Sử dụng thực vật cảnh báo sớm ô nhiễm không khí pptx

Quá trình đô thị hóa công nghiệp hóa (ĐTH CNH) là xu hướng phát triển tất yếu của tất cả các nền kinh thế trên thế giới. Tuy nhiên, ĐTH CNH luôn đi cùng với quá trình làm biến đổi môi trường tự nhiên, theo hai hướng tích cực và tiêu cực. Do đó, việc kiểm soát quá trình ĐTH CNH là một thách thức đối với các quốc gia nhằm đạt được mục tiêu phát triển bền vững, trong đó có Việt Nam. Trong những năm gần đây, quá trình ĐTH CNH ở Việt Nam diễn ra với tốc độ nhanh, phát triển mạnh mẽ ở hầu khắp các tỉnh, thành. Bên cạnh những thành tựu phát triển kinh tế xã hội mà ĐTH CNH mang lại, các đô thị lớn trên cả nước đang phải đối mặt với những vấn đề bức xúc bởi tác động của hoạt động phát triển đến chất lượng môi trường sống, đặc biệt là môi trường không khí. Dân cư đô thị ngày một tăng kéo theo số lượng các nguồn gây ô nhiễm không khí cũng tăng lên nhanh chóng. Các nguồn gây ô nhiễm không khí chủ yếu phát sinh từ hoạt động công nghiệp, giao thông vận tải, thi công xây dựng cũng như từ sinh hoạt của người dân. Cảnh báo sớm ô nhiễm không khí do quá trình ĐTH CNH tại các đô thị đang là một hướng đi cần thiết nhằm mục đích nhận diện các chất ô nhiễm, dự báo chất lượng môi trường, làm cơ sở cho việc đề xuất các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm. Sử dụng sinh vật chỉ thị hiện đang là một phương pháp cảnh báo sớm ô nhiễm không khí hiệu quả dựa trên tính mẫn cảm của sinh vật với các thành phần môi trường. Trong đó, thực vật hiện đang là sinh vật chỉ thị được sử dụng phổ biến để nhận diện sự có mặt của các chất ô nhiễm trong không khí do có nhiều ưu điểm như tiết kiệm về kinh tế, dễ tái tạo, rất đa dạng, phong phú về giống, loài nên có nhiều phản ứng khác nhau với các chất ô nhiễm.

Sử dụng thực vật cảnh báo sớm ô nhiễm không khí trong quá trình đô thị hóa – công nghiệp hóa

Nhóm thực hiện Đặng An Thạch Phạm Thị Bưởi Nguyễn Thị Nga

Chi đoàn Khối NCII

Cấu trúc báo cáo

ĐẶT VẤN ĐỀ

I

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

II

KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

III

KẾT LUẬN

III

I ĐẶT VẤN ĐỀ

Quá trình công nghiệp hóa – đô thị hóa

Ô nhiễm môi trường

I ĐẶT VẤN ĐỀ

Cảnh báo sớm ô nhiễm không khí

Nhận diện các chất ô nhiễm lượng môi trường Dự báo chất

Đề xuất các giải pháp

Sử dụng thực vật

chỉ thị

Tiết kiệm kinh tế Dễ tái tạo Đa dạng về giống, loài

Sử dụng chỉ số đa dạng sinh học Shannon – Weiner (H’)

H’ = 𝑛𝑖

𝑁

𝑠 𝑖=1 × 𝑙𝑛 𝑛𝑖

𝑁

Trong đó:

H ’ : Chỉ số Shannon - Weiner

ni: Số lượng cá thể loài thứ i

N: Số cá thể của tất cả các loài

s: Tổng số loài

(Nguồn: Staub R, 1970)

II PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Giá trị H ’ Mức đa dạng sinh học

1 - 2 Trung bình

Đánh giá tổn thương thực vật thông qua

số lượng lá bị ảnh hưởng bởi chất ô nhiễm

Company Logo

II PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Đánh giá tổn thương Chỉ số mức độ tổn thương Số lượng lá bị tổn thương

(%)

(Nguồn: Manning, 1980)

Nguồn gốc một số chất ô nhiễm

chính có trong không khí

III KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

CO, O 3 , SO 2 , NO x

Hệ sinh thái

Thực vật Động vật Con người

Một số loại thực vật chỉ thị

trong môi trường bị ô nhiễm dù có thể biến đổi do tác động của chất ô nhiễm

Thực vật tích tụ: không bị biến đổi trong môi trường bị ô nhiễm, có khả năng tích tụ chất ô nhiễm

phản ứng có thể quan sát được do tác động của chất ô nhiễm, được sử dụng để cảnh báo sớm sự có mặt của của các chất

ô nhiễm trong môi trường

III KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

Một số loài thực vật chỉ thị các chất ô

nhiễm chính có trong không khí

III KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

Khí SO 2 và NO x

tương tự nhau lên thực vật

III KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

Địa y (Lichen)

Khoảng

cách (dặm) 19 16,5 14,5 12,5 10,5 9,5 9 8 7 6,5 6 4,7 3 1,7 1 0

% phân bố

địa y 66 66 57 54 25 23 12 1 0 0 0 0 0 0 0 0

III KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

(Nguồn: Kansri Boonpragob, 2003)

Cây sanh Ficus Sp

III KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

40% số lượng lá bị tổn thương sau khi phơi nhiễm SO2

(Nguồn: Huỳnh Thị Minh Hằng, 2007)

Khí O3

thân gỗ và các loài thân thảo (Manning,1998)

Dấu hiệu đặc trưng khi thực vật bị tác động bởi ozone là lá bị đốm li ti tập trung gần nhau,

có màu kim loại hoặc nâu

Tác động của ozone phụ thuộc vào loài thực vật, điều kiện thời tiết, nồng độ và thời gian

tác động và độ trưởng thành của lá

III KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

III KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

 Cây thuốc lá Nicotiana tabacum: số lượng lá cây

bị tổn thương do tác động của ozone từ 30 - 70

%, đặc biệt lên đến 80% tại các khu vực giao thông đông đúc

III KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

Tác động của ozone Mức độ tổn thương Số lượng lá bị tổn thương

(%)

(Nguồn: Andreas Klumpp 2006)

Khí CO

thành CO2 và sử dụng nó trong quá trình quang hợp

Các loài thực vật đều có tác dụng làm giảm nồng độ khí CO trong không khí

không khí tăng lên đến 100 – 1000ppm, lá cây có dấu hiệu quăn lại và rụng, diện tích

lá bị thu hẹp ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng phát triển của cây, đặc biệt là các

cây non (Nguồn: Lê Huy Bá, 2006)

III KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

 Cảnh báo sớm ô nhiễm môi trường không khí bằng phương pháp sử dụng thực vật chỉ thị, nhận biết các chất ô nhiễm là một hướng đi

an toàn, tiết kiệm và có độ nhạy cao

 Cần nghiên cứu chuyên sâu để xác định được các loài thực vật chỉ thị có các đặc tính phù hợp với điều kiện môi trường tại các đô thị lớn

và các khu công nghiệp ở Việt Nam

các chương trình quan trắc không khí định kỳ

IV KẾT LUẬN

Xin chân thành cảm ơn sự lắng

nghe của quý vị!