Thực trạng vệ sinh môi trường và công tác quản lý chất thải tại công ty cổ phần Bia Hà Nội - Hải Dương năm 2011

B ăGÍOăD CăV̀ă ̀OăT O KHOAăKHOAăH Că-ăS CăKH E KH́AăLU NăT TăNGHI P ăT̀I: ăV̀ăCÔNGăT́CăQU NăLụăCH TăTH Iă T IăCÔNGăTYăC ăPH Nă Sinhăviênăth căhi năăăăăăăă Chuyên ngành Mã sinh vi

B ăGÍOăD CăV̀ă ̀OăT O

KHOAăKHOAăH Că-ăS CăKH E

KH́AăLU NăT TăNGHI P

ăT̀I:

ăV̀ăCÔNGăT́CăQU NăLụăCH TăTH Iă

T IăCÔNGăTYăC ăPH Nă

Sinhăviênăth căhi năăăăăăăă

Chuyên ngành

Mã sinh viên

: : :

Ph măMinhăThu Yăt ăcôngăc ng A12669

HƠăN iăậ 2012

B ăGÍOăD CăV̀ă ̀OăT O

KHOAăKHOAăH Că-ăS CăKH E

KH́AăLU NăT TăNGHI P

ăT̀I:

ăV̀ăCÔNGăT́CăQU NăLụăCH TăTH Iă

T IăCÔNGăTYăC ăPH Nă

Giáoăviênăh ngăd năăăăăă

Sinhăviênăth căhi năăăăăăăă Chuyên ngành

Mã sinh viên

: : : :

Th.SăV ăV năH i

Ph măMinhăThu Yăt ăcôngăc ng A12669

HƠăN iăậ 2012

L IăĆMă N

Sau khi cu n khóa lu n t t nghi p c nhân y t công c ng đ c hoàn thành, t n đáy lòng mình, tôi xin chân thành g i l i c m n đ n:

Các Th y, Cô giáo tr ng i h c Th ng Long đã t n tình gi ng d y,

h ng d n, giúp đ tôi hoàn thành ch ng trình h c t p

v i đ y nhi t huy t đã h ng d n cho tôi t xác đ nh v n đ nghiên c u, xây

d ng đ c ng, chia s thông tin và hoàn thành khóa lu n này

Ban Lãnh đ o và cán b nhân viên Công ty c ph n Bia Hà N i – H i

D ng ; Vi n quan trác Môi tr ng t nh H i D ng n i tôi ti n hành nghiên

c u, đã t o đi u ki n giúp đ và tham gia vào nghiên c u

t p 4 n m qua

Và cu i cùng tôi xin bày t lòng cám n đ i v i gia đình c a tôi, h đã luôn bên đ ng viên, c v và ch m sóc cho tôi trong su t quá trình h c t p và nghiên c u này

Hà N i, ngày 7 tháng 7 n m 2012

Sinh viên

Ph măMinhăThu

M CăL C

CH NGă1 T NGăQUAN 1

1.1 Môiătr ngăvƠăb oăv ămôiătr ng 1

1.2 Ch tăth iăvƠăqu nălỦăch tăth i 2

1.2.1 nh ngh a và phân lo i ch t th i [20, 22, 33, 34, 43] 2

1.2.2 Qu n lý ch t th i 3

1.3 nhăh ngăc aăch tăth iăt iăconăng iăvƠătìnhăhìnhăqu nălỦăch tăth iăt iăcácă KCN ……… 4

1.4 Th cătr ngăqu nălỦăch tăth iăt iăCôngătyăc ăph năBiaăHƠăN i-H iăD ngă 11 1.4.1 Gi i thi u chung 11

1.4.2 Quy trình s n xu t bia 11

1.4.3 Hi n tr ng môi tr ng Công ty c ph n Bia Hà N i – H i D ng 15

1.5 Tìnhăhìnhăx ălỦăch tăth iăt iăCôngătyăc ăph năBiaăHƠăN iă- H iăD ng 17

1.5.1 X lý khí th i 17

1.5.2 X lý n c th i 19

1.5.3 X lý ch t th i r n [2, 5, 15] 21

CH NGă2 IăT NGăV̀ăPH NGăPH́PăNGHIểNăC U 22

2.1 iăt ng,ăđ aăđi m, th i gian nghiên c u 22

2.1.1 i t ng 22

2.1.2 a đi m nghiên c u: 22

2.1.3 Th i gian nghiên c u 22

2.2 Ph ngăphápănghiênăc u 22

2.2.1 Thi t k nghiên c u 22

2.2.2 Ph ng pháp ch n m u 22

2.3 N i dung và các ch s nghiên c u 23

2.3.1 N i dung nghiên c u 23

2.3.2 Các ch s nghiên c u 23

2.4 Ph ngăphápăvƠăk thu t thu th p thông tin 24

2.5 Ph ngăphápăx lý s li u nghiên c u: 27

2.6 T ăch cănghiênăc u 27

2.7 oăđ c nghiên c u 27

CH NGă3 K TăQU ăNGHIểNăC U 28

3.1 K tăqu ăđi uătraăkh oăsátăh ăth ngăn căth i t iăCôngăty 28

3.1.1 Ngu n g c và thành ph n c a n c th i trong quá trình s n xu t bia.28 3.1.2 Tính ch t n c th i 28

3.2 K tăqu ăch ătiêuăviăsinhăv t 32

3.3 C ăs ăh ăt ngăvƠătrangăthi tăb 36

CH NGă4 B̀NăLU N 37

4.1 Nh ngăy uăt ă nhăh ngăt iăcácăch ătiêuăv ăsinhăn căth i 37

4.2 Th cătr ngăv ăcácăch ătiêuăn căth iăt iăCôngătyăBia 37

4.3 Hi uăqu ăc aăh ăth ngăx ălỦăn căth iăc aăCôngăty 40

4.4 Hi uăqu ăt ăvi căcungăc păthi tăb ălaoăđ ngăchoăcôngănhơnăviên 41

CH NGă5 K TăLU N 42

T̀IăLI UăTHAMăKH O 43

PH ăL CăI: 46

PH NGăPH́PăX LụăN C TH I B NG CÔNG NGH PHÂN H Y SINH H C - AEROTEN 46

PH ăL CăII: 49

M T S HÌNH NH TH C T T I CÔNG TY BIA HÀ N I - H IăD NG 49

ĆCăCH ăVI TăT T

KỦăhi uăvi tăt t

T ng ch t r n l l ng Khí Cacbon oxid Khí Cacbon dioxide Khí Sunfur dioxide Khí Nitrogen dioxide Khí Hydro sunfua Amoniac

HƠ N i – H i D ng Tiêu chu n Vi t Nam

Ch t th i r n công nghi p

Ch t th i r n nguy h i TƠi nguyên vƠ Môi tr ng

n v đo m c đ n (đ xi ben A) Tiêu chu n cho phép

Môi tr ng

DANHăM CăĆCăB NG

B ng 1.1: H u qu b nhi m đ c khí NO2

B ng 1.2: M c tiêu th n c t i Công ty Bia

B ng 1.3: M c đ gơy n trong Công ty Bia HƠ N i – H i D ng

B ng 1.4: Ch t th i r n không nguy h i t i Công ty Bia

B ng 3.1: K t qu phơn tích d̀ng th i t ng tr c khi vƠo h th ng x ĺ n c th i

B ng 3.2 : M c đ tác đ ng c a NH3 đ n c th ng i

B ng 3.3: K t qu phơn tích đ u ra sau khi qua h th ng x ĺ n c th i

B ng 3.4 : K t qu xét nghi m ch tiêu v t ĺ c m quan c a n c th i tr c x ĺ

B ng 3.5 So sánh các ch tiêu ĺ h c c a n c th i tr c vƠ sau x ĺ

B ng 3.6: K t qu phơn tích ch t l ng n c ngu n ti p nh n

B ng 3.7: K t qu phơn tích ch t l ng n c th i sinh ho t

B ng 3.8: Kh i l ng n c th i do ho t đ ng chuyên môn vƠ sinh ho t c a Công ty

B ng 3.9: K t qu phơn tích n c m a ch y trƠn t Công ty

B ng 3.10: K t qu xét nghi m ch tiêu vi sinh v t c a n c th i công nghi p tr c x ĺ

B ng 3.11: So sánh các ch tiêu vi sinh v t c a n c th i tr c vƠ sau x ĺ

B ng 3.12 : Các y u t vi khí h u t i Công ty C ph n bia HN-HD

B ng 3.13 : Hi n tr ng môi tr ng không khí Công ty C ph n bia HN-HD

B ng 3.14: Trang thi t b b o h công nhơn trong quá trình lƠm vi c

DANHăM CăĆCăBI Uă

Bi u đ 1.1 : HƠm l ng BOD5trong n c th i c a m t s KCN n m 2008

Bi u đ 1.2: HƠm l ng Coliform trong n c th i m t s KCN n m 2008

Bi u đ 1.3: T n su t s l n đo v t TCVN c a m t s thông s t i sông ng Nai

Bi u đ 1.4: Di n bi n COD trên các sông qua các n m

Bi u đ 1.5: HƠm l ng NH4+ trên sông C u, đo n ch y qua Thái Nguyên n m 2008

Bi u đ 1.6: N ng đ khí SO2trong khí th i m t s nhƠ máy t i KCN B c Th ng Long

(HƠ N i) vƠ KCN Tiên S n (B c Ninh)

Bi u đ 1.7: N ng đ khí SO2 trong không khí xung quanh m t s KCN mi n B c

TăV Nă

Báo cáo t ng quan môi tr ng ToƠn c u n m 2000 c a Ch ng trình Môi

tr ng Liên H p Qu c (UNEP) vi t t t lƠ "GEO - 2000" là m t s n ph m c a h n 850 tác gi trên kh p Th gi i vƠ trên 30 c quan môi tr ng cùng các t ch c khác c a Liên H p Qu c đư ph i h p tham gia biên so n đ a ra báo cáo đánh giá t ng h p v môi tr ng ToƠn c u khi b c sang m t thiên niên k m i

Th nh t: ó lƠ các h sinh thái vƠ sinh thái nhơn v n ToƠn c u b đe d a b i

s m t cơn b ng sơu s c trong n ng su t vƠ trong phơn b hƠng hoá vƠ d ch v M t t

l đáng k nhơn lo i hi n nay v n đang s ng trong s nghèo khó vƠ xu h ng đ c d báo lƠ s khác bi t s ngƠy cƠng t ng gi a nh ng ng i thu đ c l i ích t s phát tri n kinh t vƠ công ngh vƠ nh ng ng i không b n v ng theo hai thái c c: s ph n

th nh vƠ s cùng c c đang đe d a s n đ nh c a toƠn b h th ng nhơn v n vƠ cùng

v i nó lƠ môi tr ng toƠn c u

Th hai: Th gi i hi n đang ngƠy cƠng bi n đ i, trong đó s ph i h p qu n ĺ môi tr ng quy mô Qu c t luôn b t t h u so v i s phát tri n kinh t - xư h i

Nh ng thƠnh qu v môi tr ng thu đ c nh vƠo công ngh vƠ nh ng chính sách m i đang không theo k p nh p đ vƠ quy mô gia t ng dơn s vƠ phát tri n kinh t M i m t

ph n trên b m t Trái t đ c thiên nhiên ban t ng cho các thu c tính môi tr ng c a riêng mình, m t khác, l i c ng ph i đ ng đ u v i hƠng lo t các v n đ mang tính

ToƠn c u đư vƠ đang n i lên Nh ng khía c nh đ c đ c p t i bao g m: “ Khí h u

Toàn c u bi n đ i và t n xu t thiên tai gia t ng, S suy gi m t ng Ôzôn (O3), Tài

nguyên b suy thoái, S gia t ng dân s , S suy gi m tính đa d ng sinh h c trên Trái

t và Tình tr ng ô nhi m môi tr ng đang x y ra quy mô r ng”.[44]

Ph i th y rõ r ng, hi n nay, ô nhi m môi tr ng vƠ b o v môi tr ng s ng đang lƠ m i quan tơm c a toƠn nhơn lo i, nó không ph i lƠ v n đ c a riêng m t ngƠnh hay m t qu c gia nƠo Cùng v i các ho t đ ng phát tri n kinh t con ng i đang lƠm cho tình tr ng ô nhi m môi tr ng s ng ngƠy m t gia t ng tính toƠn c u, nh h ng t i

ch t l ng cu c s ng vƠ s c kh e loƠi ng i n c ta, cùng v i yêu c u phát tri n kinh t xư h i, tình tr ng ô nhi m môi tr ng đư vƠ đang t ng lên m c báo đ ng t i các khu đông dơn c , đô th , các khu công nghi p (KCN), nhƠ máy vƠ xí nghi p [11,

14, 17]

Theo th ng kê, Vi t Nam đư có trên 800 c s s n xu t công nghi p v i kho ng

70 khu ch xu t (KCN t p trung) óng góp c a công nghi p vƠo GDP lƠ r t l n M c

dù t ng tr ng GDP ch a đ t đ c con s 8% c a giai đo n 2000 - 2007 tr c kh ng

ho ng kinh t , nh ng Vi t Nam đ c coi lƠ m t trong nh ng n n kinh t có t c đ

t ng tr ng nhanh nh t Chơu Á GDP n m 2009 c a Vi t Nam đ t 5,32% - đ ng th 3

v t ng tr ng khu v c Chơu Á, sau Trung Qu c vƠ n 6 tháng đ u n m 2010, GDP c a Vi t Nam đ t t i m c t ng tr ng 6,4% so v i cùng k n m 2009.[7] Quá trình phát tri n các KCN c ng b c l m t s khi m khuy t trong vi c x ĺ ch t th i

vƠ đ m b o ch t l ng môi tr ng

Kho ng 70% trong s h n m t tri u m3 n c th i/ngƠy t các KCN đ c x

th ng ra các ngu n ti p nh n không qua x ĺ gơy ô nhi m môi tr ng n c m t Có

s n xu t bia c ng l i kéo theo các v n đ v môi tr ng K t qu kh o sát ch t l ng

c a các c s s n xu t bia trong n c nh HƠ N i, H i D ng, HƠ Tơy, HoƠ Bình… cho th y r ng n c th i t các c s s n xu t bia n u không đ c x ĺ s có COD, nhu c u oxy sinh hoá h c BOD, ch t r n l l ng SS, chúng lƠ nh ng ngu n gơy ô nhi m vƠ nguy hi m, nó có th lƠ y u t nguy c gơy b nh cho nhơn viên trong công ty

vƠ nh ng ng i s ng khu v c xung quanh.[8, 9, 16] V y th c ch t các ngu n th i

đó có nh h ng ra sao, đư đ c x ĺ nh th nƠo?

Xu t phát t nh ng v n đ trên, chúng tôi đư th c hi n nghiên c u tìm hi u v :

“Th c tr ng v sinh môi tr ng và công tác qu n lý ch t th i t i Công ty c ph n Bia Hà N i – H i D ng n m 2011” đ xác th c tình hình môi tr ng t i Công ty

v i m c tiêu:

ă1.ăMôăt ăth cătr ngăv ăsinhămôiătr ngăc aăcôngătyăBiaăHNăậ HD

ă2.ă ánhăgiáăcôngătácăqu nălỦăch tăth iăhi nănayăc aăcôngăty

Ch ngă1.ă T NGăQUAN

1.1 Môi tr ng vƠăb oăv ămôiătr ng

Vi t Nam hi n đang ph i đ i m t v i v n đ ô nhi m môi tr ng do nh h ng

c a quá trình Công nghi p hóa - Hi n đ i hóa vƠ đ c bi t lƠ t c đ t ng dơn s m c cao Ọ nhi m môi tr ng di n ra nhi u l nh v c khác nhau: Ọ nhi m công nghi p, nông nghi p, y t vƠ du l ch

Lu t B o v môi tr ng đ c Qu c h i thông qua ngƠy 27/12/1993 đư nh n

m nh môi tr ng có t m quan tr ng đ c bi t đ i v i đ i s ng c a con ng i, sinh v t

vƠ s phát tri n kinh t , v n hóa xư h i c a đ t n c, dơn t c vƠ nhơn lo i [3]

Môiătr ngălƠăgì?

Môi tr ng bao g m các y u t t nhiên vƠ y u t v t ch t nhơn t o quan h

m t thi t v i nhau, bao quanh con ng i, có nh h ng t i đ i s ng, s n xu t, s t n

t i, phát tri n c a con ng i vƠ thiên nhiên

Hay theo m t cách đ nh ngh a khác: “Môi tr ng là không gian xung quanh

ta, g n nh t lƠ n i ta s ng, n i ta lƠm vi c, sinh ho t hƠng ngƠy, r ng h n lƠ c trên trái

đ t, b u khí quy n (không khí), v tr ” [20, 26, 35, 39]

Ôănhi mămôiătr ngălƠăgì?

LƠ tình tr ng môi tr ng b ô nhi m b i các ch t hóa h c, sinh h c gây

nh h ng đ n s c kh e con ng i, các c th s ng khác Ọ nhi m môi tr ng x y ra

lƠ do con ng i vƠ cách qu n ĺ c a con ng i

chúng ta có th s ng trong môi tr ng trong s ch, không có khói b i, không

có mùi hôi, không có các bƠo t n m gơy b nh, không có vi trùng, vi khu n gơy b nh,

s ng tho i mái h n… chúng ta c n ph i b o v vƠ ch m sóc s s ng, s t n t i cho

môi tr ng ó chính là v ăsinhămôiătr ng

Nh ng ho t đ ng lƠm ô nhi m môi tr ng s ng nh : v t rác vƠ ch t th i trong

s n xu t nông nghi p (thu c sơu, phơn bón, ch n nuôi ); công nghi p; y t (hóa

ch t) b a bưi; ch t đ t phá r ng lƠm t n h i đ n lá ph i c a môi tr ng s ng… n u không đ c kh c ph c, x ĺ s gơy ô nhi m môi tr ng tr m tr ng d n đ n đ i d ch

b nh, hi u ng nhƠ kính t ng thêm, lƠm bi n đ i khí h u, nh h ng đ n s n xu t nông

nghi p vƠ đ i s ng c a con ng i

Môi tr ng s ng c a con ng i theo ch c n ng đ c chia thƠnh các lo i:

a) Môi tr ng t nhiên: bao g m các nhơn t thiên nhiên nh v t ĺ, hoá

h c, sinh h c, t n t i ngoƠi ́ mu n c a con ng i, nh ng c ng ít nhi u ch u tác đ ng

c a con ng i ó lƠ ánh sáng m t tr i, núi sông, bi n c , không khí, đ ng v t, th c

v t, đ t, n c Môi tr ng t nhiên cho ta không khí đ th , đ t đ xơy d ng nhƠ

c a, tr ng cơy, ch n nuôi, cung c p cho con ng i các lo i tƠi nguyên khoáng s n c n

2

cho s n xu t, tiêu th vƠ lƠ n i ch a đ ng, đ ng hoá các ch t th i, cung c p cho ta

c nh đ p đ gi i trí, lƠm cho cu c s ng con ng i thêm phong phú

b) Môi tr ng xã h i: lƠ t ng th các quan h gi a ng i v i ng i ó lƠ

nh ng lu t l , th ch , cam k t, quy đ nh, c đ nh các c p khác nhau nh : Liên

H p Qu c, Hi p h i các n c, qu c gia, t nh, huy n, c quan, lƠng xư, h t c, gia đình, t nhóm, các t ch c tôn giáo, t ch c đoƠn th Môi tr ng xư h i đ nh h ng

ho t đ ng c a con ng i theo m t khuôn kh nh t đ nh, t o nên s c m nh t p th thu n l i cho s phát tri n, lƠm cho cu c s ng c a con ng i khác v i các sinh v t khác [24]

1.2 Ch tăth iăvƠăqu nălỦăch tăth i

1.2.1 nh ngh a và phân lo i ch t th i [20, 22, 33, 34, 43]

Ch t th i: lƠ nh ng v t ch t đ c th i b sinh ra trong quá trình ho t đ ng s n

xu t, n u ng, sinh ho t c a con ng i L u l ng c a nó nhi u hay ít ph thu c vƠo nhi u y u t nh t ng tr ng, phát tri n kinh t , đ y m nh s n xu t, gia t ng dơn s

vƠ thƠnh ph n nh ng ch t th i nƠy ph c t p khó x ĺ

- Ch t th i nông nghi p: sinh ra trong quá trình tr ng tr t vƠ ch n nuôi…

+ăTheoăm căđ ănguyăhi mă:

- Ch t th i nguy h i (đ c h i): lƠ các ch t th i có th đ c sinh ra do các ho t

ch t công nghi p, th ng nghi p vƠ nông nghi p Nó có th lƠ các ch t r n, ch t l ng,

ch t khí ho c ch t s t

Trong đ nh ngh a ch t th i đ c h i không nói đ n các ch t th i r n sinh ho t,

nh ng th t ra r t khó phơn bi t m t cách toƠn di n ch t th i công nghi p v i ch t th i sinh ho t Ch t th i đ c h i không bao g m ch t th i phóng x vì lo i ch t th i nƠy đư

đ c h u h t các n c phơn cách vƠ t ch c qu n ĺ riêng

đ c h i c a các ch t th i đ c h i r t khác nhau, có ch t gơy nguy hi m cho con ng i nh các ch t cháy có đi m cháy th p, các ch t di t côn trùng, các v t li u clo hoá phơn hu ch m, có ch t gơy tác đ ng nh h n nh ng kh i l ng c a nó l i lƠ

v n đ l n nh các ch t th i h m m , x , th ch cao phosphate c ho c các s t hydroxyt khác

Nh ng ch t th i có ch a nh ng hoá ch t không t ng h p có th gơy n , b t cháy Ti p xúc v i axít ho c ki m m nh gơy b ng da Da h p th m t s thu c tr sơu

có th gơy ng đ c c p tính Nh ng thùng, h̀m ch a ch t th i hoá ch t n u không

đ c x ĺ, đ b a bưi vƠo n i không đ c b o v t t có th gơy các tai n n ng đ c nghiêm tr ng

Các ch t th i đ c h i có th gơy ô nhi m môi tr ng tr c ti p nh bay h i hoá

ch t trong khí quy n ho c có th gơy ô nhi m gián ti p qua v n chuy n c a gió ho c

b m t n c, rau qu tr ng g n n i ch t th i có th h p th nh ng đ c t c a ch t th i

Ch t th i đ c h i đã đ c quan tâm nh th nào? Các ch t th i đ c h i m i

ch đ c quan tơm t i t 10 đ n 15 n m tr l i đơy Vi c ki m tra ch t th i đ c h i

th ng ch đ c quan tơm sau khi x y ra m t th m ho ho c sau m t đe do th m ho môi tr ng Sau s ki n nh ng ng i dơn ch t do n ph i cá b nhi m thu ngơn trong

n c bi n Minamata, Nh t lƠ n c đ u tiên đ a ra vi c ki m tra đ y đ các ch t th i

đ c h i (1960) N c Anh, sau s b t bình c a công chúng khi phát hi n nh ng thùng

r ng có ch a mu i xyanua trên đ t hoang mƠ tr em đư ch i trên đó thì m t U ban cao c p ki m tra ch t th i đ c h i đ c thƠnh l p vƠ sau đó đư đ c pháp lu t thông qua N c M , n m 1976, h th ng ki m tra ch t th i đ c h i đ c thƠnh l p do s

ph n đ i c a công chúng vì s ô nhi m gơy nên b i các đ ng rác không đ c ki m soát Vi c ki m tra ch t th i đ c h i c ng gơy t n kém, nh ng kinh nghi m nhi u

n c phát tri n cho th y vi c d n s ch "các l i l m c a quá kh " c̀n t n ti n c a vƠ

th i gian h n nhi u, có khi g p t 10 đ n 100 l n [14, 34, 35, 37]

- Ch t th i không nguy h i: Ch t th i công nghi p không ch a m t trong

nh ng y u t gơy nguy h i c a ch t th i công nghi p nguy h i, [8] ví d nh : gi y, bao

bì carton các lo i, v i v n… Chúng ta có th ph c h i, tái ch & kinh doanh chúng đ

ph c v cho cu c s ng hay đáp ng cho nhu c u th tr ng Qua th i gian, các ngu n nguyên li u t nhiên ngƠy cƠng c n ki t, n u con ng i không s d ng m t cách ti t

ki m vƠ có hi u qu chúng ta s ph i đ i m t v i nh ng khó kh n khi tƠi nguyên khan

hi m

1.2.2 Qu n lý ch t th i

Qu n ĺ ch t th i (ti ng Anh: Waste management) lƠ vi c thu gom, v n chuy n,

x ĺ, tái ch , lo i b hay th m tra các v t li u ch t th i Qu n ĺ ch t th i th ng liên quan đ n nh ng v t ch t do ho t đ ng c a con ng i s n xu t ra, đ ng th i đóng vai