Mỗi chúng ta đều đợc lớn lên từ nhữngtiếng ru dịu ngọt của bà của mẹ cất lên “Cháu ơi cháu ở với bà” hoặc “con ơi conngủ cho ngon”...Đã hoà vào hồn ta và ru ta khôn lớn vì vậy cho trẻ Kh
Trang 1TấN ĐỀ TÀI:
Một số biện phỏp nõng cao chất lượng cho trẻ 5-6 tuổi khỏm phỏ khoa học
với mụi trường xung quanh
ời Trẻ em là hạnh phúc của mọi gia đình, là tơng lai của cả dân tộc, việc bảo vệchăm sóc giáo dục trẻ không phải chỉ là trách nhiệm của mọi ngời mà của toànxă hội và của cả nhân loại
Đây là thời điểm mấu chốt và quan trọng nhất, thời điểm này tất cả mọiviệc đều bắt đầu: bắt đầu ăn, bắt đầu nói, bắt đầu nghe, nhìn và vận động bằng
đụi chân, đôi tay của mình tất cả những cử chỉ đó đều làm lên nhng thóiquen,kể cả thói quen khụng tốt.Chính vì vậy chúng ta đã bớc sang thế kỷ 21 thế
kỷ nền văn minh trí tuệ, của nền khoa học hiện đại Do vậy con ngời cần phảinăng động sáng tạo để phù hợp với sự phát triển của thời đại Muốn đợc nh vậyngay từ tuổi ấu thơ trẻ Mầm non, đặc biệt là trẻ 5- 6 tuổi đang ở những bớc pháttriển mạnh về nhận thức, t duy, về ngôn ngữ, về tình cảm những thế giớikhách quan xung quanh thật bao la rộng lớn, có biết bao điều mới lạ hấp dẫn, vàcòn có bao lạ lẫm khó hiểu, trẻ tò mò muốn biết, muốn đợc khám phá, cho nêngiáo dục mầm non đã góp phần không nhỏ vào việc giáo dục thế hệ trẻ Trách
nhiệm nặng nề và cao cả ấy tất cả thuộc về cô giáo Mầm Non tạo nên nền tảng
vững chắc, là chặng đờng khôn lớn của trẻ Ở lứa tuổi này “ cái nảy sảy cái ung”
Trang 2chính vì vậy sự nhạy cảm và có trách nhiệm cao là yêu cầu không thể thiếu trongcông tác chăm sóc giáo dục trẻ, cô giáo phải rất linh hoạt nhạy bén kịp thời, cónăng lực và có tính chủ động sáng tạo
Vậy giáo dục có tầm quan trọng rất lớn đối với đời sống con ngời nhất là ởtuổi Mầm non Ca dao xa có câu “ dạy con từ thủa còn thơ” câu ca dao ấy đã đivào lòng ngời và không thể nào quên Mỗi chúng ta đều đợc lớn lên từ nhữngtiếng ru dịu ngọt của bà của mẹ cất lên “Cháu ơi cháu ở với bà” hoặc “con ơi conngủ cho ngon” Đã hoà vào hồn ta và ru ta khôn lớn vì vậy cho trẻ Khỏm phỏkhoa học về Môi trờng xung quanh (KPKHVMTXQ) mang lại nguồn biểu tợngvô cùng phong phú, đa dạng, sinh động, đầy hấp dẫn với trẻ thơ, thế giới xungquanh sinh động là vậy, thích thú là vậy, vì thế trẻ luôn có niềm khao khát khámphá, tìm hiểu về chúng Cho trẻ KPKHVMTXQ sẽ cung cấp cho trẻ vốn hiểu biếtnhững gì xung quanh mình , từ môi trờng tự nhiên (cỏ cây, hoa lá, chim muông )
đến môi trờng xã hội ( công việc của mỗi ngời trong xã hội, mối quan hệ của conngời với nhau ) Và trẻ hiểu biết về chính bản thân mình, mặt khác việc cho trẻlàm quen với môi trờng xung quanh trong trờng mầm non đang gặp một số khókhăn về cơ sở vật chất
Nếu giáo viên không quan tâm tạo điều kiện học tập cho trẻ, không sángtạo trong việc tổ chức, tổ chức hoạt động nhằm làm cho trẻ hứng thú, tập chungchú ý vào hoạt động thì hiệu quả không cao
Trên thực tiễn hiện nay các hoạt động KPKHVMTXQ cho trẻ 5-6 tuổi cònrất tẻ nhạt, trẻ cha có hứng thú học tập vì vậy “nâng cao hoạt động Khỏm phỏkhoa học về mụi trường xung quanh” là rất cần thiết, chính vì vậy mà tôi đã chọn
đề tài này
2 Cơ sở thực tiễn
Do đặc điểm tõm sinh lý của trẻ dễ nhớ nhanh quờn và tư duy hỡnh tượng
là chủ yếu và ở tuổi mẫu giỏo lớn trẻ thường thớch tỡn tũi, khỏm phỏ, trẻ cú nhucầu rất cao về việc nhận thức, trẻ say mờ chơi, thớch ngắm nhỡn và thớch hỏi, trẻmuốn tỡm hiểu về bản thõn đụi khi thớch làm người lớn, thớch hoà nhập với xó hộicủa người lớn
Trang 3Đứng trước thực tế ở lớp tụi, tụi thấy cú nhiều chỏu vẫn chưa gọi đỳng tờnmột số sự vật, hiện tượng, chưa phõn biệt được rừ nột đặc điểm, hỡnh dỏng, cụngdụng của đồ vật, con vật…….cú nhiều trẻ vẫn chưa tỡm tũi và quan sỏt được sựgiống và khỏc nhau trong mụi trường tự nhiờn, cỏch phỏt õm của nhiều chỏuchưa được chuẩn và một số chỏu chưa yờu thớch mụn học, chưa thể hiện đượctỡnh cảm thẩm mĩ với thiờn nhiờn xung quanh, chưa biết yờu quý và bảo vệ thiờnnhiờn Hoạt động KPKHVMTXQ vẫn chưa được cỏc bậc phụ huynh quan tõmbởi trong lứa tuổi mẫu giỏo lớn cỏc bậc phụ huynh chỉ cần biết con mỡnh biếtchữ, tập đếm số cũn về hoạt động KPKHVMTXQ là một mụn học lạ với phụhuynh của trẻ.
Bản thõn tụi thấy rằng hoạt động KPKHVMTXQ cú ý nghĩa rất lớn và cútỏc động mạnh đến cuộc sống hàng ngày của trẻ và nú cũng cú một phần ảnhhưởng đến những mụn học và cỏc hoạt động khỏc Vỡ vậy cần phải cung cấp chotrẻ một vụn kiến thức về KPKHVMTXQ thật sõu sắc hơn để trẻ cảm nhận vànhận thức được mọi thứ xung quanh mỡnh đều cú ý nghĩa và cú ảnh hưởng đếncuộc sống của bản thõn giỳp trẻ phỏt triển toàn diện
Từ những nhận thức trờn tụi luụn trăn trở suy nghĩ, mỡnh phải làm gỡ để giỳp trẻ nhận thức sõu sắc về mổi trường xung quanh, nờn tụi đó mạnh dạn chọn đề tài:
“Một số biện phỏp nõng cao chất lượng cho trẻ 5-6 tuổi khỏm phỏ khoa học với mụi trường xung quanh ”.
II/ Mục đớch nghiờn cứu:
Trong công tác giáo dục trẻ mầm non thì việc cho trẻ khỏm phỏ khoa học
về mụi trờng xung quanh là không thể thiếu Môi trờng xung quanh có tác dụnggiáo dục về mọi mặt đối với trẻ nh là : ngôn ngữ, đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ, thểlực KPKHVMTXQ là phơng tiện để giao tiếp và KPKHVMTXQ để giao lu vàbày tỏ nguyện vọng của mình và đồng thời là công cụ của t duy Vì vậy các nhàgiáo dục sử dụng nhiều phơng pháp để cho trẻ tiếp cận với thế giới xung quanh
III/ Đối tợng nghiên cứu:
Trang 4Căn cứ vào yêu cầu của đề tài, tôi chọn đối tợng nghiên cứu là trẻ MầmNon 5 – 6 tuổi trờng Mầm Non Thanh Văn
IV / Giới hạn phạm vi nội dung nghiên cứu:
Trong phạm vi khả năng và trách nhiệm của mình Tôi vận dụng vấn đề
mà bài viết này đề cập đến chơng trình chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non từ 5– 6 tuổi ở chính đơn vị trờng tôi đang công tác
V / Nhiệm vụ nghiên cứu:
Qua đề tài nghiên cứu giúp giáo viên có những định hớng phù hợp trongcông tác chăm sóc cho trẻ mầm non ở độ tuổi 5- 6 tuổi sau khi vận dụng đề tài sẽgóp phần đắc lực cho quá trình hình thành nhân cách cho trẻ
VI / Phơng pháp nghiên cứu:
Trớc hết bản thân phải nhận định đợc tình hình chung của đối tợng nghiêncứu,sau đó đọc, phân tích, tổng hợp tài liệu tham khảo Để xây dựng đề cơngsáng kiến, áp dụng sáng kiến và hoàn thành sáng kiến
VII / Phạm vi thời gian nghiên cứu:
Đề tài đợc tiến hành trong một năm học, từ tháng 9 năm 2013 đến tháng 5năm 2014 tại lớp Mẫu giáo 5 tuổi thôn Bạch Nao, của trờng Mầm Non ThanhVăn
B – nội dung nội dung
Trường đúng trờn địa bàn dõn cư nờn tỉ lệ chuyờn cần của trẻ cao
b ) Khó khăn :
Cơ sở vật chất thiếu thốn , phòng học chật hẹp , đồ dùng phục vụ hoạtđộng còn rất thiếu thốn nh : những vật mẫu ,những con vật thật ,đồ vật
Trang 5Góc tự nhiên còn nghèo, số cây ít, loại cây cha phong phú, đồ chơi, đồdùng còn ít
Số trẻ ở lớp cha qua nhóm lớp nhà trẻ, trẻ đến lớp 4 -5 tuổi chiếm 80 %,khả năng trẻ tiếp thu chậm
Vốn hiểu biết về môi trờng xã hội còn hạn chế
Đồ dùng phục vụ tiết dạy còn nghèo nàn , đồ chơi của trẻ cũng rất ít , thiếunhững hình ảnh đẹp, sinh động để trẻ quan sát
2- Số liệu điều tra trớc khi thực hiện
Ngay từ đầu năm, tụi đó tổ chức một số buổi cho trẻ KPKHVMTXQ, điều
mà tụi gặp phải là chất lượng trẻ khụng đồng đều, trẻ nhận thức tố mặt này màchưa tốt mặt kia Mặt khác khả năng quan sát , phân loại của trẻ gặp rất nhiềukhó khăn
Tỡnh hỡnh học tập của trẻ, tụi khảo sỏt theo những nội dung sau:
*Phụ huynh tụi khảo sỏt theo nội dung sau:
Phụ huynh quan tõm đến trẻ 10 38,5%
Trang 6Phụ huynh quan tõm đến mụn học
LQVMTXQ
Từ kết quả nh trên , tôi luôn băn khoăn suy nghĩ tìm nhiều biện pháp đểhoạt động “KPKHVMTXQ ” đạt hiệu quả cao hơn Từ đó nâng dần khả năngquan sát, so sánh và phân loại cho trẻ, làm phong phú biểu tợng về môi trờngxung quanh trong mỗi trẻ
Dựa vào vốn kiến thức đã học và đợc bồi dỡng chuyên môn, tôi đã tìm ramột số biện pháp sau :
II NỘI DUNG
Sau một năm thực hiện đề tài, tôi đã sử dụng một số biện pháp sau :
1- Khụng ngừng tự học, tự bồi dưỡng để nõng cao kiến thức
2- Xõy dựng mụi trường hoc tập
3- Bổ xung đồ dùng , đồ chơi để tiết dạy thêm sinh động , hấp dẫn
4- Làm giàu vốn biểu tợng về môi trờng xung quanh thụng qua tiết dạy5- Nâng cao kỹ năng quan sát , so sánh và phân loại của trẻ
6- Ứng dụng cụng nghệ thụng tin vào giảng dạy
7- Kết hợp giữa cô giáo và phụ huynh để đạt hiệu quả dạy trẻ cao nhất
III NHỮNG BIỆN PHÁP THỰC HIỆN.
Biện phỏp 1: Khụng ngừng tự học, tự bồi dưỡng để nõng cao kiến thức:
Trang 7Để một hoạt động KPKHVMTXQ thành công và trẻ hiểu bài tốt thì trướctiên cô phải nắm vững phương pháp, biện pháp và cách thức tổ chức một giờhọc.
Trước hết để dạy trẻ KPKHVMTXQ được tốt thì cô phải là người nắmvững phương pháp về lí luận diễn giải, đàm thoại, cách thức quan sát bên cạnh
đó cần có lời nói diễn cảm, thuyết phục Đó là phương pháp chính giúp trẻ Mầmnon KPKHVMTXQ
Tôi phải học hỏi bạn bè nghiên cứu kĩ chương trình day KPKHVMTXQ,thường xuyên học tập trên các phương tiện thông tin đại chúng, xem sáchbáo….về những vấn đề có liên quan đến KPKHVMTXQ
Thường xuyên tự rèn luyện để có năng lực, kĩ năng vận dụng thành thạo
và sáng tạo trong các tiết dạy Tôi luyện tâp phương pháp nói chuẩn nói diễncảm thu hút trẻ vào tiết học, đưa ra những câu hỏi gợi mở để trẻ thích thú tìm tòi
và khám phá về những điều mới lạ trong cuộc sống., thiên nhiên, xã hội Trong
Trang 8tiết học tạo điều kiện cho trẻ được nhỡn, được sờ mú đồ vật và làm thớ nghiệm,được so sỏnh đặc điểm giống và khỏc nhau trong đồ vật Vai trũ của người giỏoviờn đú là trở thành người hướng dẫn và tạo điều kiện cho trẻ được hoạt độngnhưng yờu cầu trong tiết học vẫn phải đảm bảo về nội dung nguyờn tắc.
Khi trao đổi với trẻ về nội dung trong bài tụi phải chõn thành và cởi mở đểlàm cầu nối giữa trẻ với bài học bởi trẻ vẫn chưa am hiểu về mụi trường sụngxung quanh mỡnh, tư duy vẫn cũn non nớt vỡ thế cụ là người cú ảnh hưởng lớnđến trẻ
Khi cho trẻ KPKHVMTXQ tụi cố gắng sử dụng hết ngụn từ mỡnh cú đểdiễn giải cho trẻ hiểu về đặc điểm, hỡnh dỏng, cụng dụng của đồ vật, cõy cối, hoaquả, con vật….sử dụng những đồ dựng trực quan sống động để trẻ thớch thỳ vàyờu quý mụn học hơn
Qua việc học hỏi và nắm bắt được cỏch thức tổ chức một giờ học như trờn
mà mỗi khi bước lờn lớp tụi thấy tự tin hơn
Biện phỏp 2: Xõy dựng mụi trường học tập.
Đồ dùng trực quan , đồ chơi phục vụ tiết học nh: Bàn ,ghế, bảng, tranh, môhình, các từ gắn với mỗi hình ảnh, vật mẫu Cần phải đầy đủ cho cô và trẻ cùnghoạt động
Trang 9Đồ dùng của trẻ cũng phải đẹp, hấp dẫn, phong phú sinh động nhằm kíchthích hứng thú, tò mò lòng ham hiểu biết của trẻ, tôi thờng sử dụng đồ thật, vậtthật hoặc hình ảnh động cho tiết học sinh học
Dựa vào yêu cầu thực tế dạy trẻ, tôi đề nghị với BGH nhà trờng trang bịthêm thiết bị, đồ dùng dạy học nh : Bảng, tranh ảnh, lôtô, và với mỗi tiết cần có
đồ dùng để phục vụ thật đầy đủ
Với các bậc phụ huynh vận động họ mua thêm đồ dùng , tranh ,truyện ,
đặc biệt là: tranh,sách , ảnh về các con vật, cây cối, hoa lá, quả , Sưu tầm nhữngcâu ca dao, tục ngữ, đồng dao để làm phong phú vốn hiểu biết về môi trờng xungquanh của trẻ
Với chính bản thân mình tôi tận dụng những nguyên vật liệu có sẵn ở địaphơng nh : , vải vụn, cọng rơm khô, lá khô, hoa ép khô, vỏ cây khô để làm tranh
ảnh cho tiết dạy Su tầm các loại hạt, các loại vỏ trai ốc, hến sò để bổ xung giỏ
đồ chơi của trẻ
Mụi trường học tập cú vai trũ rất to lớn trong việc phỏt triển năng lực nhậnthức của trẻ Đú là nơi đỏp ứng tốt nhất cho mục đớch chăm súc giỏo dục trẻ Vỡvậy tụi đó tạo mụi trường cho trẻ KPKHVMTXQ thụng qua hoạt động gúc Ở đútrẻ được sống trong mụi trường xó hội, được học tập làm người lớn, trẻ cú thểđúng vai bố mẹ trẻ hiểu được nhiệm vụ của bố mẹ phải làm gỡ, Thợ mộc, thợ xõyphải làm gỡ? Qua gúc phõn vai trẻ đó được sống trong xó hội của người lớn, trẻthu lượm thờm cho mỡnh những kiến thức về xó hội, trẻ được chơi ở tất cả cỏcgúc, được làm tất cả những cụng việc thường ngày của người lớn như: đi chợ,bỏn hàng, thợ xõy, nấu cơm, chăm súc cõy cối
*Vớ dụ: Gúc phõn vai tụi đó chuẩn bị đồ dựng bỏc sĩ, nấu ăn, xõy dựng,bỏn hàng để trẻ cú thể nhập vai chơi, tỡm hiểu đồ dựng trong từng gúc chơi đểlàm gỡ? Từ đú trẻ dễ dàng thực hiện được nhiệm vụ, cụng việc cụ thể của từngvai chơi
Gúc bỏc sĩ: trẻ biết được rằng cụng việc của mỡnh là khỏm bệnh, chăm súcbệnh nhõn
Trang 10Góc thiên nhiên là nơi dành cho các hoạt động chăm sóc cây cối : Nhặtcỏ,bắt sâu, tới nớc, ngoài ra còn là nơi tìm đọc các loại sách về thiên nhiên, cáctranh ảnh về thế giới tự nhiên
Tôi bố trí giá sách chủ yếu là sách vẽ con vật , cây cối ,hoa lá , quả hạt …Tranh ảnh vừa tầm với của trẻ để trẻ có thể xem và đọc sách ( có que chỉ cho việc
đọc sách) Đọc sách theo từng chữ, từng dòng, tôi sắp xếp các hộp đựng vỏ câykhô hoa lá ép khô, các loại hạt … Có ngắn nhãn mác và hình ảnh rõ ràng để trẻ
rễ nhận thấy, trẻ đợc chơi và làm đợc những sản phẩm từ những đồ chơi ấy.Ngoài ra tôi cũng dùng vỏ hến , ốc trai ,sò … vỏ trứng vệ sinh sạch sẽ vừa làm
đồ dùng, đồ chơi phong phú vừa rẻ tiền vừa dễ kiếm
Các tranh, lô tô đều được phân loại để ở giá vừa dễ lấy , dễ tìm
Ví dụ : Tôi phân loại lô tô :
- Lô tô con vật xếp vào một ô
- Lô tô các loại quả xếp vào một ô
Đối với tranh đều có chữ cái tơng ứng ở dới cũng đợc phân loại xếp gọngàng và dễ kiếm
Biện phỏp 3: Làm đồ dựng đẹp, sỏng tạo để tiết dạy thờm sinh động, hấp dẫn.
Tư duy của trẻ là tư duy trực quan hỡnh tượng chiếm ưu thế nờn trẻ cúnhiều thuận lợi trong việc học và KPKHVMTXQ Hỡnh tượng trực quan lànguồn thụng tin thẩm mĩ với tư cỏch là một phương tiện dạy học nú hỗ trợ đắc
Trang 11lực trong việc giảng dạy cho trẻ KPKHVMTXQ trong việc kết hợp giữa quansát, diễn giải và so sánh để trẻ hiểu và có thái độ thân thiện, gần gũi với môitrường xung quanh Để một giờ học đạt kết quả tốt thì không thể xem nhẹ côngtác chuẩn bị đồ dùng bởi công tác chuẩn bị đồ dùng nó quyết định sự thành côngcủa tiết học vì thế trước khi dạy tôi phải soạn bài kĩ lưỡng đề ra được yêu cầuphù hợp với khả năng nhận thức của trẻ Đồ dùng dạy học phải đẹp kích thướchợp lý, đúng khoa học và phù hợp với nội dung từng bài học Đặc biệt trong đợttrường phát động làm đồ dùng đồ chơi tôi đều tham gia nhiệt tình và làm thêmnhiều đồ dùng phục vụ cho các hoạt động.
Tôi tận dụng được những hộp sữa chua để làm con công, con chuột, conrùa thì được làm từ quả bóng Tôi còn tận dụng vỏ hộp sữa để làm cối xay gió,làm bộ ấm chén từ quả bóng và vỏ hộp váng sữa, những chiếc mũ xinh xắn từ vỏhộp sữa chua…
Trang 12Ngoài ra ở các bài dạy tôi đều vẽ tranh có ảnh minh hoạ về các đồ vật và
sử dụng đồ vật thậtđể trẻ được quan sát, sờ mó và so sánh
Ngoài việc chuẩn bị đồ dùng, dụng cụ trực quan ra thì ngôn ngữ hình thểcủa cô giáo cũng là một phương tiện trực quan hỗ trợ làm sâu sắc hơn, sống dậyhơn trong các hoạt động KPKHVMTXQ Trẻ được tiếp xúc với thế giới tự nhiên
đa dạng phong phú là kho tàng vô tận giúp trẻ mở mang tri thức từ đó phát triểnnhân cách ở trẻ Trẻ có thể cảm nhận được và có niềm say mê, thích ngắm nhìn,quan sát, thích hỏi về những điều xung quanh mình qua cách dẫn dắt thể hiệncảm xúc của cô bằng ngôn ngữ, cử chỉ, điệu bộ Bởi vậy, nếu 1 hoạt độngKPKHVMTXQ tôi không thể thể hiện được điều đó thì sẽ không thể làm trẻhứng thú với tiết học, cần phải kích thích trí tò mò ở trẻ để mong muốn được tìmhiểu, được khám phá
Khi được cô giáo cho làm quen với hình ảnh thật, tranh, đồ vật nhựa trẻ sẽhiểu rõ hơn về cấu tạo của từng loại đồ vật, con vật, cây cối hoặc hoa quả, trẻ tựtìm tòi khám phá đưa ra những câu hỏi hỏi cô, trẻ có thể so sánh được sự giống
và khác nhau, hiểu được công dụng của những thứ trẻ tìm hiểu từ đó tạo dựngtrong lòng trẻ một tình yêu với thiên nhiên, với cuộc sống biết hướng tới cái đẹp,cái thiện