Chuyên đề Phương pháp kỉ luật tích cực trong trường phổ thông

Kỷ luật tích cực không phải là luôn chú ý kỷ luật học sinh, hoặc hình phạt nặng hơn trước mà cần có những quan niệm giáo dục như: Việc mắc lỗi của học sinh được coi là lẽ tự nhiên của q

Ea H’Leo, Ngày 9 -10 tháng 10 năm 2012

Chia sẽ kinh nghiệm:

1 Khi học sinh mắc lỗi thì thầy cô đã có những hình

thức kỉ luật như thế nào? Kết quả của những hình

thức đó?

2 Theo thầy cô, thế nào là phương pháp kỉ luật tích

cực? Thầy cô mong muốn gì qua chuyên đề tập huấn này?

 Tăng cường sự tham gia hoạt động HS.

 Giúp HS vượt qua trạng thái không tích cực.

Một số hình ảnh kỉ luật học sinh

PHẦN I PHƯƠNG PHÁP KỶ LUẬT TÍCH CỰC

Kỷ luật tích cực không phải là luôn chú ý kỷ luật học sinh, hoặc hình phạt nặng hơn trước mà cần có những quan niệm giáo dục như:

 Việc mắc lỗi của học sinh được coi là lẽ tự nhiên của quá trình học tập, rèn luyện và phát triển trong nhà trường.

 Việc quan trọng của ngành giáo dục là làm thế nào học sinh nhận thức được bản thân, tự kiểm soát hành vi, thái độ trên

cơ sở các qui định, nội qui…

 Như vậy người giáo viên là người phân tích đúng sai, đối chiếu các qui định của những hành vi không đúng để học sinh nhận ra lỗi của mình để điều chỉnh sữa đổi, tiến bộ

không mắc lỗi lần sau.

HS

Nguyên tắc 1 Vì lợi ích tốt nhất của học sinh.

Mọi hành động, biện pháp kỷ luật mà

GV áp dụng là nhằm mang lại lợi ích tốt

nhất cho HS để các em có thể phát huy tốt nhất tiềm năng của mình.

Nguyên tắc 2: Không làm tổn thương đến thể xác và tinh thần của HS.

Các biện pháp can thiệp phải tập trung, hướng vào hành vi của HS, không

phải để phê phán con người, nhân cách HS.

Nguyên tắc 3: Khích lệ và tôn trọng lẫn nhau

Mọi cách thức kỷ luật khi áp dụng cho dù HS

có muốn hay không mà buộc phải làm theo cũng nên trao đổi trước, vận động HS hiểu để tạo sự đồng

thuận, đồng ý trước khi áp dụng sẽ mang lại hiệu

quả cao khi thực hiện.

Nguyên tắc 4: Phù hợp với đặc điểm sự phát triển của lứa tuổi HS

Mỗi HS đều trải qua những giai đoạn phát triển khác nhau Bằng cách tìm hiểu về các đặc điểm phát triển của lứa tuổi HS đang đối mặt, cân nhắc kỹ đến các vấn đề như tính khí, cảm xúc, các kỹ năng

xã hội,… khi đó, hành vi của HS sẽ trở nên dễ hiểu đối với bạn.

Biện pháp 1: Dùng hệ quả tự nhiên và hệ quả logic.

3 Biện pháp thực hiện PPKLTC

- Hệ quả tự nhiên: là

những gì xảy ra một cách

tự nhiên, không có sự can

thiệp của người lớn.

Ví dụ: không ăn sẽ bị đói,

không ngủ sẽ bị mệt

- Hệ quả logic: là những gì xảy ra đòi hỏi phải có sự can thiệp

của người lớn hoặc của trẻ khác trong gia đình hoặc lớp học.

Ví dụ:

+ Khi trẻ nghịch ngợm

phá hỏng đồ chơi mới

mua thì trong thời gian

tới sẽ không được mua

đồ chơi mới.

+ Không học bài ở nhà

đến lớp sẽ bị điểm kém.

Biện pháp 2: Hình thành, thiết lập nội quy, nề nếp

kỷ luật trong nhà trường và trong lớp học

Sự cần thiết phải thiết lập nội quy, nề nếp kỷ luật trong nhà trường:

- Là những điều cần thiết để giáo dục, nuôi dưỡng và đảm bảo sự phát triển lành mạnh, an toàn cho trẻ

- Giúp trẻ có nề nếp kỷ luật tốt trong học tập và rèn luyện, sống có trách nhiệm

- Là cơ sở giúp trẻ hiểu những hành vi nào là phù hợp, những hành vi nào là không phù hợp và đâu là giới hạn không được vượt qua

Khi thiết lập nội quy ở nhà và ở trường, cần lưu ý:

3.1 Phải thỏa mãn được nhu cầu của người lớn

và nhu cầu, mối quan tâm của trẻ

+ Có dựa trên thực tế hay chỉ là cảm xúc của người lớn

+ Có vì lợi ích của trẻ, giúp trẻ được an toàn, tốt hơn không

+ Có giúp trẻ tránh được va chạm, xung đột với người khác

+ Có giúp trẻ học cách suy nghĩ, cân nhắc trước khi hành động

+ Hệ quả của việc tuân thủ hoặc không tuân thủ nội quy là gì

3 2 Khi thiết lập nội quy, việc duy trì củng cố để thành thói quen cho trẻ là việc rất quan trọng thường khó hơn cả việc thiết lập nội quy

Một số vấn đề cần lưu ý để duy trì nội quy:

+ Hướng dẫn trẻ rõ ràng, cụ thể (VD: Đã đến lúc con phải đi rửa tay để chuẩn bị ăn cơm…)

+ Nhắc nhở trẻ để giúp trẻ suy nghĩ và nhớ lại sau

đó quyết định hành động (VD: Con có nhớ là khi có khách đến nhà thì không được vòi vĩnh,…)

+ Cho trẻ ít nhất 2 khả năng lựa chọn (2 khả năng này người lớn đều chấp nhận được, mục đích khuyến khích khả năng suy nghĩ của trẻ để đưa đến quyết định của mình) VD: Hôm nay, con muốn mặc quần màu xanh hay màu đen…)

Tóm lại:

Thiết lập nội quy, nề nếp trong gia đình và lớp học là một phương pháp quan trọng để duy trì trật tự, nề nếp trong gia đình, lớp học và ngoài

xã hội Khi thiết lập nội quy cả người lớn và trẻ

em cùng được tham gia đều cảm thấy thoải mái

và hài lòng vì mình đã góp phần đưa ra các quyết định đó, Hiệu quả của việc làm theo các quyết định đó sẽ cao hơn nhiều so với bị áp đặt.

Biện pháp 3: Dùng thời gian tạm lắng

Biện pháp này rất khó vận

dụng vì thời gian tạm lắng là thời

gian trẻ bị tách ra khỏi hoạt động

mà trẻ đang tham gia bới trẻ có

nguy cơ thực hiện hành vi không

mong muốn

Lúc “tạm lắng” trẻ bị “cách ly”

phải ngồi một chỗ, không được

chơi, không được học, không được

trò chuyện hay tham gia hoạt động

như những người khác.

Mục đích để trẻ bình tĩnh trở

lại, suy nghĩ về hành vi không đúng

mực của mình.

Một số hình ảnh kỉ luật học sinh

PHẦN II

VÌ SAO CẦN PHẢI ĐƯA PP KLTC VÀO GIÁO DỤC PHỔ THÔNG ?

Lí do xuất hiện Phương pháp giáo

dục Kỉ luật tích cực

 Người lớn sử dụng các biên pháp làm tổn thương các

em về thể xác (đánh đập, tát tai…) và tinh thần (mắng, chửi, sỉ nhục…)=>Hậu quả khôn lường=> cần có biện pháp khắc phục

 Các hình phạt về thân thể:

 Tát tai, đánh, véo

 Dùng vật cứng để đánh

 Kéo tai, giật tóc

 Buộc học sinh ở tư thế không thoải mái: Quì, đứng giang tay, úp mặt vào tường, đứng góc lớp…

 Học sinh phải đứng ngoài nắng, nơi gió lạnh, tối tăm

 Nhốt vào phòng riêng…

 Các hình phạt tinh thần: La mắng, nhiếc móc, hạ

nhục, bỏ rơi không quan tâm, làm cho xấu hổ, chửi rủa, chì chiết…

 Việc trừng phạt thân thể hoc sinh chỉ có tác dụng trong thời gian trước mắt, bị đánh nên học sinh vâng lời thầy cô ngay, nhưng không giải thích về sai phạm, không phân biệt đúng sai, học sinh sẽ tái phạm.

 Dùng trừng phạt thân thể có xu hướng nuôi dưỡng trạng thái hung hăng, thù địch, trái ngược với ý thức tổ chức kỷ luật tự giác Đôi khi do quá dạn đòn, học sinh sẽ chai lì, bướng

bỉnh, khó bảo, thậm chí chống đối.

Sự cần thiết phải áp dụng GDKLTC

 Phù hợp với Công ước quốc tế về quyền TE, Luật bảo vệ

TE, luật GD, Luật hôn nhân và GĐ, qui định về đạo đức nhà giáo, chuẩn GV phổ thông,

 Phù hợp với mục tiêu giáo dục Việt Nam.

 Mang lại lợi ích cho HS: có nhiều cơ hội chia sẻ, bày tỏ cảm

xúc, được quan tâm, tôn trong, lắng nghe ý kiến; tích cực chủ động, tự tin; phát huy được khả năng

 Mang lại lợi ích cho GV: giảm áp lực quản lý lớp học; xây

dựng quan hệ nhân ái với HS; nâng cao hiệu quả lớp học

 Mang lại lợi ích cho gia đình, nhà trường và xã hội

I Ứng xử tích cực trong lớp học

1 Ứng xử tích cực trong lớp học là gì?

- Ứng xử tích cực trong lớp học là những hành vi tương tác giữa giáo viên - học sinh, học sinh - học sinh, mang tính tích cực chủ động của mỗi chủ thể và thể hiện sự quan tâm, tôn trọng, lắng nghe ý kiến của người khác trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ để đạt mục tiêu dạy học và giáo dục đã đề ra

PHẦN III

VẬN DỤNG PP KLTC TRONG DẠY HỌC

VÀ GIÁO DỤC HỌC SINH

Dấu hiệu về sự hài lòng trong giao tiếp với học sinh:

- Cảm giác thoải mái, dễ chịu

- Thấy mình được tôn trọng

- Cảm thấy người khác lắng nghe mình

- Thấy tự tin và phát huy được khả năng của bản thân

- Muốn được tiếp tục

2 Vì sao cần ứng xử tích cực trong lớp học?

- Trong dạy học và giáo dục học sinh, ứng xử tích cực có tác động tích cực đối với học sinh, giáo viên và cả gia đình, nhà trường cũng như cộng đồng xã hội

2 Vì sao cần ứng xử tích cực trong lớp học?

* Đối với học sinh, ứng xử tích cực sẽ khiến học sinh

thấy tự tin trước đám đông Tích cực, chủ động hơn trong thực hiện các nhiệm vụ học tập và giáo dục do đó mà

phát huy được khả năng của bản thân Điều quan trọng

là, các em thêm nhiều cơ hội để chia sẻ với thầy cô và

bạn học, cảm nhận được giá trị của mình vì thấy mình

được người khác quan tâm, tôn trọng và lắng nghe ý

kiến

* Đối với giáo viên, ứng xử tích cực sẽ giúp học sinh

hiểu và tự giác chấp hành kỉ luật, nhờ đó họ giảm được

áp lực quản lý lớp học, được học sinh tin tưởng, tôn

trọng Chính trong mối quan hệ thân thiện giữa giáo

viên và học sinh mà môi trường tâm lí trong dạy học và giáo dục được cải thiện, hiệu quả các hoạt động do giáo viên thiết kế, tổ chức sẽ cao hơn Đây là điều kiện quan trọng để thực hiện mục tiêu dạy học và từng bước nâng cao chất lượng của dạy học và giáo dục trong nhà

trường

II Một số kỹ năng giúp giáo viên ứng xử tích cực:

1 Lắng nghe tích cực là:

- Lắng nghe một cách chân thành, gợi mở (cả bằng ánh mắt và trái tim);

- Hiểu rõ nội dung học sinh cần nói;

- Hiểu rõ được cảm xúc của học sinh.

2 Khích lệ nâng cao lòng tự trọng, tự tin và động cơ của

học sinh:

Một số kỹ năng khích lệ:

1 Kỹ năng thể hiện sự hiểu biết, thông cảm và chấp nhận học sinh

2 Kỹ năng tập trung vào điểm mạnh của học sinh

3 Kỹ năng tìm điểm tích cực, nhìn nhận tình huống theo cách khác

4 Kỹ năng tập trung vào những điểm cố gắng mới, tiến bộ mới của học sinh.

III Tăng cường sự tham gia của học sinh trong các hoạt động học đường

1 Hoạt động giáo dục:

Hoạt động giáo dục là hoạt động do người lớn tổ

chức theo kế hoạch, chương trình giáo dục nhằm đạt các mục tiêu giáo dục đặt ra Chủ thể của hoạt động này (trực tiếp điều hành và chịu trách nhiệm về

những hoạt động đó) là nhà trường, các giáo viên và các nhà giáo dục có liên quan như cha mẹ học sinh,

các tổ chức giáo dục xã hội và các cơ sở giáo dục của nhà nước

Các hoạt động giáo dục trong nhà trường, chẳng hạn: hoạt động giáo dục thẩm mĩ, hoạt động giáo dục tư

tưởng – chính trị - pháp luật, … Hiện nay, xuất hiện

thêm nhiều hoạt động giáo dục khác trong nhà trường, chẳng hạn: hoạt động giáo dục môi trường, hoạt động giáo dục phòng chống ma tuý, hoạt động giáo dục dân

số, … tạo cảm giác quá tải về hoạt động giáo dục học đường

2 Xây dựng nội quy lớp học:

- Sự tham gia của học sinh trong việc xây dựng nội quy lớp học là cần thiết vì:

- Giúp học sinh hiểu, tôn trọng và thực hiện tốt nội quy do các em đề ra;

- Giúp học sinh rèn luyện khả năng giao tiếp, nâng cao tinh thần trách nhiệm của học sinh;

Khi tổ chức cho học sinh xây dựng nội quy lớp học, giáo viên cần chú ý

- Bám sát mục tiêu giáo dục và qui chế trường học;

- Nghiên cứu trước các tài liệu có liên quan đến quyền trẻ em;

- Nội quy lớp học được xây dựng từ đầu năm học và có thể bổ sung sau mỗi học kỳ

3 Tổ chức các buổi sinh hoạt dành cho học sinh:

4 Hộp thư “Điều em muốn nói”

5 Tổ chức các buổi sinh hoạt chung để giải quyết vấn đề:

tập của học sinh trong công tác chủ nhiệm.

hoạt 15 phút đầu giờ trong công tác chủ nhiệm ở trường THPT Ea H’Leo.