tóm tắt TỔ CHỨC DẠY HỌC DỰ ÁN MỘT SỐ KIẾN THỨC PHẦN CƠ HỌC VẬT LÍ 10 THPT NHẰM HƯỚNG NGHIỆP, PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC, TỰ LỰC CHO HỌC SINH

B Ộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TỔ CHỨC DẠY HỌC DỰ ÁN MỘT SỐ KIẾN THỨC PHẦN CƠ HỌC VẬT LÍ 10 THPT NHẰM HƯỚNG NGHIỆP, PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC, TỰ LỰC

B Ộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TỔ CHỨC DẠY HỌC DỰ ÁN MỘT SỐ KIẾN THỨC PHẦN CƠ HỌC VẬT LÍ 10 THPT NHẰM HƯỚNG NGHIỆP, PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC,

TỰ LỰC CHO HỌC SINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

B Ộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TỔ CHỨC DẠY HỌC DỰ ÁN MỘT SỐ KIẾN THỨC PHẦN CƠ HỌC VẬT LÍ 10 THPT NHẰM HƯỚNG NGHIỆP, PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC,

TỰ LỰC CHO HỌC SINH

Chuyên ngành: Lí luận và phương pháp dạy học bộ môn Vật lí

Mã số: 60 14 01 11

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

L ỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi Các số

liệu nêu trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng công bố trong bất kì công trình khoa học nào

Tác giả

Trần Thị Ngọc

L ỜI CẢM ƠN

Trước hết, em xin được bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới PGS.TS Nguyễn Bảo Hoàng Thanh, người thầy đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ em trong quá trình thực

hiện và hoàn thành luận văn thạc sĩ

Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong khoa Vật Lí trường Đại học Sư

Phạm Thành phố Hồ Chí Minh đã tận tình giảng dạy, hướng dẫn và giúp đỡ, tạo điều

kiện cho em trong quá trình học tập và nghiên cứu để hoàn thành luận văn thạc sĩ

Em xin chân thành cảm ơn ban giám hiệu, thầy cô trường THPT Hoa Sen - quận

9, Thành phố Hồ Chí Minh - đã giúp đỡ, tạo điều kiện, hợp tác trong quá trình thực

hiện đề tài

Cuối cùng xin cảm ơn gia đình, bạn bè và các em học sinh đã cổ vũ, động viên và luôn bên tôi trong suốt quá trình thực luận văn

Luận văn này chắc chắn sẽ còn nhiều thiếu sót, kính mong nhận được sự góp ý,

chỉ dẫn của các thầy cô giáo, các chuyên gia và các bạn đồng nghiệp

Tác giả

Trần Thị Ngọc

M ỤC LỤC

L ỜI CAM ĐOAN

L ỜI CẢM ƠN

M ỤC LỤC

DANH M ỤC NHỮNG CỤM TỪ VIẾT TẮT

DANH M ỤC CÁC BẢNG

DANH M ỤC CÁC SƠ ĐỒ

DANH M ỤC HÌNH ẢNH

M Ở ĐẦU 1

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN DẠY HỌC DỰ ÁN NHẰM HƯỚNG NGHIỆP VÀ PHÁT HUY TÍNH TÍCH C ỰC, TỰ LỰC CHO HỌC SINH PH Ổ THÔNG 5

1.1 Dạy học theo dự án 5

1.1.1 Khái niệm dạy học dự án 5

1.1.2 Đặc điểm dạy học dự án 6

1.1.3 Mục tiêu của dạy học dự án 9

1.1.4 Phân loại dự án 11

1.1.5 Tiến trình dạy học dự án cho học sinh trung học phổ thông 12

1.1.6 Đánh giá trong dạy học dự án 21

1.1.7 Vai trò của giáo viên, học sinh trong dạy học dự án 24

1.2 Phát huy tính tích cực, tự lực cho học sinh trường thpt trong dạy học dự án 26

1.2.1 Tính tích cực trong học tập của học sinh 26

1.2.2 Tính tự lực trong nhận thức của học sinh 27

1.2.3 Phát huy tính tích cực, tự lực cho học sinh THPT trong dạy học dự án 29

1.3 Dạy học với nội dung hướng nghiệp cho học sinh THPT 30

1.3.1 Một số khái niệm cơ bản 30

1.3.2 Công tác hướng nghiệp trong trường THPT 32

1.3.3 Dạy học môn Vật lí để hướng nghiệp cho học sinh THPT 40

K ết luận chương 1 45

Chương 2 TỔ CHỨC DẠY HỌC DỰ ÁN ĐỂ HƯỚNG NGHIỆP CHO

H ỌC SINH KHI HỌC MỘT SỐ KIẾN THỨC PHẦN “CƠ HỌC”

V ẬT LÍ 10 THPT 46

2.1 Phân tích nội dung kiến thức phần “Cơ học” Vật lí 10 THPT 46

2.1.1 Nội dung kiến thức chương “Động học chất điểm” 46

2.1.2 Nội dung kiến thức chương “Động lực học chất điểm” 47

2.1.3 Nội dung kiến thức chương “Cân bằng và chuyển động của vật rắn” 49

2.1.4 Nội dung kiến thức chương “Các định luật bảo toàn” 51

2.2 Mục tiêu dạy học dự án phần “Cơ học” vật lí 10 THPT 53

2.3 Thiết kế một số dự án với nội dung hướng nghiệp khi dạy học kiến thức phần “Cơ học” Vật lí 10 THPT 54

2.3.1 Dự án trong ngành xây dựng: Xây dựng ngôi nhà chống bão 54

2.3.2 Dự án trong lĩnh vực khoa học, công nghệ: Chế tạo tên lửa nước 61

2.3.3 Dự án trong ngành xây dựng: Xây dựng ngôi nhà chống lũ 67

2.4 Xây dựng các tiêu chí đánh giá 73

2.4.1 Phiếu đánh giá đồng đẳng 73

2.4.2 Phiếu tự đánh giá 74

K ết luận chương 2 75

Chương 3 THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 76

3.1 Mục đích thực nghiệm sư phạm 76

3.2 Đối tượng thực nghiệm sư phạm 76

3.3 Thời gian thực nghiệm sư phạm 77

3.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm 77

3.5 Phân tích, đánh giá kết quả thực nghiệm sư phạm 79

3.5.1 Phân tích diễn biến tiến trình DHDA 79

3.5.2 Đánh giá hiệu quả của DHDA với việc định hướng một số nghề nghiệp và phát huy tính tích cực, tự lực cho HS 106

3.5.3 Phân tích định lượng 109

3.5.4 Phản hồi của học sinh về dạy học dự án 113

K ết luận chương 3 117

K ẾT LUẬN CHUNG VÀ KIẾN NGHỊ 118 TÀI LI ỆU THAM KHẢO 120

DANH M ỤC CÁC BẢNG

Bảng 1.1 Bảng thống kê nhận xét của GV về tính quan trọng và tính hiệu quả

của các con đường GDHN 38

Bảng 1.2 Bảng thống kê những lí do khó khăn trong chọn nghề của HS 39

Bảng 1.3 Bảng thống kê đánh giá về tần suất tiếp cận, tính hiệu quả và mức độ hứng thú của học sinh với các con đường GDHN 39

Bảng 1.4 Ứng dụng của Vật lí trong các ngành kinh tế của hệ thống ngành kinh tế nước ta [12] 41

Bảng 2.1 Tiến trình dạy học dự án xây dựng ngôi nhà chống bão 57

Bảng 2.2 Tiến trình dạy học dự án thiết kế tên lửa nước 63

Bảng 2.3 Tiến trình dạy học dự án xây dựng ngôi nhà chống lũ 69

Bảng 2.4 Phiếu đánh giá các thành viên trong nhóm (đánh giá đồng đẳng) 73

Bảng 2.5 Phiếu tự đánh giá 74

Bảng 3.1 Kế hoạch thực hiện các dự án 78

Bảng 3.2: Bảng điểm dự án cho các nhóm 111

Bảng 3.3: Bảng điểm dự án cho các thành viên 111

Bảng 3.4 Các tham số đặc trưng bài kiểm tra trước và sau thực nghiệm 111

Bảng 3.5 Bảng thống kê dữ liệu bài kiểm tra trước và sau thực nghiệm 112

Bảng 3.6 Phản hồi của học sinh về dạy học dự án 113

DANH M ỤC CÁC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 1.1 Các đặc điểm của học theo dự án 6

Sơ đồ 1.2 Phân loại dự án 11

Sơ đồ 1.3 Các giai đoạn của tiến trình thực hiện dự án 13

Sơ đồ 2.1 Hệ thống nội dung kiến thức chương “Động học chất điểm” 47

Sơ đồ 2.2 Hệ thống nội dung kiến thức chương “Động lực học chất điểm” 49

Sơ đồ 2.3 Hệ thống nội dung kiến thức chương “Cân bằng và chuyển động của vật rắn” 51

Sơ đồ 2.4 Hệ thống nội dung kiến thức chương “Các định luật bảo toàn” 52

DANH M ỤC CÁC HÌNH ẢNH

Hình 3.1 HS lập sơ đồ tư duy của dự án xây dựng ngôi nhà chống bão 87

Hình 3.2 Những tác động của gió lên nhà và giải pháp xử lý trong xây dựng nhà chống bão 90

Hình 3.3 Bản vẽ thiết kế mô hình ngôi nhà chống lũ 91

Hình 3.4 Một số hình ảnh làm việc của nhóm The Storm 92

Hình 3.5 Sơ đồ tư duy của nhóm Rocket 93

Hình 3.6 Một số hình ảnh làm việc của nhóm Rocket 96

Hình 3.7 Nhóm Doraemon và sơ đồ tư duy 96

Hình 3.8 Bản vẽ nền mô hình ngôi nhà chống lũ 98

Hình 3.9 Bản vẽ nhà chống lũ 99

Hình 3.10 Một số hình ảnh làm việc của nhóm Doraemon 100

Hình 3.11 Báo cáo của nhóm The Storm 101

Hình 3.12 Nhóm The Storm và mô hình ngôi nhà chống bão 101

Hình 3.13 Báo cáo và mô hình sản phẩm của nhóm Rocket 102

Hình 3.14 Mô hình sản phẩm của nhóm Doraemon 104

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read