Công Tác Y Tế Trường Học Quy Định, Thực Trạng Và Giải Pháp

Quản lý và CSSK trong nhà trường: a Tổ chức khám SK định kỳ và phân loại SK cho học sinh ít nhất mỗi năm một lần vào đầu năm học; b Quản lý và lưu hồ sơ theo dõi SK của học sinh; c Mua,

CÔNG TÁC Y TẾ TRƯỜNG HỌC QUY ĐỊNH, THỰC TRẠNG VÀ GiẢI PHÁP

TS Lê Văn Tuấn

Vụ Công tác học sinh, sinh viên, Bộ Giáo dục và Đào tạo

Nội dung trình bày

I Quy định về công tác YTTH:

I- QUY ĐỊNH

VỀ CÔNG TÁC Y TẾ TRƯỜNG HỌC

1 Vai trò của công tác YTTH

 Một là GD,CSSK TEHSSV là 1/những mục tiêu quan trọng của

GD toàn diện trong nhà trường nhằm đảm bảo nguồn nhân lực tương lai thể hiện trong: Luật, Nghị quyết, Chỉ thị, QĐ, Đề án,

 Hai là Số lượng TEHSSV chiếm gần 1/4 dân số: thực hiện tốt 

 Năm là Y tế trường học trên thế giới có từ những năm 50 của

thế kỷ XX Nay, các nước tiên tiến có mạng lưới Y tế trường học hoạt động hiệu quả

 Sáu là WHO khuyến cáo XD THNCSK.

1 Vai trò của công tác YTTH (tiếp)

 Dr Shin Young-soo, Giám đốc WHO khu vực Tây

Thái Bình Dương: Trường học thuộc nhóm những

địa điểm chiến lược nhất có tác động tích cực đến sức khỏe trẻ em và thanh thiếu niên Môi trường Trường học Nâng cao Sức khỏe có thể được coi như nền tảng cho lối sống lành mạnh cho suốt cuộc đời Trẻ em được học trong các trường học nâng cao sức khỏe sẽ dễ dàng xây dựng được các cộng đồng nâng cao sức khỏe sau này

2 Chức năng, nhiệm vụ của Y tế trường học

2.1 Đối với các trường phổ thông (QĐ số

73/2007/QĐ-BGDĐT ngày 04/12/2007 của

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT)

1 Quản lý và CSSK trong nhà trường:

a) Tổ chức khám SK định kỳ và phân loại SK cho học

sinh ít nhất mỗi năm một lần vào đầu năm học;

b) Quản lý và lưu hồ sơ theo dõi SK của học sinh;

c) Mua, bảo quản và cấp thuốc theo quy định;

d) Sơ cứu, cấp cứu ban đầu, chăm sóc sức khoẻ ban

đầu theo quy định của Bộ Y tế; Chuyển bệnh nhân đến cơ sở y tế trong những trường hợp cần thiết.

2 Tuyên truyền, GD, tư vấn các vấn đề liên quan đến SK cho HS,

giáo viên, CB, nhân viên nhà trường, cha mẹ HS Vận động HS tham gia BHYT tự nguyện.

3 Tổ chức thực hiện vệ sinh học đường, VSMT, PC các dịch bệnh,

bệnh, tật học đường, đảm bảo VSATTP, PC tai nạn thương tích, PC HIV/AIDS, các bệnh xã hội và thực hiện các hoạt động khác về YTTH.

4 Phối hợp với cơ sở y tế, các đơn vị liên quan tại địa phương, các

đơn vị, tổ chức, đoàn thể trong trường triển khai, thực hiện các hoạt động YTTH và các hoạt động y tế khác, xây dựng môi trường trường học lành mạnh, an toàn.

5 Tổ chức thực hiện sự chỉ đạo của ngành y tế địa phương về

chuyên môn, nghiệp vụ.

6 Sơ kết, tổng kết và báo cáo kết quả công tác YTTH theo quy định.

2.2 Đối với CSGD Mầm non tại QĐ 58/QĐ-BGDĐT ngày 17/10/2008 (Điều 4 Nội dung hoạt động)

1 Quản lý và chăm sóc sức khoẻ cho trẻ em trong các cơ sở giáo dục mầm non, cụ thể là:

a) Quản lý, lưu hồ sơ hoặc sổ theo dõi SK của trẻ em;

b) Tổ chức khám SK định kỳ và phân loại SK cho trẻ em ít nhất mỗi năm 2 lần vào đầu mỗi học kỳ; Đánh giá sự phát triển về thể chất của TE theo quy định hiện hành;

c) Đo chiều cao, cân nặng, ghi biểu đồ tăng trưởng, theo dõi sự phát triển thể lực cho trẻ em dưới 24 tháng tuổi mỗi tháng một lần, trẻ em trên

24 tháng tuổi mỗi quý một lần Theo dõi, phối hợp với cha mẹ hoặc người giám hộ của TE trong việc tiêm chủng, uống vắc xin phòng bệnh; d) Sơ cứu, cấp cứu, chăm sóc sức khoẻ ban đầu theo quy định hiện hành

của Bộ Y tế; Chuyển trẻ em bị tai nạn và ốm đau đột xuất đến CSYT trong trường hợp cần thiết;

đ) Giáo dục vệ sinh cá nhân và vệ sinh môi trường cho trẻ em; Tham gia xây dựng thực đơn và khẩu phần ăn cho trẻ em;

e) Thông báo định kỳ và khi cần thiết tình hình sức khoẻ của trẻ em cho cha mẹ hoặc người giám hộ của trẻ em.

2 Tổ chức khám sức khoẻ định kỳ hằng năm cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên trong các cơ sở giáo dục mầm non.

3 Tổ chức thực hiện vệ sinh học đường, vệ sinh môi trường, phòng chống các dịch, bệnh, tật học đường, đảm bảo vệ sinh

an toàn thực phẩm, phòng chống suy dinh dưỡng, phòng chống tai nạn thương tích và thực hiện các hoạt động khác về

y tế trường học.

4 Tuyên truyền, tập huấn cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên về công tác YTTH Lồng ghép các nội dung giáo dục sức khoẻ, vệ sinh học đường, vệ sinh cá nhân, VSMT trong quá trình giảng dạy, tổ chức các hoạt động vui chơi cho trẻ em.

5 Tuyên truyền, tư vấn các vấn đề liên quan đến sức khoẻ

trẻ em cho cha mẹ hoặc người giám hộ của trẻ em Phục hồi chức năng cho trẻ em khuyết tật học hoà nhập theo Chương trình can thiệp sớm và kế hoạch giáo dục cá nhân.

6 Phối hợp với các đơn vị, tổ chức, đoàn thể trong trường

mầm non, trường mẫu giáo, nhà trẻ, cơ sở y tế, các đơn

vị liên quan tại địa phương triển khai, thực hiện các hoạt động y tế trường học và các hoạt động y tế khác, xây dựng môi trường xanh - sạch - đẹp, an toàn.

7 Thực hiện sự chỉ đạo của ngành y tế tại địa phương về

chuyên môn, nghiệp vụ.

8 Sơ kết, tổng kết và báo cáo kết quả công tác YTTH theo

quy định hiện hành.

2.3 Đối với trạm y tế trong các ĐH, học viện, trường ĐH, CĐ, TCCN (QĐ 17/QĐ-BGDĐT ngày 24/5/2007 (Điều 3, 4,5),

cụ thể như sau:

Điều 3 Chức năng

 Giúp cho Giám đốc ĐH, học viện, Hiệu trưởng trường ĐH, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp (sau đây gọi chung là Hiệu trưởng) trong việc bảo vệ, giáo dục và CSSK cho HSSV, nhà giáo, cán bộ và nhân viên nhà trường.

 a) Tổ chức KSK định kỳ hằng năm và phân loại SK;

 b) Quản lý và lưu hồ sơ sức khỏe;

 c) Sơ cứu, cấp cứu, khám bệnh, chữa bệnh theo phân

tuyến kỹ thuật, CSSKBĐ, cấp thuốc thông thường; chuyển bệnh nhân lên cơ sở y tế tuyến trên trong những trường hợp cần thiết.

3. Tuyên truyền, giáo dục, tư vấn các vấn đề liên quan đến

sức khỏe; vận động HSSV tham gia BHYT

4. Tổ chức thực hiện VS học đường, VSMT, phòng chống các

bệnh dịch, bệnh, tật học đường, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, phòng chống tai nạn thương tích, PC HIV và AIDS, các bệnh xã hội và các hoạt động khác về YTTH.

5. Phối hợp với cơ sở y tế tại địa phương, ngành liên quan trong việc triển khai, thực hiện các hoạt động y tế trường học và các hoạt động y tế khác.

6. Chủ trì, phối hợp với các đơn vị, đoàn thể trong trường thực hiện công tác y tế trường học; xây dựng môi trường trường học lành mạnh, an toàn

7. Thực hiện sơ kết, tổng kết và báo cáo kết quả triển khai công tác y tế trường học theo quy định.

3 Tiêu chuẩn của nhân viên y tế trường học

3.1 Đối với CSGDMN (QĐ 58/QĐ-BGDĐT ngày 17/10/2008 (Điều 5,6,7,8):

Điều 5 Nhân viên làm công tác y tế

1 Số lượng nhân viên làm công tác y tế tại các CSGDMN theo quy định hiện

hành của Nhà nước.

2 NV làm CTYT có TĐCM từ TC y trở lên; Được tham gia các cuộc hội thảo,

lớp tập huấn, lớp ĐT, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ về CTYT do ngành

GD, YT và địa phương tổ chức.

NV làm kiêm nhiệm CTYT tại các CSGDMN nhất thiết phải qua bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ về công tác YTTH.

3 Nhân viên làm công tác YT thuộc biên chế Tổ Văn phòng theo quy định tại

Điều lệ trường MN, ngoài việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ theo chức danh còn phải kiêm nhiệm các công việc khác theo quy định; Được hưởng lương, các chế độ, chính sách theo quy định hiện hành của Nhà nước.

Điều 6 Phòng làm việc của NV làm công tác y tế

 1 Mỗi trường mầm non, trường mẫu giáo, nhà trẻ

có một phòng làm việc của nhân viên làm công tác y

tế (Phòng Y tế) trong khu vực hành chính đảm bảo các yêu cầu về vệ sinh, diện tích từ 12m 2 trở lên,

thuận tiện cho công tác sơ cứu, cấp cứu, chăm sóc sức khoẻ ban đầu và vận chuyển trẻ em bị tai nạn

và ốm đau đột xuất đến cơ sở y tế.

 2 Nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập bố trí địa điểm để

thực hiện sơ cứu, cấp cứu, CSSKBĐ cho trẻ em.

Điều 7 Trang thiết bị và thuốc

1 Phòng YT được trang bị các TTB chuyên môn, thuốc thiết yếu theo quy định của Bộ Y tế; Có giường KB và lưu trẻ em cần CS y tế để theo dõi.

2 Có bảng theo dõi tiêm chủng, uống vắc xin và khám sức khoẻ định

kỳ cho trẻ em; Phác đồ sơ cứu, cấp cứu một số bệnh và tai nạn thương tích thường gặp ở trẻ em; Tranh ảnh, tài liệu tuyên truyền

về chăm sóc sức khoẻ, phòng bệnh cho trẻ em.

3 Được trang bị bàn, ghế, tủ, thiết bị làm việc thông thường khác.

Điều 8 Kinh phí

 Kinh phí thực hiện công tác y tế trường học của các cơ sở giáo dục mầm non bao gồm: nguồn kinh phí, nội dung chi, lập dự toán, chấp hành dự toán và quyết toán theo quy định hiện hành của Nhà nước.

3.2 Đối với các trường phổ thông (QĐ 73/QĐ-BGDĐT ngày

3 Cán bộ làm công tác YTTH thuộc biên chế Tổ Văn phòng theo quy định tại Điều lệ trường tiểu học và Điều lệ trường TrHCS, trường TrHPT, trường PT có nhiều cấp học; Được hưởng lương, chế độ, chính sách, phụ cấp ưu đãi theo quy định của Nhà nước.

Điều 7 Trang thiết bị và thuốc

1 Phòng YT học đường có tủ thuốc đảm bảo đủ cơ số thuốc thiết yếu theo quy định của Bộ YT; Có sổ QL, Ktra, đối chiếu xuất, nhập thuốc theo quy định.

2 Được trang bị đầy đủ các trang thiết bị chuyên môn thiết yếu theo quy định của Bộ Y tế; Có ít nhất 01 giường khám bệnh và lưu bệnh nhân để theo dõi.

3 Có bàn, ghế, tủ, TB làm việc thông thường khác.

Điều 8 Kinh phí

1 Kinh phí thực hiện công tác YTTH được lấy từ:

a) Ngân sách nhà nước chi cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo hằng năm của các cơ sở giáo dục theo phân cấp ngân sách hiện hành;

b) Kinh phí được để lại từ Quỹ khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế tự nguyện của học sinh;

c) Các khoản tài trợ, hỗ trợ của các TC, cá nhân trong nước, nước ngoài theo quy định của pháp luật

d) Các nguồn thu hợp pháp khác (nếu có).

2 Kinh phí chi cho công tác YTTH được quản lý, SD đúng mục đích, chế độ theo QĐ hiện hành.

3 Công tác lập dự toán, chấp hành dự toán và quyết toán kinh phí thực hiện công tác YTTH được thực hiện theo quy định hiện hành.

3.3 Đối với các ĐH, HV, trường ĐH, CĐ, TCCN (QĐ

17/QĐ-BGDĐT ngày 24/5/20076 (Điều 6, 7):

Điều 6 Cơ cấu tổ chức

1 Trạm Y tế do Hiệu trưởng quản lý toàn diện và được

sự chỉ đạo về chuyên môn, nghiệp vụ của cơ sở y tế tuyến trên thuộc ngành y tế

2 Trạm Y tế có một Trưởng Trạm là bác sỹ hoặc một

phụ trách Trạm là y sỹ (đối với nơi thiếu bác sỹ) thuộc biên chế của nhà trường.

3 Số lượng cán bộ y tế làm công tác chuyên môn tại

Trạm Y tế được xác định theo QĐ của Nhà nước

Điều 7 Chế độ chính sách

1 Cán bộ y tế công tác tại Trạm Y tế được hưởng lương, chế

độ, chính sách, phụ cấp ưu đãi theo quy định của Nhà nước Trường hợp cán bộ làm kiêm nhiệm công tác y tế trường học được hưởng lương, phụ cấp theo công việc chính đang làm và hưởng mức phụ cấp kiêm nhiệm theo quy định hiện hành.

2 Trưởng Trạm YT, phụ trách Trạm YT được hưởng chế độ phụ cấp trách nhiệm theo quy định của NN

3 Cán bộ y tế công tác tại Trạm Y tế được tham gia các cuộc hội thảo, lớp tập huấn; lớp đào tạo chuyên môn, nâng cao nghiệp vụ về công tác y tế do ngành GD, y tế và các ban ngành, cơ quan khác tổ chức

4 Nhiệm vụ chung của nhân viên YTTH

 Đầu mối triển khai thực hiện CTYT trong trường học,

trực tiếp theo dõi, quản lý và phát hiện kịp thời các vấn đề về SK, bệnh, dịch trong trường học.

 Xây dựng kế hoạch hoạt động y tế cho năm học,

trình lãnh đạo phê duyệt và tổ chức thực hiện;

 Sơ cứu và xử lý ban đầu các bệnh thông thường;

Quản lý tủ thuốc và y dụng cụ;

 Tổ chức thực hiện khám sức khoẻ định kỳ, quản lý

hồ sơ sức khoẻ HS, giáo viên;

 Tổ chức các CT y tế được đưa vào trường học;

4 Nhiệm vụ chung của nhân viên YTTH

 Tham mưu cho lãnh đạo nhà trường:

 Chỉ đạo thực hiện các yêu cầu vệ sinh học đường, vệ sinh môi trường trong nhà trường, vệ sinh an toàn thực phẩm, vệ sinh khu vực nội trú, bán trú theo các quy định đã ban hành của Bộ Y tế,

Bộ Giáo dục và Đào tạo, nội quy của nhà trường

 Thực hiện công tác tuyên truyền giáo dục sức khoẻ, phòng bệnh, phòng dịch theo lịch hoạt động của trường và theo yêu cầu của y

tế địa phương

 Tham gia các lớp đào tạo bồi dưỡng về y tế trường học do ngành Y tế tổ chức cùng các yêu cầu do y tế học đường cấp quận, huyện đề ra;

 Sơ kết, tổng kết công tác y tế trường học, báo cáo thống kê

y tế học đường theo quy định.

II- THỰC TRẠNG VÀ KẾT QUẢ CÔNG TÁC Y TẾ TRƯỜNG HỌC

Y tế, các bộ, ngành và các tổ chức trong

và ngoài nước liên quan tổ chức chỉ đạo triển khai công tác YTTH trên phạm vi cả nước, hoạt động YTTH sau nhiều năm không được quan tâm đúng mức thì nay đang dần được kiện toàn đi vào nề nếp

 TTLT 18/2011/TTLT-BGDĐT-BYT quy định các nội dung đánh giá công tác y tế tại các trường TH, trường THCS, THPT và

PT có nhiều cấp học

 Thông tư số 22/2013/TTLT-BGDĐT-BYT quy định về đánh giá công tác y tế tại các CSGD mầm non

2.1.2 Một số kết quả triển khai

 Hơn 40 tỉnh, TP thành lập Ban chỉ đạo YTTH

 29 tỉnh/TP bố trí kinh phí từ NS địa phương triển khai YTTH là 4,47 tỷ chiếm 52% tổng kinh phí,

 Trường có đủ nước sinh hoạt: 7,6%; có đủ nước uống cho HS: 82,8%; có nhà tiêu HVS: 81,9%, có bếp ăn đạt ATTP: 61,9%

 Không có vụ dịch, vụ ngộc độc thực phẩm lớn

 Các tai nạn thương tích ít xẩy ra trong trường học

 100% CB chuyên trách ngành y tế, 80% cán bộ chuyên trách của ngành GD được tập huấn

 70% trường học MN đến PT tổ chức KSK định kỳ

 Nhiều tài liệu chuyên môn đã được ban hành

 Hợp tác quốc tế với WHO, UNICEF, UNESCO, UNDP, WB, Unilever, AusAIDS, SC, Colgate, FHF,

2.2 Kết quả 2014

2.2.1 Xây dựng văn bản QPPL

 Ban hành Thông tư số 07/2014/TT-BGDĐT ngày

14/3/2014 của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định

về hoạt động Chữ thập đỏ trong trường học

 Ban hành Chỉ thị số 6036/CT-BGDĐT ngày

17/12/2014 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo

về việc tăng cường thực hiện phòng, chống tác hại của thuốc lá và lạm dụng đồ uống có cồn trong ngành Giáo dục.

 Hoàn thiện, đăng tải, lấy ý kiến rộng rãi theo quy định

trên trang web của Bộ “Thông tư liên tịch hướng dẫn

thực hiện giáo dục chuyển đổi hành vi về xây dựng gia đình và phòng, chống bạo lực gia đình trong các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân”.

2.2.1 Xây dựng văn bản QPPL (tiếp)

 Phối hợp với Bộ LĐTBXH hoàn thiện Dự thảo Thông

tư liên tịch thay thế Thông tư số 23/TT-LĐTBXH ngày 16/8/2010 quy định quy trình can thiệp, trợ giúp trẻ em bị bạo lực, bị xâm hại tình dục.

 Phối hợp với Bộ Y tế hoàn thiện Dự thảo Thông tư

Liên tịch Hướng dẫn thực hiện công tác y tế trường học.

 Phối hợp với Bộ Y tế hoàn thiện Dự thảo Hướng

dẫn và Tiêu chí xây dựng trường học nâng cao sức khỏe.

 Hoàn thiện văn bản góp ý Thông tư Liên tịch

Hướng dẫn Khám sức khỏe định kỳ cho học sinh.

1 Ban hành hướng dẫn nhiệm vụ đầu năm

học về công tác HSSV, trong đó có công tác y tế trường học.

2 Các cơ sở giáo dục đã phối hợp với cơ sở

y tế tại địa phương triển khai nhiệm vụ năm học đến các trường học.

3 Chỉ đạo các cơ sở giáo dục thực hiện các

văn bản quy phạm pháp luật về y tế trường học.

2.2.2 Công tác chỉ đạo về YTTH

4 Chỉ đạo triển khai các hoạt động truyền

thông giáo dục sức khỏe, phòng chống dịch, bệnh, tật trong trường học, … nhằm nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi cho HSSV.

5 Chỉ đạo xây dựng, triển khai, thực hiện

các chương trình, dự án, đề án trong nước

và quốc tế.

6 Chỉ đạo đánh giá thi đua theo tiêu chuẩn

liên quan đến công tác y tế trường học.

2.2.2 Công tác chỉ đạo về YTTH (tiếp)

2.2.3 Các nội dung hoạt động lớn

 Ban hành các văn bản chỉ đạo về công tác

YTTH: Phòng, chống dịch bệnh, đuối nước, nước sạch, VSMT, phòng, chống HIV/AIDS, phòng chống tác hại thuốc lá …

 Công tác truyền thông giáo dục sức khoẻ

 Công tác khám, quản lý sức khoẻ học sinh

 Công tác phòng, chống dịch bệnh, bệnh, tật

trong trường học

 Công tác BHYT, chữ thập đỏ trong HSSV

 Công tác dinh dưỡng, VS ATTP

 Công tác phòng, chống tai nạn thương tích;

biến đổi khí hậu; phòng, tránh giảm nhẹ thiên tai

 Công tác phòng chống HIV/AIDS, tác hại

thuốc lá

 Công tác bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em

 Công tác giáo dục vệ sinh cá nhân, nước

sạch, vệ sinh môi trường…

2.2.3 Các nội dung hoạt động lớn (tiếp)

 Tổ chức Hội nghị, tập huấn nâng cao năng lực cho cán

bộ quản lý và cán bộ chuyên trách về công tác YTTH, phòng, chống bệnh dịch, NS-VSMT, phòng, chống bạo lực gia đình, phòng, chống giảm nhẹ thiên tai năm 2014 tại Kiên Giang, Quảng Ninh (6/2014), Nghệ An, Hà Nội (9/2014).

 Tổ chức Lễ ra quân triển khai CT MTQG NS-VSMT, ngày Môi trường thế giới tại Thái Nguyên, Hà Nội, Kiên Giang, Quảng Ninh.

 Tổ chức Ngày hội sinh viên nói không với bạo lực gia đình

và triển khai Đề án Giáo dục chuyển đổi hành vi về xây dựng gia đình và phòng, chống bạo lực gia đình trong trường học đến năm 2020 tại trường ĐHKHXHNV Hà Nội (9/2014).

2.2.4 Các hoạt động đã triển khai 2014

2.2.4 Các hoạt động đã triển khai (tiếp)

 Chỉ đạo và hướng dẫn tổ chức Tháng, Tuần

 Tổ chức mít tinh và các hoạt động hưởng ứng

các ngày: Thế giới phòng, chống HIV/AIDS, phòng chống lao, phòng chống tác hại của thuốc lá, phòng chống ma tuý ; Công tác quản lý, chăm sóc sức khoẻ học sinh, sinh viên

 Hỗ trợ kinh phí các các Sở GD&ĐT trong công tác

truyền thông và khảo sát về NS-VSMT, phòng, chống bạo lực gia đình, SKSS.

 Báo cáo kết quả công tác năm 2014 và kế hoạch

2015 thực hiện Chương trình MTQG NS-VSMT trong trường học.

 Báo cáo tổng kết, đánh giá 01 năm thực hiện Kế

hoạch liên ngành số BGDĐT ngày 15/10/2013 về thực hiện công tác bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em giữa Bộ LĐ- TB&XH và Bộ GD&ĐT giai đoạn 2013 – 2020.

3970/KHLN-BLĐTBXH-2.2.4 Các hoạt động đã triển khai (tiếp)