Bài giảng Lập trình trên Windows Chương 3 Trần Minh Thái

Bài giảng Lập trình trên Windows Chương 3 Lập trình C trên Windows cung cấp cho người học các kiến thức Lập trình C trên Windows, lập trình trên Windows, eventdriven programming model, các bước cơ bản tạo ứng dụng Windows,... Mời các bạn cùng tham khảo.

Lập trình Windows

Chương 3 Lập trình C# trên Windows

1

Nội dung

• Windows Form

Lập trình C# trên

Windows

Khái niệm thông điệp ( Message )

• Là một số nguyên được quy ước trước giữa Windows và các ứng dụng (Application)

• Các dữ liệu nhập (từ bàn phím, từ chuột, …) đều được Windows chuyển thành các message và một số thông tin kèm theo message

Application

Queue A

Application

Queue B

Event-driven programming model

• Message loop (vòng lặp thông điệp)

• Mỗi Application tại một thời điểm có một message loop để lấy các message trong Application Queue về để phân bố cho các cửa sổ (Window) trong Application

• Hàm Window Procedure

• Mỗi cửa sổ (Window) trong Application đều có một hàm Window Procedure để

xử lý các message do message loop nhận về

Event-driven programming model

Message queue

Application Message handlers

Event-driven programming model

• Ứng dụng phản ứng các sự kiện (nhấn phím, click chuột, ) bằng cách

xử lý các message do Windows gởi đến

• Một ứng dụng Windows điển hình thực hiện một lượng lớn các xử lý

để phản hồi các message nó nhận Và giữa các message nó chờ message kế tiếp đến

• Message queue : Các message được chờ trong message queue cho đến khi chúng được nhận để xử lý

Event-driven programming model

• Hàm Main : Tạo một cửa sổ và vào message loop

• Message loop

• Nhận các message và phân bố chúng đến Window Procedure của các cửa sổ

• Message loop kết thúc khi nhận được WM_QUIT (chọn Exit từ menu File, click

lên close button)

• Window Procedure :

• Phần lớn các đoạn mã đặt trong Window Procedure

• Window Procedure xử lý các message gởi đến cửa sổ

• Window Procedure điển hình chứa câu lệnh switch lớn với mỗi case là một

message riêng

• Message handler : Code cung cấp để xử lý message cụ thể

Event-driven programming model trong C#

• Message Loop  Application.Run()

• Window  Form

• Window Procedure  WndProc(ref Message m)

•Phần lớn Message handlers được cài đặt sẵn trong các lớp có thể

nhận message (Control, Form, Timer,…) dưới dạng:

protected void OnTenMessage( xxxEventArgs e)

(xxxEventArgs có thể là EventArgs hay các lớp con của EventArgs)

• Mỗi message có một biến event tương ứng

• Các Message handlers mặc nhiên gọi các event tương ứng của message

• Các hàm gán cho event gọi là event handler

Event-driven programming model trong C#

Message queue

Application

Message handlers gọi các sự kiện tuơng ứng

Tạo ứng dụng Windows Forms từ đầu

Các bước cơ bản tạo ứng dụng Windows

Các bước cơ bản tạo ứng dụng Windows

• Cách 1: Trực tiếp – thừa kế

• Thiết kế giao diện

• Tạo lớp thừa thừa kế từ lớp Form

• Bố cục các control

• Thiết lập các property cho các control

• Xử lý các thông điệp do Windows gởi đến: bằng cách override các message handler

• Xử lý các nghiệp vụ trên các message handler

Các bước cơ bản tạo ứng dụng Windows

• Cách 2: Gián tiếp qua các field event

• Thiết kế giao diện

• Bố cục các control

• Thiết lập các property cho các control

• Bắt các sự kiện: bằng cách viết các event handler

• Xử lý nghiệp vụ trên các event handler

Các bước cơ bản để tạo ứng dụng

Windows

• Bước 1: Tạo Empty Project

• File  New  Project

• Project Type: Visual C#  Windows

• Template: Empty Project

• Bước 2: Thêm references

• Click phải lên References  Add Reference

• Bước 3: Thêm class file

• Click phải lên project  Add  Class

• Bước 4: Viết code

• Bước 5: menu Project  Property  Output type: Windows Application

Dùng Form, Không thừa kế

class Program

{

static void Main() {

Form form = new Form();

form.Text = “First Application”;

Application.Run(form);

} }

class Program

{

static void Main() {

Form form = new Form ();

form.Text = “First Application” ;

Application Run(form);

} }

form.Cursor = Cursors.Hand;

form.StartPosition = FormStartPosition.CenterScreen;

}

}

• Thuộc tính

Dùng Form, Không thừa kế

button.Location = new Point(100, 100);

button.Click += new EventHandler(button_Click);

button.Click += new EventHandler (button_Click);

button.Location = new Point(100, 100);

button.Click += new EventHandler(button_Click);

this.Text = "WinForm";

button = new Button();

button.Text = "OK";

button.Location = new Point(100, 100);

button.Click += new EventHandler(button_Click);

this.Controls.Add(button);

}

void button_Click(object sender, EventArgs e)

{

Dùng form bằng cách kế thừa

class Program {

static void Main() {

MainForm form = new MainForm();

Application.Run(form);

} }

class Program

{ static void Main() {

MainForm form = new MainForm ();

Application Run(form);

} }

Dùng form bằng cách kế thừa

• Bắt các sự kiện trên form

• Cách 1: Thông qua field event

• Bắt các sự kiện trên form

• Cách 2: Thông Qua override các message handler

Tạo ứng dụng

Windows Forms từ

Wizard

Tạo ứng dụng bằng Wizard

• Bước 1: Tạo Empty Project

• File  New  Project

• Project Type: Visual C#  Windows

• Template: Windows Forms Application

Tạo ứng dụng bằng Wizard

• Các thành phần của cửa sổ thiết kế

Form đang thiết kế

Properties Windows

Solution Windows

Tạo ứng dụng bằng Wizard

• Bước 2: Thiết kế giao diện: Kéo các đối tượng từ

Toolbox vào form

Tạo ứng dụng bằng Wizard

• Bước 3: Thiết lập các Property cho các đối tượng trên form

thông qua Properties Windows

Object Drop-Down

Hiển thị theo vần

Hiển thị theo loại

Properties Events

Tạo ứng dụng bằng Wizard

• Bước 4: Bắt các sự kiện cho các đối tượng trên form từ

Properties Windows

Tạo ứng dụng bằng Wizard

• Bước 5: Xử lý nghiệp vụ: viết code cho các event handler

Code do Wizard sinh ra

• Lớp Program

Code do Wizard sinh ra

• Lớp MainForm

Code do Wizard sinh ra

• Phương thức InititiallizeComponent()

Tổng quan các đối

tượng trong Windows

Forms

Cấu trúc của ứng dụng

• Ứng dụng Windows Forms có 3 phần chính

• Application

• Các Form trong Application

• Các Controls và Components trên Form

Lớp Application

Khái niệm

• Lớp Application cung cấp các phương thức tĩnh và các property tĩnh để quản lý ứng dụng

• Các phương thức start, stop ứng dụng, xử lý Windows messages

• Các property lấy thông tin về ứng dụng

• Lớp này không thể thừa kế

• Namespace

• System.Windows.Form

• Assembly

• System.Windows.Form (System.Windows.Form.dll)

public sealed class Application

{ // Properties

public static string CommonAppDataPath { get; }

public static RegistryKey CommonAppDataRegistry { get; }

public static string CompanyName { get; }

public static CultureInfo CurrentCulture { get; set; }

public static InputLanguage CurrentInputLanguage { get;

set;}

public static string ExecutablePath { get; }

public static string LocalUserAppDataPath { get; }

public static bool MessageLoop { get; }

public static FormCollection OpenForms {get; }

public static string ProductName { get; }

public static string ProductVersion { get; }

public static bool RenderWithVisualStyles { get; }

public static string SafeTopLevelCaptionFormat { get; set; } public static string StartupPath { get; }

public static string UserAppDataPath { get; }

public static RegistryKey UserAppDataRegistry { get; }

public static bool UseWaitCursor { get; set; }

public sealed class Application

{ // Properties

public static string CommonAppDataPath { get; }

public static RegistryKey CommonAppDataRegistry { get; }

public static string CompanyName { get; }

public static CultureInfo CurrentCulture { get; set; }

public static InputLanguage CurrentInputLanguage { get;

set;}

public static string ExecutablePath { get; }

public static string LocalUserAppDataPath { get; }

public static bool MessageLoop { get; }

public static FormCollection OpenForms {get; }

public static string ProductName { get; }

public static string ProductVersion { get; }

public static bool RenderWithVisualStyles { get; }

public static string SafeTopLevelCaptionFormat { get; set; } public static string StartupPath { get; }

public static string UserAppDataPath { get; }

public static RegistryKey UserAppDataRegistry { get; }

public static bool UseWaitCursor { get; set; }

Methods

public sealed class Application

{ // Methods

public static void AddMessageFilter(IMessageFilter value);

public static void DoEvents();

public static void EnableVisualStyles();

public static void Exit();

public static void ExitThread();

public static bool FilterMessage(ref Message message);

public static ApartmentState OleRequired();

public static void RaiseIdle(EventArgs e);

public static void RegisterMessageLoop(MessageLoopCallback callback); public static void RemoveMessageFilter(IMessageFilter value);

public static void Restart();

public static void Run();

public static void Run(ApplicationContext context);

public static void Run(Form mainForm);

public static void UnregisterMessageLoop();

public static void SetCompatibleTextRenderingDefault(bool defaultValue); }

public sealed class Application

{ // Methods

public static void AddMessageFilter(IMessageFilter value);

public static void DoEvents();

public static void EnableVisualStyles();

public static void Exit();

public static void ExitThread();

public static bool FilterMessage(ref Message message);

public static ApartmentState OleRequired();

public static void RaiseIdle(EventArgs e);

public static void RegisterMessageLoop(MessageLoopCallback callback); public static void RemoveMessageFilter(IMessageFilter value);

public static void Restart();

public static void Run();

public static void Run(ApplicationContext context);

public static void Run(Form mainForm);

public static void UnregisterMessageLoop();

public static void SetCompatibleTextRenderingDefault(bool defaultValue); }

public sealed class Application

{

// Events

public static event EventHandler ApplicationExit;

public static event EventHandler EnterThreadModal;

public static event EventHandler Idle;

public static event EventHandler LeaveThreadModal;

public static event ThreadExceptionEventHandler

public static event EventHandler ApplicationExit;

public static event EventHandler EnterThreadModal;

public static event EventHandler Idle;

public static event EventHandler LeaveThreadModal;

public static event ThreadExceptionEventHandler

ThreadException;

public static event EventHandler ThreadExit;

}

Một số phương thức thông dụng

• Run() bắt đầu message loop của ứng dụng

• Exit(Form) dừng message loop

• DoEvents() xử lý các message trong khi chương trình đang trong

Một số property thông dụng

• ExecutablePath Đường dẫn đến file exe

• StartupPath Đường dẫn đến thư mục chứa file exe

• UseWaitCursor Hiện cursor dạng Wait

• Event thông dụng

• Idle Xuất hiện khi ứng dụng hoàn thành việc xử lý

Bài tập

1 Tìm đường dẫn đến file exe

2 Tìm đường dẫn đến thư mục chứa file exe

3 Shutdown ứng dụng và tự động restart lại

4 Thực hiện những công việc khi ứng dụng rãnh rỗi

5 Hiện Cursor dạng Wait khi ứng dụng đang bận thực thi công việc

6 Xử lý trường hợp một phương thức thực thi mất nhiều thời gian

Lớp MessageBox

Lớp MessageBox

• Message Box hiện một thông báo hay một hướng dẫn cho user

• Lớp MessageBox chỉ chứa một phương thức tĩnh duy nhất: Show(…)

DialogResult Show(string text, string caption,

MessageBoxIcon icon,

MessageBoxDefaultButton defaultButton, MessageBoxOptions options);

DialogResult Show(string text, string caption,

MessageBoxIcon icon,

MessageBoxDefaultButton defaultButton, MessageBoxOptions options);

 Namespace

• System.Windows.Forms

 Assembly

Exclamation = 0x30, Hand = 0x10,

Information = 0x40, None = 0,

Question = 0x20, Stop = 0x10,

Warning = 0x30 }

public enum MessageBoxIcon {

Asterisk = 0x40, Error = 0x10,

Exclamation = 0x30, Hand = 0x10,

Information = 0x40, None = 0,

Question = 0x20, Stop = 0x10,

Warning = 0x30 }

Lớp MessageBox

public enum MessageBoxDefaultButton {

Button1 = 0, Button2 = 0x100,

public enum MessageBoxDefaultButton {

Button1 = 0, Button2 = 0x100,

public enum MessageBoxOptions {

DefaultDesktopOnly = 0x20000, RightAlign = 0x80000,

RtlReading = 0x100000, ServiceNotification = 0x200000 }

public enum MessageBoxOptions {

DefaultDesktopOnly = 0x20000, RightAlign = 0x80000,

RtlReading = 0x100000, ServiceNotification = 0x200000 }

No }

public enum DialogResult {

None, OK, Cancel, Abort, Retry, Ignore, Yes,

No }

Lớp Form

Properties

Properties

Events

Events

this.ShowInTaskbar = false;

this.Location = new Point(10, 10);

this.Size = new Size(100, 100);

}

class MyForm : Form

{ public MyForm() {

this ShowInTaskbar = false;

this Location = new Point(10, 10);

this Size = new Size(100, 100);

}

Lớp Form

Chu trình đời sống của form

Một số vấn đề liên quan đến Form

• Tạo custom form

• Click phải lên project trong solution

• Chọn Add  Windows Forms

• Cho custom form thừa kế từ lớp Form

• Hiện custom form

• Modal Form

• formName.ShowDialog();

• Modeless Form

• formName.Show ();

Một số vấn đề liên quan đến Form

• Nút OK và Cancel

• Trước khi có thể nhận dữ liệu từ Form đang hiển thị, phương thức

ShowDialog() phải trở về, có nghĩa là form phải đóng lại

• Xác định button nào đã nhấn (OK hay Cancel, …) chúng ta dùng property

DialogResult

Một số vấn đề liên quan đến Form

Một số vấn đề liên quan đến Form

• Khi gọi phương thức Close() thì phương thức ShowDialog() sẽ trả về

DialogResult.Cancel

• Chúng ta có thể trả về các giá trị khác của enum DialogResult

enum DialogResult {

Abort, Cancel, // kết quả mặc nhiên khi gọi Form.Close() Ignore,

No, None,

OK, Retry, Yes}

enum DialogResult {

Abort, Cancel, // kết quả mặc nhiên khi gọi Form.Close() Ignore,

No, None,

OK, Retry, Yes}

Một số vấn đề liên quan đến Form

• Kiểm tra giá trị trả về từ phương thức ShowDialog() là cách nhanh nhất

để kiểm tra giá trị của thuộc tính DialogResult

• Hai đoạn mã sau là tương đương

if (dlg.ShowDialog() == DialogResult.OK){

- Nút Cancel không được gọi khi phím ESC nhấn

- Nút Enter không được gọi khi phím Enter nhấn

- Khi gán thuộc tính DialogResult thì không cần gọi phương thức Close()

Một số vấn đề liên quan đến Form

• Gán phím Enter/ESC cho nút OK/Cancel

• Dùng Designer thiết lập 2 thuộc tính của form: AcceptButton và

CancelButton

private void InitializeComponent() {

… this.AcceptButton = this.btnOK;

this.CancelButton = this.btnCancel;

…

Một số vấn đề liên qua đến Form

• Cách 3: (Dùng Designer)

• Thiết lập property DialogResult của nút OK: DialogResult.OK

• Thiết lập property DialogResult của nút Cancel: DialogResult.Cancel

• Trên form

• Thiết lập property AcceptButton: btnOK

• Thiết lập property CancelButton: btnCancel

Một số vấn đề liên quan đến Form

this.btnCancel.DialogResult = DialogResult.Cancel;

… this.AcceptButton = this.btnOK;

this.CancelButton = this.btnCancel;

… }

private void InitializeComponent()

{

… this.btnOK.DialogResult = DialogResult.OK;

this.btnCancel.DialogResult = DialogResult.Cancel;

… this.AcceptButton = this.btnOK;

this.CancelButton = this.btnCancel;

… }