Đề mẫu và đáp án minh hoạ bài tập đọc-hiểu: Đề 1: Đọc bài thơ sau và trả lời câu hỏi Vịnh Khoa Thi Hương Trần Tế Xương Nhà nước ba năm mở một khoa Trường Nam thi lẫn với trường Hà Lôi t
Trang 1CHIA SẺ TÀI LIỆU BÀI TẬP ĐỌC HIỂU NGỮ VĂN 11-HKI 2015-2016
Thầy ( cô ) và các em học sinh nào có nhu cầu tìm đọc 51 đề đọc- hiểu, Hướng dẫn chi tiết ôn tập Ngữ văn 11 Học kỳ I, xin liên hệ qua Thầy giáo có địa chỉ Email
nguyenhieudung1968@gmail.com và gọi DĐ Số 01223745614 được giải đáp Tài liệu (có ít phí) chuyển qua Email của thầy/cô Thầy(cô) vui lòng khi gửi Email ghi rõ Họ và tên, Địa chỉ nơi công tác ( Trường, xã, huyện, tỉnh…) , số Di động cá nhân để được phản hồi những thông tin chi tiết hơn
Đề mẫu và đáp án minh hoạ bài tập đọc-hiểu:
Đề 1:
Đọc bài thơ sau và trả lời câu hỏi
Vịnh Khoa Thi Hương
Trần Tế Xương
Nhà nước ba năm mở một khoa
Trường Nam thi lẫn với trường Hà
Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ
Ậm oẹ quan trường miệng thét loa
Lọng cắm rợp trời quan sứ đến
Váy lê quét đất mu đầm ra
Nhân tài đất Bắc nào ai đó
Ngoảnh cổ mà trông cảnh nước nhà
1/ Phân tích ngắn gọn hình ảnh quan sứ, bà đầm và sức mạnh châm biếm, đả kích của biện pháp nghệ thuật đối ở hai câu luận?
2/ Nhà thơ thể hiện tâm trạng gì ở 2 câu kết ?
3/ Qua bài thơ, anh/ chị hiểu gì về thời đại Tú Xương ?
4/ Viết đoạn văn ngắn ( 5 đến 7 dòng) bày tỏ suy nghĩ về 2 từ mở đầu và kết thúc bài
thơ : Nhà nước-nước nhà.
Trả lời:
1/ -Hình ảnh “ông Tây mụ đầm” ở đây phản ánh đúng bản chất xã hội lúc bấy giờ: xã hội
nô lệ mà người nắm thực quyền là thực dân Hình ảnh “lọng cắm rợp trời” cho thấy cảnh tiếp đón dành cho Tây thật là long trọng, kính cẩn
-Hình ảnh quan Tây mụ đầm ngồi trên cao cho thấy cảnh mất nước của chúng ta
-Nhưng cái thú vị nhất là Tú Xương đã lợi dụng nghệ thuật thơ Đường để bày tỏ thái độ của mình đối với cái mà mình không thích Lợi dụng nghệ thuật đối, Tú Xương đã đặt cái “váy” của
bà đầm ngang với cái “lọng” của ông Tây Ghép hai hình ảnh đó với nhau, cho nó đối nhau, Tú Xương đã chơi một vố rất đau, rất thẳng tay đối với lũ quan Tây Tương tự như thế, “quan sứ” đối với “mụ đầm”, quan sứ là chữ trang trọng để gọi ông Tây, nhưng “mụ đầm” là chữ “chơi
xỏ”, là để chửi, mụ là tiếng gọi hạng đàn bà không ra gì, gọi ông quan Tây thì trang trọng, nhưng
gọi vợ ông quan là con mụ chẳng ra gì, đó là cách chửi của Tú Xương
2/ Hai câu thơ cuối "Nhân tài đất Bắc nào ai đó/ Ngoảnh cổ mà trông cảnh nước nhà" có giọng điệu trữ tình Đất Bắc chỉ vùng Hà Nội, kinh đô của ngàn năm văn vật, nơi tụ hội của nhân tài đất nước Câu thơ là một tiếng kêu than của chính mình, đồng thời còn là tiếng kêu gọi đối với những ai còn nghĩ tới cái nhục mất nước, còn tự hào về truyền thống của dân tộc Âm điệu câu thơ có cái gì xót xa cho thấy tâm trạng xốn xang của tác giả…
- Lời nhắn gọi của Tú Xương ở hai câu cuối có ý nghĩa :
Trang 2Hai câu thơ là lời lay gọi, là sự đánh thức lương tri, lương tâm Câu hỏi phiếm chỉ "Nhân tài đất Bắc nào ai đó" vừa để chỉ những sĩ tử trong khoa thi Đinh Dậu- nơi hội tụ của tài trí đất
Bắc, vừa mang ý nghĩa khái quát, tất cả những ai tự cho mình là nhân tài đất Bắc Họ là những
người đang chăm chăm chạy theo danh vọng Ông hỏi mà như thức tỉnh họ về nỗi nhục mất nước
3/ Qua bài thơ, hiểu về thời đại Tú Xương là thời đại của xã hội Việt Nam cuối thế kỉ XIX- đầu thế kỉ XX Thực dân Pháp chính thức đặt ách thống trị trên toàn cõi Đông Dương Tình hình văn hóa, giáo dục ở Việt Nam bắt đầu biến đổi sâu sắc Nho học mạt vận, khoa cử đi vào cảnh chợ chiều Cánh cửa công danh dần khép lại trước mắt nho sĩ phong kiến Họ trở nên nhỏ
bé, bất lực, tuyệt vọng, lạc lõng trong xã hội kiểu mới
4/ Đoạn văn đảm bảo các yêu cầu :
-Hình thức : đảm bảo về số câu, không được gạch đầu dòng, không mắc lỗi chính tả, ngữ pháp Hành văn trong sáng, cảm xúc chân thành ;
-Nội dung : thí sinh cảm nhận được tài năng nghệ thuật của Tú Xương trong việc dùng từ
mở và kết bài thơ Nhà nước đặt ở đầu bài thơ là nhà nước bảo hộ của bọn thực dân Nhà nước
ấy đã lật nhà triều đình phong kiến Việt Nam, rồi thay đổi cả giáo dục, văn hóa truyền thống, hạ
nhục sĩ tử Bắc hà Nước nhà đặt cuối bài thơ là Tổ quốc muôn đời của chúng ta với truyền thống
thi-thư-lễ-nghĩa Nó có âm vang là nhịp đập trong trái tim yêu nước của Tú Xương Ông ấp ủ mãi vết thương mất nước trong tâm hồn Ông muốn bảo vệ tinh thần dân tộc Việt Nam
Đề 2:
Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi từ 1 đến 4:
“Có lính huyện mang trát quan về làng:
Quan tri huyện huyện X.X
Sức hương lý xã Ngũ Vọng tuân cử.
Nay thừa lệnh Tỉnh đường, ngày 19 Mars này, tức 29 tháng Giêng An Nam, tại sân vận động huyện có cuộc đá bóng thi, nhiều chiến tướng đá rất hay, mọi nhẽ.
Vậy sức các thầy phải thông báo cho dân làng biết và phải thân dẫn đủ một trăm người, đúng 12 giờ trưa đến xem, không được khiếm diện.
Những người đã cắt đi dự cuộc khánh thành sân thể dục tháng trước, thì lần này được miễn.
Ai có mặt tại sân vận động cũng phải ăn mặc tử tế, đi đứng nghiêm chỉnh, và phải vỗ tay luôn luôn, vì hôm ấy có nhiều quan khách.
Làng Ngũ Vọng lại phải có năm lá cờ, sẵn sàng từ 10 giờ sáng.
Việc này tuy là việc thể dục, nhưng các thầy không được coi thường, nếu không tuân lệnh
sẽ bị cữu.
Nay sức
Lê Thăng”
( Trích Tinh thần thể dục, Tr173, SGK Ngữ văn 11 ,Tập I, NXBGD 2007)
1/ Nội dung chính của văn bản trên là gì? Lời lẽ trong văn bản có gì lạ đời?
2/ Xác định phép điệp trong văn bản? Nêu hiệu quả nghệ thuật của phép điệp đó
3/ Xác định phong cách ngôn ngữ sử dụng trong phiến “trát”? Tác giả tỏ thái độ gì qua cách dùng phong cách ngôn ngữ đó?
4/ Viết đoạn văn ngắn ( 5 đến 7 dòng) bày tỏ suy nghĩ về văn hoá thể thao trong cuộc sống hôm nay
Trả lời:
1/ Nội dung chính của văn bản trên là quan huyện thảo trát “sức” hương lí của xã bắt dân
đi xem đá bóng Lời lẽ trong văn bản rất lạ đời Với dân thì nào là phải thông báo cho dân làng biết, nào là phải thân dẫn đủ một trăm người, nào là đúng 12h trưa tới xem trong khi phải 3,4h
Trang 3chiều trận bóng mới bắt đầu, lại nữa ai có mặt tại sân vận động cũng phải ăn mặc tử tế, đi đứng nghiêm chỉnh, phải vỗ tay luôn luôn… Với các thầy thì không được coi thường tuy đây là việc thể dục, nếu không tuân lệnh sẽ bị cữu, các thầy lại phải lo năm lá cờ, sẵn sàng từ 10h sáng
2/ Phép điệp: từ “phải” tới 5 lần Hiệu quả nghệ thuật: Tác giả nhấn mạnh cái phi lí, nực
cười khi bắt buộc người dân phải có tinh thần thể thao trong tâm trạng bất an, lo sợ, trồn tránh.
Đồng thời, nhà văn tạo được tình huống trào phúng qua mâu thuẫn giữa mục đích bề ngoài là tốt đẹp- thể thao đem lại sức khoẻ, niềm vui…với tính chất bịp bợm trong chính sách thể dục thể thao của chính quyền thực dân những năm đầu thế kỉ XX
3/ Phong cách ngôn ngữ sử dụng trong phiến “trát”: phong cách ngôn ngữ hành chính: có nhiều từ ngữ, câu đúng là cũng rất trang nghiêm, đã xen kẽ nhiều từ ngữ, cách diễn đạt theo phong cách ngôn ngữ sinh hoạt tức là những khẩu ngữ đời thường khiến cho văn bản mang tính gây cười;
Tác giả tỏ thái độ mỉa mai, châm biếm, giễu cợt, lên án tính chất mị dân, bịp bợm của chế
độ thực dân
4/ Viết đoạn văn ngắn ( 5 đến 7 dòng) bày tỏ suy nghĩ
Đoạn văn đảm bảo các yêu cầu :
-Hình thức : đảm bảo về số câu, không được gạch đầu dòng, không mắc lỗi chính tả, ngữ pháp Hành văn trong sáng, cảm xúc chân thành ;
-Nội dung : Từ tính chất phi văn hoá trong thể thao qua phiến trát trong văn bản, học sinh liên hệ đến văn hoá thể thao nói chung, bộ môn bóng đá nói riêng trong cuộc sống hôm nay Mục đích của thể thao là rèn luyện sức khoẻ, đem lại niềm vui tinh thần Phê phán hành vi phi văn hoá trong thể thao Rút ra bài học nhận thức và hành động
Đề 3:
Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi từ 1 đến 4:
Tài sắc không nơi trú ngụ
Đêm tối ngày dài dải lụa lê thê
Nàng nhướng mắt chín bậc thềm vương phủ
Mảnh trăng xa thăm thẳm chưa về…
Ai khóc khi người ta cười
Rùng mình nghe phỡn phè cung điện
Ai thức khi người ta ngủ
Mắt thâm quầng nỗi nhân thế khôn nguôi
Vũ Như Tô chàng ở đâu ở đâu
Cửu Trùng Đài lồng lộng quá
ánh nắng chừng chình mái đậu
Ngơ ngác dung nhan người xa lạ
Làm sao nghệ sĩ bầu bạn với cường quyền
Làm sao cái đẹp an cư cùng hoa độc ?
Đắp xây hay phá đốt
Đều làm đau lòng nàng, tội quá Đan Thiềm ôi !
Thôi trời đất hãy chứng cho lòng dân
Người xây điện cũng chính người đốt điện
Ngọn lửa này xin là lời nguyện
Soi lương tri máu đỏ lối nhân quần…
( Đan Thiềm- Nhà thơ Hồng Nhu)
1/ Nhà thơ Hồng Nhu tâm sự với nhân vật nào trong đoạn trích Vĩnh biệt Cửu trùng Đài
của Nguyễn Huy Tưởng? Nhà thơ xưng hô với nhân vật đó bằng từ gì?
Trang 42/ Xác định từ láy trong văn bản trên? Từ láy nào có ý nghĩa lên án thói ăn chơi sa đoạ của vua Lê Tương Dực?
3/ Nêu ý nghĩa hình tượng Cửu Trùng Đài ?
4/ Từ văn bản, viết đoạn văn ( 5 đến 7 dòng) bày tỏ suy nghĩ về biểu tượng Ngọn lửa
trong văn bản ?