SKKN Một số biện pháp giúp giáo viên nâng cao chất lượng môn giáo dục âm nhạc cho trẻ 56 tuổi tại trường Mầm non Hoa Phượng

SKKN Một số biện pháp giúp giáo viên nâng cao chất lượng môn giáo dục âm nhạc cho trẻ 56 tuổi tại trường Mầm non Hoa PhượngSKKN Một số biện pháp giúp giáo viên nâng cao chất lượng môn giáo dục âm nhạc cho trẻ 56 tuổi tại trường Mầm non Hoa PhượngSKKN Một số biện pháp giúp giáo viên nâng cao chất lượng môn giáo dục âm nhạc cho trẻ 56 tuổi tại trường Mầm non Hoa PhượngSKKN Một số biện pháp giúp giáo viên nâng cao chất lượng môn giáo dục âm nhạc cho trẻ 56 tuổi tại trường Mầm non Hoa PhượngSKKN Một số biện pháp giúp giáo viên nâng cao chất lượng môn giáo dục âm nhạc cho trẻ 56 tuổi tại trường Mầm non Hoa PhượngSKKN Một số biện pháp giúp giáo viên nâng cao chất lượng môn giáo dục âm nhạc cho trẻ 56 tuổi tại trường Mầm non Hoa PhượngSKKN Một số biện pháp giúp giáo viên nâng cao chất lượng môn giáo dục âm nhạc cho trẻ 56 tuổi tại trường Mầm non Hoa PhượngSKKN Một số biện pháp giúp giáo viên nâng cao chất lượng môn giáo dục âm nhạc cho trẻ 56 tuổi tại trường Mầm non Hoa Phượng

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP GIÁO VIÊN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG

MÔN GIÁO DỤC ÂM NHẠC CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI TẠI TRƯỜNG MẦM NON HOA PHƯỢNG

I Phần mở đầu.

1 Lý do chọn đề tài.

Như chúng ta đã biết, âm nhạc là loại hình nghệ thuật xuất hiện rất sớm trong lịch sử loài người, nó gắn bó với con người và trở thành nhu cầu không thể thiếu Âm nhạc phản ánh cuộc sống con người bằng những hình tượng âm nhạc

Âm nhạc còn phản ánh niềm vui, nổi buồn, khát vọng, ước mơ của con người

Đối với trẻ mầm non, âm nhạc có vai trò vô cùng quan trọng Âm nhạc là phương tiện giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh, phát triển ngôn ngữ, quan

hệ giao tiếp, trao đổi tình cảm, âm nhạc là thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc Trẻ được tiếp cận với âm nhạc từ lúc còn trong nôi Những làn điệu dân ca, lời ru của bà, của mẹ, những câu hát mộc mạc, gần gũi đã nuôi lớn tâm hồn trẻ Âm nhạc là một trong những loại hình nghệ thuật phát triển năng lực, cảm xúc, tưởng tượng, sáng tạo, sự tập trung chú ý, khả năng diễn tả hứng thú của trẻ bằng những ngôn ngữ riêng đó là giai điệu, âm sắc, cường độ, nhịp điệu, hòa âm tiết tấu Qua lời ca trong sáng ,những giai điệu trầm bổng ,tiết tấu nhịp nhàng,

tự nhiên, cùng với thời gian thu hút hấp dẫn, làm thỏa mãn nhu cầu tình cảm của trẻ Âm nhạc giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, quan hệ giao tiếp, trao đổi tình cảm Đối với trẻ âm nhạc là thế giới đầy kỳ diệu, đầy cảm xúc, là nhu cầu không thể thiếu

Thế giới âm thanh muôn màu không ngừng chuyển động tạo điều kiện cho trẻ phát triển các chức năng tâm lí, năng lực hoạt động và sự hiểu biết của trẻ Hơn nữa, trong chương trình giáo dục mầm non, Giáo dục âm nhạc là một lĩnh vực nghệ thuật hết sức gần gũi với trẻ, là hoạt động được trẻ yêu thích, là nguồn cảm hứng mạnh mẽ để trẻ cảm thụ nghệ thuật Vì vậy giáo viên phải có khả năng, kiến thức âm nhạc, biết biểu diễn, nắm được đặc điểm tâm sinh lý, sức khỏe, khả năng của trẻ để vận dụng những phương pháp, biện pháp phù hợp nhất

để khơi dậy nguồn cảm hứng âm nhạc cho trẻ Để âm nhạc thực sự là món ăn

tinh thần của trẻ Nên tôi lựa chọn đề tài “Một số biện pháp giúp giáo viên nâng cao chất lượng môn giáo dục âm nhạc cho trẻ 5- 6 tuổi tại trường Mầm non Hoa Phượng”

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

* Mục tiêu của đề tài:

- Nhằm đưa ra một số biện pháp để giúp giáo viên nâng cao chất lượng

môn giáo dục âm nhạc cho trẻ 5- 6 tuổi tại trường Mầm non Hoa Phượng,

- Phát huy tính tích cực, sáng tạo của đội ngũ giáo viên trong quá trình tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc và năng lực cảm nhận nghệ thuật âm nhạc của trẻ thông qua đó giáo dục trẻ phát triển toàn diện

* Nhiệm vụ của đề tài:

- Nhằm nghiên cứu một số biện pháp giúp giáo viên nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc trong trường mầm non, hiểu được tầm quan trọng của việc đưa giáo dục âm nhạc đến với trẻ

- Đưa ra những phương pháp, biện pháp phù hợp với đặc điểm khả năng của trẻ để giúp trẻ cảm nhận âm nhạc tốt nhất

- Tạo điều kiện cho trẻ được tìm tòi, được trải nghiệm và đồng thời thể hện hết khả năng của mình

3 Đối tượng nghiên cứu

- Một số biện pháp giúp giáo viên nâng cao chất lượng môn giáo dục âm nhạc

4 Giới hạn của đề tài

- Một số biện pháp giúp giáo viên nâng cao chất lượng môn giáo dục âm nhạc cho trẻ 5- 6 tuổi trường Mầm non Hoa Phượng

5 Phương pháp nghiên cứu

+ Phương pháp điều tra, khảo sát

+ Phương pháp nghiên cứu lý thuyết

+ Phương pháp nghiên cứu tài liệu

+ Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

+ Phương pháp kiểm tra đánh giá chất lượng

II Phần nội dung

1 Cơ sở lí luận

Như chúng ta đã biết, Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu được Đảng, nhà nước và toàn dân coi trọng Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 Hội nghị Trung ương 8 khóa XI đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo Giáo dục Mầm non là ngành học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân chiếm vị trí quan trọng Để đáp ứng với thời kỳ đổi mới toàn diện giáo dục và đào tạo thì trong đó giáo dục âm nhạc góp rất lớn vào việc giáo dục phát triển nhân cách cho trẻ

Âm nhạc đối với trẻ là một thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc Như chúng ta đã biết âm nhạc tác động vào con người ngay từ khi còn nằm trong nôi khi được nghe tiếng ru à ơi của mẹ Tâm hồn trẻ ngây thơ trong sáng, luôn luôn vui vẻ cho nên tiếp xúc với âm nhạc là nhu cầu không thể thiếu với trẻ Bởi chính ở đây

âm nhạc được coi như một phương tiện giáo dục toàn diện nhân cách trẻ Trong chương trình giáo dục mầm non, bộ môn giáo dục âm nhạc là một

bộ môn nghệ thuật hết sức gần gũi với trẻ, là hoạt động được trẻ yêu thích, là nguồn hứng thú mạnh mẽ để trẻ cảm thụ nghệ thuật và nó còn là phương tiện thiết thực cho các hoạt động giáo dục khác Có thể coi âm nhạc là một bộ phận không thể tách rời với công tác chăm sóc, giáo dục trẻ Giáo dục âm nhạc trong trường mầm non là giáo dục cho trẻ lòng yêu âm nhạc, biết cảm thụ âm nhạc thông qua các hoạt động âm nhạc phong phú như: Ca hát, vận động, nghe hát, trò chơi âm nhạc

Thông qua âm nhạc giúp trẻ linh họat, mạnh dạn, thông minh qua việc sáng tạo các động tác minh họa kết hợp khi hát, khi vận động theo nhạc sẽ thúc đấy sự vận động cơ thể, sự nhanh nhẹn khéo léo, bền bỉ và dẻo dai qua các động tác Âm nhạc có sức lay động tâm hồn mạnh mẽ, không có gì có thể đánh thức tâm hồn con người bằng âm nhạc Nó phản ánh cuộc sống sinh hoạt, tâm tư tình cảm của con người và nó gần gũi với con người, được đông đảo công chúng yêu thích Âm nhạc cảm hóa con người cùng hướng tới cái đẹp, sống hướng thiện, yêu quê hương đất nước…

Song âm nhạc không chỉ đơn thuần là để vui chơi, giải trí mà còn thúc đẩy

sự phát triển trí tuệ của trẻ Tuy nhiên lòng yêu thích âm nhạc và sự hiểu biết của trẻ lại ở nhiều mức độ khác nhau Có một số trẻ yêu đến độ say mê, có một

số trẻ khác lại rất thờ ơ khi nhạc vang lên Mức độ yêu âm nhạc phần lớn do hoàn cảnh cuộc sống, giáo dục của người lớn xung quanh

2 Thực trạng vấn đề nghiên cứu

Trường Mầm non Hoa Phượng đóng trên địa bàn thị trấn, điều kiện cơ sở vật chất tương đối đầy đủ, đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên môn đạt chuẩn trở lên, nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ, có khả năng học hỏi để nâng cao trình độ chuyên môn, hiểu được đặc điểm tâm sinh lý của trẻ

Được sự quan tâm tạo điều kiện của ban giám hiệu, nhà trường đã thường xuyên tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và các đợt chuyên đề, hội giảng, thao giảng ,hội thi đồ dùng đồ chơi tự tạo cho giáo viên học tập và rút kinh nghiệm

Các lớp có tương đối đầy đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi phục vụ cho các môn học, có 02 giáo viên/ lớp

Được sự tín nhiệm, tin tưởng của phụ huynh học sinh

Tuy nhiên trường có nhiều điểm lẻ nằm rải rác ở các Thôn, Buôn Đa số giáo viên trẻ mới vào nghề nên kinh nghiệm còn ít, khả năng tổ chức hoạt động

âm nhạc còn lúng túng trong việc sử dụng nhạc cụ, âm thanh và khả năng thể hiện nhạc phẩm còn hạn chế… Khi tổ chức hoạt động nhiều lúc giáo viên chưa phát huy hết tính sáng tạo của trẻ…

Trường có 50% trẻ là con em dân tộc thiếu số (Ê đê) đa số trẻ chưa học chương trình 3-4 tuổi; 4-5 tuổi; năm đầu tiên đến trường nên trẻ chưa có các kỹ năng cơ bản như; nề nếp, lễ giáo…

Một số trẻ phát âm còn ngọng chưa rõ Tiếng Việt Khả năng chú ý của trẻ còn hạn chế, không đồng đều;

Một số trẻ chưa mạnh dạn còn nhút nhát, thiếu tự tin, kinh nghiệm sống còn nghèo nàn

Một số phụ huynh chưa thật sự quan tâm đến việc học tập của con em mình

* Ngay từ đầu năm học tôi và giáo viên chủ nhiệm khối lá tổ chức khảo sát khả năng hoạt động âm nhạc của trẻ tại lớp lá 1:

- Kết quả khảo sát thực trạng cho thấy:

đạt yêu cầu

Tỉ lệ % Số trẻ

chưa đạt yêu cầu

Tỉ lệ %

Trẻ cảm nhận và thể hiện

thái độ, tình cảm khi nghe

âm thanh, giai điệu của

bài hát

Nghe và nhận ra sắc thái:

Vui tươi, tình cảm của bài

hát

Trẻ hát đúng giai điệu,

đúng lời ca và thể hiện

sắc thái phù hợp với các

bài hát

Vận động nhịp nhàng

theo giai điệu, nhịp điệu

với các bài hát

Sử dụng các dụng cụ gõ

đệm theo nhịp, tiết tấu

nhanh, chậm phối hợp…

- Đa số trẻ chưa đáp ứng được yêu cầu của hoạt động âm nhạc đề ra

- Trẻ chưa biết thể hiện cảm xúc phù hợp với sắc thái của bài hát, vận động chưa linh hoạt, sử dụng nhạc cụ kết hợp còn lóng ngóng chưa phối hợp được nhạc cụ với tiết tấu của bài hát…

- 100% học sinh là con em của gia đình làm nông, điều kiện kinh tế còn khó khăn Một số trẻ ở với ông bà, bố mẹ đi làm ăn xa…

- 50% học sinh là con em đồng bào dân tộc thiếu số, khả năng nói tiếng phổ thông còn hạn chế, khi đến trường trẻ mới sử dụng tiếng phổ thông Môi trường tiếp xúc với cuộc sống bên ngoài chưa nhiều, trẻ còn nhút nhát, rụt rè nên trẻ không thực sự tích cực trongh oạt động âm nhạc Vốn từ của trẻ chưa phong phú

* Nguyên nhân chủ quan:

- Giáo viên chưa thực sự lấy trẻ làm trung tâm phát huy tính tích cực của trẻ

- Giáo vên đôi lúc chưa thật sự linh hoạt, năng khiếu thể hiện âm nhạc còn hạn chế

- Giáo viên thường tổ chức cho trẻ chơi để nhằm đạt một số kỹ năng theo yêu cầu bài học

- Xây dựng kế hoạch giáo dục chưa thật sự phù hợp với tình hình và khả năng của trẻ Hình thức tổ chức giáo dục âm nhạc còn rập khuôn, cứng nhắc, quá trình tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc nói chung chỉ xoay quanh chủ đề

- Khả năng sử dụng nhạc cụ (đánh đàn, chơi trống…)của giáo viên còn hạn chế

- Trong khi dạy trẻ giáo viên thường hay chú ý đến việc dạy trẻ thuộc bài

hát để nhận xét, đánh giá mà chưa chú ý đến quá trình hoạt động của trẻ trong cả một tiết học

* Nguyên nhân khách quan:

- Khả năng chú ý tiếp thu của trẻ còn hạn chế, một số trẻ chưa mạnh dạn, thiếu tự tin, kinh nghiệm sống của trẻ còn nghèo nàn Trẻ còn thụ động, còn thờ

ơ không có biểu cảm trước những bài hát hay giai điệu nhạc

- Chất lượng đội ngũ giáo viên chưa đồng đều, giáo viên chưa linh hoạt sáng tạo trong vận dụng phương pháp tổ chức các hoạt động

- Cơ sở vật chất chưa thật sự đầy đủ, phòng lớp còn chật hẹp, trẻ chưa qua chương trình lớp 3-4 tuổi; 4-5 tuổi, trẻ còn nhút nhát, phát âm Tiếng Việt chưa

rõ lời

* Đánh giá thực trạng

Qua thực trạng cho thấy giáo viên chưa nắm vững được phương pháp tổ chức giáo dục âm nhạc, chưa linh hoạt xử lý tình huống, chưa chú ý dạy phát

triển theo khả năng của trẻ, chưa thật sự lấy trẻ làm trung tâm và nhu cầu thích hoạt động của trẻ Do đó sự sáng tạo và linh hoạt trong quá trình tổ chức giáo dục âm nhạc chất lượng, hiệu quả chưa cao Chính vì vậy chưa lôi cuốn và thu hút được trẻ tham gia vào hoạt động, trẻ chưa hứng thú với hoạt động

Bên cạnh đó giáo viên chưa mạnh dạn, chưa tự tin để đổi mới hình thức giảng dạy theo suy nghỉ của mình, chưa thường xuyên cho trẻ tiếp xúc với âm nhạc trong các hoạt động mọi lúc, mọi nơi với nhiều loại hình âm nhạc ngoài chương trình như; các làn điệu dân ca, hát ru, nghe nhạc không lời… Trẻ mới được tiếp xúc với âm nhạc bỏ gọn trong chương trình qua các hoạt động âm nhạc khi giáo viên tổ chức

3 Nội dung và hình thức của giải pháp

a Mục tiêu của giải pháp

Để thực hiên nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4 tháng 11 năm 2013 về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục đào tạo Trước hết chúng ta phải khẳng định giáo viên là yếu tố hàng đầu quyết định chất lượng giáo dục Luật giáo dục (điều 15 chương I) nêu rõ "Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục Nhà giáo phải không ngừng học tập, rèn luyện, nêu gương tốt cho người học…" Để phát triển toàn diện học sinh, người giáo viên mầm non chính

là lực lượng trực tiếp thực hiện chương trình giáo dục của cấp học Chất lượng giáo dục của nhà trường phần lớn do đội ngũ giáo viên quyết định Do đó việc bồi dưỡng, phát triển chuyên môn cho giáo viên vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển nhà trường giúp giáo viên tìm những phương thức tổ chức hoạt động dạy học theo quan điểm “lấy người học làm trung tâm” đòi hỏi phải có phương pháp dạy học phù hợp Lối học này hình thành ở trẻ sự mạnh dạn, có tính cách,

tự tin, biết cách giao tiếp xã hội, thích hoạt động, dẫn đến sự năng động và sáng tạo trong tư duy Tuy nhiên, để thực hiện hiệu quả quan điểm dạy học này trước hết phải bồi dưỡng cho giáo viên nắm được cách dạy của chương trình mầm non mới để họ chuyển biến rõ rệt từ nhận thức đến hành động; tích cực, chủ động vận dụng linh hoạt trong khi tổ chức hoạt động, chuẩn bị cơ sở vật chất, đặc biệt là phương tiện, học liệu phù hợp với nội dung yêu cầu của hoạt động giáo dục âm nhạc vì: Âm nhạc có ảnh hưởng đến quá trình hoàn thiện cơ thể trẻ Trước hết, âm nhạc được coi là phương tiện tốt nhất để phát triển tai nghe Tính chất đa dạng của âm nhạc gợi ra những phản ứng gắn với sự thay đổi nhịp tim mạch, sự trao đổi máu Vì vậy, giáo dục âm nhạc đối với trẻ 5- 6 tuổi là vô cùng cần thiết, đòi hỏi cô giáo phải chu đáo, yêu nghề, cho trẻ làm quen với âm nhạc trong tất cả các hoạt động

Giáo viên không nhất thiết phải thật giỏi múa hát mới thành công trong việc dạy âm nhạc, đức tính quan trọng nhất của một giáo viên là có một thái độ tích cực, trân trọng các biểu hiện của trẻ Giáo viên phải biết động viên, khen ngợi trẻ kịp thời, tạo cho trẻ bầu không khí tin tưởng bằng những hành động sáng tạo Khi trẻ nhận ra rằng cô giáo tôn trọng và hoan nghênh các biểu hiện cá

nhân của chính mình, thì trẻ sẽ tự tin hơn Khi có được sự tự tin, trẻ tự thấy hài

lòng và mong muốn được tham gia vào các hoạt động khác Giáo viên có nhận

thức đúng đắn về vai trò của việc tổ chức các hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi, từ đó có ý thức tự học, bồi dưỡng rèn luyện khả năng âm nhạc, trau dồi thêm kiến thức, chuyên môn nghiệp vụ

Đổi mới, sáng tạo phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc, phát huy tính tích cực của trẻ, giúp trẻ cảm nhận và thể hiện cảm xúc trước vẻ đẹp của những tác phẩm nghệ thuật Trẻ thể hiện sự sáng tạo khi tham gia các hoạt động nghệ thuật âm nhạc Bổ sung thêm đồ dùng, phương tiện giáo dục âm nhạc, tạo môi trường phong phú giúp trẻ hứng thú khi tham gia hoạt động Phát triển kỹ năng hoạt động âm nhạc như học hát, nghe hát, vận động theo nhạc cho trẻ

Những giải pháp, biện pháp này nhằm giúp giáo viên nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc khuyến khích trẻ phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo khi hoạt động, khơi dậy tiềm năng âm nhạc cho trẻ

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp

* Biện pháp 1: Tổ chức Hội thi đồ dùng đồ chơi tự tạo phục vụ hoạt động

âm nhạc.

Ngay từ đầu năm học nhà trường đã xây dựng kế hoạch thi đua làm đồ dùng đồ chơi để phục vụ cho công tác day và học trong nhà trường và yêu cầu mỗi giáo viên làm một bộ đồ dùng phục vụ môn giáo dục âm nhạc đồng thơi thế hiện phong trào thi đua hai tốt Khuyến khích giáo viên làm đồ dùng đồ chơi từ các phế liệu đã thải bỏ như xốp, can nước rửa bát, các vỏ hộp, vài vụn, lon bia, hộp sữa để trở thành những đồ dùng dạy học như; Xúc xắc, đàn, trống … Cùng với sự đánh giá kết quả công bằng, chính xác của hội đồng chấm đồ dùng dạy học đã chọn và xếp loại các đồ dùng đẹp, chất lượng, đa dạng

Thông qua việc tổ chức hội thi nhằm khích lệ sự thi đua của giáo viên Qua đó giáo viên được thể hiện mình trước tập thể, được học hỏi những điều mới, những sáng tạo của đồng nghiệp Giáo viên mần non chịu khó, kiên nhẫn

và biết không chỉ một nghề mà rất nhiều nghề như; bác sỹ, ca sỹ, họa sỹ đòi hỏi giáo viên phải luôn tâm huyết với nghề, luôn tìm tòi khám phá ra cái mới, cái hay để làm ra những bộ đồ dùng đưa vào các tiết học giúp trẻ hứng thú hơn với giờ hoạt động âm nhạc

Đồ dùng đồ chơi tự tạo (thanh tre, hòn sỏi, lon bia, hộp sữa…) khi tham gia hoạt động âm nhạc trẻ vừa hát vừa gõ đệm xúc xắc, thanh tre… trên tay theo nhịp điệu bài hát âm thanh phát ra từ những đồ dùng đó với cường độ to, nhỏ khác nhau giữa các đồ vật giúp trẻ hứng thú và say mê với bài học

Qua đây giúp giáo viên, biết cách làm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho các hoạt động và chủ động sáng tạo hơn trong tổ chức các hoạt động âm nhạc hàng ngày cho trẻ

* Biện pháp 2: Tổ chức chuyên đề giáo dục âm nhạc cấp trường.

Sau khi khảo sát tình hình thực tế của nhà trường tôi tham mưu với Hiệu trưởng tổ chức chuyên đề cấp trường môn giáo dục âm nhạc

Chuyên đề là dịp để giáo viên trong nhà trường trao đổi kinh nghiệm, học tập lẫn nhau và tìm ra các phương pháp, hình thức tổ chức các nội dung của chuyên đề một cách linh hoạt, khéo léo, thu hút trẻ tham gia vào các hoạt động một cách tích cực, chủ động

(Một số hình ảnh dạy chuyên đề môn giáo dục âm nhạc)

(Giáo viên dạy chuyên đề: Nguyễn Thị Như Ngọc và học sinh lớp lá 1) Sau khi dự giờ xong tất cả giáo viên tập trung thảo luận góp ý, các ý kiến

xoay quanh các vấn đề như: Xây dựng kế hoạch, tổ chức hoạt động phù hợp với đối tượng học sinh, mức độ tập trung hứng thú của trẻ và sự đổi mới, sáng tạo giờ học, phong cách lên lớp của giáo viên, khả năng bao quát lớp, thời lượng phân bổ cho các hoạt động

(Một số hình ảnh tập trung thảo luận góp ý kiến cho chuyên đề)