Xây dựng mô hình tham chiếu kiến trúc hệ thống quản lý giáo dục với học bạ điện tử

VIỆN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG ---*---NGHIÊN CỨU TỔNG QUAN, PHÂN TÍCH VÀ THIẾT KẾ HỆ THỐNG THÔNG TIN Đề tài : Xây dựng mô hình tham chiếu kiến trúc hệ thống quản lý giáo dục vớ

VIỆN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG

-* -NGHIÊN CỨU TỔNG QUAN, PHÂN TÍCH

VÀ THIẾT KẾ HỆ THỐNG THÔNG TIN

Đề tài : Xây dựng mô hình tham chiếu kiến trúc hệ

thống quản lý giáo dục với học bạ điện tử.

HÀ NỘI 3-2017

Tên chuyên đề: Xây dựng mô hình tham chiếu kiến trúc hệ thống quản lý

giáo dục với học bạ điện tử.

MỤC LỤC MỤC LỤC 2 DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT 3

MỞ ĐẦU 4

I TỔNG QUAN HỆ THỐNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC TRONG TRƯỜNG HỌC VÀ HỌC BẠ ĐIỆN TỬ 5

II LỢI ÍCH VÀ NHỮNG HẠN CHẾ CÒN TỒN TẠI 8 III MỘT SỐ MÔ HÌNH HỆ THỐNG THÔNG TIN TRONG QUẢN LÝ

VÀ ĐÀO TẠO 9 TÀI LIỆU THAM KHẢO 12

DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT

MỞ ĐẦU

Ngày nay, công nghệ thông tin (CNTT) ngày càng phát triển và tác động mạnh mẽ tới mọi lĩnh vực trong đời sống, đem lại nhiều hiệu quả xã hội như tăng năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất, dễ dàng lưu trữ và quản lí thông tin Tuy nhiên, một số hoạt động trong lĩnh vực giáo dục hiện nay vẫn còn áp dụng các phương thức làm việc lạc hậu trong đó phải kể đến công việc lưu trữ thông tin học sinh Hiện tại đa phần các cơ sở giáo dục vẫn áp dụng theo phương pháp lưu trữ trên giấy tờ, hình thức lưu trữ này đã không còn thích hợp bởi:

+ Bất cập trong việc lưu trữ;

+ Gây lãng phí thời gian tìm kiếm, chỉnh sửa;

+ Việc liên lạc giữa nhà trường, gia đình học sinh không được thuận tiện

Vì thế, những giải pháp tích hợp công nghệ thông tin vào trong giáo dục, cụ thể là các mô hình tham chiếu kiến trúc hệ thống quản lý giáo dục với học bạ điện tử sẽ góp phần giúp:

+ Việc quản lý học sinh dễ dàng, thuận tiện;

+ Việc lưu trữ, tìm kiếm, sửa xóa học bạ sẽ diễn ra nhanh chóng, không rườm rà;

+ Việc liên hệ giữa nhà trường, học sinh, gia đình cũng trở nên nhanh chóng, hữu hiệu…

Nghiên cứu chỉ ra mô hình hệ thống quản lý giáo dục và cho thấy các ứng dụng thực tiễn của hệ thống quản lý giáo dục – học bạ điện tử trong quản lý và đào tạo

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN HỆ THỐNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC

TRONG TRƯỜNG HỌC VÀ HỌC BẠ ĐIỆN TỬ

1 Bối cảnh

- Từ đầu năm học 2007-2008, Bộ Giáo dục-Đào tạo đã thực hiện việc chuyển phát công văn, tài liệu qua mạng Internet đến các sở giáo dục-đào tạo và các trường học Vì vậy, ban lãnh đạo các đơn vị, các cơ sở giáo dục đã từng bước triển khai cơ

sở pháp lý, đồng thời nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cơ sở giáo dục về ứng dụng CNTT trong giáo dục Ngoài ra, với sự kiện năm học 2008 -2009 được ngành giáo dục chọn là năm học “Công nghệ thông tin”, nhiều sở giáo dục-đào tạo ngay từ đầu năm học này đã triển khai kết nối Internet băng thông rộng, cung cấp địa chỉ e-mail cho mỗi học sinh, mỗi giáo viên của các trường theo tên miền của sở giáo dục và đào tạo Hơn nữa, trong năm học này, nhiều địa phương đã đẩy mạnh việc ứng dụng CNTT vào công tác quản lý đến từng trường phổ thông như:

- Các học sinh đã được cấp mã số thẻ học sinh thống nhất toàn quốc (do Cục CNTT cung cấp) và học bạ điện tử theo chủ trương của Bộ Giáo dục-Đào tạo Trong đó, phần mềm Quản lý học bạ (eSR) cho phép quản lý quá trình học tập của học sinh một cách toàn diện, là cầu nối liên lạc giữa gia đình và nhà trường

- Sở Giáo dục-Đào tạo cũng chỉ đạo các trường thuộc địa phương đẩy mạnh việc giảng dạy môn Tin học theo hướng đưa phần mềm mã nguồn mở, phần mềm có bản quyền hợp pháp vào giảng dạy như King Office, Open Office, Linux và triển khai áp dụng chương trình giảng dạy CNTT theo các mô-đun kiến thức; đồng thời, khuyến khích giáo viên soạn giáo án trên máy tính và chia sẻ trên mạng để trao đổi kinh nghiệm và dùng chung

- Mỗi trường đại học, cao đẳng sư phạm đã tiến hành xây dựng trang web riêng với nội dung được cập nhật thường xuyên; đồng thời, xây dựng mô hình cổng thông tin điện tử trên cơ sở dùng mã nguồn mở do chính đội ngũ cán bộ CNTT của trường khai thác

1.1 Giới thiệu về hệ thống thông tin quản lý giáo dục

- Hệ thống thông tin quản lý giáo dục là hệ thống phần mềm được xây dựng

theo mô hình trực tuyến, tập trung đồng bộ trên toàn ngành giáo dục; đảm bảo sự liên thông dữ liệu giữa các cấp học, cấp quản lý nhằm ứng dụng hiệu quả công nghệ thông tin vào quản lý và điều hành, giảm bớt hồ sơ sổ sách trong nhà trường hiện nay Hệ thống bao gồm nhiều phân hệ quản lý như trường Mầm non, Tiểu học, THCS, THPT, TTGDTX, Phòng GD&ĐT, Sở GD&ĐT, kết nối thông tin Nhà trường và Gia đình Ngoài ra, khi áp dụng hệ thống này toàn bộ các báo cáo tổng hợp toàn ngành, báo cáo EMIS, PMIS sẽ được thực hiện nhanh chóng, đầy đủ Các phần mềm trong hệ thống cung cấp một phương thức làm việc đơn giản, thống nhất với nhiều tính năng ưu việt Hệ thống giải quyết triệt để bài toán quản lý trường học hiện nay ở tất cả các cấp học Đặc biệt, đối với các trường tiểu học khi áp dụng Thông tư 30 sửa đổi bổ sung năm 2016, phần mềm hỗ trợ đầy đủ nghiệp vụ, tính năng đáp ứng yêu cầu thông tư mới, hỗ trợ in ấn các loại hồ sơ, sổ sách điện tử, báo cáo thống kê phục vụ công tác nghiệp vụ, quản lý tại nhà trường Các phân hệ trong quản lý giáo dục bao gồm:

- Quản lý học sinh, đào tạo, điểm số, tính toán điểm

- Quản lý giáo viên, hồ sơ, chuyên môn, theo dõi qua các năm

- Gửi tin nhắn thông báo nhà trường, quản lý sổ liên lạc

- Quản lý thi, tuyển sinh, tốt nghiệp

- Báo cáo số liệu

1.2 Giới thiệu về học bạ điện tử

- Học bạ điện tử là giải pháp ứng dụng những thành tựu tiên tiến của lĩnh vực công nghệ thông tin, nhằm truyền tải đầy đủ những chức năng chính của một cuốn học bạ giấy truyền thống như ghi chép điểm, quá trình rèn luyện từng năm học cụ thể, lời phê, ghi chú của thầy cô giáo đồng thời bổ sung những chức năng mới do

ứng dụng công nghệ thông tin đem lại như cập nhật thời gian thực, truy cập bất cứ lúc nào và khắc phục các tồn tại của học bạ giấy

- Cuốn học bạ giấy của mỗi học sinh ở từng bậc học như tiểu học, trung học cơ

sở, trung học phổ thông là các cuốn học bạ khác nhau, không thống nhất Bên cạnh

đó, việc lưu giữ quá trình đánh giá học sinh trong cuốn học bạ truyền thống tỏ ra quá cứng nhắc, thiếu linh hoạt Phụ huynh và học sinh chỉ có thể xem cuốn học bạ này khi đã kết thúc một cấp học, không thể theo dõi định kỳ và thường xuyên quá trình rèn luyện của học sinh Đây là điểm bất lợi đầu tiên của cuốn học bạ truyền thống Ngoài ra, nhà trường phải dành ra một không gian lưu trữ những cuốn học

bạ bằng giấy trong khoảng thời gian học sinh còn đi học tại trường đây Hơn nữa, việc lưu trữ những cuốn sổ bằng giấy gây mất thời gian sắp xếp, khó khăn trong tìm kiếm Lưu trữ dạng giấy còn có khả năng mất mát, hỏng hóc do môi trường tác động như ẩm mốc, mưa lũ, thiên tai… Việc in ấn, lưu trữ, bảo quản những cuốn học bạ truyền thống cũng tốn nhưng chi phí không nhỏ cho ngân sách nhà trường Bên cạnh đó, việc sửa đổi thông tin, nâng điểm, hạ điểm trong cuốn học bạ bằng giấy là hoàn toàn khả thi, có thể dẫn đến tiêu cực trong giáo dục

- Ứng dụng học bạ điện tử sẽ tích hợp các giải pháp CNTT để giải quyết những vấn đề trên Học bạ điện tử mang đầy đủ chức năng, ý nghĩa của một cuốn học bạ truyền thống Hơn thế nữa, nó còn mang nhiều ưu điểm vượt trội:

+ Công cụ kết nối thông tin tiện ích từ nhà trường tới phụ huynh, học sinh và cán bộ, giáo viên bằng các tính năng như cập nhật định kỳ hoặc đột xuất về điểm

số, nề nếp của học sinh một cách chính xác, bất kỳ thời gian, địa điểm nào thông qua các phương tiện của kết nối Internet

+ Tạo kênh giao tiếp hiệu quả giữa gia đình, nhà trường và học viên

+ Giúp cán bộ giáo viên quản lý mọi mặt của lớp như điểm chuyên cần, kết quả học tập …

+ Gia đình có thể nhanh chóng xem điểm, kiểm tra tình hình học tập của con em

+ Lưu trữ, tra cứu dễ dàng dựa vào các thành tựu của lĩnh vực công nghệ thông tin

+ Tạo tiền đề cho quá trình tin học hóa quản lý trường học

+ Thực hiện nghị định chung của Chính phủ về việc tin học hóa quản lý của các cơ quan hành chính nhà nước

- Nói tóm lại, học bạ điện tử là một ứng dụng thiết thực trong quá trình giáo dục, tạo kênh thông tin hiệu quả giữa các lực lượng giáo dục gồm gia đình- nhà

trường-xã hội, hoàn toàn phù hợp với xu thế ứng dụng công nghệ thông tin trong mọi mặt của đời sống xã hội hiện đại

CHƯƠNG II LỢI ÍCH VÀ NHỮNG HẠN CHẾ CÒN TỒN TẠI.

1 Lợi ích của việc sử dụng Công nghệ thông tin trong nhà trường.

- Tương tác thường xuyên giữa nhà trường và phụ huynh học sinh

+ Phụ huynh muốn cập nhật thường xuyên tình hình học tập của con em mình qua các bài kiểm tra để có thể lên lịch trình quản lý việc học của các em

+ Học sinh xem điểm của mình qua từng bài để có thể khiếu nại điểm sớm nhất với giáo viên bộ môn

- Nhà trường thông báo lịch học cũng như các thông tin liên quan, cần thiết của học sinh cho gia đình và phụ huynh học sinh.

- Giáo viên không còn phải tự mình tính toán điểm hay quản lý điểm của rất nhiều học sinh do giáo viên dạy.

- Thông báo còn chưa được nhanh chóng, kịp thời.

- Việc sửa hay thêm điểm mất thời gian cũng như làm học bạ bị gạch xóa nhiều

3 Giải pháp học bạ điện tử

- Truy cập web và nhắn tin hệ thống

- Gửi thư điện tử (email)

- Gửi tin nhắn SMS qua điện thoại di động

4 Lợi ích đối với nhà trường

- Tăng cường hiệu quả quản lý, thường xuyên trao đổi với phụ huynh và học sinh nhằm nâng cao chất lượng giáo dục

- Thông tin tới phụ huynh kịp thời, thúc đẩy hợp tác trong việc quản lý học sinh

- Xây dụng môi trường học tập tốt

- Xây dựng thương hiệu đối với nhà trường

5 Lợi ích với mỗi gia đình, phụ huynh học sinh

- Nắm bắt kịp thời tình hình học tập và rèn luyện của học sinh tại trường, kịp thời quan tâm, có biện pháp quản lý học tập

- Trao đổi thông tin giữa phụ huynh và nhà trường

- Học sinh có thể biết được kết quả học tập của mình qua từng bài kiểm tra

* Hạn chế còn tồn tại :

- Việc thông báo đến từng phụ huynh học sinh qua tiện ích SMS còn tốn kém và không được rõ ràng

CHƯƠNG III MỘT SỐ MÔ HÌNH HỆ THỐNG THÔNG TIN

TRONG QUẢN LÝ VÀ ĐÀO TẠO.

1 Hệ thống học bạ điện tử eSR:

- Phần mềm Quản lý học bạ - eSR cho phép quản lý quá trình học tập của học sinh một cách toàn diện, là cầu nối liên lạc giữa gia đình và nhà trường Hệ thống được xây dựng trên mô hình Internet với công nghệ tiên tiến nhất hiện nay

ASP.NET 1.1 của Microsoft

1.1 Khả năng mở của hệ thống

- Hệ thống được thiết kế với khả năng mở cao, cho phép người sử dụng dễ dàng chỉnh sửa và bổ sung các báo cáo tùy theo nhu cầu công việc

- Hỗ trợ công cụ hỗ trợ chuyển đổi dữ liệu từ các nguồn khác nhau, chuyển đổi các bảng mã

- Hệ thống được thiết kế với khả năng mở cao, cho phép người sử dụng dễ dàng chỉnh sửa và bổ sung các báo cáo tùy theo nhu cầu công việc

Hỗ trợ công cụ hỗ trợ chuyển đổi dữ liệu từ các nguồn khác nhau, chuyển đổi các bảng mã

- Hệ thống được xây dựng trên Quy chế chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo

Dễ dàng kết xuất số liệu ra các định dạng dữ liệu khác nhau (Excel, Word, FoxPro, Xml )

- Cơ sở Dữ liệu phân tán và tập trung về tại Sở Giáo Dục trong tương lai

1.2 Tính động

- Hệ thống cho phép người sử dụng dễ dàng tùy biến, thay đổi các công thức xét duyệt học sinh, sinh viên cho phù hợp với yêu cầu sử dụng hoặc khi có sự thay đổi

về quy chế, quy định, chương trình đào tạo

1.3 Tính bảo mật

- Để đảm bảo an toàn thông tin, dữ liệu, hệ thống thực hiện phân quyền sử dụng cho từng đối tượng tham gia chi tiết đến từng chức năng, báo cáo Đồng thời, việc quản lý và truy xuất dữ cũng được phân quyền theo từng đối tượng thông tin và các phòng ban

- Quản lý thông tin học sinh - học sinh

1.4 Hỗ trợ quản lý thông tin học sinh từ giai đoạn nhập học, chuyển trường

- Hỗ trợ phân lớp học, đánh mã học sinh tự động

- Cho phép theo dõi thông tin cơ bản, quan hệ gia đình, ảnh học sinh

- Quản lý các thông tin khen thưởng, kỷ luật của học sinh.

- In thẻ từ (hỗ trợ in và quản lý mã vạch)

- Theo dõi và quản lý các đối tượng ngừng học, thôi học

- Tra cứu và thống kê học sinh học sinh

1.5 Quản lý, đánh giá kết quả học tập

- Quản lý kết quả học tập của học sinh trong từng học kỳ (Điểm quá trình và điểm tổng kết môn học)

- Quản lý điểm thi, kiểm tra học kỳ (Bao gồm cả các điểm thi lại) , Điểm rèn luyện

- Hỗ trợ mô hình phân quyền quản lý thông tin theo nhiều cấp (Các điểm chi tiết Giáo vụ khoa quản lý, Điểm tổng kết và thi Phòng đào tạo quản lý)

- Tự động tính và quản lý điểm tổng kết môn học, Điểm trung bình học kỳ, Cả năm học Xếp loại và đánh giá học học sinh viên cuối kỳ, cuối năm

- Công cụ xét duyệt lên lớp, Xét tư cách dự thi tốt nghiệp, làm đồ án, Khen thưởng học tập, Xét duyệt học bổng khuyến khích học tập

- Thống kê, báo cáo chất lượng đào tạo

- Quản lý và bảo lưu kết quả học tập của học sinh-học sinh lưu ban, ngừng học, đình chỉ

- Quản lý các điểm thi tốt nghiệp Đánh giá và xét duyệt tốt nghiệp

-TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Báo cáo đồ án II: http://luanvan.net.vn/luan-van/de-tai-phan-tich-thiet-ke-he-thong-quan-li-hoc-ba-dien-tu-cua-truong-thpt-72375/

[2] Học bạ điện tử eSR:

http://www.masomavach.vn/cong-nghe/ung-dung/176-hoc-ba-dien-tu-esr-.html

[3]