Các vấn đề tâm lý xã hội mà người có HIV đối mặt

Mục tiêu học tậpKết thúc bài này, học viên sẽ có khả năng: Mô tả các vấn đề tâm lý xã hội mà người có HIV phải đối mặt Giải thích các vấn đề về kì thị và phân biệt đối xử liên quan đến

Các vấn đề tâm lý xã hội

mà người có HIV đối mặt

HAIVN

Chương trình AIDS của Đại học Y Harvard tại Việt Nam

Mục tiêu học tập

Kết thúc bài này, học viên sẽ có khả

năng:

Mô tả các vấn đề tâm lý xã hội mà

người có HIV phải đối mặt

Giải thích các vấn đề về kì thị và phân biệt đối xử liên quan đến HIV

Nhận định các chiến lược để giải

quyết các vấn đề liên quan đến tâm lý

Câu hỏi:

Những vấn đề tâm lý và

xã hội chủ yếu nào mà

người có HIV phải đối

mặt?

Tổng quan những ảnh hưởng về

tâm lý xã hội của bệnh nhân HIV

 Những ảnh hưởng tâm lý xã hội bắt

đầu sớm khi có chẩn đoán ban đầu

và phát sinh trong cả thời gian bệnh

 Những ảnh hưởng phổ biến có thể:

• Kinh tế

• Y tế

• Cảm xúc

• Xã hội

Các loại ảnh hưởng tâm lý xã hội

Phân loại Ảnh hưởng

Y tế • không chắc chắn về tiến triển của bệnh, tuổi thọ trung

bình, nguy cơ thất bại điều trị, tác dụng phụ

• các vấn đề về sức khỏe tâm thần Kinh tế • mất việc do phân biệt đối xử, bệnh tật không làm việc

được

• mất tiền dành dụm do phải điều trị Cảm xúc • mất sự tự trọng bản thân

• sợ chết

• mất đi sự yêu quí, cô đơn

• tội lỗi, sợ bị bỏ rơi

Xã hội • Cô lập với gia đình và cộng đồng do kì thị và ruồng bỏ

• sợ bị tiết lộ

Thảo luận:

Phản ứng của bệnh nhân

Bệnh nhân có thể có những phản ứng gì

với HIV?

Là bác sỹ, bạn đã chứng kiến những

phản ứng gì khi một ai đó lần đầu tiên

được chẩn đoán là nhiễm HIV hoặc

Sức khỏe tâm thần và

người có HIV

Sức khỏe tâm thần và

người có HIV

 Các vấn đề về sức khỏe tâm thần

phổ biến ở người có HIV

• Trầm cảm

• Lo âu

• Lạm dụng các chất và nghiện

 Mặc dù phổ biến, nhưng các tình

trạng này thường không được chẩn

đoán và điều trị

Sức khỏe tâm thần và người có HIV:

Trầm cảm

 Trầm cảm phổ biến trong những

người có HIV ở Việt Nam

 Trầm cảm có thể biểu hiện như:

• Tâm trạng chán nản

• Kém ngon miệng, dễ cáu gắt, rối loạn giấc ngủ

• Khó tập trung

• Có suy nghĩ tự tử

Nguồn: Esposito cộng sự (2009)

Kì thị và phân biệt đối xử

Kì thị và phân biệt đối xử (1)

 Kì thị là ảnh hưởng tâm lý quan

trọng nhất đối với những người

nhiễm HIV/AIDS

 Những người có HIV thường trải qua phân biệt đối xử

 Nhân viên y tế cần phải quan tâm

đến điều này khi giải quyết các nhu

cầu tâm lý xã hội

Kì thị và phân biệt đối xử (2)

Kỳ thị liên quan đến HIV:

nhau ở người có HIV,

các thành viên trong

gia đình, và cộng đồng

 Xảy ra khi kết quả chẩn

đoán HIV không được

giữ bí mật hoặc người

có HIV bị đối xử khác

Kỳ thị và phân biệt đối

xử đối với người có HIV

có những ảnh hưởng gì?

Các ảnh hưởng của kỳ thị và

phân biệt đối xử

 Ngăn cản khả năng tiếp cận với các dịch vụ xét nghiệm, phòng chống, chăm sóc và điều trị HIV

 Ảnh hưởng đến sức khỏe tâm lý

 Liên quan đến trầm cảm

 Ngăn cản người có HIV tiết lộ tình trạng HIV của mình cho bạn tình, gia đình, và bạn bè

 Khiến cho người có HIV phải che giấu tình

trạng có HIV vì sợ bị từ chối các dịch vụ

Chúng ta có thể làm gì ở các

cơ sở y tế

để giải quyết vấn đề kỳ thị, phân biệt đối xử và các ảnh hưởng

tâm lý xã hội khác

mà người có HIV phải đối mặt?

Chống lại sự kỳ thị và phân biệt

đối xử

cung cấp hiểu được nguy cơ nhiễm HIV

do nghề nghiệp

và các phương thức lây truyền HIV

những người khác

HIV” vì điều này làm tiết lộ tình trạng

Giải quyết các vấn đề về tâm lý

xã hội (1)

 Xác định tình trạng cảm xúc của bệnh

nhân

 Xác định các nguồn lực của bệnh nhân

 Đánh giá hệ thống hỗ trợ bệnh nhân

 Khuyến khích việc tiết lộ tình trạng HIV và phát triển kế hoạch tiết lộ

 Chuyển bệnh nhân đến mạng lưới dịch vụ

về xã hội và y tế địa phương

Giải quyết các vấn đề về tâm lý

xã hội (2)

 Khuyến khích suy nghĩ tích cực:

• tự nhìn nhận như là “sống chung với

HIV” thay vì “chết vì HIV”

 Khuyến khích lối sống tích cực

 Cung cấp chăm sóc toàn diện thông

qua cách tiếp cận lấy gia đình làm

trung tâm

Các điểm chính

 Các vấn đề về tâm lý xã hội của người có

HIV phức tạp

 Kỳ thị và phân biệt đối xử làm xấu thêm

trạng thái tâm lý xã hội của người có HIV

 Các nhà cung cấp cần biết những điều

phức tạp về tâm lý xã hội để tối ưu hóa

điều trị cho bệnh nhân và chuyển bệnh

nhân để tư vấn nếu cần

Cảm ơn!

Câu hỏi?