SKKN Một số biện pháp giúp trẻ 56 tuổi tích cực trong hoạt động giáo dục âm nhạc tại trường Mầm non Hoa Pơ Lang

SKKN Một số biện pháp giúp trẻ 56 tuổi tích cực trong hoạt động giáo dục âm nhạc tại trường Mầm non Hoa Pơ LangSKKN Một số biện pháp giúp trẻ 56 tuổi tích cực trong hoạt động giáo dục âm nhạc tại trường Mầm non Hoa Pơ LangSKKN Một số biện pháp giúp trẻ 56 tuổi tích cực trong hoạt động giáo dục âm nhạc tại trường Mầm non Hoa Pơ LangSKKN Một số biện pháp giúp trẻ 56 tuổi tích cực trong hoạt động giáo dục âm nhạc tại trường Mầm non Hoa Pơ LangSKKN Một số biện pháp giúp trẻ 56 tuổi tích cực trong hoạt động giáo dục âm nhạc tại trường Mầm non Hoa Pơ LangSKKN Một số biện pháp giúp trẻ 56 tuổi tích cực trong hoạt động giáo dục âm nhạc tại trường Mầm non Hoa Pơ LangSKKN Một số biện pháp giúp trẻ 56 tuổi tích cực trong hoạt động giáo dục âm nhạc tại trường Mầm non Hoa Pơ LangSKKN Một số biện pháp giúp trẻ 56 tuổi tích cực trong hoạt động giáo dục âm nhạc tại trường Mầm non Hoa Pơ LangSKKN Một số biện pháp giúp trẻ 56 tuổi tích cực trong hoạt động giáo dục âm nhạc tại trường Mầm non Hoa Pơ Lang

I Phần mở đầu

1 Lý do chọn đề tài

Trẻ em là thế hệ tương lai của đất nước Vì vậy, việc phát triển toàn diệncho trẻ là vấn đề mà những nhà giáo dục cần phải quan tâm Và giáo dục âm nhạccho lứa tuổi mầm non đóng một vai trò không nhỏ trong việc giáo dục toàn diệncho trẻ mầm non Hát múa, đó là hoạt động chủ yếu trong chương trình giáo dục

âm nhạc ở lứa tuổi mầm non Quá trình trẻ tiếp xúc và hoạt động âm nhạc nhưnghe cô hát, trẻ tự ca hát, nhẩy múa, chơi trò chơi âm nhạc… sẽ hình thành ở trẻnhững yếu tố của một nhân cách phát triển toàn diện, hài hòa, đó là sự phát triển

về thẩm mĩ, đạo đức, trí tuệ và thể lực có mối quan hệ chặt chẽ với nhau

Trẻ em ở độ tuổi mầm non rất nhạy cảm với âm nhạc, trẻ thích nghe nhạc

và hứng thú tham gia vào các hoạt động âm nhạc Giáo dục âm nhạc hình thànhcho trẻ tình yêu thiên nhiên, Tổ quốc, tình yêu thương con người; hình thành vàphát triển ở trẻ những thói quen tốt trong sinh hoạt tập thể như: tính tổ chức kỷluật, tự chủ, mạnh dạn trước mọi người

Ở trường mầm non, tổ chức hoạt động âm nhạc bao gồm hoạt động hát, vậnđộng theo nhạc và nghe nhạc Quá trình tham gia các hoạt động với âm nhạc nhưnghe hát, trẻ tự hát, vận động theo nhạc, chơi trò chơi âm nhạc… sẽ hình thành ởtrẻ những yếu tố của một nhân cách phát triển toàn diện, hài hòa, đó là sự pháttriển về thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ và thể lực tạo điều kiện cho trẻ phát triển cácchức năng tâm lí, năng lực hoạt động và sự hiểu biết

Âm nhạc được coi là một trong những phương tiện tạo nên sự hình thành vàphát triển nhân cách toàn diện cho trẻ Trong chương trình giáo dục hiện hành, âmnhạc là hoạt động giáo dục không thể thiếu trong các trường mầm non Trẻ nghehiểu âm nhạc, nắm được một số kĩ năng cơ bản, thường xuyên ca hát, vận độngtheo nhạc không những phát triển tính tích cực, năng động, sáng tạo mà có vai tròquan trọng trong việc phát triển năng khiếu

Giáo dục thẩm mĩ trong trường mầm non là tạo môi trường giáo dục pháttriển thẩm mĩ phù hợp với lứa tuổi mầm non, những điều kiện cần thiết nhằm giúptrẻ có khả năng thể hiện cảm xúc, sáng tạo trong các hoạt động âm nhạc; đặc biệt

là tạo cho trẻ niềm yêu thích, hào hứng tham gia vào các hoạt động âm nhạc

Chính vì vậy, giáo dục âm nhạc cho trẻ mầm non là một nhiệm vụ vô cùngquan trọng trong quá trình hình thành và phát triển nhân cách trẻ em

Là một giáo viên, hơn ai hết tôi hiểu rõ các hoạt động giáo dục âm nhạc chotrẻ đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển toàn diện của trẻ Chính vì

những lý do trên, tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi tích cực trong hoạt động giáo dục âm nhạc tại trường Mầm non Hoa Pơ Lang”.

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.

- Mục tiêu của đề tài là: đưa ra một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi tham giatích cực trong hoạt động giáo dục âm nhạc tại trường Mầm non Hoa Pơ Lang

- Nhiệm vụ của đề tài:

+ Tìm hiểu và nghiên cứu thực trạng, đưa ra các biện pháp sư phạm để cảithiện thực trạng

+ Áp dụng một số biện pháp sư phạm trong hoạt động giáo dục âm nhạc

3 Đối tượng nghiên cứu

Giúp trẻ 5- 6 tuổi tích cực tham gia hoạt động giáo dục âm nhạc

4 Giới hạn của đề tài

Nội dung nghiên cứu: Một số biện pháp giúp trẻ tham gia tích cực tronghoạt động giáo dục âm nhạc

Đối tượng khảo sát: Học sinh 5- 6 tuổi, lớp lá phân hiệu buôn Dur 1, trườngMầm non Hoa Pơ Lang xã Dur Kmăl, huyện Krông Ana, tỉnh Đăklăk

Thời gian: Từ tháng 9/2016 đến tháng 2 /2017

5 Phương pháp nghiên cứu

a) Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

- Phương pháp phân tích – tổng hợp tài liệu;

- Phương pháp khái quát hóa các nhận định độc lập

b) Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra;

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục;

- Phương pháp khảo nghiệm, thử nghiệm

c) Phương pháp thống kê toán học

II Phần nội dung

1 Cơ sở lý luận

Giáo dục âm nhạc là một hoạt động trong lĩnh vực giáo dục phát triển thẩm

mĩ cho trẻ mầm non nhằm hướng tới sự phát triển toàn diện cho trẻ mầm non, gópphần hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào họclớp 1

Giáo dục âm nhạc là một hoạt động nghệ thuật, nhằm phát triển ở trẻ khảnăng cảm nhận và thể hiện cái đẹp, hoạt động âm nhạc góp phần giáo dục trẻ mốiquan hệ thẩm mĩ, tình cảm thẩm mĩ

Âm nhạc là loại hình nghệ thuật biểu hiện bằng âm thanh có sức tác độngmạnh mẽ đến tình cảm của con người Ngôn ngữ âm nhạc chính là giai điệu, âmsắc, cường độ, nhịp độ, hòa âm, tiết tấu… diễn ra cùng với thời gian đã thu hút,hấp dẫn, làm thỏa mãn nhu cầu tình cảm của trẻ, đồng thời là phương tiện giúp trẻnhận thức thế giới xung quanh, phát triển ngôn ngữ, quan hệ giao tiếp, trao đổitình cảm… Trẻ mầm non dễ xúc cảm, vốn ngây thơ, trong sáng nên tiếp xúc với

âm nhạc là nhu cầu không thể thiếu

Âm nhạc ảnh hưởng đến quá trình hoàn thiện cơ thể trẻ Trước hết, âm nhạcđược coi là phương tiện hữu hiệu để phát triển tai nghe cho trẻ Tính chất đa dạngcủa âm nhạc gợi ra những phản ứng gắn với sự thay đổi nhịp tim mạch, sự traođổi máu

Vì vậy, giáo dục âm nhạc đối với trẻ mầm non là vô cùng cần thiết, đòi hỏingười giáo viên phải có trình độ chuyên môn, thường xuyên rèn luyện để có khảnăng biểu diễn Trong quá trình dạy và học cần cho trẻ làm quen với âm nhạctrong tất cả hoạt động, cùng với tầm quan trọng của giáo dục âm nhạc đối với sựphát triển toàn diện của trẻ thì cách tổ chức hình thức giáo dục âm nhạc như thếnào để phát huy được hết tất cả tính tích cực của trẻ là điều chúng ta cần quantâm

Đối với trẻ mầm non nói chung, trẻ 5-6 tuổi nói riêng, âm nhạc là một trongnhững loại hình nghệ thuật phát triển năng lực cảm xúc, tưởng tượng, sáng tạo, sựtập trung chú ý, khả năng diễn tả hứng thú của trẻ

Trẻ 5- 6 tuổi có khả năng tri giác toàn vẹn hình tượng âm nhạc Cảm giáctai nghe và kinh nghiệm nghe nhạc của trẻ cũng được tích lũy nhiều hơn Trẻ cóthể vận động theo nhạc một cách nhịp nhàng, uyển chuyển, có thể di chuyển cácđội hình khác nhau, động tác truyền cảm, đôi khi có sự sáng tạo ở một mức độnhất định

Trẻ biết thể hiện nhu cầu đối với âm nhạc và biết xác định được tính chất

âm nhạc vui, buồn, âm thanh cao, thấp, to nhỏ, nhanh, chậm Vì vậy, để mục tiêugiáo dục âm nhạc cho trẻ đạt hiệu quả cao, người giáo viên cần áp dụng các biệnpháp tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc một cách linh hoạt, lấy trẻ làm trungtâm, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của trẻ

Căn cứ thông tư số 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộtrưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành chương trình Giáo dục mầm non, quyđịnh chương trình giáo dục mẫu giáo 3 đến 6 tuổi phát triển hài hòa về các mặt thểchất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm, kỹ năng xã hội và thẩm mỹ chuẩn bị cho trẻvào học ở trường Tiểu học

Căn cứ vào thông tư 36/2011/TT-BGDĐT ban hành chương trình bồi dưỡngthường xuyên giáo viên mầm non

Căn cứ vào nhiệm vụ trọng tâm trong năm học 2016-2017 của trường Mầmnon Hoa Pơ Lang Bản thân tôi xây dựng kế hoạch, nội dung chương trình giáodục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi, lớp lá phân hiệu buôn Dur 1 trường Mầm non Hoa

Pơ Lang bao gồm:

+ Cảm nhận và thể hiện cảm xúc trước vẻ đẹp của thiên nhiên, cuộc sốnggần gũi xung quanh trẻ và trong các tác phẩm âm nhạc

+ Một số kĩ năng trong hoạt động âm nhạc (nghe, hát, vận động theo nhạc).+ Thể hiện sự sáng tạo khi tham gia các hoạt động giáo dục âm nhạc

2 Thực trạng vấn đề nghiên cứu

Trước khi thực hiện đề tài, trong quá trình giảng dạy nhà trường luôn tạođiều kiện giúp đỡ về một số trang thiết bị, dụng cụ dạy hoạt động giáo dục âmnhạc Trẻ ngoan ngoãn, thích tham gia vào các hoạt động do giáo viên tổ chức

Tổng số học sinh của lớp trong năm học 2016 - 2017 là: 32 trẻ

Trong đó: Nữ là 16 cháu

Dân tộc là 20 cháu

Nữ dân tộc là 11 cháuGiáo viên chủ nhiệm: 2 giáo viên

Trình độ chuyên môn giáo viên: Đạt chuẩn Trong đó, bản thân tôi có trình

độ trên chuẩn

Khảo sát đầu năm:

Tổng số

Tỷ lệ

(%)

Tổng số

Tỷ lệ

(%)

1 Trẻ hứng thú, tích cực tham gia giờ học 16/32 50 16/32 50

2 Trẻ hát đúng giai điệu, lời ca và thể hiện

sắc thái, tình cảm của bài hát

19/32 59,4 13/32 40,6

3 Khả năng vận động sáng tạo theo nhạc 15/32 46,9 17/32 53,1

4 Trẻ hứng thú tham gia biểu diễn văn nghệ 14/32 43,8 18/32 56,3

Qua bảng khảo sát trên, trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy trẻ biếttham gia các hoạt động theo hướng dẫn của cô, tuy nhiên trẻ còn thụ động chưatích cực, chưa hứng thú, chưa sáng tạo vận động, chưa biết cách thể hiện sắc thái,tình cảm của bài hát khi tham gia vào hoạt động giáo dục âm nhạc

Lớp có 2 giáo viên đạt trình độ chuẩn, trong đó bản thân tôi là một giáo viên

có trình độ trên chuẩn, được đào tạo bài bản Bản thân tôi luôn có tâm huyết vớinghề, luôn có tinh thần trách nhiệm, nhiệt tình, yêu nghề mến trẻ, luôn quan sátnắm bắt đặc điểm phát triển thẩm mĩ, đặc điểm tâm sinh lý, thói quen của từng trẻtrong lớp Giáo viên biết khắc phục những khó khăn của nhà trường, nghiên cứu kỹchương trình và xây dựng phương pháp tổ chức giáo dục phù hợp với lứa tuổi củatrẻ

* Tồn tại:

Trẻ còn nhút nhát, chưa mạnh dạn tự tin, chỉ biết làm theo hướng dẫn của cô,chưa tích cực vận động Trẻ còn thụ động khi tiếp thu kiến thức, không tự tin trongkhi thực hiện các vận động, nhiều trang thiết bị, đồ dùng, dụng cụ giáo dục âmnhạc còn thiếu thốn

Giáo viên chưa có kiến thức sâu, rộng, chưa nhiều kinh nghiệm giảng dạy.Nhiều phụ huynh chưa quan tâm và chưa dành thời gian để phối hợp với giáoviên trong việc giáo dục âm nhạc cho trẻ

* Nguyên nhân chủ quan:

Một số phương pháp giảng dạy của giáo viên chưa thật sự hấp dẫn, chưa lôicuốn trẻ, chưa sáng tạo Giáo viên chưa nắm bắt kịp thời những đặc điểm phát triểntâm sinh lý của trẻ, chưa đầu tư nhiều đồ dùng dạy học trong giờ giáo dục âm nhạcmọi lúc mọi nơi, thông qua các giờ học khác, trong các giờ học âm nhạc, giờ hoạtđộng góc

* Nguyên nhân khách quan:

Lớp học có loa, đầu đĩa, ti vi và một số dụng cụ âm nhạc như xắc xô, mõ

Cơ sở vật chất nhà trường còn thiếu thốn như: Trang thiết bị, đồ dùng, dụng cụphục vụ cho hoạt động giáo dục âm nhạc Diện tích lớp học chật hẹp, chưa đúngquy định tại Điều lệ trường mầm non

100% phụ huynh học sinh làm nghề nông, trình độ học vấn thấp, kinh tế cònnhiều khó khăn nên phụ huynh cũng không quan tâm đến việc giáo dục âm nhạccho trẻ

Đối tượng học sinh có tới 62,5% học sinh là đồng bào dân tộc thiểu số, sốngtrong vùng kinh tế khó khăn, trẻ không được va chạm nhiều với làng xóm, thế giới

xung quanh vì vậy đa phần trẻ còn nhút nhát, chưa mạnh dạn, còn thụ động trongcác hoạt động Trẻ còn hạn chế về Tiếng Việt, chưa tự tin trong giao tiếp

Chính vì những bất cập khi tổ chức các hoạt động giáo dục âm nhạc, tôi luônbăn khoăn suy nghĩ, tìm tòi, học hỏi để tìm ra những biện pháp để giúp trẻ tích cựctham gia hoạt động giáo dục âm nhạc và tôi đã tìm ra một số giải pháp như sau

3 Nội dung và hình thức của giải pháp:

a Mục tiêu của giải pháp

Xây dựng môi trường thân thiện, đầy đủ về đồ dùng, dụng cụ và một số thiết

bị phục vụ hoạt động giáo dục âm nhạc Góp phần giúp trẻ phát triển toàn diện vềmặt thể chất, ngôn ngữ, nhận thức, tình cảm- xã hội, thẩm mĩ

Làm cho giờ học sinh động, lôi cuốn, giúp trẻ hứng thú, tích cực, chủ động,sáng tạo khi tham gia hoạt động, khơi dậy năng khiếu âm nhạc cho trẻ Giúp trẻlĩnh hội kiến thức một cách sâu sắc hơn

Trẻ được hoạt động tích cực, trải nghiệm những cảm xúc tích cực, vui tươiqua các giai điệu, lời ca, trò chơi âm nhạc cũng như giúp trẻ mạnh dạn, tự tin hơn,nói năng, ứng xử lưu loát hơn Trẻ được trực tiếp trải nghiệm với dụng cụ âm nhạc,trang phục biểu diễn văn nghệ, những kỹ năng của trẻ cũng trở thành những kỹ xảokhi trẻ tích cực hoạt động

Giúp cho phụ huynh nhận thức được sự cần thiết phải quan tâm đến hoạtđộng giáo dục âm nhạc cho trẻ

Giáo viên có nhiều kinh nghiệm hơn, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp

vụ trong hoạt động giáo dục âm nhạc

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp

Để giúp trẻ tích cực hứng thú trong thực hiện nội dung giáo dục phát triểnvận động, tôi đã thực hiện một số giải pháp, biện pháp cụ thể:

* Giải pháp 1: Xây dựng môi trường giúp trẻ hoạt động âm nhạc

Trẻ mầm non được tiếp xúc với hoạt động âm nhạc thông qua giờ học âmnhạc, mọi lúc mọi nơi, giờ hoạt động góc, các giờ học khác, qua biểu diễn vănnghệ Vì thế, giáo viên cần tạo môi trường thân thiện, không khí vui tươi giúp chotrẻ hứng thú, tích cực tham gia hoạt động âm nhạc; giúp trẻ có được nhiều cảm xúc

và rèn luyện những kĩ năng xã hội cho trẻ

Trường lớp đảm an toàn, gần gũi với trẻ, trang trí phòng lớp đẹp giúp trẻhứng thú tham gia hoạt động Cô giáo luôn chú ý đến những hành vi, cử chỉ, lờinói, thái độ của mình phải thân thiện, gần gũi trẻ, đúng tác phong sư phạm để trẻhọc tập

Giáo viên sử dụng các đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu sẵn có, quen thuộc,gần gũi với trẻ sẽ tạo cho trẻ thêm phần hứng thú tham gia hoạt động Chuẩn bị chotrẻ nhiều đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu sẵn có, quen thuộc, gần gũi với trẻ như:tre, nứa, lá cây, hộp nhựa, sắt tây, và có thể sử dụng thìa, đũa, vung xoong, nồi,chảo, đá, chai lọ, xắc xô, các nguyên vật liệu sẵn có của địa phương như: kèn, khèn,sáo…

Ví dụ: Dạy vận động bài “Lá xanh” cho trẻ cầm lá cây vận động, múa hát vàchơi trò chơi về lá cây…

Giáo viên có thể tự làm một số đồ dùng dụng cụ âm nhạc ví dụ như:

Xúc xắc: Từ một vỏ chai nước khoáng, đổ những viên sỏi vào chai với mộtlượng nhất định, dùng mảnh vải màu chùm lên, buộc lại và thắt nơ phía đáy chaicho đẹp Cầm lắc lên sẽ tạo ra tiếng kêu mà sau này có thể dùng để chơi nhiều tròkhác nhau

Phách tre: Từ những đoạn tre dài khoảng một gang tay, chẻ tre ra từng mảnh

to bằng ngón tay, vót tre cho mịn lớp bề mặt, quét sơn màu những đoạn tre đã vót

đồ chơi âm nhạc được sắp xếp theo từng nhóm riêng nhưng đảm bảo gọn gàng, đẹpmắt và thuận tiện khi giáo viên và trẻ lấy ra sử dụng Đồ dùng, trang phục cho hoạtđộng hát múa, biểu diễn văn nghệ gần gũi với trẻ, đậm đà bản sắc dân tộc

* Giải pháp 2: Giúp trẻ hứng thú, tích cực hoạt động âm nhạc thông qua giờ học giờ học âm nhạc, mọi lúc mọi nơi, giờ hoạt động góc, các giờ học khác, qua biểu diễn văn nghệ.

* Giáo dục âm nhạc trong giờ học âm nhạc

Một giờ dạy âm nhạc giáo viên xây dựng theo các cách khác nhau, mỗi giờhọc chọn một phần trọng tâm chủ yếu trong một hoạt động

- Nếu trọng tâm là nghe hát, nghe nhạc thì giáo viên cần lựa chọn bài hát,bản nhạc phù hợp với chủ đề, lứa tuổi, thực tế ở địa phương, độ dài của bài vừaphải Giáo viên lựa chọn các bài cho trẻ nghe trong một năm học phải khác nhau vềnội dung, hình thức và thể loại Cần tuyển chọn tác phẩm chứa đựng tính nhân đạo,

đi sâu vào thế giới tình cảm của trẻ, có hình ảnh vừa sức (phù hợp) với trẻ em Cáctác phẩm nghe nhạc, nghe hát phải phong phú, không bó hẹp trong chương trìnhquy định Giáo viên nên lựa chọn những bài hát mới, trẻ chưa hề được nghe thì trẻ

sẽ có sự hứng thú, tò mò và muốn khám phá Với các bài hát quen thuộc thì trẻ cóthể hòa nhập với bài ngay bằng cách hát theo, làm điệu bộ theo, nhưng nó rất dễgây cho trẻ sự nhàm chán, mất tập trung.

Để tạo không khí phấn khởi, vui tươi, hào hứng cho trẻ thì lớp học cần đượctrang trí một vài thứ khác với mọi ngày, có một vài đồ dùng, vật dụng, tranh ảnhphát họa nội dung bài, giáo viên mặc trang phục phù hợp với bài hát Chuẩn bị cácthiết bị, nhạc cụ hỗ trợ như âm thanh, ti vi, máy tính, máy chiếu…

Ví dụ: Bài hát “Cò lả”- dân ca Bắc Bộ thì mặc trang phục dân ca vùng đồngbằng Bắc Bộ…

Trong quá trình cho trẻ nghe nhạc, tất cả các hoạt động phải được diễn ramột cách liên hoàn, nhịp nhàng và linh hoạt, tránh sự nhàm chán, đơn điệu, tẻ nhạt.Khi bắt đầu tiến hành cho trẻ nghe nhạc, giáo viên cần giới thiệu bằng ngôn ngữtrong sáng, súc tích, sinh động, hấp dẫn về hình tượng âm nhạc, tên tác phẩm, tácgiả, cần thiết dựa vào lời ca, sự biểu cảm hoặc vận động để khơi gợi trí tưởng tượngcủa trẻ

Ví dụ: Nghe hát bài “Những đám mây sẽ kể” – sáng tác Đỗ Trí Dũng

Bước 1: Giới thiệu trước khi cho trẻ nghe

Giáo viên giới thiệu: Thiên nhiên trong cuộc sống của chúng ta rất tươi đẹp

và thú vị: các con hãy lắng nghe bài hát sau đây của nhạc sĩ Đỗ Trí Dũng xem

“những đám mây, dòng sông, mùa xuân…” kể về điều gì nhé!

Hoặc dùng powerpoint trình chiếu những hình ảnh có liên quan đến nội dungbài hát “Những đám mây sẽ kể” kết hợp đàm thoại về thiên nhiên để hướng sự chú

ý của trẻ tới nội dung tác phẩm sắp được nghe Có thể cho trẻ nghe một đoạn nhạcbài hát để làm tăng thêm sự chú ý của trẻ…

Bước 2: Hát cho trẻ nghe

Giáo viên hát thể hiện tình cảm, hát kết hợp với nhạc không lời

Sau khi cho trẻ nghe nhạc, giáo viên hỏi trẻ về tên bài hát, tên tác giả Cũng

có thể cho trẻ tự đặt tên bài hát sáng tạo Hỏi trẻ về tính chất âm nhạc êm dịu haysôi nổi, vui vẻ hay êm ái…

Giáo viên tâm tình với trẻ về nội dung bài hát (kèm hình ảnh minh họa nộidung bài hát)

Giáo viên làm động tác, múa minh họa theo băng cát- xét, đĩa tiếng, có thểmời trẻ cùng tham gia phụ họa

Giáo viên mở nhạc có lời do ca sĩ hát, giáo viên và trẻ cùng làm động tác,múa minh họa

Mời các nhóm nam, nữ thi tài làm động tác, múa minh họa theo nhạc

Cho trẻ xem, nghe đĩa hình bài hát “Cò lả” do ca sĩ hát.

Các tổ thi đua làm động tác, múa minh họa theo nhạc

Giáo viên mời một số trẻ thể hiện tài năng hát và vận động minh họa theonhạc…

- Nếu trọng tâm là dạy hát, giáo viên cần tập trung vào nội dung chính là tậpcho trẻ hát thuộc bài hát, hát rõ lời, đúng nhạc Tùy vào đối tượng học sinh mà giáoviên lựa chọn bài hát theo chủ đề sao cho vừa sức với trẻ của lớp mình Cần tuyểnchọn các bài hát có chất lượng nghệ thuật, giàu lòng nhân ái và mang đậm tínhnhân văn, gần gũi với đời sống tình cảm và đáp ứng được nhu cầu hứng thú với âmnhạc của trẻ

Giáo viên giới thiệu cho trẻ tên bài hát, tên tác giả, dẫn dắt trẻ nghe bằng cácthủ thuật với mục đích tập trung sự chú ý của trẻ đến nội dung, hình tượng nghệthuật, khơi gợi trí tưởng tượng và sự hình dung ở trẻ

Ví dụ: Bài hát nào nói lên ba con vật nuôi trong gia đình? Đó là bài hát: “Gàtrống, mèo con và cún con”

Nếu là bài hát dân ca, hát ru thì giải thích cho trẻ là bài hát có nhiều ngườisáng tác hoặc bài hát được ra đời từ một vùng miền nào đó

Ví dụ: Bài hát “Lí cây xanh” – dân ca Nam Bộ, là do người dân sinh sống ởNam Bộ sáng tác từ “ngày xửa ngày xưa”, “từ lâu lắm rồi”…

Giáo viên giới thiệu nội dung và tính chất bài hát bằng từ ngữ, hình ảnh gầngũi với trẻ để giúp trẻ hiểu rõ hơn, ghi nhớ tốt hơn, hứng thú lắng nghe cô giớithiệu nội dung và tính chất của bài hát

Ví dụ: Chủ đề thế giới động vật, dạy bài hát “Đố bạn”có thể kết hợp cho trẻxem clip về các con vật tương ứng với mỗi câu hát, đến câu hát về con vật nào thìtrẻ xem hình ảnh tương ứng về con vật đó…

Để lôi cuốn trẻ hứng thú lắng nghe cô hát mẫu bài hát thì giáo viên cần sửdụng biện pháp trực quan truyền cảm, cô biểu diễn bài hát trọn vẹn, hát đúng, háthay, rõ lời, hát cùng với giai điệu của đàn hoặc mở đĩa nhạc không lời, để trẻ cảmthụ được bài hát theo đúng nội dung, tình cảm của bài hát cũng như từng cung bậc

âm thanh của bài

Ví dụ: Cho trẻ nghe giai điệu bài hát “Rước đèn dưới ánh trăng” của PhạmTuyên ở nhịp độ vừa phải; cần nhấn rõ vai trò tiết tấu bằng cách kết hợp tiếng trống

sư tử

Trong quá trình dạy trẻ hát, giáo viên cho trẻ nghe và hát nhiều lần theo cô,theo giai điệu của bài hát trên đàn, hoặc băng đĩa nhạc không lời nhằm giúp trẻhứng thú, tích cực học hát cùng cô và bạn Trong quá trình cho trẻ hát, giáo viênlắng nghe để phát hiện trẻ hát sai, phát âm sai thì sau khi hát hết bài, giáo viên động

viên khuyến khích trẻ tập hát lại chỗ đó vài lần (giáo viên chú ý không chê bai trẻkhi trẻ hát sai), trong giờ học, giáo viên chú ý khen những trẻ hát đúng, hát hay,vận động thành thạo theo lời ca nhằm khuyến khích trẻ học tốt hơn, tích cực hơntrong học tập.

- Nếu trọng tâm là vận động theo nhạc, giáo viên hướng dẫn trẻ cách vậnđộng theo bài hát để tạo cho bài hát hay hơn, trẻ hứng thú hơn Cho trẻ vận độngtheo nhạc nhằm giúp trẻ cảm nhận và thể hiện nhịp điệu âm nhạc bằng các vậnđộng của cơ thể phù hợp với nhịp điệu của các bài hát, bản nhạc, qua đó giúp trẻ có

cơ hội thể hiện sự sáng tạo trong hoạt động âm nhạc

Căn cứ vào nội dung của bài, giáo viên phác họa một số động tác vận độnghợp lý và nhẹ nhàng, hài hòa, phù hợp với giai điệu, tiết tấu của bài hát để giúp trẻhứng thú, tích cực tham gia vận động

Một bài hát nhanh – vui không thể có những động tác chậm chạp; ngược lại,một bài vừa phải- nhẹ nhàng không thể có những động tác nhanh được Khi trẻ làmtốt các động tác vận động đơn giản, giáo viên hướng dẫn cho trẻ múa một số độngtác cơ bản và khuyến khích trẻ sáng tạo bằng những động tác của chính mình

Ví dụ: Vận động bài hát “Bác đưa thư vui tính” - nhạc và lời: Hoàng Lân,giáo viên cho trẻ làm các động tác như sau:

Động tác 1: “Kính coong, bác đưa thư đang tới nhà em Xe đạp kêu kínhkính coong Thấy chiếc xe em chạy lon ton”

2 tay giả động tác cầm ghi đông xe đạp Người lắc lư theo xe đi từ ngoài vàolớp

Động tác 2: “Cầm lấy thư nói cảm ơn Này em bé ngoan”

Tay phải vẫy nhẹ theo nhịp bài hát

“…Cầm ngay lá thư”

Tay phải từ từ lật bàn tay, đưa thư

“….Mau đưa thư cho bố nhé!”

Tay phải chỉ, dùng ngón trỏ chỉ theo nhịp bài hát

Động tác 3: “Kính coong kính coong Bác đưa thư đi rồi”

2 tay giả động tác cầm ghi đông xe đạp người lắc lư theo xe đi ra khỏi lớp

Cô cho từng cặp hai trẻ: Một trẻ đóng vai người đưa thư, một trẻ đóng vaingười nhận thư vận động theo nhạc Sau đó cho trẻ tự sáng tạo động tác theo ýthích của trẻ

Do trẻ học thông qua bắt chước nên giáo viên phải làm mẫu nhiều lần.Những động tác múa cần rõ ràng, đúng tính chất âm nhạc, có đường nét đẹp, códiễn cảm Nếu là hát kết hợp vận động vỗ tay, gõ… theo nhịp bài hát, phách lời ca,

phách, nhịp thì giáo viên thể hiện đồng thời một cách dễ dàng; trong tổ chức cónhiều trẻ tham gia vận động, di chuyển đội hình múa, động tác cháu trai khác cháugái,… thì giáo viên cần phải sử dụng biện pháp trình bày kết hợp dùng lời giảithích động tác của cháu trai trước, cháu gái sau

Ví dụ: Vận động bài hát “Rước đèn dưới ánh trăng” – nhạc và lời: PhạmTuyên

Cô đeo trống cơm và múa cho trẻ xem, động tác múa như sau:

Động tác nam:

Động tác 1: “Tùng dinh dinh dinh cắc tùng dinh dinh dinh”

Chân trái chống gót chếch sang trái một bước, chân phải hơi khuỵu, hai taygiả làm động tác đánh trống vỗ vào phách mạnh của ô nhịp thứ hai đến “cắc tùngdinh dinh dinh” đổi bên

Động tác 2: “Rước vui theo trăng rồi phá cỗ linh đình”

Hai tay chống hông chân nhảy lò cò theo nhịp bài hát từng chân một

Động tác 3: “Kìa ông trăng thanh lướt trời mây bao la”

Hai tay làm hình vòng cung trên đầu quay tròn hai vòng tại chỗ

Động tác 4: “Ánh trăng vàng tươi càng thêm sáng sân nhà”

Hai tay giang sang bên, lòng bàn tay nắm hờ, chân trái nhảy lò cò chân phải

đá lăng, rồi đổi bên theo nhịp bài hát

Động tác nữ:

Động tác 1: “Tùng dinh dinh dinh cắc tùng dinh dinh dinh”

Chân trái chống gót chếch sang trái một bước vào phách mạnh ô nhịp thứ haivào chữ “dinh” hai tay chống hông, rồi đổi bên theo nhịp bài hát

Động tác 2: “Rước vui theo trăng rồi phá cỗ linh đình”

Tay trái giơ cao, tay phải đưa ngang ngực cuộn cổ tay nhảy lò cò từng chânmột theo nhịp bài hát rồi đổi bên

Động tác 3: “Kìa ông trăng thanh lướt trời mây bao la”

Hai tay giang sang hai bên vẫy nhẹ, quay tại chỗ một vòng

Động tác 4: “Ánh trăng vàng tươi càng thêm sáng sân nhà”

Hai tay giang sang bên, lòng bàn tay nắm hờ, nhảy lò cò từng chân một theonhịp bài hát

Cô cho trẻ hát (hai lần) theo nhạc để cô múa cho trẻ xem cả động tác nam vànữ