Trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ, phát triển thể lực cho trẻ thông qua các hoạt động một ngày của trẻ như: chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục, phát triển vận động thể chất.. Đó là nh
Trang 1Kinh nghiệm nâng cao chất lượng phát triển thể chất cho trẻ 24 -36 tháng
trong trường mầm non
PHẦN 1 MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Đất nước Việt Nam tiến tới năm 2020 với sự thay đổi của nền kinh tế, xãhội và công nghệ cùng với nó là hình ảnh người công dân Việt Nam mới vớitrình độ học vấn cao, năng động, sáng tạo, có khả năng xử lý thông tin cao, cókhả năng tự lựa chọn và giải quyết các vấn đề đặt ra trong cuộc sống, thích ứngvới sự biến đổi không ngừng của xã hội Trách nhiệm này đặt trên vai
ngành giáo dục mầm non đòi hỏi ngành phải có những nội dung, chương trình
phù hợp, đổi mới phương pháp dạy và học một cách tích cực Giáo dục khôngchỉ hoàn thành việc đào tạo những con người thích ứng với xã hội mà còn đàotạo ra những con người đủ phẩm chất và trí tuệ, thể lực để đón đầu sự phát triểncủa xã hội
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói:
Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn ngủ biết học hành là ngoan
Trẻ em những năm đầu của cuộc sống còn rất non nớt, rất cần sự chăm sóccủa người lớn, đó là sự chăm sóc không chỉ là vật chất mà còn cả về tinh thần.Ngay từ khi cất tiếng khóc chào đời, trẻ đã có những vận động nhưng đó chỉ lànhững vận động nhỏ từ các cơ non nớt của trẻ Cùng với thời gian các cơ trong
cơ thể lớn dần vận động của trẻ ngày một thay đổi rõ rệt và sự tham gia tích cựccủa hệ xương, hệ cơ và sự điều khiển của hệ thần kinh Khi trẻ vận động, gân,
cơ, khớp cùng phối hợp vận động và phát triển Vì vậy vận động có ý nghĩaquan trọng đối với sự phát triển thể lực và giúp hệ thần kinh của trẻ phát triển
Trang 2Để giúp trẻ phát triển thể lực được tốt, có cơ thể khỏe mạnh hài hòa, cân
đối là một trong những nhiệm vụ quan trọng của trường mầm non Trong
chương trình chăm sóc giáo dục trẻ, phát triển thể lực cho trẻ thông qua các hoạt
động một ngày của trẻ như: chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục, phát triển vận động thể chất Đó là những nội dung cơ bản ảnh hưởng trực tiếp đến việc nâng
cao chất lượng của quá trình giáo dục thể chất cho trẻ nhằm đào tạo thế hệ trẻphát triển trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần và trong sáng
về đạo đức
Theo đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mầm non “Dễ nhớ, dễ quên, học qua
chơi, chơi qua học”, vậy để giáo dục trẻ lòng yêu thích thể dục thể thao, sự hứngthú tự giác độc lập, tập luyện thường xuyên thì chúng ta phải làm gì? Điều kiện
cơ sở vật chất phục vụ cho công tác giáo dục thể chất ảnh hưởng trực tiếp đếnviệc phát triển thể lực cho trẻ, đó là các điều kiện về trang phục, địa điểm, thiết
bị dụng cụ Nó góp phần vào sự phát triển hài hòa về thể chất của trẻ, thúc đẩy
sự hoạt động của cơ thể, tăng cường sức khỏe của trẻ Các trang thiết bị sử dụng
để giáo dục thể chất cho trẻ trong các trường mầm non phải đảm bảo đáp ứngđược các yêu cầu về các mặt: giáo dục, vệ sinh, an toàn và thẩm mĩ Cách sửdụng thiết bị dụng cụ phụ thuộc vào sự sáng tạo của cô giáo Điều chủ yếu làchúng phải đảm bảo thỏa mãn toàn bộ các yêu cầu đối với thiết bị dụng cụ
Đối với trẻ mầm non trong các giờ tập luyện điều quan trọng phải giáo dục
được những cảm xúc tích cực, đảm bảo sự sảng khoái, trạng thái vui tươi, biếtvượt qua những trạng thái tâm lý tiêu cực
Trên thực tế trường mầm non Duyên Hà là một trường nông thôn nằm trên địa bàn huyện Thanh Trì nên mọi điều kiện thực hiện giáo dục thể chất cho trẻ còn
gặp nhiều khó khăn: khó khăn về cơ sở vật chất, về nhận thức của một số phụhuynh….Nếu trẻ không được chuẩn bị đầy đủ về kỹ năng, thể lực, về tâm lí sẵnsàng đi học thì đó là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng chấtlượng yếu kém của các cấp học sau
Trang 3Từ những lý do trên tôi lựa chọn đề tài “Kinh nghiệm nâng cao chất lượng phát triển thể chất cho trẻ 24 -36 tháng trong trường mầm non
.”
2 Mục đích nghiên cứu:
– Tìm ra một số biện pháp phát triển thể chất cho trẻ trẻ 24 -36 tháng trong
trường mầm non
– Hướng dẫn trẻ kỹ năng vận động thông qua phát triển thể chất
3 Đối tượng nghiên cứu:
Tập trung nghiên cứu: Kinh nghiệm nâng cao chất lượng phát triển thể chất cho trẻ 24 -36 tháng trong trường mầm non Năm học 2016 – 2017.
4 Phạm vi áp dụng:
Thực hiện đề tài ở nhóm lớp mẫu giáo 24 -36 tháng trong trường mầm non nơi
tôi cong tác
Trang 4PHẦN 2 NỘI DUNG
Chương 1: Cơ Sở khoa học của SKKN
1 Cơ sở lý luận của SKKN.
Trong thời đại ngày nay, khoa học kỹ thuật phát triển như vũ bão, công cuộc xâydựng quê hương đổi mới từng ngày, vì vậy tri thức giảng dạy ở trong nhà trườngphải là những kiến thức cơ bản, hiện đại, sát thực tiễn, dựng làm chìa khúa để
mở cánh cửa khoa học, là cái vốn mà thế hệ trẻ có thể vận dụng vào cuộc sốngtiếp tục học lên, tự bồi dưỡng và tiếp thu các quá trình đào tạo tiếp theo trongsuốt cuộc đời Vậy việc trang bị những kiến thức phổ thông cho các cháu là mộtviệc làm vô cùng quan trọng nhằm giúp phần xây dựng đất nước phồn vinh
Phát triển thể chất là một trong những nội dung giáo dục quan trọng củanhà trường nhằm đào tạo thế hệ trẻ Việt Nam phát triển trí tuệ, cường tráng vềthể chất, phong phú về tinh thần và trong sáng về đạo đức
Trong quá trình giáo dục thể chất cho trẻ mầm non, các nhiệm vụ giáo dụcthể chất được hoàn thành bằng các hình thức khác nhau Hình thức giáo dục thểchất ở trường mầm non là sự tổng hợp giỏo dục về những hoạt động vận độngnhiều dạng của trẻ, mà cơ bản là tính tích cực vận động của chúng Sự tổng hợp
Trang 5những hình thức đã tạo nên một chế độ vận động nhất định, cần thiết cho sự pháttriển đầy đủ về thể chất và củng cố sức khỏe cho trẻ Ở trường mầm non sử dụnghình thức giáo dục thể chất qua các tiết học thể dục Từ đú sẽ giúp nâng cao chấtlượng phát triển thể chất cho trẻ đặc biệt là trẻ 24 – 36 tháng trong trường mầmnon.
Thể dục sáng và các tiết thể dục được tiến hành với tất cả các độ tuổi ,nhưng trong các hình thức đó đôi khi học giáo viên phải chọn lọc những bài tậpvận động và phương pháp tiến hành với từng độ tuổi nhất định Ngoài ra giáoviên cần chú ý hướng đến việc giáo dục trí tuệ, cảm xúc, điều khiển hành vi vậnđộng ở trẻ, giúp trẻ hiểu được ý nghĩa của nhiệm vụ do giáo viên đề ra và tíchcực vượt qua khó khăn xuất hiện trong hoạt động của mình
Đặc biệt phát triển thể chất đóng vai trò rất cao, nó giúp cho trẻ luôn có một thểlực tốt và cơ thể khỏe mạnh để tham gia vào tất cả các hoạt động của trẻ ởtrường mầm non Nếu như trẻ được người lớn chăm sóc nuôi dưỡng tốt ngay từđầu, ngay từ khi rất nhỏ thì khi trẻ mới đợc vào trường mầm non thì trẻ luônđược khoẻ mạnh thông minh, hồn nhiên, ít ốm đau Tạo điều kiện cho trẻ làmquen với môi trường xung quanh cũng là tiền đề tốt cho trẻ bước vào ngưỡngcửa của trưòng tiểu học
Việc nâng cao chất lượng giáo dục phát triển thể chất cho trẻ 24 – 36 tháng làrất cần thiết và liên tục đã chải qua nhiều năm, nhiều người thực hiện Thếnhưng ở mỗi địa phương thì việc nâng cao chất lượng phát triển thể chất cho trẻ
Trang 624 – 36 tháng có sự khác nhau Việc nâng cao chất lượng phát triển thể chất chotrẻ 24 – 36 tháng luôn được xác định và xúc tiến ngay từ đầu những năm học,nhưng kết quả vẫn chưa được như kế hoạch đề ra Vì vậy là một giáo viên phụtrách nhóm lớp 24 – 36 tháng thì tôi cũng muốn sẽ tìm ra biệp pháp thích hợp
để nâng cao chất lượng giáo dục phát triển thể chất cho trẻ 24 – 36 tháng và đạthiệu quả và đây cũng là nhiệm vụ nóng bỏng, không chỉ riêng cán bộ quản lý màcòn là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng của giáo viên kết hợp với giáo viên trong tổđang trực tiếp chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục trẻ
Thực tế hiện nay trong trường mẫu giáo, chúng tôi thấy rằng sự quan tâmđúng mức tới thể dục cho trẻ mẫu giáo thực sự chưa đầy đủ lắm.Chính vì vậy
chúng tôi đó chọn đề tài “Một biện pháp để nâng cao chất lượng phát triển thể chất cho trẻ 24 -36 tháng trong trường mầm non”
2 Cơ sở thực tiễn của SKKN.
Hiện nay ngành học mầm non đang tiếp tục thực hiện việc tổ chức hỡnh thứcgiỏo dục trẻ theo hướng đổi mới Nõng cao chất lượng giảng dạy theo hướngtớch cực
Ngày từ khi bắt đầu giảng dạy nhúm 24 – 36 thỏng tuổi nói chung và bộ mônlàm quen thể chất nói riêng Tôi đã tìm hiểu thực trạng trẻ tiếp thu môn học này
nh thế nào và thấy đợc thực trạng nh sau:
- Trẻ không tập trung chú ý trong giờ học
- Trẻ nhút nhát ít trao đổi, phát biểu ý kiến
Trang 7- Trẻ không thực sự hứng thú trong giờ học.
*Nguyên nhân dẫn đến thực trạng là:
- Cha có đủ đồ dùng dạy học cần thiết cho bộ môn
- Giáo viên cha tích cực sử dụng đồ dùng dạy học, thao tác sử dụng cha thành kỹnăng
- Giáo viên cha có khả năng tích hợp nhiều môn học vào bài dạy
- Trẻ ít đợc giao tiếp với bạn bè, với cô trong giờ học
Với lý do và thực trạng nờu trờn, chỳng tụi đó tiến hành chọn lựa một sốbiện phỏp nhằm nõng cao chất lượng phỏt triển thể chất cho trẻ 24 – 36 thỏng
Chương 2 Thực trạng vấn đề mà SKKN đề cập đến
Để hoàn thành tốt công việc của mình và đạt đợc thành quả trong công việc tôi
đã gặp nhiều khó khăn nhng bên cạnh đó cũng có nhiều thuận lợi, đó là điềukiện để thúc đẩy công việc của tôi đạt hiệu quả tốt nhất
1.Thuận lợi.
- Về phớa nhà trường:
Đợc sự quan tâm của ban giám hiệu nhà trờng kịp thời và đúng lúc đã đầu t vàủng hộ về cơ sở vật chất, trang thiết bị cho lớp nên công việc của tôi cũng gặpnhiều thuận lợi hơn Nhà trờng rất quan tâm đến chất lợng phỏt triển thể chất
Và về cơ sở vật chất của nhà trường cú:
Trang 8+ Cỏc phũng học thoỏng mỏt, sõn chơi rộng, thuận tiện cho trẻ tham gia cỏchoạt động vận động.
+ Cỏc trang thết bị tương đối đầy đủ để phục vụ cho trẻ hoạt động
- Về phớa học sinh:
Học sinh ngoan ngoón, lễ phộp, tớch cực tham gia hoạt động mà cụ giỏo tổchức
- Về phía giáo viên:
Giáo viên trong lớp nhiệt tình, tích cực học tập nâng cao trình độ chuyên
môn nghiệp vụ Hoàn thành các công việc được giao
2 Khó khăn
Ngoài những thuận lợi trên, trong công việc tôi vẫn còn gặp nhiều khó khăn cụthể như sau:
- Trẻ chưa tập trung chú ý trong giờ học
- Trẻ nhút nhát ít trao đổi, phát biểu ý kiến
- Trẻ chưa thực sự hứng thú trong giờ học
*Nguyên nhân dẫn đến thực trạng là:
- Cha có đủ đồ dùng dạy học cần thiết cho bộ môn
Trang 9- Giáo viên cha tích cực sử dụng đồ dùng dạy học, thao tác sử dụng cha thành kỹnăng.
- Trẻ ít được giao tiếp với bạn bè, với cô trong giờ học
Từ những lí do trên nên việc nâng cao chất lượng phát triển thể chất cho trẻ 24 –
36 tháng đạt kết quả chưa cao
Chương 3 Những giải pháp mang tính khả thi.
Việc học tập nâng cao chuyên môn là việc làm cần thiết của hết mọi người, do
đó tôi luôn nghiên cứu tập san, sách báo, thụng tin trên mạng để gợi ý , tạo cơhội cho giáo viên sưu tầm cập nhật, chọn lọc áp dung và thực tế cho phong phúhấp dẫn giờ học hơn…
* Yêu cầu đối với giáo viên:
- Là giáo viên tôi luôn phải chuẩn bị chu đáo cho tiết học, cũng như các hìnhthức khác Trước hết, tụi xác định nhiệm vụ cụ thể đối với việc tập luyện chotrẻ, lựa chọn các bài tập hoặc trò chơi phù hợp với nhiệm vụ, với mức độ chuẩn
bị thể lực của trẻ
Xác định thứ tự cỏc bài tập đó lựa chọn, cỏch tiến hành như: phương phỏphướng dẫn, hỡnh thức tổ chức, dụng cụ, nhạc đệm…, chuẩn bị trước khi tập, antoàn của dụng cụ, lựa chọn dụng cụ, bố trớ dụng cụ cho buổi tập
Biết chọn lọc nội dung lồng ghộp, tớch hợp phự hợp với từng đề tài
Trang 10Vớ dụ : Đề tài “ Bũ trong đường hẹp …” tớch hợp ATGT, bũ đỳng đườngcủa mỡnh
Qua cỏc tiết dự giờ đồng nghiệp, chỳng tụi thấy một số giỏo viờn tập cỏc độngtỏc thể dục chưa chuẩn cần rốn luyện Sau đú chỳng tụi tổ chức cỏc buổi tập rốnluyện cỏc động tỏc chưa chuẩn cho giỏo viờn vào cỏc buổi họp tổ khối…
* Đối với trẻ:
Trẻ hứng thỳ tham gia giờ học , thực hiện được cỏc kỹ năng vận động
Trẻ tập trung chỳ ý trong giờ học
Từ những yờu cầu đú tụi đó đưa ra một số biện phỏp để nõng cao chất lượnggiỏo dục thể chất cho trẻ 24 – 36 thỏng qua nhiều hỡnh thức cụ thể đú là:
1 Giải phỏp thứ nhất: Thể dục sỏng.
Như chỳng ta đó biết, tỏc dụng của thể dục buổi sỏng đối với trẻ em hàngngày cú ý nghĩa to lớn về giỏo dục và sức khỏe cho trẻ em, đặc biệt là trẻ ở lứatuổi mẫu giỏo và mầm non Buổi sỏng ngay sau khi ngủ dậy tập thể dục đơngiản, trẻ tớch lũy được sự sảng khoỏi cho cả ngày
Tập luyện thường xuyờn như vậy, cơ thể của trẻ nõng cao hoạt động củacỏc cơ quan của cơ thể, thỳc đẩy sự phỏt triển những kỹ năng vận động cầnthiết, củng cố cỏc nhúm cơ, hỡnh thành tư thế đỳng đắn
Trang 11Thể dục sỏng hàng ngày cho trẻ vào một thời gian nhất định trước bữa ănsỏng Thời gian tập khoảng 15 phỳt Cũng như cỏc buổi tập khỏc, trẻ nờn mặcquần ỏo thớch hợp để dễ vận động Trang bị dụng cụ như gậy, nơ, vũng, quảbụng, cờ …thể dục phự hợp với động tỏc để tạo hứng thỳ cho trẻ tập Giỏo viờnnờn quan sỏt cỏch đứng của trẻ, tư thế đầu, vai, mụng và đặc biệt là cột sống củatrẻ Trẻ cần đứng thẳng, vai thả đều, khụng lờn gõn, tay cử động thoải mỏi,khụng cỳi đầu Giữ cho trẻ tư thế đứng ngay cả khi nghỉ, khi đi bộ, chạy và làmcỏc cử động khỏc Số lần lặp lại mỗi bài tập phụ thuộc vào tớnh chất mỗi độngtỏc, cũng như trỡnh độ thể lực của trẻ Những bài tập khú, cú khối lượng vậnđộng lớn chỉ nờn lặp lại 2- 3 lần, cũn động tỏc phỏt triển chung đối với tay, chõnthỡ nờn từ 4- 6 lần Chọn động tỏc và sắp xếp bài tập cho trẻ cần theo một sốquy định Trước hết động tỏc phải phự hợp và hấp dẫn đối với trẻ em Bài tậpphải cú tỏc động hoàn thiện kĩ năng đi, chạy, bũ, tung, thỳc đẩy sự hỡnh thành
tư thế đỳng, gõy sự hoạt động tớch cực của cỏc cơ quan hụ hấp, tuần hoàn, cỏcnhúm cơ…Sẽ rất tốt nếu tổ chức thể dục buổi sỏng bằng cỏc trũ chơi vận động
cú chủ đề gồm 3 – 4 động tỏc thể dục Khụng nờn quờn đi bộ, cỏc bài tập củng
cố cơ vai, cơ chõn, tay lưng, bụng, chạy 10- 15giõy và đi bộ kết thỳc nhằm hồitĩnh hụ hấp, điều hũa hoạt động tim, chuyển dần cơ thể vào trạng thỏi yờn tĩnhbỡnh thường Mỗi lần tập thể dục sỏng cần thay đổi chủ đề trũ chơi Sự đa dạng
đú phụ thuộc vào úc tưởng tượng của mỗi chỳng ta Cú thể soạn cỏc bài tập cúđộng tỏc bướm bay, chim bay…
Trang 122 Giải phỏp thứ 2: Thể dục giờ học.
a Khởi động:
Để trẻ tập trung chỳ ý, giỏo viờn cần sử dụng tớn hiệu khỏc nhau như :trống, xắc xụ,…Ngoài ra, nếu cú điều kiện, giỏo viờn sử dụng tớn hiệu õmthanh- õm nhạc, đú là tớn hiệu dễ thu hỳt sự chỳ ý của trẻ Tuy nhiờn, trong mộttiết học, giỏo viờn nờn sử dụng một loại dụng cụ tớn hiệu thống nhất để khỏiảnh hưởng đến sự chỳ ý của trẻ Bờn cạnh những tớn hiệu trờn, giỏo viờn cú thể
sử dụng khẩu lệnh, mệnh lệnh
Cú thể tiến hành phần khởi động như sau:
Giỏo viờn cho trẻ đi bộ thành vũng trũn khộp kớn, giỏo viờn đi vào phớa trongvũng trũn ngược chiều với trẻ để theo dừi và điều khiển trẻ tập Cho trẻ đithường phối hợp với cỏc kiểu đi: đi kiễng gút, đi thường, đi bằng gút chõn, đinhư vậy khoảng 2-3 lần Sau đú, cho trẻ chuyển sang chạy thay đổi tốc độ:chậm- nhanh- chậm Hoặc cuối phần khởi động, giỏo viờn cú thể cho trẻ chơimột trũ chơi vận động nhẹ nhàng như: “Tiếng gọi của ai?”, “Chuụng reo ởđõu?”, cú tỏc dụng làm cho trẻ phấn khởi, thớch thỳ trước khi chuyển sang phầntrọng động
b Trọng động:
Tập những động tỏc mới, hoặc ụn động tỏc cũ hay nõng cao trỡnh độ luyện tậpcủa trẻ
Trang 13+ Rốn luyện phỏt triển thõn thể toàn diện và cỏc tố chất thể lực.
Bồi dưỡng và giỏo dục ý chớ, phẩm chất đạo đức tốt cho trẻ
* Thực hiện bài tập phỏt triển chung:
- Phỏt triển và rốn luyện cỏc nhúm cơ chớnh; cơ bả vai, cơ chõn, cơ mỡnh,những động tỏc phỏt triển hệ hụ hấp và những động tỏc hỗ trợ cho bài tập vậnđộng cơ bản
Vớ dụ: Bài tập vận động cơ bản là “nộm xa” thỡ khi chọn động tỏc cho bài tậpphỏt triển chung, giỏo viờn lưu ý chọn động tỏc tay đưa từ dưới lờn cao và tậpđộng tỏc này số lần nhiều hơn cỏc động tỏc cũn lại Hoặc bài tập vận động cơbản là “bật nhảy tại chỗ”, nhiệm vụ chớnh là tập cho trẻ biết nhỳn chõn, giỏoviờn nờn chọn bài tập phỏt triển chung cú động tỏc đứng lờn ngồi xuống nhiềuhơn
Khi tập, nờn cho trẻ cầm cỏc dụng cụ như cờ, nơ, quả bụng, gậy thể dục,…nhưng cỏc dụng cụ đú phải phự hợp với vận động và khụng gõy mệt mỏi chotrẻ Cỏc dụng cụ đú phải tạo cho trẻ lượng vận động chớnh xỏc, được sắp đặttheo từng thể loại để dễ lấy và phõn phỏt cho trẻ Khi chia dụng cụ cho trẻ, giỏoviờn phải lựa chọn cỏc biện phỏp sao cho khụng mất thời gian và phải được tiếnhành nhanh, gọn Cần chỳ ý kết hợp sử dụng dụng cụ và tập tay khụng cho trẻ
để trẻ cú cảm giỏc đỳng về động tỏc khi tập khụng cú dụng cụ
* Vận động cơ bản: