SIDA_M3_Bai 2_Tim tin tren Internet nhu the nao

n Sử dụng các công cụ và dịch vụ tìm tin như thế nào?. Mục tiêun Sau bài học, học viên có khả năng: u Nhận diện các công cụ và dịch vụ tìm tin Internet u Nắm được cách sử dụng các công c

Module 5: Internet là một nguồn tin

Bài 2 Tìm tin trên Internet như thế

nào

Phạm vi bài học

n Các cách để tìm kiếm thông tin trên Internet?

n Các công cụ tìm tin và dịch vụ Internet là gì?

n Sử dụng các công cụ và dịch vụ tìm tin như thế nào?

n Tìm tin trên Internet như thế nào?

Mục tiêu

n Sau bài học, học viên có khả năng:

u Nhận diện các công cụ và dịch vụ tìm tin Internet

u Nắm được cách sử dụng các công cụ và dịch vụ tìm tin

u Sử dụng các công cụ và dịch vụ tìm tin

u Định vị các tài liệu hướng dẫn và các tài liệu đào tạo trực tuyến khác về cách sử dụng Internet với vai trò

là một nguồn tin.

Các công cụ và dịch vụ Internet chủ yếu?

n Thư điện tử (email)

n Được sử dụng phổ biến nhất trên Internet

n Miễn phí trên Internet

u Yahoo mail, Hotmail, Eudoramail

n Địa chỉ email bao gồm tên người dùng và tên miền cách nhau bởi ký hiệu @

u Ví dụ: juandelacruz@mail.com

Newsgroup và Listservs

n Dịch vụ dùng để thảo luận về một chủ đề nào đó thông qua các bài đăng lên (post) mạng

n Truy cập được thông qua các chương trình đọc tin

n Tên được đặt theo vấn đề thảo luận

u Ví dụ: thư viện tự động hóa

Chat Internet

n Cho phép giao tiếp tức thời bằng văn bản trên Internet

n Sắp xếp các chủ đề quan tâm thành các “kênh”

n Thảo luận trong các “phòng chat”

n Một số website có sẵn tính năng chat

n Dịch vụ cho phép một máy tính truy cập vào một

máy tính khác

n Cho phép người dùng trao đổi dữ liệu và ra lệnh

trên máy tính khác, máy chủ Telnet

n Chủ yếu được sử dụng trong các thư viện cho phép truy cập thông tin trên các máy tính của họ

FTP – giao thức truyền tệp

n Cho phép truyền hoặc sao chép tệp tin từ máy tính này sang máy tính khác

n Dùng để nhận hoặc gửi tệp tới một máy tính

n Các chương trình FTP được cung cấp miễn phí

n Các trình duyệt web mới nhất đều có sẵn chức

năng FTP

World Wide Web (WWW)

n Được phát minh năm 1991 bởi Tim-Berners Lee, web là dịch

vụ Internet phát triển nhanh nhất

n Dựa trên HTML (Ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản) cho

phép người dùng truy cập các dữ liệu đa phương tiện.

n Đơn vị đơn giản nhất là trang web, tài liệu được mã hóa

dưới định dạng html và có thể truy cập được qua trình duyệt web.

n HTML kết nối các nội dung trong một trang web với nhau

cũng như giữa các trang web thông qua các siêu liên kết.

n Mỗi trang có một địa chỉ URL

Hoạt động 5.2.1

Đọc các bài sau:

Trình duyệt web

n Hầu hết các công cụ và dịch vụ cho phép tìm tin

trên Internet đều có sẵn trên World Wide Web

n Để có thể sử dụng các công cụ và dịch vụ này, mọi người cần phải biết cách sử dụng trình duyệt web

n Mỗi trình duyệt đều có các tính năng và chức năng riêng để giúp đỡ người dùng tìm kiếm thông tin – do

đó, bạn cần phải biết cách sử dụng ít nhất hai trình duyệt và chọn cái phù hợp nhất với mình

Sử dụng một trình duyệt như thế nào?

n Nhập địa chỉ URL vào thanh địa chỉ trên trình duyệt

để truy cập vào một website cụ thể

n Mở, thay đổi kích cỡ, đóng một cửa sổ trình duyệt

n Định vị và sử dụng các công cụ định hướng trên

trình duyệt, ví dụ các chức năng: quay lại, tải lại

trang web, quay về trang chủ, in ấn, v.v

n Nhận diện và sử dụng các siêu liên kết để truy cập web

n Tải và lưu tài liệu và trang web về máy tính

n Sử dụng các chương trình nhúng (plug-in) như

Adobe Acrobat hay Macromedia Shockwave

Hoạt động 5.2.2

n Đọc các bài sau:

Các công cụ và dịch vụ Internet nào có trên web?

n Máy tìm tin

n Danh mục chủ đề

n Máy siêu tìm tin

n Máy tìm tin chuyên sâu

n Web vô hình

n Các công cụ tìm kiếm khác

Hoạt động 5.2.3

n Đọc các bài sau:

Máy tìm tin là gì?

n Website sử dụng các “bot” hoặc “spider” quét định

kỳ trên World Wide Web và tự động tạo chỉ mục và lưu thông tin vào trong cơ sở dữ liệu của họ

n Ví dụ:

u Google – http://www.google.com

u Alltheweb – http://www.alltheweb.com

u Altavista – http://www.altavista.com

Cách sử dụng máy tìm tin

n Tìm kiếm từ khóa đơn giản

n Gõ từ khóa vào hộp tìm kiếm, nhấn Enter và xem kết quả tìm

Cách sử dụng máy tìm tin (2)

n Tìm nâng cao

n Hầu hết các máy tìm tin cho phép người dùng lọc kết quả tìm kiếm

Hoạt động 5.2.4

n Đọc các bài sau:

Danh mục chủ đề là gì?

n Liệt kê danh mục các trang web đã được tập hợp lại

và xử lý và đánh giá bởi các chuyên gia

n Ví dụ:

u Yahoo – http://www.yahoo.com

u Librarian’s index – http://www.lii.org

u Looksmart – http://www.looksmart.com

Hoạt động 5.2.5

Máy siêu tìm tin là gì?

Hoạt động 5.2.6

n Truy cập các site sau:

Máy tìm tin chuyên sâu là gì?

n Ví dụ:

u Danh sách thư điện tử (Mailing List) và Nhóm tin

(Newsgroup)

u Tài liệu khoa học

F Scholar Google – http://www.scholar.google.com

Hoạt động 5.2.7

n Đọc các site sau:

Tìm tin trên Internet thế nào

Phân tích chủ đề

n Bạn tìm gì? Vì mục đích gì?

n Bạn muốn loại thông tin nào?

n Mục đích là để xác định cần dùng thuật ngữ tìm tin nào và sử dụng các công cụ tìm tin nào cho phù hợp

Chọn công cụ tìm tin bạn cần

n Công cụ giúp tìm những thông tin mà bạn cần

n Mỗi công cụ tìm đều có những đặc điểm khác nhau

về tính năng cũng như diện bao quát

n Điều quan trọng khi lựa chọn công cụ tìm tin là đảm bảo công cụ đó có khả năng lọc cũng như khoanh vùng tìm kiếm

Học cách sử dụng các công cụ tìm tin

n Làm quen với một số công cụ tìm tin chủ yếu sẽ giúp bạn tìm tin thành công

n Học cách sử dụng toán tử Bool, tìm cụm từ, chặt cụt, tìm theo trường, v.v…

n Đọc phần “Trợ giúp” để tìm hiểu các tính năng của công cụ tìm tin

Xây dựng chiến lược tìm tin

n Xây dựng chiến lược tìm tin cho phép bạn tìm một cách có hệ thống

n Giúp bạn tiết kiệm thời gian và tiền bạc nếu bạn phải trả tiền truy cập Internet

n Chiến lược tìm phải được xây dựng dựa trên nhu cầu tin của bạn

Tìm tin với một câu hỏi trong đầu

n Bạn sẽ dùng thông tin này như thế nào?

n Bạn đã có đủ thông tin chưa hay đã có quá nhiều rồi?

n Đọc lướt nội dung của tài liệu xem nó có giá trị gì không

n Đánh giá tính chính xác và độ tin cậy của tác giả

Hoạt động 5.2.8

Một số lời khuyên về tìm tin trên Internet

n Tìm hiểu các đặc điểm, chức năng của trình duyệt

n Nếu bạn biết URL thì hãy truy cập thẳng vào đó

n Luôn kiểm tra lỗi gõ văn bản sai

n Định nghĩa các thuật ngữ của chủ đề cần tìm theo các khái niệm

n Diễn đạt khái niệm bằng các từ khóa, cụm từ khóa

n Tìm theo nhiều từ khóa khác nhau và tìm chính xác cụm từ

Một số lời khuyên về tìm tin trên Internet

n Đọc phần trợ giúp và các lời khuyên về tìm tin

n Sử dụng ít nhất hai công cụ tìm tin

n Sử dụng các tính năng nâng cao của công cụ tìm

n Sử dụng các site có chỉ mục chất lượng cao

n Đánh giá kết quả

n Tải thông tin xuống

n Trích dẫn chính xác nguồn tin của bạn

Cách trích dẫn nguồn tin trên Internet

n Các nguồn hướng dẫn cách trích dẫn:

Cách trích dẫn nguồn tin trên Internet

làm cho việc tải xuống

mất nhiều thời gian

n Quá nhiều site nhưng

quá ít site liên quan

n Quá tải thông tin

Giải pháp

n Dừng/ Chuyển sang tìm chỗ khác

n Thử vào lúc khác/ Đổi ISP

n Lọc học thay đổi câu hỏi tìm tin

n Tìm với câu hỏi cụ thể hơn