I - THUẬT NGỮ LÀ GÌ?1, Vídụ 1: * Nhận xét: - Cách 1 là cách giải thích dựa vào những đặc tính bên ngoài của sự vật được hình thành trên cơ sở những kinh nghiệm, có tính chất cảm tính..
Trang 1Trường THCS Trần Ngọc Sương Giáo viên: Nguyễn Thị Tự
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ:
1 Nêu các cách làm phát triển từ vựng Tiếng việt?
2 Em hãy tìm những từ ngữ mới thời gian gần đây được cấu tạo trên cơ sở từ “môi trường” 1 Có 2 cách làm phát triển từ vựng:
- Phát triển nghĩa của từ dựa vào nghĩa gốc -
Phát triển số lượng từ: +
Tạo từ ngữ mới +
Mượn từ ngữ của tiếng nước ngoài 2 Môi trường: -
Môi trường tự nhiên -
Môi trường sinh thái - Môi trường nhân tạo…
Trang 3Tiếng Việt -Tiết 28
Trang 4TIẾT 28 THUẬT NGỮ
I - THUẬT NGỮ LÀ GÌ?
1, Vídụ 1: So sánh 2 cách giải thích sau đây về nghĩa của
từ nước và từ muối.
a, Cách 1:
- Nước là chất lỏng không màu, không mùi có trong sông,
hồ, biển…
- Muối là tinh thể trắng, vị mặn, thường tách ra từ nước
biển, dùng để ăn.
b, Cách 2:
- Nước là hợp chất của các nguyên tố Hi-drô và ôxi, có công thức H2O
- Muối là hợp chất mà phân tử gồm có một hay nhiều
nguyên tử kim loại liên kết với một hay nhiều gốc a-xít.
Trang 5I - THUẬT NGỮ LÀ GÌ?
1, Vídụ 1:
* Nhận xét:
- Cách 1 là cách giải thích dựa vào những đặc tính bên ngoài của sự vật được hình thành trên cơ sở những kinh nghiệm, có tính chất cảm tính.
- Cách 2 dựa vào đặc tính bên trong của sự vật không thể nhận biết qua cảm tính mà phải qua sự nghiên cứu khoa học mới biết được.
Theo em cách giải thích nào người không có kiến thức chuyên môn thì không thể hiểu được? Các định nghĩa này thuộc bộ môn nào?
THUẬT NGỮ
Trang 6I - THUẬT NGỮ LÀ GÌ?
1 Ví dụ 1:
2 Ví dụ 2:
-Thạch nhũ là sản phẩm hình thành trong các hang động do
sự nhỏ giọt của dung dịch đá vôi hoà tan trong nước có chứa a-xít các-bô-níc
- Ba-dơ là hợp chất mà phân tử gồm có một nguyên tử kim loại liên kết với một hay nhiều nhóm hi-đrô-xít.
-Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng với nó.
-Phân số thập phân là phân số mà mẫu là luỹ thừa của 10.
ĐỊA LÝ
NGỮ VĂN HOÁ HỌC
TOÁN HỌC THUẬT NGỮ
Trang 7* Nhận xét
- Những từ ngữ được định nghĩa ấy được dùng chủ yếu trong loại văn bản khoa học công nghệ.
-Ngoài văn bản khoa học công nghệ, đôi lúc còn được dùng trong các loại văn bản : Bản tin, phóng sự, bài bình luận trên báo chí
THUẬT NGỮ
I - THUẬT NGỮ LÀ GÌ?
1 Ví dụ 1:
2 Ví dụ 2:
3 Kết luận:
Thuật ngữ là những từ ngữ
biểu thị khái niệm khoa học,
công nghệ, thường được dùng
trong các văn bản khoa học,
công nghệ.
Trang 8Hướng tới xã hội giao thông an toàn
8:10 PM Thứ năm, ngày 01 tháng bảy năm 2010- Chuyên mục Giáo dục |
Honda Việt Nam tổ chức nhiều chương trình như "Tôi yêu Việt Nam" nhằm giáo dục an toàn giao thông cho giới trẻ; hướng dẫn
kỹ năng lái xe an toàn cho khách hàng và chia sẻ giáo trình đào tạo lái xe mô tô hạng A1 Đầu tháng 6, chương trình giáo dục an toàn giao thông (ATGT) mang tên “Tôi yêu Việt Nam” phiên bản
2010 do Công ty Honda Việt Nam phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam và Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia đã được phát sóng trên kênh VTV1 và VTV3 với những bài học an toàn giao thông hấp dẫn, gần gũi với các bạn trẻ Phiên bản năm 2010 có tựa đề là “Tiểu thư giao thông” và được lên sóng đều đặn trong các khung giờ: 19h55 thứ 7 và phát lại vào lúc 10h40 chủ nhật
trên VTV3; 7h20 trên VTV1 thứ 4, 5 và 6 hàng tuần …
Cẩm Ly
Trang 9I THUẬT NGỮ LÀ GÌ?
II.ĐẶC ĐIỂM CỦA THUẬT
NGỮ:
Về nguyên tắc, trong một lĩnh
vực khoa học, mỗi thuật ngữ
chỉ biểu thị một khái niệm.
THUẬT NGỮ
- Muối là hợp chất mà phân tử gồm có một hay nhiều nguyên tử kim loại liên kết với một hay nhiều gốc a-xít.
Thuật ngữ này không còn có nghĩa nào khác.
Trang 10I - THUẬT NGỮ LÀ GÌ?
II - ĐẶC ĐIỂM CỦA THUẬT
NGỮ:
- Về nguyên tắc, trong một lĩnh
vực khoa học, công nghệ nhất
định mỗi thuật ngữ chỉ biểu thị
một khái niệm.
- Thuật ngữ không có tính biểu
cảm
THUẬT NGỮ
a, Muối là một hợp chất có thể hoà tan trong nước.
b, Tay nâng chén muối đĩa gừng
Gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau
(Ca dao)
Từ muối trong ví dụ nào có sắc thái biểu cảm?
Em hiểu câu ca dao này có ý nghĩa gì?
Trang 11I - THUẬT NGỮ LÀ GÌ?
II - ĐẶC ĐIỂM CỦA THUẬT NGỮ: III - LUYỆN TẬP:
THUẬT NGỮ
Trang 121/ Tác giả:
2/ Tác phẩm:
3/ Đọc- Tìm hiểu từ khó:
4/ Thể loại:
5/ Bố cục:
- Phần 1:Từ đầu Chí khí như người: Giới thiệu chung về cây tre Việt
Nam
- Phần2: Nhà thơ đã có lần chết có nhau, chung thủy: Tre gắn với người
trong lao động, trong cuộc sống hằng ngày
-Phần 3: Như tre mọc thẳng tre anh hùng chiến đấu: Tre gắn bó với
người trong cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc
-Phần 4: Còn lại: Tre gắn mãi với con người trong cuộc sống hiện đại và
tương lai
Gồm 4 phần:
Tieát 28 :
III Luyện tập:
Bài tập 1: Vận dụng kiến thức đã học ở các bộ môn, tìm thuật ngữ
thích hợp điền vào chỗ trống? Cho biết thuật ngữ vừa tìm được
thuộc lĩnh vực khoa học nào?
-a là tác dụng đẩy, kéo của vật này lên vật khác
-b là làm hủy hoại dần lớp đất đá phủ trên bề mặt đất do các tác nhân: gió, băng
hà, nước chảy
-c là tập hợp những từ
có ít nhất một nét chung về nghĩa
Lực Xâm thực
Trường từ vựng
Môn vật lý
Môn ngữ văn Môn địa lý
Trang 131/ Tác giả:
2/ Tác phẩm:
3/ Đọc- Tìm hiểu từ khó:
4/ Thể loại:
5/ Bố cục:
- Phần 1:Từ đầu Chí khí như người: Giới thiệu chung về cây tre Việt
Nam
- Phần2: Nhà thơ đã có lần chết có nhau, chung thủy: Tre gắn với người
trong lao động, trong cuộc sống hằng ngày
-Phần 3: Như tre mọc thẳng tre anh hùng chiến đấu: Tre gắn bó với
người trong cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc
-Phần 4: Còn lại: Tre gắn mãi với con người trong cuộc sống hiện đại và
tương lai
Gồm 4 phần:
Tieát 28 :
III Luyện tập:
Bài tập 1: Vận dụng kiến thức đã học ở các bộ môn, tìm thuật ngữ
thích hợp điền vào chỗ trống? Cho biết thuật ngữ vừa tìm được
thuộc lĩnh vực khoa học nào?
-.d là nơi có dấu vết cư trú và sinh sống của người xưa
- e là hiện tượng hạt phấn tiếp xúc với đầu nhụy
- f là lượng nước chảy qua mặt cắt ngang lòng sông ở một điểm nào đó, trong một
giây đồng hồ Đơn vị đo: m/s
Di chỉ
Thụ phấn lưu lượng
Môn sinh học
Môn lịch sử
Môn địa lí
Trang 141/ Tác giả:
2/ Tác phẩm:
3/ Đọc- Tìm hiểu từ khó:
4/ Thể loại:
5/ Bố cục:
- Phần 1:Từ đầu Chí khí như người: Giới thiệu chung về cây tre Việt
Nam
- Phần2: Nhà thơ đã có lần chết có nhau, chung thủy: Tre gắn với người
trong lao động, trong cuộc sống hằng ngày
-Phần 3: Như tre mọc thẳng tre anh hùng chiến đấu: Tre gắn bó với
người trong cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc
-Phần 4: Còn lại: Tre gắn mãi với con người trong cuộc sống hiện đại và
tương lai
Gồm 4 phần:
Tieát 29 :
III Luyện tập:
-.g là lực hút của Trái Đất
- h là sức ép của khí quyển lên bề mặt Trái Đất
nguyên tố hóa học cấu tạo nên
-k là thị tộc theo dòng họ người cha, trong đó nam có quyền hơn nữ
-l là đường thẳng vuông góc tại điểm giữa của đoạn ấy
Trọng lực Khí áp
Thị tộc phụ hệ
Môn địa lý
Môn vật lý
Môn lịch sử
Đường trung trực
Môn toán
Đơn chất
Môn hóa học
Trang 15Bài 2: Đọc đoạn trích sau:
“Nếu được làm hạt giống để mùa sau Nếu lịch sử chọn ta làm điểm tựa Vui gì hơn làm người lính đi đầu Trong đêm tối tim ta làm ngọn lửa”
Tố Hữu – Chào xuân 67
-“Điểm tựa”(thuật ngữ Vật lý): Điểm cố định của một đòn bẩy
thông qua đó lực tác động được truyền tới lực cản.
- “Điểm tựa” (trong đoạn trích) không được dùng như thuật ngữ,
mà “điểm tựa” chỉ nơi làm chỗ dựa chính.
Trang 16Bài 3:
- Hỗn hợp (hóa học): là nhiều chất trộn lẫn vào nhau mà không hóa
hợp thành một chất khác.
- Hỗn hợp (nghĩa thông thường): gồm có nhiều thành phần trong
đó mỗi thành phần vẫn không mất tính chất riêng của mình.
Vậy cho biết hai câu sau, câu nào “hỗn hợp” là thuật ngữ? Câu nào
“hỗn hợp” là nghĩa thông thường?
a Nước tự nhiên ở ao, hồ, sông, biển … Là một hỗn hợp.
b Đó là một chương trình biểu diễn hỗn hợp nhiều tiết mục.
Đặt câu với từ “hỗn hợp” hiểu theo nghĩa thông thường?
Ví dụ: Đây là loại thức ăn hỗn hợp nhằm thúc đẩy sự tăng trưởng của các loại gia cầm.
Thuật ngữ
Nghĩa thông thường
Trang 17Bài 5.
- Thị trường (thuật ngữ trong kinh tế học): nơi thường xuyên
tiêu thụ hàng hóa (Thị: chợ - yếu tố Hán Việt)
- Thị trường (thuật ngữ trong vật lí): Chỉ phần không gian mà
Hiện tượng đồng âm này có vi phạm nguyên tắc một thuật ngữ - một khái niệm đã nêu ở ghi nhớ không? Vì sao?
Không vi phạm vì hai thuật ngữ này được dùng ở hai lĩnh vực
khoa học riêng biệt chứ không phải ở cùng một lĩnh vực.