Một số biện pháp chỉ đạo đội ngũ giáo viên khối mẫu giáo nâng cao chất lượng kể chuyện trong hoạt động làm quen văn học tại trường mầm non

Phát triển giáo dục Mầm non là trách nhiệm chung của các cấp, các ngành vàcủa toàn xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước làm sao đểthực hiện tốt nhiệm vụ cơ bản tốt l

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ

- LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Giáo dục mầm non có vị trí quan trọng trong ngành giáo dục, đặt nền móng

ban đầu để hình thành nhân cách con người góp phần nâng cao dân trí, phát triểnnguồn nhân lực sau này

Phát triển giáo dục Mầm non là trách nhiệm chung của các cấp, các ngành vàcủa toàn xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước làm sao đểthực hiện tốt nhiệm vụ cơ bản tốt là “ Hình thành cho trẻ những cơ sở ban đầucủa nhân cách con người mới, làm cho trẻ phát triển toàn diện, hài hòa, cân đốitạo điều kiện tốt cho những bước phát triển sau này, xây dựng cho trẻ nền tảngnhân cách vừa khỏe khoắn vừa mềm mại đầy sức sống cả về thể chất lẫn tinhthần Ngay từ đầu phải hướng sự phát triển của trẻ vào việc hình thành nhữngtiền đề nhân cách con người mới, chuẩn bị cho trẻ khả năng học tập tốt, sống vàhọc tập phù hợp với chế độ mới của nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ởthế kỷ XXI ’’

Được Đảng và nhà nước quan tâm, trong những năm gần đây ngành học (bậchọc mầm non) trong cả nước đang tiến hành đổi mới chương trình giáo dục trẻ.Với nhiệm vụ quan trọng đó ngành học không ngừng vận động, đổi mới nângcao chất lượng, nghiên cứu các hoạt động phù hợp với sự phát triển hình thànhnhân cách trẻ, khuyến khích trẻ hoạt động một cách chủ động, tích cực, hồnnhiên, vui tươi đồng thời tạo cơ hội cho giáo viên phát triển tư duy, khả năngsáng tạo tiếp tục vận dụng trong mọi hoạt động để chăm sóc giáo dục trẻ đạthiệu quả cao

Khi cất tiếng chào đời trẻ đã cảm nhận được sự yêu thương của bà và mẹ quacác làn điệu hát ru, qua các câu chuyện cổ tích để khám phá vẻ đẹp thiên nhiên,trong đời sống hàng ngày và nuôi dưỡng tâm hồn trong sáng với vẻ đẹp thiênnhiên để làm giàu trí tưởng tượng Đến tuổi mầm non trẻ được đến trường, đượctiếp xúc với các tác phẩm văn học, trẻ không chỉ cảm nhận được cái hay củanghệ thuật mà còn khám phá vẻ đẹp trong thiên nhiên, trong đời sống hàngngày.Văn học khơi dậy và tiếp sức cho những rung động về cái đẹp, nơi nuôidưỡng cho tâm hồn trẻ sự trong sáng,nhạy cảm với vẻ đẹp của thiên nhiên,những tia nắng, giọt sương, những ánh trăng tất cả cứ hiện ra trước mắt trẻ nhưthực, như mơ Làm giàu trí tưởng tượng phong phú của trẻ Từ những quả thịthơm lừng với cô tấm dịu dàng, từ những con ốc với nàng tiên giúp đỡ bà giànghèo Từ những câu truyện, bài thơ ấy đã mở ra trong mắt trẻ thế giới kỳ ảodiệu kỳ trong cổ tích Trẻ sẽ dễ dàng nhận thức được cái tốt đẹp, cái độc ác xấu

sa từ những hình tượng nhân vật trong tác phẩm văn học

Có rất nhiều tác phẩm văn học mang vẻ đẹp mới của màu sắc âm thanh ngônngữ làm giàu thêm vẻ đẹp của thế giới, làm giàu thêm về đời sống tinh thầncủacon người Nhờ vậy mỗi phong cảnh, mỗi sự vật con người trong tác phẩm vănhọc trở lên đẹp hơn và có sức hất dẫn hơn và có sức hất dẫn hơn làm thoả mãnnhu cầu của trẻ Hơn ai hết trẻ em luôn bị cuốn hút bởi cái đẹp và bắt chướchướng tới cái đẹp Vì vậy đã hình thành ở trẻ tình cảm với thiên nhiên với cỏ câyhoa lá Tất cả những cái đó cũng chính là bài học rút ra từ mỗi tác phẩm văn học

mà trẻ cảm nhận được

Bên cạnh đó Văn học còn có sự ảnh hưởng lớn tới việc phát triển ngôn ngữ chotrẻ Bởi khi cho trẻ tiếp xúc với tác phẩm văn học chính là tạo điều kiện cho trẻđược trau dồi vốn từ, khả năng diễn đạt có biểu cảm các bài ca dao, đồng dao,bài thơ, việc kể chuyện cho trẻ nghe và cho trẻ tập kể lại chuyện là đáp ứng nhucầu về ngôn ngữ, giúp trẻ diễn đạt mạch lạc cũng chính là phương tiện làm tưduy của trẻ phát triển làm giàu vốn từ, cũng như tìm ra giải pháp, phương pháp

dục” và “ Phổ cập trẻ 5 tuổi” nên tôi quyết định chọn đề tài: "Một số biện pháp

chỉ đạo đội ngũ giáo viên khối mẫu giáo nâng cao chất lượng kể chuyện trong hoạt động làm quen Văn học tại trường Mầm non ".

- PHẠM VI VÀ THỜI GIAN THỰC HIỆN.

+ Phạm vi: Khối Mẫu giáo Trường mầm non Thanh Văn

+ Thời gian: Năm học 2013-2014

PHẦN II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I CƠ SỞ LÝ LUẬN.

Văn học là một hoạt động mang tính nghệ thuật sáng tạo và hấp dẫn trẻ, nó có

ý nghĩa hết sức to lớn và giúp trẻ phát triển mạnh về tâm lý đặc biệt là cảm xúcvăn học, trí tưởng tượng phong phú, óc sáng tạo, khả năng phân tích ghi nhớ,khả năng diễn đạt bằng ngôn ngữ thông qua kể chuyện, đọc thơ và tập đóngkịch, giúp trẻ phát triển và hình thành nhân cách con người mới xã hội chủnghĩa

II CƠ SỞ THỰC TIỄN.

Trẻ ở độ tuổi mầm non đang phát triển mạnh về tình cảm, ngôn ngữ, tư duycủa trẻ cũng được phát triển mạnh, nên trẻ có thể tiếp nhận các bài thơ, câuchuyện một cách dễ dàng Nhưng với đặc điểm tâm lý của trẻ là “ Tư duy trực

để giúp trẻ ghi nhớ nhanh hơn, lâu hơn và sâu sắc hơn, kích thích trẻ nâng caokhả năng cảm thụ văn học, kĩ năng trong giao tiếp, ứng xử

1 Thuận lợi.

- Được sự quan tâm của Phòng Giáo dục và Đào tạo Huyện Thanh Oai

- BGH luôn quan tâm, tạo mọi điều kiện để cán bộ giáo viên trong trường họctập nâng cao trình độ chuyên môn , phát huy khả năng sáng tạo…

- Tập thể Cán bộ- Giáo viên đoàn kết, yêu nghề mến trẻ, có tinh thần tráchnhiệm cao trong công việc được giao

- Phụ huynh học sinh đã nắm được tầm quan trọng trong việc cho trẻ đếntrường, yên tâm gửi con em học tập tại trường

2 Khó khăn.

Bên cạnh những thuận lợi đó còn có những khó khăn:

- Năm học 2013- 2014 trường còn một số nhóm học nhờ, học tạm, diện tíchlớp chật hẹp, số trẻ lại đông nên ít, nhiều ảnh hưởng đến chất lượng chămsóc, giáo dục trẻ

- Tạo môi trường cho trẻ làm quen với văn học nội dung còn nghèo nàn, ítthay đổi các hình thức

- Phụ huynh chủ yếu là nghề làm ruộng, chăn ga gối đệm nên chưa thực sựquan tâm nhiều đến việc chăm sóc giáo dục con em mình

3 Khảo sát thực tế:

* Về đội ngũ giáo viên :

Tổng số giáo viên : 36 cô

Trình độ chuyên môn: Trên chuẩn : 8 cô

Đạt chuẩn : 28 cô

2530

412100

* Kết quả khảo sát trẻ:

Đầu năm học nhà trường tuyển sinh 367 cháu được chia làm 14 nhóm lớp

Trong đó:

Mẫu giáo: Khối 3 tuổi: 3 lớp số cháu: 103 cháu

Khối 4 tuổi: 2 lớp số cháu: 85 cháu

Khối 5 tuổi: 4 lớp số cháu: 83 cháu

Về nhận thức của trẻ đạt kết quả sau:

84/271 = 31%

119/271 = 43,9%

* Kết quả khảo sát phụ huynh

1

2

3

Trò chuyện thường xuyên với trẻ

Kể chuyện đọc thơ cho trẻ nghe

Mua chuyện tranh cho trẻ xem

189 = 69,7%

156 = 57,5%

81 = 30%

- Các loại rối để minh hoạ thơ, truyện chưa phong phú

- Giáo án điện tử chất lượng cao còn chưa nhiều

Tạo môi trường cho trẻ làm quen với văn học nội dung còn nghèo nàn, ít thayđổi các hình thức

III CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN.

1 Biện pháp1: Quan tâm bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên để nâng cao nhận thức và năng lực sư phạm.

Xuất phát từ nhận thức muốn nâng cao chất lượng của chuyên đề trước tiênphải trang bị kiến thức cho giáo viên, bởi chính giáo viên là người quyết địnhcho chất lượng của hoạt động giáo dục Vì vậy ngay từ chuyển về trường, đượcđồng chí hiệu trưởng giao nhiệm vụ, tôi đã lên kế hoạch bồi dưỡng giáo viêntheo các mặt

1.1 : Bồi dưỡng về lý thuyết.

Tổ chức các buổi tọa đàm, sinh hoạt chuyên môn với nội dung:

- Xây dựng phiên chế các bài dạy phù hợp với 9 chủ đề thực hiện trong năm,phù hợp với các lứa tuổi, không bị lặp lại các độ tuổi trong trường,

- Các hình thức dạy trẻ làm quen với văn học

- Cách tạo môi trường cho trẻ hoạt động tích cực trong góc văn học

- Cách thức tận dụng các cơ hội cho trẻ làm quen với văn học

- Lồng ghép các chỉ số đánh giá trẻ theo quy định của Bộ giáo dục, các biệnpháp đánh giá trẻ trong lĩnh vực phát triển ngôn ngữ

1.2: Bồi dưỡng về thực hành.

- Kết hợp ban giám hiệu, tổ chức cho giáo viên tham quan, học hỏi, học tập tạimột số trường điểm trong Huyện

- Tiếp thu chuyên đề do Phòng Giáo dục tổ chức

- Tổ chức kiến tập tại trường, rút kinh nghiệm, nhân rộng toàn bộ 100% cácnhóm lớp thực hiện Động viên, khuyến khích các chị em có trình độ tin họctích cực đưa ứng dụng công nghệ thồng tin vào hoạt động nhất là hoạt độngcho trẻ làm quen với văn học, những câu truyện được trình chiếu trên mànchiếu rất sinh động, ngộ nghĩnh Đó cũng là một trong những biện pháp tốtnhất để tổ chức giờ học cho trẻ đạt hiệu quả cao Ngoài ra trong hoạt động làmquen văn học đối với lĩnh vực kể chuyện tôi động viên chị em tích cực sáng tạolàm ra những con dối ngộ nghĩnh thể hiện vai các nhân vật trong câu chuyện đểthay đổi bằng nhiều hình thức thu hút, gây hứng thú cho trẻ tích cực tham giahoạt động

- Bồi dưỡng kỹ năng đọc, kể chuyện và đọc thơ diễn cảm để giáo viên rènnói ngọng l,n,…thông qua buổi sinh hoạt chuyên môn và rút kinh nghiệm saukhi ban giám hiệu dự giờ giáo viên

VD: trong buổi sinh hoạt chuyên môn, giáo viên được phân công chuẩn bị bàidaỵ hoạt động làm quen văn học, cụ thể bài thơ “meò đi câu cá” giọng đọc

chưa thể hiện diển cảm nội dung bài thơ, tổ chuyên môn góp ý, sửa sai, đọcmẫu, giúp giaó viên thể hiện đúng nhip điệu, diễn cảm nội dung bài thơ, vàcùng nhau tìm ra hình thức vào bài nhẹ nhàng gây hứng thú cho trẻ, những câuhỏi có tính chất gợi mở giúp trẻ nhớ, hiểu nội dung bài thơ…

- Hướng dẫn giáo viên cho trẻ làm quen với văn học trong các hoạt độngtrong ngày, mọi lúc,mọi nơi

2 Biện pháp 2: Chỉ đạo xây dựng môi trường “ Cho trẻ làm quen với văn

học”.

Để đáp ứng với nhu cầu tâm, sinh lý của trẻ mầm non rất hiếu động, thíchtìm tòi, khám phá, hay tò mò và thích được trải nghiệm Vì vậy muốn thu hút,gây hứng thú cho trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động nói chung, hoạt độnglàm quen văn học nói riêng, tôi dã trực tiếp chỉ đạo các lớp thường xuyên sángtạo làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ các hoạt động Căn cứ vào phiên chế chươngtrình của nhà trường và mục tiêu của từng chủ đề, nội dung bài dạy và nhậnthức của trẻ, giáo viên nghiên cứu sưu tập, làm bổ sung các loại đồ dùng, đồchơi tại các góc như vẽ, xé dán một số tranh truyện hoặc sáng tạo làm ra nhữngcon rối dẹt, rối đế và những con rối tay để thu hút trẻ tham gia hoạt động

Ngoài những bức tranh, những con rối, giáo viên còn biết sưu tập một số loạitranh truyện lứa tuổi mầm non trưng bày tại góc thư viện của lớp để giờ hoạtđộng góc các bé được cùng nhau tham khảo, khám phá

BGH đầu tư các loại tranh ảnh liên quan đến nội dung truyện, thơ trongchương trình, bổ sung các tài liệu tham khảo giúp giáo viên mở rộng mạng nộidung các chủ đề nhanh hơn, sâu hơn và rộng hơn phù hợp với quỹ thời gian Đầu tư thêm các loại sách, tranh truyện, hoạ báo cho góc “ Thư viện của bé”bằng cách: Mua sắm, sưu tầm và vận động phụ huynh ủng hộ, cho trẻ thựchành vẽ; cắt dán tranh ảnh, hướng dẫn trẻ tự “làm sách” cho góc thư viện.Theo

định kỳ giáo viên thay đổi các loại sách để gây hứng thú cho trẻ, thay thế cácquyển sách đã cũ, nát Ở góc thư viện có thể đặt đài cát séts, băng nhạc, băngghi lời kể chuyện, thơ cho trẻ nghe

Xây dựng “góc văn học” ở từng lớp, mỗi lớp có tên khác nhau: Vườn cổ tích,

Bé yêu văn học, cùng bé làm quen với văn học, góc văn học của bé, góc vănhọc thường được trang trí bằng những hình ảnh, tranh ảnh với nội dung phùhợp với từng chủ đề trong tháng thực hiện VD“vườn cổ tích” trong góc chơi

có các hình ảnh trang trí gợi nhớ đến các nhân vật trong câu chuyện cổ tích màtrẻ được học: Cô Tấm trong chuyện Tấm Cám và hình ảnh ông bụt v v…

Góc: Thư viện của bé lớp A1- Trường MN Thanh Văn

Góc: Làm quen văn học lớp A2 - Trường MN Thanh Văn

Khi thực hiện các hoạt động làm quen văn học thể loại truyện kể mà trọng tâm

là dạy kể chuyện sáng tạo phải luôn tận dụng không gian lớp học để trưng bàycác dụng cụ kể chuyện, như khung sân khấu , sắp đặt tranh và các con rối saocho trẻ dễ sử dụng , kích thích trẻ hoạt động tích cực hơn

Ví dụ: Chuyện "Kiến con đi xe ô tô" do cô giáo Vương Thị Tâm Lớp B1 kể chotrẻ nghe thì giáo viên đã biết sắp xếp, thể hiện các nhân vật (Rối) được làm bằngcác nguyên vật liệu khác nhau một cách sinh động, khéo léo giúp trẻ hào hứngtham gia hoạt động và cảm nhận nội dung câu chuyện dễ dàng

Rối tay: Con mèo, con dê

Từ vải vụn, mút bitis, giấy, lá cây tạo nhiều kiểu dáng trang phục lạ mắt

Từ những nguyên vật liệu phế thải các đ/c giáo viên đã sáng tạo thành nhữngchú gà con đáng yêu, con lợn ngộ nghĩnh, con thỏ và những con mèo xinh đẹp

4 Biện pháp 4: Chỉ đạo nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen văn học bằng

Thực hiện tốt các nội dung, các thể loại văn học được gợi ý trong chươngtrình CSGD trẻ

Hướng dẫn cho các khối, các lớp xây dựng kế hoạch nội dung thực hiệncác chủ đề, kế hoạch tuần phù hợp với 9 chủ đề thực hiện trong năm

Nghiên cứu kĩ nội dung từng tác phẩm để lựa chọn hình thức dạy trẻ cho phùhợp, sinh động

- Cho trẻ tự sắp xếp các bức tranh theo trình tự hợp lí và kể lại chuyện theotrình tự các bức tranh, khuyến khích trẻ kể chuyện sáng tạo: Hướng dẫn trẻđóng kịch theo nội dung các câu chuyện, có nhiều nhân vật và có nhiều đoạnđối thoại ngắn

Chú ý rèn nề nếp, rèn kỹ năng và kích thích sự sáng tạo của trẻ:

- Trẻ biết chia nhóm kể chuyện, tạo cho trẻ cảm giác tự tin, mạnh dạn, nhanhnhẹn và linh hoạt qua việc trẻ biểu diễn hoặc đóng kịch

- Tạo điều kiện cho trẻ tự thỏa thuận và tự chọn vai kể theo ý thích về sự sángtạo của trẻ Có thể dùng lời để khuyến khích , động viên trẻ thực hiện các vaidiễn sáng tạo

Như vậy trẻ rất hứng thú với hoạt động, qua đó trẻ phát triển về ngôn ngữ, tưduy, tưởng tượng, khả năng diễn đạt được phát triển tốt

5 Biện pháp 5: Chỉ đạo đội ngũ giáo viên làm tốt công tác tuyên truyền vận động và kết hợp với phụ huynh.

Tất cả mọi công việc trọng trường muốn đạt được kết quả tốt đều không thểkhông có sự ủng hộ của phụ huynh học sinh Với nhận thức như vậy, tôi đã lên

kế hoạch chỉ đạo giáo viên tuyên truyền với phụ huynh học sinh như: Huy độngnguyên vật liệu phế thải để làm đồ dùng, đồ chơi Trong buổi họp phụ huynhđầu năm tôi đã triển khai rõ mục đích, yêu cầu, nội dung của hoạt động làmquen với văn học đê phụ huynh nắm được và đề nghị hội họp phụ huynh cáclớp, phối hợp cùng nhà trường thực hiện, bởi cho trẻ làm quen với văn học

6 Biện pháp 6: Động viên, khuyễn khích đội ngũ giáo viên tích cực học hỏi đưa ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy.

Công nghệ thông tin phát triển mở ra những hướng đi mới cho ngành giáodục trong việc đổi mới phương pháp dạy học Trước đây giáo viên mầm non vất

vả để có thể tìm kiếm những hình ảnh, biểu tượng đồ dùng phục vụ bài giảng thìhiện nay với ứng dụng công nghệ thông tin giáo viên có thể chủ động khai tháctài nguyên giáo dục phong phú, chủ động quay phim, chụp ảnh làm tư liệuchobài giảng

Hình ảnh các cháu đang trong giờ LQVH (Lớp 5T A1)

Trẻ mầm non đang trong giai đoạn phát triển mạnh về thể chất và tinh thần, trítuệ, lúc này trẻ rất tò mò, thích thú tìm tòi, khám phá mọi thứ xung quanh, rấtthích xem phim hoạt hình với những hình ảnh ngộ nghĩnh, màu sắc sặc sỡ Sựlinh hoạt chuyển động của các nhân vật, những âm thanh sống động sẽ tạo chotrẻ thích thú, trẻ tập trung chú ý, giờ học sẽ cho kết quả cao

Cụ thể truyện : “ Bác Gấu đen và hai chú thỏ” Khi bác Gấu gặp trời mưathì giáo viên có thể làm tiếng sấm , chớp, rồi mưa…v…v…

Việc ứng dụng CNTT vào bài dạy đã giúp cho giáo viên tiết kiệm được rất nhiềuthời gian và kinh phí đồng thời chất lượng trẻ đạt hiệu quả cao

IV/ KẾT QUẢ SO SÁNH ĐỐI CHỨNG.