Bài giảng Cơ sở dữ liệu Tổng quan về hệ thống cơ sở dữ liệu ThS. Trịnh Hoàng Nam

Bài giảng Cơ sở dữ liệu Tổng quan về hệ thống cơ sở dữ liệu gồm có những nội dung chính sau: Hệ thống hướng tệp tin, hệ thống hướng cơ sở dữ liệu, hệ quản trị cơ sở dữ liệu, người dùng cơ sở dữ liệu, ngôn ngữ và giao diện ngôn ngữ dữ liệu. Mời tham khảo.

Trang 1

Ko co tan) 10

¢ M6 hinh thuc thể kết hợp

¢ Mo hinh dé liệu quan hệ

Ths Trịnh Hoàng Nam, namth@buh.edu.vn

R - Một số đặc trưng cơ bản

Trang 2

_ MOT SO BAC TRU'NG CUA O.HIN H.THƯC.THẺ KÉT HỢ

« Bản vẽ thiết kế cơ sở dữ liệu

3 é4- Biểu diễn một số ràng buộc trên dữ liệu )

" Công ty được tỗ chức thành nhiều đơn vị với các thông tin bao gồm: tên đơn

vị, số hiệu đơn vị Mỗi đơn vị có thể có nhiều văn phòng đại diện tại những địa

điểm khác nhau Đơn vị được quản lý bởi một nhân viên giữ chức vụ trưởng

đơn vị Hệ thống cũng yêu cầu phải duy trì thông tin về ngày ký quyết định bố

nhiệm cho từng trưởng đơn vị

“ Mỗi đơn vị điều hành nhiều dự án Thông tin về dự án bao gồm: tên dự án, số

hiệu, và địa điểm thực hiện dự án

Công ty duy trì thông tin về nhân viên bao gồm: họ và tên, mã số, mức lương,

giới tính, ngày sinh và ngày ký hợp đồng làm việc với công ty Mỗi nhân viên

thuộc biên chế một đơn vị nhưng có thể tham gia nhiều dự án khác nhau Các

dự án này không nhất thiết phải do cùng một đơn vị quản lý Công ty cũng

theo dõi thời gian (tính bằng số giờ làm việc trong tuần) tham gia từng dự án

của mỗi nhận viên Ngoài ra, mỗi nhân viên còn chịu sự giám sát của một

nhân viên khác

=_ Cuối cùng, công ty có chế độ bảo hiểm dành cho người thân của nhân viên

Thông tin về người thân bao gồm tên, giới tính, ngày sinh và mối liên hệ với

nhân viên

_CAC THANH PHAN TRONG

= Thuc thé

ø Đối tượng dữ liệu cơ bản

ø Sự vật, hiện tượng tồn tại độc lập

" Tập thực thê

ø Một nhóm các thực thể giống nhau

ø Mỗi thực thể là một thể hiện của tập thực thể

" Thuộc tính

ø Đặc trưng phân biệt các thực thể

ø Mỗi thực thé tai từng thuộc tính có một giá trị tương

ứng

ø Giá trị của thuộc tính giúp phân biệt thực thể

Trang 3

HOAT DONG 1

¢ XAc dinh cac tap thuc thé trong

vi du mau

* Xac định thuộc tính tương ứng

với từng tập thực thê trong ví

dụ mâu

2

= Mién giá trị

o Tap hop cac gia trị mà thuộc tính có thé nhận được

ø Có thể là tập các số nguyên, số thực, cdc xau ky ty,

» Phan biét cac thuéc tinh theo nhém

ø Thuộc tính tổ hợp & thuộc tính đơn

ø Thuộc tính đơn trị & thuộc tính đa trị

ø Thuộc tính lưu trữ & thuộc tính dẫn xuất

Trang 4

HOAT DONG 2

» Xác định miền giá trị thích hợp cho các thuộc

tính trong từng tập thực thê của ví dụ mẫu

- Xác định thuộc tính đơn & thuộc tính tổ hợp

trong từng tập thực thê của ví dụ mâu

# Gia tri NULL

ø Giá trị không tồn tại

ø Giá trị tồn tại nhưng không xác định

ø Giá trị tồn tại, xác định, nhưng không sử dụng được

E

" Thuộc tính khóa

ø Một (số) thuộc tính dùng để phân biệt các thực thể

khác nhau trong một tập thực thê

ø Mỗi tập thực thể có ít nhất một khóa

ø Khóa chính và khóa phụ

Trang 5

HOAT DONG 3

» Xác định thuộc tính lưu trữ và thuộc tính

dân xuất (nêu có) trong ví dụ mâu

» Diễn giải sự xuất hiện của các giá trị null

xuat hiện trong ví dụ mâu

3 * Xac định khóa chính, khóa phụ trong ví

dụ mâu

Hình 2.1 Các thực thể (kèm thuộc tính) của COMPANY

= Liên kết là một sự kết hợp giữa các thực thể

từ một hoặc nhiều tập thực thể khác nhau

" Kiểu liên kết giữa các tập thực thể A;, A;, là

tập hợp các liên kết giữa các thực thể Ay, Ad,

từ các tập thực thể nói trên

Trang 6

= Phân loại liên kết dựa trên số thực thể tham

gia

ø Liên kết hai ngôi

ø Liên kết nhiều ngôi

= Liên kết nhiều ngôi có thể được chuyền đổi

thành nhiều liên kết hai ngôi

a

5

£

©

~

=

°

i

£

c

£

=

>

oe

»

>

“

oO

Ths Trinh Hoang Nam, namth@buh.edu.vn

Hình 2.2 Chuyễn đổi liên kết ba ngôi thành ba liên kết hai ngôi

= Phân loại liên kết hai ngôi dựa trên số

lượng các thực thể cùng loại tham gia vào

liên kết

ø Liên kết một —- một

ø Liên kết nhiều — một

ø Liên kết nhiều — nhiều

Trang 7

Hình 2.3 Biểu diễn liên kết một - một trong CSDL COMPANY

Hình 2.4 Biểu diễn liên kết một — nhiều trong CSDL COMPANY

Hình 2.5 Biểu diễn liên kết nhiều — nhidu trong CSDL COMPANY

Trang 8

= Mét sé dac diém của liên kết

ø Mỗi thực thể có vai trò riêng trong liên kết

ø Liên kết có thể có thuộc tính riêng

0.n supervisor

EMPLOYEE

Hình 2.6 Hai vai trò của tap thuc thé EMPLOYEE trong lién két SUPERVISES

a

5

£

ot

~

“0

£

o

£

E

£

=

>

oe

»

>

“

oO

Hình 2.7 Biểu diễn thuộc tính cla lién két WOKRSON trong CSDL COMPANY

Trang 9

HOAT DONG 4

- Xác định các kiểu liên kết tồn tại

trong vi du mau

° Xác định chỉ số bội của từng kiểu

liên kết trong ví dụ mâu

3 - Xác định thuộc tính của mỗi kiểu

liên kết trong ví dụ mâu

TÂP THỰC THÊ YÊU

ali fo

= Kiéu lién két R tty E, dén E, goi là hỗ trợ khi

o R 1a loai lién két hai ngéi n:1 try E, dén E,

ø Tập thực thể E; không có khóa chính, nó nhận khóa

chính của E; về làm khóa cho nó

= Khi đó, E; gọi là tập thực thể yếu

„ Xét tập thực thé DEPENDENT

ø Liên kết BELONGS TO là liên kết hỗ trợ từ

DEPENDENT đến EMPLOYEE

o DEPENDENT khong có khóa, nó nhận khóa của

EMPLOYEE về để xây dựng khóa riêng cho nó là

{ESSN, DName}

Trang 10

Hình 2.8 Tập thuc thé yéu DEPDENDENT trong CSDL COMPANY

z

CAC KY HIEU

KY HIEU Ý NGHĨA Vi DU MINH HOA

Tập thực thể yếu DEPENDENT

Kiểu liên kết HAS

Kiểu liên kết hỗ trợ HAS

Thuộc tính Thuộc tính khóa

CS J motets ep T

—* 5

Cc > Thuộc tính dẫn xuất CA

Hình 2.9 Biểu diễn cơ sở dữ liệu COMPANY bằng mô hình thực thể kết hợp

Trang 11

°T6 chirc di liéu

: ° Ràng buộc trên dữ liệu

: ‹ Thao tác trên dữ liệu

BA THÀNH PHAN CUA MO HINH

DULIEU_QUAN_HE

= buộc trên dữ liệu

Ề dữ liệu

2

» trên dữ liệu

fs

CÁC KHÁI NIEM CO’ BAN CUA MO

= Luo đồ quan hệ

R » Bac cua quan hé

2 = Thuéc tính

= = Mién gid tri

= Thé hién quan hé

= = Luoc dé co sé dé liéu quan hệ

11

Trang 12

Thuộc tính

Hình 4.1 Một thể hiện của quan hệ EMPLOYEE

Đ

5 EName ESex EBrthdaie EStatddate DNum

= 30121050004 | Mai Duy An 30000 f 1989217 200001 1 3121050037

= [30121050015 HuỳhMaAnh 58000 F 196320506 200501 1 3012105000]

4 30121050027 NgWễnThúy 91000 F 19770410 200502 1 30121050004

7 312180035 TếngThanA [DĐMMOIFE 19721022 [DNNNMA|L 20121050027

š [20121050037 _ fo viet Anh 110000~—~M_ 1974-11-11 200008 1 NULL |

:

`

_ `

° Bộ dữ liệu Giá trị thành phân

'WORKSON EMPLOYEE DEPARTMENT

@

> PROJECT DNum

£

ÿ PNumber supervisorSSN

6

°

Hình 4.2 Lược đồ cơ sở dữ liệu COMPANY

Ths Trịnh Hoàng Nam , namth@buh.edu.vn

30121050035

30121050037

Tống Thị Lan Anh

Võ Việt Anh

ESSN

30121050035

30121050027

30121050037

EName

lai Duy An

Huynh Mai Anh

Tống Thi Lan Anh

Nguyễn Thúy Qu

Võ Việt Anh

ESalary

30000

58000

91000

78000

110000

ESalary

30000

58000

78000

91000

110000

ESex EBrthdate

F 1968-02-17

F 1963-05-04

F 1977-04-10

F 1978-10-28

M 1974-11-11

ESex EBrthdate

F 1968-02-17

F 1963-05-04

F 1978-10-28

F 1977-04-10

M 1974-11-11

= The tw cua cac bé trong quan hé

EStartdate DNum

2000-01 1 2005-01

2005-02 1 2004-04 1 2000-05 1 EStartdate DNum 2000-01 1 2005-01 1 2004-04 1 2005-02 1 2000-05 1 Hinh 4.3 Hai thé mộ của quan hệ EMPLOYEE

supervisorSSN

30121050037

30121050004

30121050037 NULL

supervisorSSN

30121050037

30121050004

30121050037

30121050004 NULL

Trang 13

1968-02-17 200001- 1 1963-05-04 2005-01- 1 30121050004 1977-04-10 2005-02- 1 30121050004

1

"30121050015 Huynh MaiAnh 58000

30121050027 Nguyễn ThúyQ 91000

30121050035 Tống ThiLanAnh 78000 1978-10-28 2004-04 30121050037

30121050037 Võ Việt Anh 110000 1974-11-11 2000-05 NULL

| EName ESex ESalary EBithdate EStartdate DNum supervisorSSN ESSN

¡ Mai Duy An i 30000 1968-02-17 2000-01 1 30121050037 30121050004

58000 1963-05-04 200501

F

F 30121050004 30121050015

F 78000 1978-10-28 2004-04

F

M

30121050037 30121050035

30121050004 30121050027 NULL 30121050037 Hinh 4.3 Hai thé mộ của quan hệ EMPLOYEE

91000 197704-10 2005-02

110000 1974-11-11 2000-05

" Các giá trị thuộc tính trong bộ

5

= Giá trị thuộc tính là giá trị đơn

5

= 30121 F 1 30121050004

> 30121050035 TéngThiLanA 78000 F 19 1 30121050037

= 30121050037 V6 Viét Anh 110000 M 1974-11-11 2000-05 1 NULL

3

hs Sử dụng NULL để biểu diễn

giá trị không biết

MOT SO DAC TRUNG CUA MO

"= Quan hé biéu dién thực thé va quan hé biéu

diễn liên kết

Quan hệ biểu diễn thực thể

EMPLOYEE (ESSN, EName, ESalary, DNum, supervisorSSN)

PROJECT (PNumber, PName, PLocation, DNum)

WORKSON (ESSN, PNum, workHours)

Quan hé biéu dién lién két

13

Trang 14

RANG BUOC TOAN VEN DU’ LIEU

Mọi bộ trong quan hệ EMPLOYEE có giá

" Hàng buôc khóa

" Định nghĩa

_ESSN EName ESalary ESex EBsthdate EStartdate DNum supervisorSSN

¡ 30121050004 ¡ Mai Duy An 300 F 1968-02-17 200001 1 30121050037

“30121050015 Huynh MaiAnh 58000 F 1963-05-04 2005-01 1 30121050004

30121050027 Nguyễn Thúy 91000 F 1977-04-10 200502 1 30121050004

30121060035 TốngThLanA 78000 F 1978-10-28 2004404 1 30121050037

30121050037 Võ Việt Anh 110000 M 1974-11-11 2000-05 1 NULL

= Khéa cua EMPLOYEE la gi?

o {ESSN}?

o {EName, ESex}?

Trang 15

HOAT DONG 1

- Xác định tất cả khóa của các

quan hệ trong ví dụ mâu

- Khóa nào được chọn làm khóa

chính trong sô các khóa của

Rang bu6c gia tri NULL ————

Mọi bộ trong quan hệ EMPLOYEE không thể

nhận giá trị nui/ tại thuộc tính EName

Nếu {ESSM là khóa chính của EMPLOYEE

thì các bộ dữ liệu không được có giá trị nui tai

thuộc tính này

15

Trang 16

= Xét hai lược đồ quan hệ

DEPARTMENT PROJECT

@ DNumber @ PNumber

marStartdate DNum

" Ràng buộc toàn vẹn tham chiếu?

= Xét hai lược đồ quan hệ

s EMPLOYEE DEPARTMENT

5 @ ESSN @ DNumber

5 EBirthdate

= EStartdate

2 supervisorSSN

s Ràng buộc toàn vẹn tham chiêu?

Trang 17

- Thêm mới một (số) bộ dữ liệu vào quan hệ

mm Chỉnh sửa

- Cập nhật giá trị một (số) bộ dữ liệu hiện có trong quan

hệ

ng $§

* Xda bỏ một (số) bộ dữ liệu hiện có ra khỏi quan hệ

a

5

£

©

~

=

°

i

£

c

£

=

>

oe

»

>

“

oO

* Toán tử thêm mới có khả năng gây ra

vi phạm ràng buộc toàn vẹn nào?

° Toán tử thêm mới có khả năng gây ra

vi phạm ràng buộc toàn vẹn nào?

phạm ràng buộc toàn vẹn nào?

EMPLOYEE

@ ESSN EName ESalary ESex EBirthdate EStartdate supervisorSSN

" Khi nào RBTV trên EMPLOYEE bị vi phạm?

17

Trang 18

thé

NỘI DUN

: ° Mô hình thực thê kết hợp

ị - Mô hình dữ liệu quan hệ

Định dạng
Số trang	18
Dung lượng	1,08 MB