TỔNG QUAN HỆ THỐNG QUAN TRẮC VÀ PHÂN TÍCH MÔI TRƯỜNG

TỔNG QUAN HỆ THỐNG QUAN TRẮC VÀ PHÂN TÍCH MÔI TRƯỜNG ……… Trung tâm Quan trắc môi trường Tháng 8-2013... Tổng quan hệ thống quan trắc và phân tích môi trường ở trung ương và địa phương 2

TỔNG QUAN HỆ THỐNG QUAN TRẮC VÀ PHÂN

TÍCH MÔI TRƯỜNG

……… Trung tâm Quan trắc môi trường

Tháng 8-2013

NỘI DUNG TRÌNH BÀY

1 Tổng quan hệ thống quan trắc và phân tích

môi trường ở trung ương và địa phương

2 Hệ thống các phòng thí nghiệm phân tích

môi trường

3 Hiện trạng các phòng thí nghiệm

1 Tổng quan hoạt động QT&PTMT ở

Trung ương và địa phương

Hoạt động QT&PTMT của mạng lưới

quan trắc môi trường quốc gia

• Thời gian thành lập: từ năm 1994

• Cơ quan quản lý: Bộ KHCN&MT trước đây, nay là Bộ Tài

nguyên và Môi trường

• Cơ quan điều hành, chỉ huy: Cục Môi trường trước đây,

nay là Tổng cục Môi trường

• Đơn vị thực hiện: Nhiều cơ quan, bộ/ngành và địa phương

tham gia

• Đã phục vụ: quản lý MT các cấp, báo cáo môi trường quốc

gia hàng năm, cung cấp cho cộng đồng thông tin về chất lượng môi trường, công tác nghiên cứu, giảng dạy, hội nhập, chia sẻ quốc tế

• Là hệ thống có nhiều số liệu quan trắc môi trường nhất (có số liệu QT từ 1994 đến nay với đầy đủ các thành phần

• Quan trắc thường xuyên các thành phần môi trường:

 Môi trường nước (lý, hoá, sinh, trầm tích):

nước mặt lục địa, nước dưới đất, nước biển ven

 Nước mưa axit

 Môi trường lao động

 Đa dạng sinh học

Hoạt động QT&PTMT của mạng lưới

quan trắc môi trường quốc gia

• Quản lý số liệu quan trắc:

- Báo cáo giấy

- Tệp (file) máy tính

- Cơ sở dữ liệu

• Sử dụng số liệu:

- Theo dõi, giám sát và đánh giá chất lượng môi trường

- Cảnh báo, đề xuất các biện pháp, chính sách về bảo vệ môi trường

- Xây dựng các Báo cáo môi trường

- Phục vụ công tác quản lý, hoạch định chính sách

- Phục vụ công tác nghiên cứu, đào tạo

- Cung cấp, phổ biến thông tin cho cộng đồng (doanh nghiệp, người dân…)

• Áp dụng bảo đảm chất lượng và kiểm soát chất lượng theo thông

tư số 10/2007/TT-BTNMT ngày 22/10/2007 Thông tư số 21/2012/TT-BTNMT ngày 19/12/2012

Trung tâm Quan trắc môi trường (CEM)

Là trung tâm đầu mạng của MLQTMT trong hệ thống quan trắc tài nguyên và môi trường quốc gia, đầu mối triển khai quy hoạt

tổng thể mạng lưới QTMT quốc gia

 QTMT nước lưu vực sông Cầu:

Địa bàn quan trắc: Bắc Kạn, Thái Nguyên, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Bắc Giang, Hải Dương

 QTMT nước lưu vực sông Nhuệ-Đáy

Địa bàn quan trắc: Hà Nội, Hà Tây, Hà Nam, Ninh Bình, Nam Định, Hoà Bình

 QTMT vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc

Địa bàn quan trắc: Hà Nội, Quảng Ninh, Hải Phòng, Hưng Yên, Hải Dương, Bắc Giang, Vĩnh Phúc

Hoạt động QT&PTMT của mạng lưới

quan trắc môi trường quốc gia

g  Các chương trình quan trắc được thực hiện bởi Trung tâm:

 QTMT nước lưu vực sông Sài Gòn – Đồng Nai

Địa bàn quan trắc: Bắc Kạn, Thái Nguyên, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Bắc Giang, Hải Dương

 QTMT nước lưu vực sông Tiền, Sông Hậu

Địa bàn quan trắc: An Giang, Đồng Tháp, Tiền Giang, Trà Vinh, Bến Tre, Vĩnh Long, Hậu Giang, Sóc Trăng và Cần Thơ

 QTMT vùng kinh tế trọng điểm phía Nam

 QTMT vùng kinh tế trọng điểm Miền Trung

Địa bàn quan trắc: Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định,

Hoạt động QT&PTMT của mạng lưới

quan trắc môi trường quốc gia

Hoạt động QT&PTMT của mạng lưới

quan trắc môi trường quốc gia

• Danh sách các Trạm QTMT quốc gia

Hoạt động QT&PTMT của mạng lưới

quan trắc môi trường quốc gia

• Danh sách các Trạm QTMT quốc gia (tiếp)

13 Trạm QT&PTMT Mưa axit

3 18 Trạm QT&PTMT Lao động - Viện Nghiên cứu khoa học

kỹ thuật Bảo hộ lao động

Hoạt động QT&PTMT của mạng lưới

quan trắc môi trường quốc gia

• Có 4/21 Trạm QT và PTMT chính thực hiện quan trắc môi trường

Hoạt động QT&PTMT của mạng lưới

quan trắc môi trường quốc gia

• 24 trạm quan trắc không khí tự động, cố định bao gồm cả các trạm lồng ghép với các trạm khí

tượng, của địa phương và các trạm do Trung ương đầu tư xây dựng

• 03 xe quan trắc tự động, di động (2

ở Hà Nội, 1 ở Tp Hồ Chí Minh)

Công tác QT&PTMT tại địa phương

Hoạt động QT&PTMT địa phương được đã đẩy mạnh đặc biệt tại Hà Nội, Thành phố

Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Đồng Nai, Thái

Nguyên, Hải Phòng

Thuận Hà Nam Kiên Giang Phú Yên Thái Bình

BR-VT Cần Thơ Hà Nội Kon Tum Quảng

Bình Thái NguyênBắc Giang Đà Nẵng Hà Tĩnh Lâm

Đồng Quảng Nam Thanh HóaBạc Liêu Đắc Lắk Hải

Dương Long An Quảng Ngãi Tuyên QuangBắc Ninh Điện Biên Hải Phòng Nam Định Quảng

Ninh Vĩnh LongBến Tre Đồng Nai Hậu Gian Nghệ An Quảng Trị Vĩnh PhúcBình Đồng Khánh Phú Thọ Tây Ninh

Hệ thống các phòng phân tích môi trường

Mạng lưới quan trắc môi trường có 15 phòng thí nghiệm bao g ồm: 7 ở Hà Nội, 4 ở thành phố Hồ Chí Minh, 1

ở Lâm Đồng, 1 ở Đắc Lắc, 1 ở Khánh Hoà và 1 ở Hải Phòng, cụ thể như sau:

sẽ được tăng cường và phát triển.

 Tăng cường đầu tư trang thiết bị phân tích phòng thí nghiệm

 Tuyển dụng và đào tạo lại ở trong nước và ngoài nước nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ phân tích có chuyên môn cao đảm bảo lực lượng cán bộ kế cận

45

110

13 1020

40 60 80 100 120

Số lượng

Nhân sự phòng thí nghiệm

- Nhìn chung: đội ngũ cán bộ PTN được đào tạo bài bản để thực hiện các phép thử Đủ điều kiện hoạt động độc lập

- Background: Hóa, môi trường,……vô tuyến, cơ khí

Số cán bộ PTN tốt nghiêp ngành Hóa và hóa phân tích rất ít Có PTN ko có nhân viên nào; nhiều PTN chỉ có từ 1- 2 cử nhân Hóa (Hạn chế trong việc tiếp cận và phát triển hoạt động PTN, phát triển phương pháp….)

- Số cán bộ được giao phụ trách thực hiện QA/QC chưa thực sự đáp ứng

- Cơ sở vật chất, nhà xưởng: nhiều đơn vị gặp khó khăn

-Khoảng 1/3 số PTN khảo sát đã và đang được đầu tư tương đối đồng bộ các trang thiết bị, máy móc phục vụ phân tích, đa số là các thiết bị hiện đại và được bảo trì bảo dưỡng, hiệu chuẩn hàng năm

- Nhiều PTN sử dụng các thiết bị được đầu tư từ những năm 2006,… Tính

năng, độ nhạy, độ chính xác … Không đảm bảo

- Nhiều PTN thiết bị hỏng, không thể đưa vào sử dụng… (Do đơn vị cung câp dịch vụ sau bán hàng, hoặc do Thiết bị mua không có đại diện ở VN)

- Hầu hết các PTN đều chú trọng đến hiệu chuẩn các thiết bị nhiệt và khối

lượng)

- Chỉ một số PTN chú ý đến thẩm tra các thiết bị: AAS, GC…

- Kết quả sau khi phân tích có thể truy hồi ngược lại số liệu thô đã sử dụng đồng thời truy hồi ngược lại phương pháp phân tích.

- Thông qua việc thực hiện QA/QC giúp cán bộ làm nhiệm vụ quan trắc có tác phong làm việc khoa học, hiện đại và chuyên nghiệp, giúp nâng cao tay nghề, kỹ năng phân tích

Những kết quả đạt được

- Chưa có đơn giá chung cho hoạt động quan trắc, phân tích môi trường

- Chưa có nhiều lớp tập huấn hướng dẫn về QA/QC, vì vậy các phòng thí nghiệm còn rất nhiều lúng túng khi thực hiện Các cán bộ phụ trách mất rất nhiều thời gian cho việc nghiên cứu triển khai QA/QC

- Chưa có những chương trình so sánh liên phòng được tổ chức thường xuyên trong nước để các phòng thí nghiệm có thể tham gia để đánh giá tình hình thực hiện QA/QC

- Khó khăn trong việc duy trì, sửa chữa, bảo trì thiết bị, hiệu chuẩn (các đơn

vị ở tỉnh ngoài Hà Nội và TP HCM)