Nội dung, trình tự và phương pháp kiểm toán tuân thủ đối với các dự án đầu tư xây dựng bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước

Kiểm toán tuân thủ chỉ ngân sách cho đầu tu va chỉ dự dn dau tu XDCB bằng nguồn vốn NSNN là việc kiểm tra các cơ quan ban hành quyết định đầu tư, cơ quan trực tiếp quản lý dự án, đơn vi

KIEM TOAN NHA NUGC

DE TAI NGHIEN CUU KHOA HOC CAP CO SO

NỘI DUNG,TRÌNH TỰ VÀ PHƯƠNG PHẬP KIỂM TOÁN

TUẬN THỦ ĐỐI VỚI OÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG

BANG NGUON VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

Chu nhiém dé tai: Ths Nguyén Kim Thanh

Thu Ky: CN Vũ Đình Xuất Thành viên: Ths Dang Hoang Pat

CN Pham Quang Toan

CN Nguyên Tuấn Trung

Hà Nội, năm 2006

6076 AIG{OG

Chương 1: LÝ LUẬN VỀ KIEM TOÁN TUÂN THỦ DỰ ÁN

ĐẦU TƯ XÂY DỰNG BẰNG VỐN NSNN

Kiểm toán tuân thủ dự án đầu tư xây dựng

Sự cần thiết của kiểm toán tuân thủ dự án đầu tư xây dựng

Mục tiêu kiểm toán tuân thủ dự án đầu tư xây dựng

Nhiệm vụ kiểm toán tuân thủ dự án đầu tư xây đựng

Nội dung kiểm toán tuân thủ dự án đầu tư xây dựng

Các tiêu thức đánh giá tính tuân thủ dự án đầu tư xây dựng

Trình tự kiểm toán tuân thủ dự án đầu tư xây dựng

Kiểm toán tổng hợp

Kiểm toán chỉ tiết

Phương pháp kiểm toán tuân thủ dự án đầu tư xây

dựng

Phương pháp đối chiếu

Phương pháp xác minh

Phương pháp kiểm tra tại hiện trường

Chương 2: THỰC TRẠNG KIỂM TOÁN TUÂN THỦ VÀ

QUẢN LÝ ĐẦU TƯ Ở VIỆT NAM TRONG THỜI

GIAN QUA

Thực trạng kiểm toán tuân thủ dự án đầu tư xây dựng

trong thời gian qua

Trang 0I

Còn thiếu kiểm toán viên kiểm toán dự án xây dựng

Còn tồn tại trong công tác khảo sát kiểm toán

Còn tồn tại trong công tác kiểm toán

Thực trạng thất thoát vốn đầu tư xây dựng nhìn từ góc

độ kiểm toán

Thất thoát ở giai đoạn chuẩn bị đầu tư

Thất thoát ở giai đoạn thực hiện đầu tư

Thất thoát ở giai đoạn quyết toán du an

Chương 3: KIẾN NGHỊ VỀ KIỂM TOÁN TUẦN THỦ DỰ ÁN

ĐẦU TƯ XÂY DỰNG BẰNG NGUỒN VỐN NSNN

Kiến nghị về kiểm toán tuân thủ

Về nội dung kiểm toán

Về trình tự kiểm toán

Về phương pháp kiểm toán

Kiểm toán trách nhiệm cá nhân

Kiến nghị về cơ chế quản lý đầu tư

Tăng cường chế tài quản lý đầu tư

Chống đầu tư kép kín trong đầu tư

Điều kiện thực hiện kiến nghị

Chuyên môn hoá kiểm toán dự án đầu tư

Nâng cao điều kiện làm việc cho kiểm toán viên

NHUNG CHU VIET TAT TRONG DE TAI

XDCB: Xây dựng cơ bản NSNN: Ngân sách Nhà nước

UBND: | Uỷ ban nhân dân

TKKT: Thiết kế kỹ thuật

KT - XH: Kinh tế - xã hội

MO DAU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong những năm qua chi đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB) của các Bộ

ngành và tỉnh thành phố trực thuộc Trung ương ( gọi chung là tỉnh) chiếm

khoảng 35 - 38% trong tổng chỉ ngân sách để phát triển kinh tế, văn hoá xã hội

của đất nước nói chung và của các tỉnh nói riêng Việc đầu tư của Nhà nước đã

phát huy được hiệu quả nhất định, nhưng chưa tương xứng với mức độ đầu tư, bởi công tác quản lý đầu tư còn bộc lộ nhiều thiếu sót, dẫn đến thất thoát vốn

trong đầu tư XDCB chiếm khoảng 30-35% tổng mức đầu tư, trong đó thất thoái

do chủ trương đầu tư và không tuân thủ về chế độ XDCB chiếm khoảng 65-70%

Để hạn chế tổn thất đó đòi hỏi các ngành các cấp phải tuân thủ triệt để những nội dung của quản lý dự án đầu tư xây dựng, đó là một công việc hết sức quan trọng

và bức thiết hiện nay Với những lý do trên chúng tôi nghiên cứu đề tài, về "Nội dung, trình tự và phương pháp kiểm toán tuân thủ đốt với các dự án đầu tư

xây dựng bằng nguồn vốn Ngân sách Nhà nước "'

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài

- Đánh giá thực trạng về nội dung trình tự và phương pháp kiểm toán

tuân thủ đối với dự án đầu tư XDCB bằng vốn ngân sách nhà nước (NSNN) do

Kiểm toán NSNN thực hiện

- Trên cơ sở đó xác định nội dung, trình tự và phương pháp kiểm toán

tuân thủ dự án đầu tư xây dựng Đồng thời kiến nghị với cơ quan Kiểm toán Nhà

nước( KTNN) về tổ chức thực hiện kiểm toán tuân thủ dự án đầu tư xây dựng

3 Đối tượng, phạm vỉ nghiên cứu của đề tài

- Đối tượng nghiên cứu: Đối tượng quản lý chỉ NSNN cho đầu tư XDCB

là các dự án đầu tư XDCH Do vậy đề tài nghiên cứu các công cụ quan ly chi NSNN cho đầu tư XDCB và thấm quyền của các chủ thể tham gia quản lý chi

đầu tư XDCEB nói chúng và chi dự án XDCPB nói riêng

- Phạra vi nghiên cứu: Nghiên cứu quản ly chi NSNN cho đầu tư XDCB

bằng nguồn vốn NSNN ở các Bộ ngành và tỉnh

4 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, khái quát hoá các phương pháp về quản lý kinh tế nói chung và các quy định về quản lý đầu tư XDCPB nói riêng để xây dựng nội dung, trình tự và phương pháp kiểm toán tuân thủ dự án đầu tư XDCB bằng nguồn vốn NSNN

5 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận và đanh mục tài liệu tham khảo, nội dung

Chuong 1

LY LUAN VE KIEM TOAN TUAN THU

DU AN DAU TU XAY DUNG BANG VON NGAN SACH NHA NUGC

1.1 KIEM TOAN TUAN THU DU AN DAU TU XAY DUNG

1.1.1 Sự cần thiết của kiểm toán tuân thủ dự án đầu tư xây dựng

Theo thông lệ quốc tế ở hầu hết các cơ quan trên thế giới, đự toán thu chi NSNN được quốc hội thông qua, nó trở thành một đạo luật bắt buộc các tổ chức,

cá nhân có nhiệm vụ thu, chí NSNN phải tuân thủ trong một năm ngân sách

Ở nước ta, hàng năm Quốc hội quyết định dự toán NSNN, quyết định

phân bổ ngân sách trung ương, quyết định dự án, công trình quan trọng quốc gia

Do đó, mọi hoạt động thu chi ngân sách đều phải tuân thủ theo nội dung quy

định của dự toán NSNN, đồng thời mọi tổ chức cá nhân liên quan đến hoạt động

thu chi ngân sách nói chung và chi đầu tư XDCB nói riêng đều chịu sự điều chính của các đạo luật có liên quan như: Luật NSNN, Luật thuế, phí, lệ phí, Luật Xây dựng, Luật đấu thầu và các cơ chế chính sách của Nhà nước, đây là một

đặc điểm nổi bật của cơ chế quản lý và sử dụng tài chính công, nhất là quản lý và

sử dụng chi NSNN Điều đó càng thể hiện đầy đủ bản chất của nhà nước pháp quyền trong quản lý các hoạt động kinh tế, xã hội nhằm đảm bảo sự công bằng, mình bạch, nhất là những khoản chi dau tư XDCB được sử dụng như thế nào? có

hiệu quả, hay không có hiệu quả? Đây là một vấn đề quan trọng mà Quốc hội,

người đại diện cho dân luôn đặt ra cho Chính phủ trả lời trước khi biểu quyết để

phê chuẩn quyết toán NSNN hàng năm Để giúp cho Quốc hội quyết định dự

toán ngân sách và phê chuẩn tổng quyết toán NSNN hàng năm là cơ quan KTNN

đo Quốc hội thành lập có chức năng kiểm toán báo cáo tài chính, kiểm toán tuân

thủ, kiểm toán hoạt động đối với mọi cơ quan, tổ chức quản lý, sử dụng ngân sách, tiền và tài sản của nhà nước Việc kiểm toán tuân thủ vốn đầu tư XDCB của

co quan KTNN 1a:

- Trình ý kiến của KTNN để Quốc hội xem xét, quyết định dự toán ngân sách nhà nước, quyết định phân bổ ngân sách trung ương, quyết định dự án, công

3

trình quan trọng quốc gia, phê chuẩn quyết toán NSNN Đây là hình thức kiểm toán trước của KTNN, nhằm đảm bảo các nguồn lực được động viên và phân bổ

vào những mục tiêu phát triển của đất nước cũng như tính kinh tế, hiệu lực và

hiệu quả của các khoản chỉ NSNN; tránh được những sai sót, gian lận ngay từ khi lập và phân bổ dự toán cho dự án Mặt khác, việc đầu tư các công trình quan

trọng của quốc gia không chỉ tiêu tốn lượng lớn tiền của mà còn liên quan đến chiến lược phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) Điều đó đòi hỏi không chỉ được xem xét về mặt kỹ thuật mà còn phải xem xét các khía cạnh về kinh tế, xã hội;

do vậy nếu không có một cơ quan kiểm tra giám sát độc lập với cơ quan quản lý

du án, có đủ năng lực chuyên môn, tuân theo các chuẩn mực nghề nghiệp xem xét, đánh giá trước khi Quốc hội thảo luận và quyết định có thể gây ra những rủi

ro thất thoát vốn dau tu XDCB

- Thông qua công tác kiểm toán tham gia với các cơ quan của Chính phủ,

của Quốc hội khi có yêu cầu trong việc xây dựng và thẩm tra các dự án luật, pháp lệnh Đây chính là hoạt động tư vấn của KỈNN Từ thực tiễn hoạt động kiểm toán và những chuẩn mực nghề nghiệp khách quan, KTNN phát hiện những

sơ hở bất cập trong các văn bản pháp luật hiện hành và yêu cầu điều chỉnh pháp luật các quan hệ kinh tế phát sinh trong kinh tế thị trường, KTNN đề xuất, kiến

nghị Chính phủ, Quốc hội sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới các văn bản pháp

luật, góp phần đảm bảo tính đầy đủ, đồng bộ và khả thị của hệ thống pháp luật

Kiểm toán tuân thủ chỉ ngân sách cho đầu tu va chỉ dự dn dau tu

XDCB bằng nguồn vốn NSNN là việc kiểm tra các cơ quan ban hành quyết

định đầu tư, cơ quan trực tiếp quản lý dự án, đơn vi tự vấn khảo sát, thiết kế

và nhà thầu xây lắp có tuân thủ các quy định của pháp luật, các thủ tục về quản lý sử dụng NSNN và quản lý sử dụng vốn đầu tư XDCB của nhà nước

Việc phân chia các hình thức kiểm toán chỉ mang tính tương đối trong

một cuộc kiểm toán, kiểm toán viên (KTV) luôn vận dụng kết hợp các hình thức

kiểm toán Kiểm toán báo cáo quyết toán dự án hoàn thành và kiểm toán tuân

thủ luôn có mối quan hệ chặt chẽ, đan xen, không tách rời nhau, bởi vì kiểm toán báo cáo quyết toán dự án hoàn thành chính là việc xác định trung thực về số liệu

chi déu tu XDCB, tinh trung thực của số liệu không chỉ dừng lại ở mức độ chính xác về mặt số học của các chữ số phản ánh trên báo cáo quyết toán mà phải đặt

sự vận động của đồng vốn có đúng khuôn khổ theo quy định của pháp luật, có

mang lại hiệu quả để xác định số được quyết toán hợp lý hay không hợp lý Điều

đó chứng tỏ KTV đang thực hiện đồng thời hình thức kiểm toán báo cáo quyết

toán dự án hoàn thành, kiểm toán tuân thủ, kiểm toán hoạt động trong một cuộc

kiểm toán ngân sách nói chung và kiểm toán đầu tư XDCPB nói riêng

Kiểm toán việc quản lý đầu tư XDCB phải thực hiện theo những nguyên tắc quy định của Luật Ngân sách, Luật Xây dựng, Luật đấu thầu, Luật Kế toán

ngoài ra còn phải thực hiện các cơ chế chính sách của các văn bản quy phạm pháp luật do các cơ quan chức năng quản lý nhà nước ban hành

Việc kiểm toán tuân thủ các dự án đầu tư XDCB của Bộ ngành hay một cấp chính quyền phải được kiểm toán trong phạm vị trách nhiệm của Chính phủ,

Bộ ngành, Uỷ ban nhân dân các cấp và các ban ngành của tỉnh

Nhu vậy, kiểm toán tuân thủ dự án đầu tư xây XDCB là một nhiệm vụ quan trọng của KTNN, trong quá trình kiểm toán tuân thủ KTV phải tuân theo

chuẩn mực, quy trình kiểm toán nhằm kiểm tra, xem xét việc tuân thủ pháp luật

và các quy định của các cấp có thẩm quyền đối với đơn vị được kiểm toán trong

công tác quan lý điều hành chi ngân sách nói chung và chi đầu tư XDCB nói

riêng

1.1.2 Mục tiêu kiểm toán tuân thủ dự án đầu tư xây dựng

Phần lớn các nước trên thế giới, hoạt động kiểm toán của KTNN được

quy định trong đạo luật cao nhất ( Hiến pháp) Ở nước ta được quy định trong

Luật Kiểm toán, đó là cơ sở pháp lý cho công tác kiểm toán Theo quy định của

luật thì KTNN có quyền được kiểm tra toàn bộ các hoạt động thu chi ngân sách đầu tư XDCB của chính quyền trung ương và địa phương các cấp Căn cứ vào

chức năng nhiệm vụ quy định của Luật, KTNN tự quyết định kế hoạch kiểm toán hàng năm và báo cáo Quốc hội, Chính phủ trước khi thực hiện; xem xết quyết

định việc kiểm toán khi Thường trực Hội đồng nhân dân (HĐND), Uỷ ban nhân

dân (UBND) tỉnh yêu cầu Như vậy, hoạt động kiểm toán tính tuân thủ đều được

5

thực hiện theo quy định của pháp luật, đó là các điều kiện pháp lý khung quy

định cho các cuộc kiểm toán

Hoạt động kiểm toán tính tuân thủ dự án đầu tư XDCPB của KTNN tập

trung vào các cấp ngân sách như:

- Ngân sách về đầu tư XDCB của cấp Bộ, ngành và cấp chính quyền địa phương Kiểm toán công tác quản lý đầu tư XDCB của các cơ quan này để xác định tính tuân thủ về quản lý ngân sách nói chung và quản lý về đầu tư XDCB

nói riêng

- Báo cáo quyết toán NSNN và các hồ sơ tài liệu phục vụ cho mục tiêu

quản lý ngân sách, quản lý đầu tư để lập báo cáo quyết toán NSNN

Sau khi hoàn thành cuộc kiểm toán, KTNN lập báo cáo kiểm toán, trong

báo cáo kiểm toán của KTNN đưa ra ý kiến xác nhận tính trung thực, hợp pháp của bản báo cáo quyết toán ngân sách năm, đồng thời đánh giá, nhận xét tính

tuân thủ ngân sách, tuân thủ quản lý đầu tư XDCEB của các cơ quan quản lý điều

hành ngân sách như Chính phủ, UBND các cấp, các cơ quan trong ngành tài chính, các cơ quan quản lý đầu tư XDCB, đồng thời cũng đưa ra ý kiến đánh giá, nhận xét tính tuân thủ đối với các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân trong việc chấp hành chi NSNN, chi quản lý đầu tư XDCB Trong trường hợp KTNN phát

hiện có những vi phạm tính tuân thủ trong quá trình quản lý và sử dụng ngân

sách thì KTNN có kiến nghị đối với đơn vị được kiểm toán và các cơ quan quản

lý cấp trên của đơn vị và các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền ra quyết định bắt buộc đơn vị phải tuân thủ đúng pháp luật, cơ chế chính sách về quản lý

ngân sách, quản lý đầu tư Nếu xét thấy có biểu hiện vi phạm pháp luật trong quản lý và sử dụng ngân sách đầu tư XDCEB thì KTNN phải hoàn chỉnh hồ sơ chuyển cho các cơ quan bảo vệ pháp luật tiến hành xử lý theo quy định của pháp

luật, trong trường hợp này KTNN có trách nhiệm phối hợp với các cơ quan bảo

vệ pháp luật hoàn chỉnh hồ sơ, củng cố các bằng chứng vi phạm tính tuân thủ

trong quản lý ngân sách, quản lý đầu tư và tài sản công phục vụ cho việc xét xử của cơ quan bảo vệ pháp luật

Mục tiêu kiểm toán tính tuân thủ dự 4n dau tr XDCB:

+ Mục tiêu bao trùm là thông qua kiểm toán để phát hiện và ngăn chặn

các sai phạm do không tuân thủ các quy định của nhà nước trong đầu tư xây dựng bằng nguồn vốn NSNN của các Bộ ngành và các cấp chính quyền địa

phương, nhằm cung cấp cho Quốc hội, Chính phủ, HĐND các cấp những thông

tin tài liệu cần thiết liên quan đến việc tuân thủ Luật NSNN, Luật Xây dựng, Luật đấu thầu

Can cứ vào chức năng nhiệm vụ và thẩm quyên của mình, KTNN căn cứ vào khung pháp lý quy định và các bằng chứng kiểm toán đã thu thập được để

đưa ra ý kiến đánh giá, nhận xét về tính tuân thủ của các cơ quan, đơn vị, tổ

chức, cá nhân có nhiệm vụ chi quản lý đầu tư XDCB của các Bộ, ngành trung

ương về việc chấp hành luật và các văn bản quy phạm pháp luật trong việc quản

lý, điều hành sử dụng ngân sách và việc thực hiện nguyên tắc chuẩn mực kế toán

trong việc tổ chức công tác kế toán và báo cáo quyết toán năm Dựa trên kết qua

kiểm toán của các Bộ, các tỉnh, KTNN đưa ra ý kiến đánh giá, nhận xét tính tuân

thủ của quá trình lập, chấp hành, kế toán và quyết toán NSNN và xác nhận tính

tuân thủ của báo cáo tổng quyết toán của NSNN, nhằm cung cấp thông tin, tài

liệu cho Quốc hội, HĐND các cấp phê chuẩn quyết toán ngân sách hàng năm và

các dự án công đầu tư XDCB

+ Đồng thời với việc thực hiện mục tiêu giúp Quốc hội, HĐND các cấp phê chuẩn báo cáo quyết toán ngân sách hàng năm, KTNN còn thực hiện chức

năng tư vấn của mình, thông qua kiểm toán tuân thủ, KTNN đưa ra ý kiến tư vấn

cho các đơn vị được kiểm toán sửa chữa, khắc phục những sai sót trong việc tuân

thủ các quy định của pháp luật trong quản lý đầu tư và quản lý NSNN, từng bước

đưa hoạt động kinh tế, hoạt động đầu tư XDCB vào nề nếp tuân thủ quy định của pháp luật, góp phần thiết lập trật tự kỷ cương trong công tác quản lý đầu tư XDŒPB và quản lý ngân sách

1.1.3 Nhiệm vụ kiểm toán tuân thủ dự án đầu tư xây dựng

Để thực hiện mục tiêu kiểm toán tính tuân thủ trong đầu tư XDCB, kiểm

toán tính tuân thủ có nhiệm vụ xác định việc tuân thủ luật trong quá trình thực hiện Luật NSNN, Luật Xây dựng, Quy chế quản lý đầu tư XDCB, Luật Đấu thầu

Các cơ quan, đơn vị có trách nhiém trong quan ly chi ngân sách, quản lý đầu tư

XDCB Do vay KTV tién hành kiểm toán tính tuân thủ theo từng bước của chu

trình quản lý ngân sách, quản lý đầu tư XDCB theo quy định cụ thể của luật:

- Kiểm toán công tác xây dựng dự toán NSNN, xây dựng dự toán dự án công trình XDŒB; KTV xác định việc tuân thủ luật trong quá trình xác lập dự toán dự án công trình, dự toán ngân sách, như việc áp dụng các tiêu chuẩn định mức chi ngân sách và chức năng nhiệm vụ được giao để xác định số tiền cần

thiết phục vụ cho hoạt động của dự án công trình XDCB

- Kiểm toán việc chấp hành NSNN, thực hiện đầu tư XDCB: Dự toán ngân sách nói chung va chỉ đầu tư XDCEB nói riêng khi được Quốc hội, HĐND

quyết định là cơ sở pháp lý cho việc quản lý điều hành và sử dụng NSNN cho

đầu tư XDCB Căn cứ vào dự toán để các cơ quan quản lý chỉ đạo, điều hành

ngân sách, các đơn vị sử dụng ngân sách cho đầu tư XDCB tuân thủ đúng nội dung kế hoạch NSNN và dự toán dự án công trình được duyệt Do đó việc điều

chỉnh tổng mức đầu tư, tổng dự toán công trình khi chưa có ý kiến của các cơ

quan có thẩm quyền đều coi là bất hợp pháp, vì vậy trọng tâm kiểm toán tính tuân thủ trong việc chấp hành NSNN, chấp hành quản lý đầu tu XDCB là kiểm

tra việc tuân thủ dự toán ngân sách, tuân thủ quy chế quản ly dau tr XDCB

Ngoài ra KTV phải kiểm tra việc thực hiện các cơ chế, chính sách, chế độ, tiêu

chuẩn định mức của nhà nước quy định cho chi đầu tư XDCB

- Kiểm toán tính tuân thủ trong việc thực hiện công tác kế toán và lập báo cáo quyết toán dự án công trình, quyết toán chi đầu tư XDCB Nội dung cơ bản của nhiệm vụ này là kiểm tra việc thực hiện các nguyên tắc, chuẩn mực và chế độ kế toán theo quy định trong quá trình ghi chép, hạch toán chi đầu tư

XDCEB và tổng hợp báo cáo quyết toán chi NSNN

1.1.4 Nội dung kiểm toán tuân thủ dự án đầu tư xây dựng

Nội dung kiểm toán tuân thủ dự án đầu tư XDCPB là kiểm toán số lượng

hồ sơ pháp lý có đủ theo yêu cầu của dự án và yêu cầu của Quy chế quản lý đầu

tư XDCPB Xác định tính đúng đắn, hợp lý, hợp pháp của hồ sơ pháp lý, trên cơ sở

đố xác định giá trị dự án đầu tư XDCB được quyết toán có phù hợp với chế độ,

định mức, đơn giá XDCB của nhà nước hay không

Tính tuân thủ dự án đầu tư XDCB được quy định theo các văn bản pháp

luật về quản lý đầu tư XDCPB, như:

- Số lượng hồ sơ pháp lý của dự án được quy định cụ thể trong Quy chế quản lý đầu tư XDCB từ khâu chuẩn bị đầu tư đến dự án kết thúc bàn giao đưa

vào khai thác sử dụng và hết thời gian bảo hành công trình;

- Về nội dung, chất lượng hồ sơ pháp lý được quy định cụ thể trong các

văn bản pháp luật về quản lý đầu tư XDCB, như hồ sơ thiết kế công trình phải

phù hợp với tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam, giá trị dự toán công trình phải phù

hợp với định mức, đơn giá XDCB

Căn cứ vào tính tuân thủ đự án đầu tư XDCB để xác định nội dung kiểm

toán tuân thủ dự án đầu tư xây dựng Kiểm toán tuân thủ dự án đầu tư XDCB theo nội dung:

- Sự tuân thủ các quy định về lập báo cáo đầu tư XDCPB, lập dự toán, phê

duyệt tổng mức đầu tư, lập tổng dự toán, thực hiện đấu thầu, ký kết hợp đồng

Quy chế quản lý đầu tư XDCPB và nội dung dự án để xác định số lượng, chất

lượng hồ sơ pháp lý của dự án

Hai là, kiểm toán giá trị của đự án:

- Can cứ vào bản vẽ thiết kế thi công được phê duyệt ( đối với công trình

chưa phê duyệt quyết toán), hoặc căn cứ vào bản vẽ hoàn công ( đối với công trình đã được phê duyệt quyết toán)

- Căn cứ vào giá thầu, giá trúng thầu được phê duyệt ( đối với công trình đấu thầu) và căn cứ vào dự toán được duyệt ( đối với công trình chỉ định thầu)

- Căn cứ vào quy định về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình và

các văn bản hướng dẫn về chế độ quan ly dau tu XDCB

- Căn cứ vào các văn bản hồ sơ pháp lý của dự án do Ban quản lý đự án (QLDA) cung cấp

1.1.5 Các tiêu thức đánh giá tính tuân thủ dự án đâu tư xây dựng

Xuất phát từ đặc điểm của công tác quản lý tài chính công, quản lý ngân

sách, quản lý đầu tư XDCB Mọi hoạt động chỉ đầu tư XDCB đều phải đặt trong một khuôn khổ pháp lý nhất định do cơ quan có thẩm quyền quy định, nhằm

phục vụ cho một nhiệm vụ được giao Do đó mọi cơ quan, đơn vị có chức năng

nhiệm vụ quản lý đầu tư XDCB đều phải có trách nhiệm thi hành Để đưa ra ý

kiến đánh giá, nhận xét kết luận việc chấp hành luật và cơ chế chính sách về quản lý kinh tế, quản lý ngân sách, quản lý đầu tư XDCB của một đơn vị hay một cấp, KTV phải tiến hành việc kiểm tra đối chiếu, so sánh công tác quản lý, điều hành và sử dụng ngân sách chi đầu tư XDCPB của một cơ quan đơn vị với

quy định của pháp luật và các cơ chế chính sách về quản lý kinh tế, quản lý ngân

sách, quản lý đầu tư XDCB Để đảm bảo tính trung thực khách quan cho việc đưa ra ý kiến đánh giá nhận xét, cơ quan kiểm toán phải đưa ra các tiêu thức về

tính tuân thủ làm cơ sở để KTV đối chiếu, so sánh với các bằng chứng thu thập

được từ các cuộc kiểm toán, trên cơ sở đó đưa ra ý kiến đánh giá, nhận xét, tránh

mọi biểu hiện thiên lệch

Theo thông lệ của KTINN các nước trên thế giới thì một hoạt động quản

lý ngân sách được coi là tuân thủ về chế độ chính sách và các luật lệ liên quan đến quản lý ngân sách, quản lý đầu tư XDCB khi nó đáp ứng được các điều kiện

sau:

10

- Có quy chế quản lý ngân sách rõ rang minh bạch; Xác định rõ nhiệm

vụ, quyền hạn đối với các cấp ngân sách và thẩm quyền phê duyệt đối với từng

dự án đầu tư XDCEB Trong đó cần quy định rõ thẩm quyền chủ dự án ( chủ tài khoản), kế toán và người nắm giữ vật chất Những quy đmh này phải được ban hành bằng văn bản quy phạm pháp luật, trở thành các nguyên tac, định hướng

cho mọi hoạt động quản lý và các hoạt động chi đầu tư XDCB đều phải thực hiện

- Đơn vị được kiểm toán phải cung cấp đầy đủ, kịp thời chứng từ kế toán,

số và báo cáo kế toán, các hồ sơ tài liệu liên quan đến hoạt động kiểm toán Các thông tin tài liệu này phải đảm bảo tính trung thực và chính xác

- Công tác quản lý đầu tư XDCB phải phù hợp với quy định của pháp

luật Do đó phải thực hiện đúng chuẩn mực, nguyên tắc và các tiêu chí đã đề ra Trong quá trình kiểm toán tính tuân thủ không chỉ tập trung ở các biện pháp chính sách mà phải quan tâm đến việc thực hiện các biện pháp kỹ thuật về ngân

sách như: xây dựng dự toán, phân bổ ngân sách, chấp hành ngân sách và kế toán

quyết toán ngân sách, đồng thời phải xem xét việc phản ánh quy mô tài chính

thông qua các số liệu về thu, chỉ NSNN

Trong thực tế các cuộc kiểm toán tính tuân thủ dự án đầu tư XDCB có thể thực hiện được khi đơn vị được kiểm toán cung cấp đầy đủ, kịp thời hồ sơ pháp lý Các nguyên tắc cơ bản của một cuộc kiểm toán ngân sách đều phải cần

cứ vào các tiêu thức về tính tuân thủ và tính kiểm tra được theo quy định của pháp luật Trong quá trình kiểm toán, các nguyên tắc cơ bản này sẽ được cụ thể

hoá cho từng cuộc kiểm toán cụ thể, nhưng không trái với các nguyên tắc cơ bản

đã được đề ra Những nguyên tắc riêng biệt, cụ thể phải phù hợp với nguyên tắc chung của chế độ quản lý kinh tế, tài chính, kế toán và quản lý dau tu XDCB

Trước khi áp dụng các nguyên tắc này vào hoạt động kiểm toán thì phải đảm bảo

rằng các nguyên tắc này phù hợp với thực tế, chặt chế và có thể vận dụng được

Thông qua các cuộc kiểm toán, KTNN đưa ra ý kiến đánh giá, nhận xét

tính tuân thủ trong việc quản lý điều hành, sử dụng ngân sách, quản lý đầu tư

XDCB của đơn vị được kiểm toán Tuỳ thuộc vào đối tượng và mục tiêu kiểm

HH