VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI TRẦN THỊ HUYỀN NGA VAI TRÒ CỦA HẢI QUAN VIỆT NAM TRONG HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ HÀNG HÓA XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU QUA BIÊN GIỚI ĐƯỜN
Trang 1VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
TRẦN THỊ HUYỀN NGA
VAI TRÒ CỦA HẢI QUAN VIỆT NAM TRONG HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ HÀNG HÓA XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU QUA BIÊN GIỚI ĐƯỜNG BỘ
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ
MÃ SỐ: 60.34.04.10
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ HỌC
HÀ NỘI – 2017
Trang 2Công trình được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
Người hướng dẫn khoa học: TS Vũ Hoàng Linh
Phản biện 1: PGS.TS TRẦN MINH TUÂN
Phản biện 2: PGS.TS BÙI VĂN HUYỀN
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn, Học viện khoa học xã hội
Thời gian: vào hồi 8 giờ ngày 13 tháng 4 năm 2017
Có thể tìm hiểu luận văn tại: Thư viện Học viện Khoa học xã hội
Trang 31
MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài
Mục tiêu tiêu tổng quát phát triển kinh tế xã hội đến 2010 và định
hướng đến 2020 của đất nước đã được Đại hội X của Đảng xác định là: Đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế, đạt được bước chuyển biến quan trọng
về nâng cao hiệu quả và tính bền vững của sự phát triển, sớm đưa nước ta
ra khỏi tình trạng kém phát triển Cải thiện rõ rệt đời sống vật chất, văn hóa và tinh thần của nhân dân Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và phát triển kinh tế tri thức, tạo nền tảng đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020 Giữ vững ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội Bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và an ninh quốc gia Nâng cao vị thế của Việt Nam trong khu vực và trên trường quốc tế
Với các nhiệm vụ chính trị của ngành Hải quan được Đảng và Nhà
nước giao cho là: Thực hiện kiểm tra giám sát hàng hóa, phương tiện vận tải; phòng chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới; tổ chức thực hiện pháp luật về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu; kiến nghị chủ trương, biện pháp quản lý nhà nước về hải quan đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh và chính sách thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu Trải qua hơn 70 mươi năm xây dựng
và trưởng thành (từ ngày 10/09/1945) hoạt động, vai trò của ngành Hải quan ngày càng được khẳng định rõ, nhất là trong điều kiện hội nhập kinh
tế quốc tế hiện nay Với nhiệm vụ gác cửa biên giới về kinh tế của đất nước, thu hút các “làn gió lành” và ngăn chặn những “làn gió độc” thổi vào nước
ta, tạo thuận lợi cho hoạt động kinh tế đối ngoại, xuất nhập khẩu, đầu tư, du lịch, hội nhập với khu vực và thế giới, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của đất nước
Để thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển kinh tế xã hội đến năm 2020 của đất nước, đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế đòi hỏi ngành Hải
Trang 42
quan phải phát triển hơn nữa, nhanh chóng hiện đại hoá, tự động hoá, quản
lý hải quan hiện đại theo nguyên tắc tập trung thống nhất dựa trên nền tảng công nghệ thông tin và áp dụng kỹ thuật quản lý rủi ro; Hoạt động hải quan phải có tính định hướng với các kế hoạch ngắn hạn, trung hạn và dài hạn Trong những năm qua Chính phủ, Bộ Tài chính đã chỉ đạo ngành Hải quan, đồng thời Tổng cục Hải quan cũng đã nhận được sự hỗ trợ của Chính phủ và các tổ chức kinh tế quốc tế giúp đỡ chương trình cải cách thủ tục hải quan; trong đó cải cách thủ tục hải quan tại cửa khẩu biên giới là việc cần thiết và cấp bách; như chúng ta đã biết, biên giới đường bộ Việt Nam tiếp giáp với Trung Quốc, Lào, Campuchia; hàng ngày, hàng giờ chúng ta đều
có hoạt động xuất nhập khẩu thương mại với các nước này, vấn đề đặt ra làm sao vừa quản lý có hiệu quả hoạt động buôn bán, trao đổi vừa tạo điều kiện cho các thương nhân có điều kiện thuận lợi để kinh doanh
Trong lĩnh vực Hải quan đã có một số nghiên cứu bước đầu về vai trò của cơ quan hải quan đối với lĩnh vực mình quản lý, song chưa thực sự có một nghiên cứu đi sâu về vai trò quản lý của Hải quan Việt Nam đối với cửa khẩu biên giới đường bộ, đặc biệt là quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu qua hệ thống cửa khẩu này Vấn đề đặt ra cần phải có sự thống nhất, đồng
bộ về phương pháp, cách thức quản lý đối với hệ thống cửa khẩu này
Để nghiên cứu một cách tổng thể về vấn đề này cần phải có phương pháp nghiên cứu khoa học và đi vào chiều sâu về định hướng phát triển, đánh giá cụ thể về thực trạng cũng như đưa ra các giải pháp cụ thể để phát triển, đứng trước hiện trạng này, việc mạnh dạn đưa ra và nghiên cứu Đề tài
“Vai trò của Hải quan Việt Nam trong quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập
khẩu qua biên giới đường bộ” là hết sức cần thiết cho ngành Hải quan, góp
phần cải cách hành chính, hiện đại hóa, nâng cao năng lực của hải quan tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu phát triển đúng hướng góp phần phát triển kinh tế đất nước
Trang 53
2.Tình hình nghiên cứu đề tài
Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài:
Các nước sau khi gia nhập WTO đều nghiên cứu xây dựng Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, điều chỉnh hệ thống pháp luật phù hợp với các cam kết của WTO Vấn đề vai trò của hải quan trong hoạt động xuất nhập khẩu của quốc gia cũng như những điều chỉnh, nội luật hoá các cam kết quốc tế đã ký kết đòi hỏi Hải quan mỗi nước phải có nghiên cứu xây dựng chương trình phát triển riêng của mình.…
Cải cách thủ tục hải quan, nâng cao vai trò quản lý hải quan nói chung
và tại các cửa khẩu đường bộ nói riêng là mối quan tâm chung của Tổ chức hải quan thế giới cũng như các nước thành viên; trong đó, một số nước như
đã đề cập đều có chương trình nghiên cứu về vai trò của mình trong quản lý hoạt động xuất nhập khẩu qua biên giới đường bộ
Tình hình nghiên cứu ở trong nước:
Kể từ khi thành lập Hải quan Việt Nam (ngày 10/9/1945), ngành Hải quan luôn bám sát vào các nhiệm vụ của Nhà nước trong từng thời kỳ để xây dựng kế hoạch phát triển phù hợp Đến nay đã có nhiều đề tài nghiên cứu khoa học, nhiều đề án, kế hoạch đã được nghiên cứu và triển khai ứng dụng trong lĩnh vực hoạt động của ngành Hải quan, cụ thể:
- Đề tài khoa học cấp Bộ “Xây dựng chiến lược phát triển ngành Hải quan đến năm 2010”, Mã số 01-N2003, Chủ nhiệm đề tài: ThS Trương Chí Trung - Thứ trưởng Bộ Tài chính
- Đề tài khoa học cấp Ngành: “Chiến lược phát triển đội ngũ cán bộ, công chức ngành Hải quan đến năm 2010” Mã số 04- N2003, Chủ nhiệm đề tài: Vũ Quang Vinh – Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ, Tổng cục Hải quan);
- Đề tài khoa học cấp ngành “Nghiên cứu mô hình quản lý hải quan hiện đại tại các nước phát triển, đề xuất giải pháp vận dụng vào điều kiện Việt Nam”, Mã số 05-2003, Chủ nhiệm đề tài: ThS Nguyễn Toàn - Vụ Trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Tổng cục Hải quan;
Trang 64
- Đề tài khoa học cấp ngành: “Xây dựng hệ thống quản lý chất lượng ISO-9000 tại Hải quan cảng biển Quốc tế”, Mã số 05-N2004, Chủ nhiệm đề tài Trần Thoang - Cục Hải quan Đà Nẵng;
- Đề tài khoa học cấp ngành: “Nghiên cứu xây dựng mô hình hệ thống công nghệ thông tin thực hiện thủ tục hải quan điện tử”, Mã số 06-N2005, Chủ nhiệm đề tài: Nguyễn Công Bình - Cục trưởng Cục Công Nghệ thông tin và Thống kê hải quan, Tổng cục Hải quan;………
Tất cả các công trình nghiên cứu, đề án trên đã trực tiếp và gián tiếp đưa ra các mục tiêu, phương hướng, luận cứ khoa học, các giải pháp nhằm từng bước cải cách, chuẩn hóa hoạt động hải quan mang tính chuyên nghiệp, chuyên sâu, hoạt động minh bạch có hiệu quả theo yêu cầu hội nhập quốc tế ở mức độ ngắn hạn và trung hạn nhằm nâng cao vai trò của Hải quan trong quản lý hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hàng hoá qua biên giới Tóm lại, có nhiều đề tài nghiên cứu về vấn đề thủ tục Hải quan, song chưa có một đề tài, luận văn nghiên cứu nào tìm hiểu sâu về vai trò của Hải quan đối với quản lý hàng hoá xuất nhập khẩu qua đường bộ một cách hệ
thống, từ phân tích trên đặt ra yêu cầu nghiên cứu xây dựng đề tài “Vai trò
của Hải quan Việt Nam trong quản lý hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu qua biên giới đường bộ”
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Trang 74 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu của Luận văn là toàn bộ hoạt động quản lý của Hải quan Việt Nam đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua biên giới đường bộ
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Phạm vi nghiên cứu về thời gian: Phân tích đánh giá thực trạng hoạt động quản lý của Hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua biên giới đường bộ giai đoạn từ 2012-2015 Trên cơ sở đó đề xuất giải pháp tập trung vào giai đoạn đến năm 2020 và tầm nhìn 2030
+ Phạm vi nghiên cứu về không gian: Luận văn nghiên cứu trên phạm
vi cả nước tại các Cục Hải quan có nhiệm vụ quản lý xuất nhập khẩu hàng hóa qua biên giới đường bộ gồm: Quảng Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng, Lào Cai, Hà Giang, Điện Biên, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Gia Lai – Kon Tum, Đắc Lắc, Bình Phước, Tây Ninh, Kiên Giang
+ Phạm vi nghiên cứu về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu những vấn đề liên quan đến quản lý hải quan đối với hoạt động xuất nhập khẩu qua biên giới đường bộ bao gồm: vai trò của cơ quan Hải quan; thủ tục hải quan; khung pháp lý; tổ chức bộ máy; ứng dụng công nghệ thông tin; chất lượng cán bộ công chức; hiện đại hóa hải quan; đặc thù hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa qua biên giới đường bộ
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
* Phương pháp lý luận
Trang 86
Đề tài nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác – Lê Nin,
tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và Pháp luật, Các quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về phát triển kinh tế xã hội của đất nước
*Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu: phân tích và tổng hợp, so sánh, hệ thống hóa, duy vật biện chứng để phục vụ cho nghiên cứu Ngoài ra còn sử dụng công cụ toán kinh tế, thống kê để đánh giá cả về mặt chất và lượng của kết quả nghiên cứu
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
- Làm sáng tỏ thêm lý luận về vai trò của Hải quan Việt Nam trong quản lý hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu qua biên giới đường bộ
- Là một tài liệu giúp các nhà quản lý có thể tham khảo cho việc hoạch định chính sách liên quan đến quản lý Nhà nước về Hải quan đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa qua biên giới đường bộ nói riêng
và hoạt động thương mại quốc tế nói chung
- Góp phần vào kho tàng tài liệu phục vụ cho công tác nghiên cứu, đào tạo và giảng dạy cho các cơ sở có liên quan
7 Cơ cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, các bảng biểu, nội dung của đề tài gồm 3 chương, cụ thể như sau:
Chương 1: Lý luận về vai trò của Hải quan trong quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua biên giới đường bộ
Chương 2: Thực trạng vai trò của Hải quan Việt Nam trong quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua biên giới đường bộ
Chương 3: Phương hướng và các giải pháp cơ bản nhằm nâng cao vai trò của Hải quan Việt Nam trong quản lý hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu qua biên giới đường bộ
Trang 97
Chương 1
LÝ LUẬN VỀ VAI TRÒ CỦA HẢI QUAN TRONG QUẢN LÝ HÀNG HÓA XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU
QUA BIÊN GIỚI ĐƯỜNG BỘ
1.1 Một số vấn đề lý luận cơ bản về cơ quan Hải quan và hàng hóa xuất nhập khẩu qua biên giới
1.1.1 Cơ quan Hải quan
Hải quan là cơ quan quản lý nhà nước thực hiện chủ quyền quốc gia
trong giao thương quốc tế Thực hiện đảm bảo an ninh kinh tế, an toàn xã hội bằng việc kiểm tra, giám sát, kiểm soát, thu thuế và phí, thông quan và ngăn ngừa vi phạm pháp luật, gian lận thương mại trong hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa, quá cảnh hàng hóa, phương tiện vận tải xuất nhập
cảnh và quá cảnh
1.1.2 Một số vấn đề về hàng hóa xuất nhập khẩu qua biên giới
1.1.2.1 Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu
Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu là hàng hóa được trao đổi thương mại giữa các quốc gia với nhau (nhập khẩu từ quốc gia khác về trong nước và xuất khẩu từ trong nước đi các quốc gia khác)
1.1.2.2 Đặc điểm của hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua biên giới đường bộ
- Điểm nổi bật của hàng hóa xuất, nhập khẩu qua biên giới đường bộ là
tỷ trọng xuất, nhập khẩu tiểu ngạch cao
- Vì là hàng hóa xuất, nhập khẩu tiểu ngạch nên tính ổn định thấp, giá trị mỗi giao dịch nhỏ
- Hàng hóa xuất, nhập khẩu tiểu ngạch thường dễ bị lợi dụng để buôn lậu
1.2 Chức năng, vai trò của Hải quan trong quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua biên giới đường bộ
1.2.1 Chức năng
Trang 108
- Kiểm tra, giám sát, kiểm soát, thu thuế và phí, cho thông quan đối với hàng hóa xuất khẩu - nhập khẩu, quá cảnh hàng hóa, xuất - nhập - quá cảnh đối với phương tiện vận tải xuất khi không có vi phạm pháp luật
- Phát hiện, ngăn chặn, xử lý các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, trốn lậu thuế và những hành vi trái pháp luật khác trong lĩnh vực tiền tệ, phòng trừ dịch bệnh, an toàn sinh học trong xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh
- Bảo vệ an ninh quốc gia, an ninh kinh tế - thương mại, an toàn xã hội
1.2.2 Vai trò
- Đảm bảo cho hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, phương tiện vận tải, hành khách xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh thuận lợi, tuân thủ các quy định của pháp luật
- Tạo nhiều thuận lợi cho doanh nghiệp hội nhập quốc tế như: xóa bỏ các rào cản quốc gia có chung đường biên giới đất liền khi được thực hiện
“một cửa một điểm dừng”, “địa điểm thông quan tập trung”
- Thu đúng, thu đủ thuế xuất khẩu, nhập khẩu và các khoản thu khác cho ngân sách cho nhà nước
- Góp phần thúc đẩy hợp tác quốc tế giữa các nước có chung đường biên giới đất liền đặc biệt là hoạt động giao thương thương mậu biên giới giữa nhân dân các nước có chung biên giới đường bộ
- Thực hiện các cam kết quốc tế về Hải quan trong quá trình hội nhập
và phát triển
1.3 Tiêu chí đánh giá và nhân tố ảnh hưởng đến quản lý hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu qua biên giới đường bộ
1.3.1 Tiêu chí đánh giá
- Kim ngạch xuất nhập khẩu qua biên giới đường bộ
- Hoạt động phòng, chống buôn lậu và gian lận thương mại
- Đặc điểm loại hình hàng hóa xuất nhập khẩu qua biên giới đường bộ
- Hoạt động quá cảnh của phương tiện vận tải, hàng hóa qua biên giới đường bộ
Trang 119
- Hội nhập quốc tế với hải quan các nước có chung đường biên giới
1.3.2 Các nhân tố ảnh hưởng
- Phân bố về địa bàn hoạt động của Hải quan
- Tính phức tạp, đa dạng của hoạt động thương mại qua biên giới đường bộ
- Phong tục tập quán và thói quen của cư dân biên giới đối với hoạt động thương mại biên giới giữa các nước có chung đường biên giới đất liền với nhau
- Sự phức tạp, trải rộng của địa hình biên giới đất liền giữa các quốc gia gắn liền với địa bàn quản lý
- Tự do hóa thương mại giữa các quốc gia có chung đường biên giới đất liền
1.4 Hải quan Việt Nam và vai trò của Hải quan Việt Nam trong quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu qua biên giới đường bộ
1.4.1 Tổng quan về Hải quan Việt Nam
- Thành lập năm 10/91945;
- Cơ cấu tổ chức hiện được chia thành 02 khối:
+ Khối cơ quan Tổng cục Hải quan gồm 17 Vụ, cục;
+ Khối các cục hải quan tỉnh, liên tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương gồm 35 Cục Hải quan trải khắp cả nước
1.4.2 Vai trò của hải quan Việt Nam trong quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu qua biên giới đường bộ
Vai trò của hải quan Việt Nam trong quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu qua biên giới đường bộ là lực lượng “gác cổng” về kinh tế đối với hàng hóa, phương tiện vận tải ra vào lãnh thổ Việt Nam qua các cửa khẩu biên giới (bao gồm các cửa khẩu quốc tế, tiểu ngạch, đương mòn, lối mở)
1.4.3 Nguyên tắc, phương thức hoạt động của Hải quan Việt Nam trong thực thi nhiệm vụ quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu qua biên giới đường bộ
Trang 1210
- Tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung, thống nhất
- Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan thống nhất quản lý, điều hành hoạt động của Hải quan các cấp; Hải quan cấp dưới chịu sự quản lý, chỉ đạo của Hải quan cấp trên
- Tổ chức bộ máy Hải quan thực hiện nhiệm vụ quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu qua biên giới đường bộ được phân chia thành các Cục Hải quan; Các Chi cục Hải quan; Các Tổ, đội …
1.4.4 Các nhân tố ảnh hưởng tới vai trò của Hải quan Việt Nam trong quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu qua biên giới đường bộ
Hệ thống thể chế; Tổ chức bộ máy nguồn nhân lực; tính đa dạng phức tạp địa hình biên giới đất liền Việt Nam; Hoạt động buôn lậu; Vị trí địa lý chính trị, địa lý kinh tế của Việt Nam…
1.5 Kinh nghiệm quản lý hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu qua biên giới đường bộ của Hải quan một số nước
1.5.1 Kinh nghiệm của Hải quan Trung quốc
1.5.2 Kinh nghiệm của Hải quan Philippin
1.5.3 Kinh nghiệm của Hải quan Thái Lan
• Bài học rút ra cho Hải quan Việt Nam
- Thứ nhất, phải tạo được sự quyết tâm cao, sự thống nhất trong toàn Ngành
- Thứ hai, cần có sự quan tâm thật sự của lãnh đạo quốc gia, sự quyết tâm của cơ quan Hải quan cũng như sự ủng hộ của doanh nghiệp
- Thứ ba, thành lập một Ban chỉ đạo để chỉ đạo độc lập
- Thứ tư, coi trọng công tác đào tạo nguồn nhân lực
- Thứ năm, cải cách, hiện đại hóa quy trình thủ tục tại các cửa khẩu biên giới đường bộ, Hải quan phải gắn liền với công tác chống tham nhũng trong ngành Hải quan
- Thứ sáu, cần có nguồn tài chính đủ mạnh để đảm bảo thực hiện công cuộc cải cách, hiện đại hóa hải quan
Trang 1311
Chương 2 THỰC TRẠNG VAI TRÒ CỦA HẢI QUAN VIỆT NAM TRONG QUẢN LÝ HÀNG HÓA XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU QUA
BIÊN GIỚI ĐƯỜNG BỘ
2.1 Tình hình xuất nhập khẩu hàng hóa qua biên giới đường bộ trong bối cảnh kinh tế hiện nay
2.1.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội có ảnh hưởng đến vai trò của Hải quan trong quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua biên giới đường bộ
- Đường biên giới dài, tiếp giáp nhiều nước: Nước ta có 4.510 km đường biên giới đất liền với Trung Quốc, Lào và Campuchia;
- Hiện nay, trên biên giới có 23 cửa khẩu quốc tế, 27 cửa khẩu chính,
65 cửa khẩu phụ và nhiều lối mở; 28 khu kinh tế cửa khẩu tại 21/25 tỉnh biên giới và 285 chợ biên giới, chợ cửa khẩu, chợ trong khu kinh tế cửa khẩu (biên giới với Trung Quốc có 92 chợ, biên giới với Lào có 53 chợ, biên giới với Campuchia có 140 chợ)
- Việt Nam là địa bàn trung chuyển, nhạy cảm, là trung tâm của nhiều con đường, hành lang kinh tế của thế giới, là cửa ngõ ra Biển Đông
2.1.2 Bối cảnh hội nhập quốc tế có tác động đến xuất nhập khẩu hàng hóa qua biên giới đường bộ
2.1.2.1 Bối cảnh hội nhập quốc tế
- Tình hình kinh tế, chính trị, an ninh trên thế giới thay đổi vô cùng nhanh chóng, diễn biến ngày càng phức tạp, khó lường
- Tự do hóa thương mại là một yêu cầu tất yếu trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày càng mạnh mẽ, sâu rộng trên mọi phương diện
- Việt Nam đã và đang hội nhập quốc tế sâu, rộng, tham gia ký kết rất nhiều các hiệp định, điều ước quốc tế