MỘT SỐ KỸ THUẬT DẠY VÀ HỌC TÍCH CỰC Ở TIỂU HỌC

Kỹ thuật sử dụng câu hỏi trong dạy học Đặt câu hỏi là trung tâm của phương pháp dạy học tích cực.. Điều quan trọng là phải lựa chọn được loại câu hỏi thích hợp để kích thích tư duy củ

MODULE 16:

MỘT SỐ KỸ THUẬT DẠY VÀ HỌC TÍCH CỰC Ở TIỂU HỌC

Xuân Đạm ĐT: 0984 478 566 Tháng 02 năm 2014

K thu t d y h c ĩ ậ ạ ọ

K thu t d y h c ĩ ậ ạ ọ

Kĩ ĩ thu t d y h c là gì ? thu t d y h c là gì ? ậ ậ ạ ạ ọ ọ

Hi u theo cách thông th ể ườ ng

Hi u theo cách thông th ể ườ ng : K thu t d y h c là K thu t d y h c là ĩ ĩ ậ ậ ạ ạ ọ ọ

nh ng bi n pháp, cách th c hành đ ng c a ữ ệ ứ ộ ủ

nh ng bi n pháp, cách th c hành đ ng c a ữ ệ ứ ộ ủ

GV trong các tình hu ng hành đ ng nh ố ộ ỏ

GV trong các tình hu ng hành đ ng nh ố ộ ỏ

nh m th c hi n và đi u khi n quá trình d y ằ ự ệ ề ể ạ

nh m th c hi n và đi u khi n quá trình d y ằ ự ệ ề ể ạ

k thu t d y h c nh : k thu t chia nhóm, k ĩ ậ ạ ọ ư ĩ ậ ĩ

k thu t d y h c nh : k thu t chia nhóm, k ĩ ậ ạ ọ ư ĩ ậ ĩ

thu t đ t câu h i, k thu t khăn tr i bàn, k ậ ặ ỏ ĩ ậ ả ĩ

thu t đ t câu h i, k thu t khăn tr i bàn, k ậ ặ ỏ ĩ ậ ả ĩ

thu t phòng tranh, k thu t các m nh ghép ậ ĩ ậ ả

thu t phòng tranh, k thu t các m nh ghép ậ ĩ ậ ả

A-MỘT SỐ KỸ THUẬT DẠY HỌC

1 KỸ THUẬT ĐẶT CÂU HỎI.

2 KỸ THUẬT KHĂN TRẢI BÀN

3 KỸ THUẬT MẢNH GHÉP

4 KỸ THUẬT “KWL”

5 KỸ THUẬT SƠ ĐỒ TƯ DUY

6 KỸ THUẬT HỎI VÀ TRẢ LỜI.

7 KỸ THUẬT TRÌNH BÀY MỘT PHÚT.

1 Kỹ thuật sử dụng câu hỏi trong dạy học

Đặt câu hỏi là trung tâm của phương pháp dạy

học tích cực Điều quan trọng là phải lựa chọn được loại câu hỏi thích hợp để kích thích tư duy của học sinh và thu hút họ vào các cuộc thảo luận hiệu quả Phương pháp dạy học bằng cách đặt câu hỏi được thực hiện thông qua việc đặt ra những câu hỏi thăm

dò và thách thức nhắm đến các kỹ năng tư duy bậc cao như phân tích, tổng hợp và đánh giá Đưa ra các câu hỏi có tính thách thức có thể kích thích học sinh sinh khám phá các ý tưởng và ứng dụng kiến thức mới vào nhiều tình huống khác.

CÁC DẠNG CÂU HỎI :

1.CH đóng : chỉ có thể trả lời Đúng – Sai hoặc Có – Không

CH dạng này thường dùng trong phần kết luận bài, cuối phần giới thiệu bài hoặc sau khi GV nêu nhiệm vụ cho HS và không ( ít ) sử dụng trong thảo luận để chia sẻ thông tin hoặc để phát triển tư duy HS

2 CH mở :

Các câu hỏi yêu cầu học sinh tự bảo vệ ý kiến và giải thích lý do của mình gọi là những câu hỏi mở Các câu hỏi đóng chỉ cần cho phép 1-2 học sinh trả lời đúng hoặc sai Câu hỏi mở kích thích học sinh đào sâu suy nghĩ và đưa ra nhiều quan điểm Không chỉ có một câu trả lời đúng Đưa ra các câu hỏi mở, GV sẽ thu được nhiều ý tưởng hoặc câu trả lời khác nhau từ HS

+ CH mở giúp HS có cái nhìn tổng quan hoặc đưa ra những boăn

khoăn, thắc mắc về tình huống hiện tại : Khi nào ? Cái gì ?

Ở đâu ? Đến đâu ? Để làm gì ?

2 Kĩ thuật “Khăn trải bàn”

Thế nào là Kĩ thuật “khăn trải bàn”?

Là hình thức tổ chức hoạt động mang tính

hợp tác kết hợp giữa hoạt động cá nhân và

hoạt động nhóm nhằm:

- Kích thích, thúc đẩy sự tham gia tích cực

- Tăng cường tính độc lập, trách nhiệm của

cá nhân HS

- Phát triển mô hình có sự tương tác giữa HS với HS

Cách tiến hành kĩ thuật “Khăn trải bàn”

 Ho t đ ng theo nhóm (4 ng Ho t đ ng theo nhóm (4 ng ạ ạ ộ ộ ườ ườ i /nhóm) i /nhóm)

 M i ng i ng i vào v trí nh hình v M i ng i ng i vào v trí nh hình v ỗ ỗ ườ ườ ồ ồ ị ị ư ư ẽ ẽ

minh h a ọ

minh h a ọ

 T p trung vào câu h i (ho c ch đ ,…) T p trung vào câu h i (ho c ch đ ,…) ậ ậ ỏ ỏ ặ ặ ủ ề ủ ề

 Vi t vào ô mang s c a b n câu tr l i Vi t vào ô mang s c a b n câu tr l i ế ế ố ủ ố ủ ạ ạ ả ờ ả ờ

ho c ý ki n c a b n (v ch đ ) M i cá ặ ế ủ ạ ề ủ ề ỗ

ho c ý ki n c a b n (v ch đ ) M i cá ặ ế ủ ạ ề ủ ề ỗ

nhân làm vi c đ c l p trong kho ng vài ệ ộ ậ ả

nhân làm vi c đ c l p trong kho ng vài ệ ộ ậ ả

3 Kĩ thuật “Các mảnh ghép”

Thế nào là kĩ thuật “Các mảnh ghép”?

Là hình thức học tập hợp tác kết hợp giữa cá nhân, nhóm và liên kết giữa các nhóm nhằm:

- Giải quyết một nhiệm vụ phức hợp

- Kích thích sự tham gia tích cực của HS:

Nâng cao vai trò của cá nhân trong quá trình hợp tác (Không chỉ hoàn thành nhiệm vụ ở

Vòng 1 mà còn phải truyền đạt lại kết quả

vòng 1 và hoàn thành nhiệm vụ ở Vòng 2).

Thực hành trải nghiệm áp dụng Kĩ thuật “Các mảnh ghép”: “Tìm hiểu về sự phát triển của cây”:

Vòng 1:

- Điều gì xảy ra nếu cây không có rễ?

- Điều gì xảy ra nếu cây không có thân?

- Điều gì xảy ra nếu cây không có lá?

- Điều gì xảy ra nếu cây không có hoa/ quả? Vòng 2:

Nêu các yếu tố cần thiết cho cây phát triển tốt

và giải thích tại sao?

nhi m v đ ệ ụ ượ c giao

nhi m v đ ệ ụ ượ c giao

 M i thành viên đ u trình M i thành viên đ u trình ỗ ỗ ề ề

bày đ ượ c k t qu câu tr l i ế ả ả ờ

bày đ ượ c k t qu câu tr l i ế ả ả ờ

viên trong nhóm m i chia s ớ ẻ

viên trong nhóm m i chia s ớ ẻ

đ ượ c giao cho nhóm vòng ở

đ ượ c giao cho nhóm vòng ở

2 đ gi i quy t ể ả ế

2 đ gi i quy t ể ả ế

 Các nhóm m i trình bày, Các nhóm m i trình bày, ớ ớ chia s k t qu nhi m v ẻ ế ả ệ ụ ở

chia s k t qu nhi m v ẻ ế ả ệ ụ ở

vòng 2

Cách tiến hành kĩ thuật “Các mảnh ghép”

 L a ch n n i dung/ch đ phù h p L a ch n n i dung/ch đ phù h p ự ự ọ ọ ộ ộ ủ ủ ề ề ợ ợ

 Xác đ nh m t nhi m v ph c h p đ gi i quy t vòng Xác đ nh m t nhi m v ph c h p đ gi i quy t vòng ị ị ộ ộ ệ ệ ụ ụ ứ ứ ợ ợ ể ể ả ả ế ở ế ở

2 d a trên k t qu các nhi m v khác nhau đã đ ự ế ả ệ ụ ượ c

2 d a trên k t qu các nhi m v khác nhau đã đ ự ế ả ệ ụ ượ c

th c hi n vòng 1 ự ệ ở

th c hi n vòng 1 ự ệ ở

- Xác đ nh nh ng y u t c n thi t đ gi i quy t nhi m v Xác đ nh nh ng y u t c n thi t đ gi i quy t nhi m v ị ị ữ ữ ế ế ố ầ ố ầ ế ế ể ể ả ả ế ế ệ ệ ụ ụ

ph c h p (ki n th c, k năng, thông tin, chi n l ứ ợ ế ứ ĩ ế ượ c)

ph c h p (ki n th c, k năng, thông tin, chi n l ứ ợ ế ứ ĩ ế ượ c)

- Xác đ nh các nhi m v mang tính chu n b (th c hi n Xác đ nh các nhi m v mang tính chu n b (th c hi n ị ị ệ ệ ụ ụ ẩ ẩ ị ị ự ự ệ ở ệ ở vòng 1) Xác đ nh các y u t h tr c n thi t đ hoàn ị ế ố ỗ ợ ầ ế ể

vòng 1) Xác đ nh các y u t h tr c n thi t đ hoàn ị ế ố ỗ ợ ầ ế ể

thành nhi m v vòng 2 ệ ụ ở

thành nhi m v vòng 2 ệ ụ ở

Kỹ thuật KWL là gì?

1.1 Gi i thích thu t ng : ả ậ ữ

1.1 Gi i thích thu t ng : ả ậ ữ

K (Know) : Nh ng đi u đã bi t K (Know) : Nh ng đi u đã bi t ữ ữ ề ề ế ế

W (Want) : Nh ng đi u mu n bi t W (Want) : Nh ng đi u mu n bi t ữ ữ ề ề ố ố ế ế

L (Learned) : Nh ng đi u đã h c đ L (Learned) : Nh ng đi u đã h c đ ữ ữ ề ề ọ ọ ượ ượ c c

1.2 KWL là s đ liên h các ki n th c đã bi t ơ ồ ệ ế ứ ế

1.2 KWL là s đ liên h các ki n th c đã bi t ơ ồ ệ ế ứ ế

liên quan đ n bài h c, các ki n th c mu n bi t ế ọ ế ứ ố ế

liên quan đ n bài h c, các ki n th c mu n bi t ế ọ ế ứ ố ế

và các ki n th c h c đ ế ứ ọ ượ c sau bài h c ọ

và các ki n th c h c đ ế ứ ọ ượ c sau bài h c ọ

Thực hiện nghiên cứu

và học tậpGhi lại những điều bạn

học được

và nhiều hình thức khác

giúp sâu bọ tự

vệ, săn bắt và sinh sản để tồn tại

Chủ đề: Tìm hiểu sự thích nghi của sâu bọ với môi trường sống

Tên: Nguyễn Thị Thịnh + Trần Hồng Hoa

5 KỸ THUẬT SƠ ĐỒ TƯ DUY

Sơ đồ tư duy

Chủ đề

Vấn đề liên quan

Vấn đề liên quan

Vấn đề liên quan

Vấn đề liên quan

Vấn đề liên quan

Sơ đồ tư duy

Sơ đồ tư duy là gì?

- Là một công cụ tổ chức tư duy

- Là phương pháp dễ nhất để chuyển tải thông tin vào bộ

não rồi đưa thông tin ra ngoài bộ não

- Là một phương tiện ghi chép sáng tạo và hiệu quả:

+ Mở rộng, đào sâu và kết nối các ý tưởng

+ Bao quát được các ý tưởng trên một phạm vi sâu rộng.

- Từ mỗi chủ đề nhỏ lại tìm ra những yếu

tố/nội dung liên quan.

Sự phân nhánh cứ tiếp tục và các yếu tố/nội dung luôn được kết nối với nhau Sự liên kết này sẽ tạo ra một “bức tranh tổng thể” mô tả

về chủ đề lớn một cách đầy đủ và rõ ràng

Hậu quả gia tăng dân số quá nhanh

Biện pháp giải quyết

Kế hoạch hoá gia đình Nâng cao dân trí

Phát triển KT, nâng cao đời sống ND

Ví dụ về sơ đồ tư duy

28

Sơ đồ 6 chiếc mũ tư duy

6 Kĩ thuật HỎI VÀ TRẢ LỜI.

Đặt ra các câu hỏi cho học sinh trong những giờ lên lớp là một công việc rất quen thuộc đối với

người giáo viên Tuy nhiên cách đặt câu hỏi làm sao để khuyến khích được học sinh phát huy tính tích cực, chủ động là công việc không hề dễ dàng chút nào

Điều quan trọng là phải lựa chọn được loại câu hỏi thích hợp để kích thích tư duy của học sinh và thu hút các em vào các cuộc thảo luận hiệu quả

1 Mục tiêu của kĩ thuật hỏi và trả lời là gì?

Kĩ thuật hỏi trả lời nhằm giúp HS củng cố, khắc sâu những kiến thứcđã học thông qua việc đặt câu hỏi và trả lời câu hỏi.

2 Kĩ thuật hỏi và trả lời có tác dụng như thế nào?

+ Giúp HS củng cố và khắc sâu các kiến thức đã học.

+ Phát triển kĩ năng đặt câu hỏi, kĩ năng trình

bày, diễn đạt, tính chủ động, tự tin và khả năng

phản ứng nhanh cho HS.

+ Tạo hứng thú học tập cho HS.

+ Giúp GV biết được kết quả học tập, mức độ

nắm kiến thức, kĩ năng của HS

+ HS này sẽ tiếp tục quá trình trả lời và đặt câu hỏi cho các bạn

cùng lớp Cứ như vậy cho đến khi GV quyết định dừng hoạt động này lại

* Lưu ý:

- Để hoạt động này thêm hấp dẫn, có thể cho cả lớp/nhóm đứng thành vòng tròn Người thứ nhất cầm bóng nêu câu hỏi và ném bóng cho một bạn đứng trong vòng tròn Người thứ hai nhận được bóng, trả lời câu hỏi xong sẽ được quyền nêu câu hỏi và tiếp tục ném bongh1 cho người thứ 3

- Kĩ thuật hỏi và trả lời có thể tổ chức theo nhóm hoặc theo lớp

Một số cách đặt câu hỏi có hiệu quả nhất:

Kích thích trao đổi giữa giáo viên, học sinh

Thúc đẩy thảo luận và tranh luận trong lớp

với các bạn cùng lớp

7 Kĩ thuật “ Trình bày một phút”

1 Mục tiêu của kĩ thuật trình bày một phút là gì?

Tạo cơ hội cho HS tổng kết lại kiến thức đã học, đặt câu hỏi về những điều còn băn khoăn, thắc mắc bằng cách trình bày ngắn gọn và cô đọng với các bạn cùng lớp.

2 Kĩ thuật trình bày một phút có tác dụng như thế nào?

+ Các câu hỏi cũng như các câu trả lời của HS đưa ra sẽ giúp củng cố quá trình học tập của các em.

+ Giúp GV thấy được các em HS hiểu được vấn đề như thế nào.