hỗn hợp phối tử amino axit và ophenantrolin. (tt)Tổng hợp, nghiên cứu tính chất, thăm dò hoạt tính sinh học các phức chất của một số nguyên tố đất hiếm với hỗn hợp phối tử amino axit và ophenantrolin. (tt)Tổng hợp, nghiên cứu tính chất, thăm dò hoạt tính sinh học các phức chất của một số nguyên tố đất hiếm với hỗn hợp phối tử amino axit và ophenantrolin. (tt)Tổng hợp, nghiên cứu tính chất, thăm dò hoạt tính sinh học các phức chất của một số nguyên tố đất hiếm với hỗn hợp phối tử amino axit và ophenantrolin. (tt)Tổng hợp, nghiên cứu tính chất, thăm dò hoạt tính sinh học các phức chất của một số nguyên tố đất hiếm với hỗn hợp phối tử amino axit và ophenantrolin. (tt)

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

BÁO CÁO TÓM TẮT

ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP ĐẠI HỌC

TỔNG HỢP, NGHIÊN CỨU TÍNH CHẤT, THĂM DÒ HOẠT TÍNH SINH HỌC CÁC PHỨC CHẤT CỦA MỘT SỐ NGUYÊN TỐ ĐẤT HIẾM VỚI HỖN HỢP PHỐI TỬ

AMINO AXIT VÀ O-PHENANTROLIN

Mã số: ĐH2015-TN04-04

Chủ nhiệm đề tài: PGS.TS LÊ HỮU THIỀNG

Thái Nguyên, năm 2017

i

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

BÁO CÁO TÓM TẮT

ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP ĐẠI HỌC

TỔNG HỢP, NGHIÊN CỨU TÍNH CHẤT, THĂM DÒ HOẠT TÍNH SINH HỌC CÁC PHỨC CHẤT CỦA MỘT SỐ NGUYÊN TỐ ĐẤT HIẾM VỚI HỖN HỢP PHỐI TỬ

AMINO AXIT VÀ O-PHENANTROLIN

Mã số: ĐH 2015-TN 04-04

Xác nhận của tổ chức chủ trì Chủ nhiệm đề tài

PGS.TS Lê Hữu Thiềng

Thái Nguyên, năm 2017

2 ThS Trần Thị Huế

Khoa Hóa học Trường ĐHSP-ĐHTN Nghiên cứu phức chất

3 TS Nguyễn Hữu Quân

Phòng KHCN và HTQT Trường ĐHSP-ĐHTN Thư kí hành chính

ĐƠN VỊ PHỐI HỢP CHÍNH

Tên đơn vị trong và ngoài nước Nội dung phối hợp nghiên cứu

Họ và tên người đại diện đơn vị Khoa Hóa học

Trường ĐHKHTN- ĐHQG Hà Nội

Trao đổi, thảo luận vấn đề nghiên cứu PGS.TS Ngô Sĩ Lương Viện Hóa học-Viện hàn lâm Khoa học và

Công nghệ Việt Nam

Chụp phổ hồng ngoại, phân tích nhiệt, thử hoạt tính sinh học

iii

MỤC LỤC

Trang DANH SÁCH CÁC THÀNH VIÊN THAM GIA ĐỀ TÀI

ĐƠN VỊ PHỐI HỢP CHÍNH

DANH MỤC CÁC BẢNG iv

DANH MỤC CÁC HÌNH iv

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT v

THÔNG TIN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU BẰNG TIẾNG VIỆT vi

INFORMATION ON RESEARCH RESULTS ix

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2

1.1 Sơ lược về các nguyên tố đất hiếm và khả năng tạo phức của chúng 2

1.2 Sơ lược về amino axit, L-phenylalanin và axit L-aspatic, L-asparagin 2

1.3 O-phenantrolin 2

1.4 Tình hình nghiên cứu phức chất rắn của nguyên tố đất hiếm với amino axit và

o-phenantrolin 2

1.5 Hoạt tính sinh học của phức chất đất hiếm với amino axit và o-phenantrolin 2

1.6 Một số phương pháp nghiên cứu phức chất rắn 2

1.7 Giới thiệu về một số vi sinh vật kiểm định và dòng tế bào ung thư 2

CHƯƠNG 2 THỰC NGHIỆM, KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN……… 2

2.1 Hóa chất và thiết bị 2

2.2 Tổng hợp các phức chất 2

2.2.1 Xác định thành phần của các phức chất 2

2.2.2 Đo độ dẫn điện của các dung dich phức chất 2

2.2.3 Xác định nhiệt độ nóng chảy và độ tan của các phức chất 4

2.3 Kết quả nghiên cứu các phức chất bằng phương pháp phổ hấp thụ hồng ngoại 4

2.4 Nghiên cứu các phức chất bằng phương pháp phân tích nhiệt 8

2.5 Bước đầu thăm dò hoạt tính sinh học của một sô phức chất 12

KẾT LUẬN 15

iv

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Kết quả phân tích hàm lượng (%) các nguyên tố (Ln, N, Cl) và độ dẫn điện mol của các

dung dịch phức chất 3

Bảng 2.2 Nhiệt độ nóng chảy và độ tan của các phức chất 4

Bảng 2.3 Các số sóng hấp thụ đặc trưng (cm-1) trong phổ IR của các phối tử và các phức chất 6

Bảng 2.4 Kết quả phân tích giản đồ nhiệt của các phức chất 10

Bảng 2.5 Kết quả thử hoạt tính sinh học của o - phenantrolin và một số phức chất 13

Bảng 2.6 Kết quả xác định hoạt tính gây độc tế bào ung thư KB của một số phức chất 14

DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2.1 Phổ hấp thụ hồng ngoại của phức chất Gd(Phe)3PhenCl3.3H2O 5

Hình 2.2 Phổ hấp thụ hồng ngoại của phức chất Sm(Phe)2(Phen)2Cl3.3H2O 5

Hình 2.3 Phổ hấp thụ hồng ngoại của phức chất Ho(Asp)3PhenCl3.3H2O 5

Hình 2.4 Phổ hấp thụ hồng ngoại của phức chất Tm(Asn)3PhenCl3.3H2O 5

Hình 2.5 Phổ hấp thụ hồng ngoại của phức chất LaAsn(Phen)3Cl3.3H2O 5

Hình 2.6 Giản đồ phân tích nhiệt của phức chất La(Phe)3PhenCl3.3H2O 9

Hình 2.7 Giản đồ phân tích nhiệt của phức chất Sm(Phe)2(Phen)2Cl3.3H2O 9

Hình 2.8 Giản đồ phân tích nhiệt của phức chất Er(Asp)3PhenCl3.3H2O 9

Hình 2.9 Giản đồ phân tích nhiệt của phức chất Dy(Asn)3PhenCl3.3H2O 9

Hình 2.10 Giản đồ phân tích nhiệt của phức chất LaAsn(Phen)3Cl3.3H2O 9

(Phân tích nhiệt vi phân

vi

THÔNG TIN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

1 Thông tin chung:

Tên đề tài: Tổng hợp, nghiên cứu tính chất, thăm dò hoạt tính sinh học các phức chất của một số nguyên tố đất hiếm với hỗn hợp phối tử amino axit và o-phenantrolin

Mã số: ĐH2015 – TN04 – 04

Chủ nhiệm đề tài: PGS.TS Lê Hữu Thiềng

Tổ chức chủ trì: Trường Đại học Sư phạm – ĐH Thái Nguyên

Thời gian thực hiện: Từ tháng 01/2015 đến tháng 12/2016

2 Mục tiêu:

- Tổng hợp các phức chất của một số NTĐH với hỗn hợp phối tử amino axit và o-phenantrolin

- Nghiên cứu tính chất của các phức chất tổng hợp được

- Đánh giá hoạt tính sinh học của một số phức chất tổng hợp được

3 Tính mới và sáng tạo:

Tổng hợp, nghiên cứu, thăm dò hoạt tính sinh học các phức chất của một số nguyên tố đất hiếm với hỗn hợp phối tử L-phenylalanin (Phe), axit L-aspatic (Asp), L-asparagin (Asn) và o-phenantrolin (Phen)

4 Kết quả nghiên cứu:

- Đã tổng hợp được 20 phức chất: Ln(Phe)3PhenCl3.3H2O (Ln: La, Nd, Eu, Gd, Tb), Sm(Phe)2(Phen)2Cl3.3H2O, Ln(Asp)3PhenCl3.3H2O (Ln: Gd, Tb, Dy, Ho, Er, Tm, Yb), Ln(Asn)3PhenCl3.3H2O (Ln: Dy, Ho, Er, Tm, Yb, Lu), LaAsn(Phen)3Cl3.3H2O

- Đã đánh giá ảnh hưởng của một số phức chất đến các vi sinh vật (khuẩn, nấm) và tế bào ung thư biểu mô (KB)

5 Sản phẩm:

5.1 Sản phẩm khoa học

1 Lê Hữu Thiềng, Lê Thị Thanh Thủy (2015), ”Tổng hợp, nghiên cứu tính chất phức chất của lantan,

gadolini với hỗn hợp phối tử L-phenylalanin và o-phenantrolin”, Tạp chí Hóa học, 53(3E12), tr.79-83

2 Lê Hữu Thiềng, Bế Thị Hồng Lê (2015), “Tổng hợp, nghiên cứu, thăm dò hoạt tính sinh học phức chất

của gadolini, honmi với hỗn hợp phối tử L-asptic và o-phenantrolin”, Tạp chí Hóa học,53(3E12), tr.89-92

3 Lê Hữu Thiềng, Lê Thị Thanh Thủy (2015), “Tổng hợp, nghiên cứu các phức chất của neodim, gadolini với hỗn hợp phối tử L-phenylalanin, o-phenantrolin và thăm dò hoạt tính sinh học của

chúng”, Tạp chí Phân tích Hóa, Lý và Sinh học, 20 (3), tr.245-249

4 Lê Hữu Thiềng, Trần Tuyết Nhung (2015), “Tổng hợp, nghiên cứu tính chất phức chất của ecbi, tuli

với hỗn hợp phối tử asparagin và o-phenantrolin”, Tạp chí Phân tích Hóa, Lý và Sinh học, 20 (4), tr.250-254

5 Lê Hữu Thiềng, Nguyễn Hữu Quân, Lê Thị Tuyết (2016), “Tổng hợp và thăm dò hoạt tính sinh học

của phức chất ytecbi với hỗn hợp phối tử L-aspatic và o-phenantrolin”, Tạp chí Phân tích Hóa, Lý và

Sinh học, 21 (2), tr.99-104

vii

6 Lê Hữu Thiềng, Nguyễn Ngọc Khiêm (2016), “Tổng hợp, nghiên cứu phức chất của europi (III) và

tecbi (III) với hỗn hợp phối tử L-phenylalanin và o-phenantrolin”, Tạp chí Phân tích Hóa, Lý và Sinh

học,21(1), tr.66-72

7 Lê Hữu Thiềng, Bế Thị Hồng Lê (2015), “Tổng hợp, nghiên cứu các phức chất của tecbi, dysprosi với

hỗn hợp phối tử L-aspatic và o-phenantrolin”, Tạp chí Khoa học và Công nghệ, 144(14), tr.139-142

8 Lê Hữu Thiềng, Trần Tuyết Nhung (2016), “Tổng hợp, nghiên cứu, thăm dò hoạt tính sinh học của

phức chất ytecbi với hỗn hợp phối tử asparagin và o-phenantrolin”, Tạp chí Khoa học và Công nghệ

Đại học Thái Nguyên, 151(6), tr.9-12

9 Lê Hữu Thiềng, Nguyễn Hữu Quân, Ngô Thị Chiến, Đào Thảo Vân (2016), “Tổng hợp, nghiên cứu, thăm dò hoạt tính sinh học các phức chất của La, Sm với hỗn hợp các phối tử asparagin, phenylalanin

và o-phenantrolin”, Tạp chí Khoa học và Công nghệ Đại học Thái Nguyên, 159(14), tr.9-13

5.2 Sản phẩm đào tạo

1 Lê Thị Thanh Thủy (2015),Tổng hợp, nghiên cứu các phức chất của một sốnguyên tố đất hiếm với hỗn

hợp phối tử L-phenylalanin, o-phenantrolin và thăm dò hoạt tính sinh học của chúng, Luận văn Thạc

sĩ, Trường Đai học Sư phạm, Đại học Thái Nguyên

2 Bế Thị Hồng Lê (2015), Tổng hợp, nghiên cứu các phức chất của một số nguyên tố đất hiếm với hỗn

hợp phối tử L-aspatic, o-phenantrolin và thăm dò hoạt tính sinh học của chúng, Luận văn Thạc sĩ,

Trường Đai học Sư phạm, Đại học Thái Nguyên

3 Trần Tuyết Nhung (2015), Tổng hợp, nghiên cứu các phức chất của một số nguyên tố đất hiếm với hỗn

hợp phối tử asparagin và o-phenantrolin và thăm dò hoạt tính sinh học của chúng, Luận văn Thạc sĩ,

Trường Đại học Sư phạm, Đại học Thái Nguyên

4 Lê Thị Tuyết (2016), Tổng hợp, nghiên cứu các phức đơn phối tử, đa phối tử của tuli, ytecbi với axit

L-aspatic, o-phenantrolin và thăm dò hoạt tính sinh học của chúng, Luận văn Thạc sĩ, Trường Đại

học Sư phạm, Đại học Thái Nguyên

5 Trần Thị Kiều Trang (2016), Tổng hợp, nghiên cứu các phức chất của dysprosi, homi với hỗn hợp

phối tử asparagin, glyxin, o-phenantrolin và thăm dò hoạt tính sinh học của chúng, Luận văn Thạc sĩ,

Trường Đại học Sư phạm, Đại học Thái Nguyên

6 Nguyễn Ngọc Khiêm (2016), Tổng hợp, nghiên cứu các phức chất của ytri, europi, tecbi với hỗn hợp

phối tử L-phenylalanin, o-phenantrolin và thăm dò hoạt tính sinh học của chúng, Luận văn Thạc sĩ,

Trường Đại học Sư phạm, Đại học Thái Nguyên

7 Đào Thị Vân (2016), Tổng hợp, nghiên cứu, thăm dò hoạt tính sinh học phức chất của gadolini với

hỗn hợp phối axit L-aspatic và o-phenantrolin, Đề tài NCKH sinh viên, Trường Đại học Sư phạm,

Đại học Thái Nguyên

8 Ngô Thị Chiến (2016), Tổng hợp, nghiên cứu, thăm dò hoạt tính sinh học phức chất của samary với

hỗn hợp phối tử L-phenylalanin và o-phenantrolin, Đề tài NCKH sinh viên, Trường Đại học Sư phạm,

Đại học Thái Nguyên

9 Đào Thảo Vân (2016), Tổng hợp, nghiên cứu, thăm dò hoạt tính sinh học phức chất của latan với hỗn

hợp các phối tử asparagin và o-phenantrolin, Đề tài NCKH sinh viên, Trường Đại học Sư phạm, Đại

học Thái Nguyên

- 07 phức chất: Ln(Asp)3phenCl3.3H2O (Ln: Gd, Tb, Dy, Ho, Er, Tm, Yb)

- 06 phức chất: Ln(Asn)3phenCl3.3H2O (Ln: Dy, Ho, Er, Tm, Yb, Lu) và phức chất LaAsn(phen)3Cl3.3H2O

6 Phương thức chuyển giao, địa chỉ ứng dụng, tác động và lợi ích mang lại của kết quả nghiên cứu

Kết quả của đề tài có thể sử dụng trong đào tạo cử nhân, cao học tại khoa Hóa học, trường Đại học Sư phạm-Đại học Thái Nguyên và có thể nghiên cứu ứng dụng trong y dược

Ngày 05 tháng 4 năm 2017

Lê Hữu Thiềng

Coordinator: Le Huu Thieng Assoc, frof, Ph.D

Implementing institution: College of Education Thai Nguyen University

Duration: from 01/2015 to 12/2016

2 Objective(s):

- Synthesis on the complexes some rare earth element with mixed ligand amino acid and phenantroline

o Studies on characterized of the complexes

- Study on bioactivity of some the complexes

3 Creativeness and innovativeness:

Synthersic, characterized studies and antitacterial activity of the complexes some rare earth elements with mixed ligand L-phenylalanine (Phe), L-aspatic (Asp), L-asparagine (Asn) and o-phenantroline (Phen)

4 Research results:

- Synthesized on 20 complexes: Ln(Phe)3PhenCl3.3H2O (Ln: La, Nd, Eu, Gd, Tb), Sm(Phe)2(Phen)2Cl3.3H2O, Ln(Asp)3PhenCl3.3H2O (Ln: Gd, Tb, Dy, Ho, Er, Tm, Yb), Ln(Asn)3PhenCl3.3H2O (Ln: Dy, Ho, Er, Tm, Yb, Lu), LaAsn(Phen)3Cl3.3H2O,

- Study on the complexes by the elements analysis, IR spectra and thermal analysis methods

- Study the effects of some complexes on microorganism (bacterium, fungus) and tumor cells

5 Products:

5.1.Scientific products:

1 Le Huu Thieng, Le Thi Thanh Thuy (2015), “Synthesis, characterized studies complexes of

lanthanum, gadolinium with mixed ligand L-phenylalanine and o-phenantroline”, Journal of

Chemistry, 53(3E12), pp 79-83

2 Le Huu Thieng, Be Thị Hong Le (2015), “Synthesis,studies and approach on biolactivity of

complexes of gadolinium, holmium with mixed ligand L-aspatic and o-phenantroline”, Journal of

Chemistry, 53(3E12), pp.89-92

3 Le Huu Thieng, Le Thi Thanh Thuy (2015), “Synthesis, studies complexes of neodim, gadolinium

with mixed ligand L-phenylalanine and o-phenantroline and approach on biolactivity”, Journal of

Analysis Chemistry, Physics and Biology, 20(3), pp.245-249

4 Le Huu Thieng, Tran Tuyet Nhung (2015), “Synthesis, characterized studies complexes of erbium,

thulium with mixed ligand asparagine and o-phenantroline”, Journal of Analysis Chemistry,

Physics and Biology, 20(4), pp.250-254

5 Le Huu Thieng, Nguyen Huu Quan, Le Thi Tuyet (2016), “Synthesis, characterial and antibacterial activity of the complex ytecbium with mixed ligand L-aspartic and o-phenantroline”,

Journal of Analysis Chemistry, Physics and Biology, 21(2), pp.99-104

x

6 Le Huu Thieng, Nguyen Ngoc Khiem (2016), “Synthesis, characterial the complex europium (III)

and terbium (III) with mixed ligand L-phenylalanine and o-phenantroline”, Journal of Analysis

Chemistry, Physics and Biology, 21(1), pp.66-72

7 Le Huu Thieng, Be Thi Hong Le (2016), “Synthesis, study on the complexes of tecbium,

dysprosium with mixed ligand L-asptic and o-phenantroline”, Journal of Science and Technology

Thai Nguyen University, 144(14), pp.139-142

8 Le Huu Thieng, Tran Tuyet Nhung (2016), “Synthesis, studies and approach on bioactivity of

complex of ytecbium with mixed ligand asparagine and o-phenantroline”, Journal of Science and

Technology Thai Nguyen University, 151(6), pp.9-12

9 Le Huu Thieng, Nhuyen Huu Quan, Ngo Thi Chien, Dao Thao Vân (2016), “Synthesis, study and antibacterial activity of the complex of La, Sm with mixed ligand asparagine, phenylalanine and o-

phenantroline”, Journal of Science and Technology Thai Nguyen University, 159 (14), pp 9-13

5.2 Training products

1 Le Thi Thanh Thuy (2015), Synthesis, study on the complexes of some rare earth elements with

mixed ligand L-phenylalanine, o-phenantroline and approach on biolactivity of the complexes,

Master Thesis, College of Education, Thai Nguyen University

2 Be Thị Hong Le (2015), Synthesis, study on the complexes of some rare earth elements with mixed

ligand L-aspatic, o-phenantroline and approach on biolactivity of the complexes, Master Thesis,

College of Education, Thai Nguyen University

3 Tran Tuyet Nhung (2015), Synthesis, study on the complexes of some rare earth elements with

mixed ligand asparagine, o-phenantroline and approach on biolactivity of the complexes, Master

Thesis, College of Education, Thai Nguyen University

4 Le Thi Tuyet (2016), Synthesis, study on the complexes of tulium, ytecbium with mixed ligand

L-aspatic, o-phenantroline and approach on biolactivity of the complexes, Master Thesis, College of

Education, Thai Nguyen University

5 Tran Thi Kieu Trang (2016), Synthesis, study on the complexes of dysprosium, homium with mixed

ligand asparagine, o-phenantroline and approach on biolactivity of the complexes, Master Thesis,

College of Education, Thai Nguyen University

6 Nguyen Ngọc Khiem (2016), Synthesis, study on the complexes of europium, tecbium with mixed

ligand L-phenylalanine, o-phenantroline and approach on biolactivity of the complexes, Master

Thesis, College of Education, Thai Nguyen University

7 Dao Thi Van (2015), Synthesis, study and approach on bioactivity on the complexes of gadolinium

with mixed ligand L-aspartic acid, o-phenantroline, Subject Research Students, College of

Education, Thai Nguyen University

8 Ngo Thi Chien (2016), Synthesis, study and approach on bioactivity on the complexes of

samarium with mixed ligand L-phenylalanine acid, o-phenantroline, Subject Research Students,

College of Education, Thai Nguyen University

9 Dao Thao Van (2016), Synthesis, study and approach on bioactivity on the complexes of

lanthanium with mixed ligand Asparagine, o-phenantroline, Subject Research Students, College of

Education, Thai Nguyen University

5.3 Applied products

20 complexes:

- 05 complexes Ln(phe)3phenCl3.3H2O (Ln: La, Nd, Eu, Gd, Tb) and complex Sm(phe)2(phen)2Cl3.3H2O

xi

- 07 complexes: Ln(Asp)3phenCl3.3H2O (Ln: Gd, Tb, Dy, Ho, Er, Tm, Yb)

- 06 complexes: Ln(Asn)3phenCl3.3H2O (Ln: Dy, Ho, Er, Tm, Yb, Lu) and complex LaAsn(phen)3Cl3.3H2O

6 Transfer alternatives, application institutions, impacts and benefits of research results

The results of the research used in training bachelors, postgraduate at the Department of

Chemistry, College of Education, Thai Nguyen university and can study advantage in the medical, pharmacological