SKKN Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên dạy lớp giúp 56 tuổi học tốt môn khám phá khoa học tại trường MN Hoa Pơ LangSKKN Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên dạy lớp giúp 56 tuổi học tốt môn khám phá khoa học tại trường MN Hoa Pơ LangSKKN Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên dạy lớp giúp 56 tuổi học tốt môn khám phá khoa học tại trường MN Hoa Pơ LangSKKN Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên dạy lớp giúp 56 tuổi học tốt môn khám phá khoa học tại trường MN Hoa Pơ LangSKKN Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên dạy lớp giúp 56 tuổi học tốt môn khám phá khoa học tại trường MN Hoa Pơ LangSKKN Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên dạy lớp giúp 56 tuổi học tốt môn khám phá khoa học tại trường MN Hoa Pơ LangSKKN Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên dạy lớp giúp 56 tuổi học tốt môn khám phá khoa học tại trường MN Hoa Pơ LangSKKN Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên dạy lớp giúp 56 tuổi học tốt môn khám phá khoa học tại trường MN Hoa Pơ LangSKKN Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên dạy lớp giúp 56 tuổi học tốt môn khám phá khoa học tại trường MN Hoa Pơ Lang
Trang 1I Phần mở đầu
1 Lý do chọn đề tài
Chăm sóc giáo dục trẻ em ngay từ những tháng năm đầu tiên của cuộc sống
là một việc làm hết sức cần thiết và có ý nghĩa vô cùng quan trọng “Trẻ em hômnay là thế giới ngày mai” Muốn tốt cho sự phát triển của trẻ cả về thể chất lẫntinh thần điều cần thiết bạn phải hướng dẫn trẻ ra hoà nhập với thiên nhiên Và
cô giáo mầm non những người thầy đầu tiên ươm mầm thiên nhiên có hệ thốngvào trong trẻ
Thực hiện chương trình chăm sóc giáo dục trẻ theo hướng tích hợp “Hướngvào trẻ, trẻ là trung tâm” Trẻ là người khởi xướng các hoạt động, trẻ đượckhuyến khích tham gia vào quá trình giáo dục chứ không thụ động Trẻ đượchọc qua chơi, qua khám phá thử nghiệm bằng các giác quan Người lớn giữ vaitrò “trung gian” Tổ chức môi trường, tạo điều kiện cho trẻ hoạt động nhằm pháthuy hứng thú, nhu cầu và năng lực của trẻ
Trong chúng ta hẳn ai ai cũng bước qua thời thơ ấu với những cảm xúc,những kỷ niệm khó quên và đặc biệt chúng ta đã trải qua quá trình phát triểntừng bước của tâm sinh lý Hiểu được đứa trẻ muốn gì và cần gì là cả một quátrình đầy khó khăn và nỗ lực
Trẻ em trí tò mò và nhu cầu muốn tìm hiểu, muốn khám phá sự vật xungquanh rất lớn mà khả năng của trẻ còn hạn chế Việc giúp trẻ lĩnh hội kiến thứcmột cách chính xác và trọn vẹn phù hợp với khả năng và đáp ứng nhu cầu củatrẻ thông qua các hoạt động thông thường : tạo hình, tác phẩm văn học, mới chỉđem đến cho trẻ lượng kiến thức rất nhỏ Nhưng nếu chúng ta đưa trẻ hòa nhậpvào thiên nhiên, vào khoa học cuộc sống trẻ vừa lĩnh hội kiến thức mà người lớntruyền đạt, bên cạnh đó trẻ còn tự tìm hiểu và vốn kiến thức chính xác hơn, thực
tế hơn Phong cảnh bên ngoài giúp bé biết quan sát và nhận thức thế giới, thôngqua những câu hỏi “tại sao? Vì sao lại thế?,…” Thiên nhiên tạo cơ hội để bé hítthở không khí trong lành và tăng cường vận động, cần thiết cho sự phát triển thểchất cũng như tâm hồn trẻ qua các hoạt động như hoạt động ngoài trời Cácchuyên gia giáo dục cho rằng, vận động ngoài trời sẽ tăng khả năng chú ý và tưduy sáng tạo cho trẻ Nhờ đó, bé sẽ giảm được nguy cơ mắc chứng bệnh tăngđộng giảm chú ý
Trải qua năm năm làm giáo viên thường xuyên tiếp xúc gần gũi với trẻ vàbây giờ đứng ở cương vị quản lý chuyên môn hơn ai hết tôi hiểu rõ đặc điểmtâm sinh lý cũng như khả năng, nhu cầu của trẻ Việc tìm ra một số biện pháphướng dẫn giáo viên giúp trẻ cần chú ý hướng đến việc giáo dục trí tuệ, cảm xúckhám phá khoa học, hòa nhập với thiên nhiên trong tiết dạy đã có kết quả rất lớntrên trẻ và phát triển toàn diện ở trẻ Trong quá trình tôi tham gia dự giờ thăm
Trang 2lớp của giáo viên trong trường nhìn chung trong các tiết học trong lớp lượngkiến thức mà trẻ lĩnh hội được rất trừu tượng và chưa sâu sắc và chưa thực sựgần gũi với trẻ đến trẻ Trẻ tiếp thu còn chậm, chưa thực sự gây hứng thú với trẻ.
Đồ dùng đồ chơi cô chuẩn bị rất nhiều nhưng vẫn mang tính khô khan cứngnhắc và có phần gò bó đối với trẻ, hạn chế sự tò mò tự tìm hiểu sự phong phúmuôn màu muôn vẻ của sự vật ở nông thôn
Thực tế hiện nay trong trường mầm non, chúng tôi thấy rằng sự quan tâmđúng mức tới việc cho trẻ hòa mình vào thiên nhiên cho trẻ mầm non thực sựchưa đầy đủ lắm Đồng thời dựa vào thực trạng khó khăn và thuận lợi trên mà
tôi đã tích lũy được “Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên dạy lớp 5- 6 tuổi học tốt môn khám phá khoa học tại trường MN Hoa Pơ Lang” để mạnh dạn trình
bày trong bản sáng kiến kinh nghiệm này
2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
* Mục tiêu: Đưa ra một số biện pháp giúp trẻ phát triển ở trẻ cả về thể chất lẫn tinh thần thông qua môn khám phá khoa học
* Nhiệm vụ: Tìm hiểu và nghiên cứu thực trạng, đua ra các biện pháp, giải phápgiúp cải thiện thực trạng chất lượng môn khám phá khoa học tại trường Mầm nonHoa Pơ Lang
3 Đối tượng nghiên cứu:
- Biện pháp sư phạm, hình thức tổ chức hướng dẫn giáo viên dạy lớp 5- 6tuổi giúp trẻ khám phá khoa học một cách tốt nhất
4 Giới hạn của đề tài:
- Nội dung nghiên cứu: Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên dạy lớp 5- 6
tuổi học tốt môn khám phá khoa học tại trường MN Hoa Pơ Lang
- Đối tượng khảo sát: Giáo viên và trẻ trường Mầm non Hoa Pơ Lang, xãDur Kmăl, huyện Krông Ana, tỉnh Đắk Lắk
- Thời gian: Từ tháng 8/2016 đến tháng 2 năm 2017
5 Phương pháp nghiên cứu:
a) Phương pháp nghiên cứu lí luận: Đọc nghiên cứu tổng hợp các tài liệu cóliên quan đến đề tài nghiên cứu Phân tích, khái quát vấn đề cần nghiên cứu b) Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
- Phương pháp điều tra thu thập thông tin bằng việc
+ Chuẩn bị tài liệu nghiên cứu về đồ dùng trực quan của từng loại tiết + Tìm hiểu các tài liệu có liên quan, trên các phương tiện thông tin đạichúng về các chương trình giáo dục Mầm non
Trang 3+ Tìm hiểu các đối tượng trẻ trong lớp về các mặt: tiếp thu nhanh, tiếp thuchậm, trẻ hiếu động, thụ động tại trường.
- Kiểm tra đánh giá trên trẻ rồi rồi phân loại trẻ giỏi, khá, trung bình, để cóbiện pháp và kế hoạch rèn luyện cho phù hợp
- Quan sát các hoạt động của trẻ
- Kiểm tra đánh giá các hoạt động của trẻ
c) Phương pháp thống kê toán học: thu thập, tổng hợp, trình bày số liệuđiều tra để có kết quả từ khái quát đến cụ thể của vấn đề đặt ra
II Phần nội dung
1 Cơ sở lý luận
Đối với giáo dục Mầm non, phương pháp giáo dục phải tạo điều kiện chotrẻ trải nghiệm, tìm tòi, khám phá môi trường xung quanh dưới nhiều hình thức,đáp ứng nhu cầu, hứng thú của trẻ Chú trọng đổi mới tổ chức môi trường giáodục nhằm kích thích và tạo cơ hội cho trẻ khám phá, thử nghiệm Kết hợp hàihòa giữa giáo dục trẻ trong nhóm bạn với giáo dục cá nhân Tổ chức hợp lý cáchình thức hoạt động cá nhân, theo nhóm nhỏ và cả lớp, phù hợp độ tuổi củanhóm/lớp, với khả năng của từng trẻ, với nhu cầu và hứng thú của trẻ và vớiđiều kiện thực tế Chương trình giáo dục mầm non nhằm giúp trẻ phát triển hàihòa về các mặt thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm, kỹ năng xã hội, thẩm
mỹ, chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1
Khi tiếp xúc với trẻ thường bắt gặp những điều bất ngờ ở trẻ như: tại saolại có mưa ? Tại sao cá lại biết bơi ? Tại sao con không được hái hoa đẹp? Tôiluôn trăn trở và muốn gửi đến bài viết này để muốn trả lời câu hỏi tại sao cầnphải giáo dục trẻ từ thiên nhiên ngay trong những năm đầu đời
Bởi vì trước hết trẻ sẽ phát triển ý thức về sự tôn trọng và quan tâm đến môitrường sống ngay từ khi còn nhỏ Thứ hai, sự tác động tích cực đối với môitrường tự nhiên cũng là một phần quan trọng cho sự phát triển sức khỏe của trẻ
Và sự tác động qua lại này cũng nâng cao khả năng học hỏi của trẻ Trẻ đượcsống gần gũi với thiên nhiên, điều đó sẽ tuyệt vời hơn nhiều sách vở, từ ngữ.Trong mọi hoạt động đều hướng vào trẻ và trẻ hoạt động tích cực giáo viênchỉ giữ vai trò “trung gian” Bản thân tôi từng là giáo viên và bây giờ làm côngtác chuyên môn nên tôi đúc rút được một số kinh nghiệm và đã tìm ra một sốbiện pháp giúp trẻ khám phá khoa học tố nhất
Trang 4+ Giáo viên dạy lớp 5- 6 tuổi 14 Trong đó: Trung cấp 6, Cao đẳng 2, Đại học 6.
Kết quả chất lượng môn khám phá khoa học khi chưa áp dụng biện pháp
Tổng số
Tỷ lệ
(%)
Tổng số
Tỷ lệ
(%)
1 Kỹ năng quan sát, tìm ra đặc điểm và
trả lời được tên gọi đặc điểm của các
đi học chuyên cần thuận lợi cho việc áp dụng đề tài
- Được sự quan tâm sát sao trường Mầm non Hoa Pơ Lang, các ban ngànhtrong xã Dur Kmăl Được sự quan tâm sát sao của Phòng giáo dục và đào tạohuyện Krông Ana, thông qua các đợt tập huấn đã cung cấp thông tin, kiến thứcgiáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non qua việc khám phá khoa học
- Hầu hết giáo viên đều nhiệt tình an tâm công tác; trẻ ngoan và đi học tương đối chuyên cần
Khi vận dụng đề tài này vào thực tế, đội ngũ giáo viên đã có những các giảipháp, biện pháp phương pháp làm việc một cách hiệu quả, có tính sáng tạo trongviệc nâng cao chất lượng giáo dục tại đơn vị
* Hạn chế
- Cơ sở vật chất còn thiếu thốn, phòng học chật hẹp do tiếp nhận từ phòngtiểu hoc, trang thiết bị và một số dụng cụ khoa học của trường còn hạn chế như (Kính lúp, máy ảnh, )
Trang 5- Trường có nhiều điểm trường và cách xa nhau khó khăn trong công tácquản lý theo dõi trẻ cũng như sự giao lưu giữa các trẻ trong trường.
- Số trẻ chưa qua các lớp dưới còn chiếm số phần trăm nhiều
- Hơn 50% trẻ trong trường là con em dân tộc thiểu số nên sự tiếp thu, nhậnthức giữ các trẻ chưa đồng đều
- Một số giáo viên chưa thực sự năng động, sáng tạo trong việc đổi mớiphương pháp giảng dạy, việc ứng dụng CN TT trong các tiết dạy còn hạn chếdẫn đến chất lượng chưa cao
* Nguyên nhân chủ quan
Nhìn chung đội ngũ giáo viên trường Mầm non Hoa Pơ Lang trong nhữngnăm gần đây đã có nhiều tiến bộ trong chất lượng giáo dục Tuy nhiên đội ngũgiáo viên trường Mầm Non Hoa Pơ Lang chúng tôi còn chênh lệch nhiều vềtrình độ đào tạo, về năng lực chuyên môn, sự sáng tạo và linh hoạt tổ chức cáchoạt động cho trẻ so với các trường còn hạn chế
Thứ nhất: Đó là việc giáo viên chưa thực sự chủ động, linh động trongviệc chuẩn bị môi trường cho trẻ khám phá và các trò chơi vận động cho trẻchưa được đồng đều
Thứ hai: Là do giáo viên sử dụng các phương pháp dạy học phù hợp vớiđối tượng trẻ, chưa thực sự chú ý đặc điểm cá nhân trẻ
Thứ ba: Là chưa biết cách lồng ghép cho trẻ qua các môn học, các trò chơidân gian và dưới các hình thức khác nhau
Thứ tư: là do giáo viên chưa thực sự tích cực làm đồ dùng, đồ chơi tự tạomột cách thường xuyên Công tác làm đồ dung, đồ chơi còn mang tính đối phó.Thứ năm : Một số giáo viên chưa nắm vững đặc thù của môn học, chưa xácđịnh rõ đề tài cần khai thác
Chính vì những điều kiện nêu trên đã làm ảnh hưởng không ít tới chấtlượng giảng dạy môn khám phá khoa học
* Nguyên nhân khách quan
Trường có 7 điểm, các điểm trường không tập trung nên việc quản lý và chỉđạo các hoạt động gặp nhiều khó khăn Cơ sở vật chất, đồ dùng đồ chơi của trẻmặc dù đã được đầu tư, mua sắm nhưng vẫn còn thiếu so với yêu cầu thực hiệnchương trình, phòng phục vụ học tập, các công trình vệ sinh, nước sạch còn tạm
bợ, thiếu thốn Trường có hơn 2/4 trẻ em thuộc vùng đồng bào DTTS, con hộnghèo và cận nghèo còn chiếm tỷ lệ cao, số cháu theo học lớp lá chưa qua cáclớp dưới chiếm 1/3 việc tiếp cận với một số bài tập bài dạy còn rụt rè ít nói, ítthổ lộ có một số cháu chưa biết nói tiếng phổ thông nhiều, có cháu cá biệt khôngthích làm theo cô mà chỉ tự ý làm theo ý mình nên việc tiếp cận học môn khám
Trang 6phá khoa học còn hạn chế về ngôn ngữ Nhiều phụ huynh chưa thực sự quantâm con em mình, một số phụ huynh còn hạn chế trong hiểu biết về môn khámphá khoa học nên không luyện thêm được cho các cháu ở nhà thậm chí cònhướng dẫn sai lệch
Với trách quản lý chuyên môn, tôi luôn suy nghĩ làm thế nào để nâng caochất lượng các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ nói chung và môn khám phákhoa học nói riêng ngày càng có chất lượng trong trường mầm non Hoa PơLang Đây là nhiệm vụ quan trọng và cần phải có sự nỗ lực phấn đấu, quyết tâmcao Để làm được điều này cần có sự nỗ lực không ngừng của của bản thân, banlãnh đạo nhà trường cũng như đội ngũ giáo viên quyết tâm cao để đưa chấtlượng nhà trường ngày một nâng cao theo kịp sự phát triển chung của đát nước
Từ thực trạng như trên, tôi luôn băn khoăn suy nghĩ tìm nhiều biện pháp đểhướng dẫn giáo viên tiết dạy khám phá khoa học đạt hiệu quả cao hơn như sau:
3 Nội dung và hình thức của giải pháp
a Mục tiêu của giải pháp
Giúp trẻ lĩnh hội kiến thức một cách sâu sắc và chính xác, không mang tínhtrừu tượng và khô khan
Phát triển cả về thể chất lẫn tinh thần
Hòa mình vào với thiên nhiên trẻ được hít thở không khí trong lành, vậnđộng thoải mái giúp phát triển khả năng quan sát, ghi nhớ, chú ý
Phát triển khả năng định hướng trong không gian, 5 mặt đều được phát triển
Để làm được điều này cần phải được thống nhất về nội dung, được tiếnhành thường xuyên, liên tục trong từng tiết dạy, ở mọi lúc, mọi nơi và có sự phốikết hợp chặt chẽ giữa các lực lượng trong và ngoài nhà trường
b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp
Biện pháp 1: Không ngừng tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao kiến thức
Như chúng ta đã biết xã hội không ngừng biến đổi cũng như sự phát triểncủa trẻ ở mỗi giai đoạn, mỗi thời kì là rất khác nhau Thời đại nay hầu hết trẻđược quan tâm nhiều hơn, ăn uống đủ chất hơn nên trẻ rất thông minh, nhanhnhạy Cô giáo luôn là thần tượng, là người mà trẻ thường xuyên gửi gắm niềmtin vào lẽ đúng và có thể giải đáp mọi thắc mắc mọi tò mò của trẻ Nên nếungười quản lý cũng như giáo viên chỉ trông chờ vào những kiến thức đã từnghọc thì chưa đủ mà cần phải thường xuyên học hỏi, trao đổi và thường xuyênnghiên cứu tài liệu, thông tin đại chúng để nắm bắt và có được những kiến thứcnhất định về phương pháp lí luận, đàm thoại, cách thức quan sát sử dụng lời nóisao cho diễn cảm và thuyết phục nhất Giải đáp nhanh và kịp thời những thắcmắc những câu hỏi vì sao? tại sao? của trẻ Khi trẻ đặt câu hỏi và được cô giải
Trang 7đáp hợp lý trẻ sẽ thấy vui hơn hứng thú hơn từ đó trẻ mạnh dạn tự tin hơn trí tò
mò của trẻ sẽ được phát huy hơn
Chính vì lẽ đó hằng năm chúng tôi quán triệt giáo viên học bồi dưỡng chínhtrị hè và tham gia các chuyên đề do Phòng, cụm chuyên môn, nhà trường tổchức một cách đầy đủ và nghiêm túc
Luôn quan tâm tạo, điều kiện cho giáo viên học thêm để nâng cao trình độ,
và ngay từ đầu năm học tôi lập kế hoạch cụ thể bồi dưỡng kiến thức cho giáoviên theo từng thời điểm phù hợp
Biện pháp 2: Lập kế hoạch tổ chức hướng dẫn giáo viên
Dựa trên kế hoạch năm học của nhà trường xây dựng và căn cứ vào nộidung trong chương trình theo độ tuổi; Căn cứ vào thời gian, thời điểm tôi hướngdẫn giáo viên lựa chọn đề tài phù hợp vào giai đoạn nào của chương trình nămhọc Căn cứ vào mức độ phát triển, khả năng thực tế của trẻ, tôi đã xây dựng kếhoạch hướng dẫn chỉ đạo giáo viên nội dung môn học cho trẻ, xác định độ khócủa từng tiết và sắp xếp theo trình tự để đưa vào hướng dẫn trẻ cho phù hợp đi
từ dễ đến khó đảm bảo củng cố, phát triển những gì trẻ đã biết, đồng thời chuẩn
bị môi trường tốt nhất có thể Nội dung trong chương trình đã được trình bàytheo mức độ tăng dần từ dễ đến khó, đồng thời phù hợp với từng chủ đề chủđiểm, phù hợp với các hoạt động khác và các sự kiện
Sau đó tiến hành xây dựng một số chuyên đề và cho giáo viên cùng góp ýđúc rút kinh nghiệm hướng cho giáo viên nắm vững phương pháp
Tiếp tục kiểm tra khi giáo viên lên lớp và có kế hoạch chỉnh sửa kịp thời,đồng bộ
Luôn chú trọng đến vấn đề tuyên dương những giáo viên làm tốt, kịp thờigiải đáp những thắc mắc những vấn đề giáo viên chưa rõ để giáo viên thực hiệntốt hơn
Biện pháp 3: Tích cực sưu tầm và làm đồ dùng đồ chơi tự tạo đẹp, sáng tạo phù hợp
Như chúng ta đã biết tư duy của trẻ là tư duy trực quan hình tượng chiếm
ưu thế Hình tượng trực quan là nguồn thông tin thẩm mĩ với tư cách là mộtphương tiện dạy học nó hỗ trợ tốt cho việc giảng dạy cho trẻ khám phá khoa họctrong việc kết hợp giữa quan sát, diễn giải và so sánh để trẻ hiểu và có thái độthân thiện với môi trường xung quanh Để giờ học đạt hiệu quả thì công tácchuẩn bị đồ dùng phù hợp, đẹp, khoa học là rất quan trọng
Trong thời đại hiện nay, đồ dùng đồ chơi hiện đại được trang bị ngày càngnhiều đã làm giảm đi thời gian đầu tư cho việc làm đồ dùng, đồ chơi của giáoviên rất nhiều so với trước đây Tuy nhiên từ thực tế khó khăn chung của toànngành nói chung và của xã Dur Kmăl nói riêng số kinh phí được cấp về trường
Trang 8để trang bị đồ dùng, đồ chơi cho các cháu còn hạn chế và trong thực tế có nhiều
đồ dùng đồ chơi rất thiết thực nhưng chưa có trên thị trường hoặc có đồ dùng cótrên thị trường nhưng nếu ta tận dụng và làm từ các nguyên vật liệu sẵn có ở địaphương thì sẽ rẻ hơn rất nhiều và cũng không kém phần hấp dẫn đối với cáccháu
Do đó ngay từ đầu năm học, chúng tôi đều xây dựng kế hoạch và phát độngphong trào làm đồ dùng đồ chơi để phục vụ cho việc dạy và học ở các lớp.Chúng tôi xây dựng kế hoạch cụ thể cho từng giai đoạn để giáo viên chủ độngxây dựng kế hoạch cho lớp mình
Thường xuyên khuyến khích giáo viên sưu tầm tận dụng những đồ dùngnhư vỏ sữa, chai lọ, hột hạt, lá cây khô, tre, vỏ ốc, vỏ hến, vỏ dừa… để làm ra cásản phẩm hợp vệ sinh, bền đẹp phục vụ cho môn học
Sau đó trường thành lập ban tư vấn hướng dẫn cho giáo viên theo kế hoạch.Đồng thời nhà trường hỗ trợ thêm kinh phí cho giáo viên trong công tác làm đồdùng dự thi Đến thời gian quy định giáo viên nộp đồ dùng về nhà trường chấm
và có giải thưởng cho những bộ đồ dùng đẹp, bền, có giá trị sử dụng cao
Nhận thức được tầm quan trọng và sự thiết thực của công tác lầm đồ dùng
đồ chơi tự tạo nên hằng năm truờng luôn coi công tác làm đồ dùng đồ chơi làcông tác thường xuyên và liên tục để trẻ hứng thú hơn và phát triển một cáchtoàn diện: đạo đức, ngôn ngữ, trí tuệ, thẩm mỹ và thể lực
Biện pháp 4: Tạo môi trường giúp trẻ khám phá khoa học
Ở tuổi trẻ thơ chủ yếu là tư duy trực quan hình tượng, với trẻ thì những gìmới lạ đẹp mắt hấp dẫn là gây được sự chú ý của trẻ Nhưng trong môn học nàykhông phải cứ đưa trẻ đi ra ngoài và cho trẻ tự do khám phá là có hiệu quả Tôihướng cho giáo viên biết cách chuẩn bị môi trường trong và ngoài lớp họcthông qua một số buổi sinh hoạt chuyên môn, tổ khối cụ thể như:
- Môi trường trong lớp: Khi sắp xếp đồ dùng, đồ chơi chúng ta cần trang trícác góc theo từng chủ điểm, đồ dùng đồ chơi phải phù hợp với từng độ tuổi, sắpxếp một cách khoa học để trẻ dễ quan sát dễ tìm
Ví dụ: Quan sát mưa để trẻ biết được vì sao có mưa, cũng có thể là mộtgóc lớp tôi chuẩn bị một luống rau và cho trẻ tìm hiểu sự lớn lên của cây rauhàng ngày Góc học tập cho trẻ xem hình ảnh, vẽ, nặn những gì mà trẻ đã họcđược, dạy cho trẻ cách làm một cơn mưa từ những li nước Góc xây dựng chotrẻ xây vườn trường, sở thú Để từ đó trẻ có thể nhớ lại kiến thức hay làm tăngtính tò mò của trẻ, giúp trẻ có hứng thú trong buổi học ngoài trời hơn
- Môi trường ngoài lớp: Môi trường ngoài lớp rất đa dạng và phong phúhấp dẫn trẻ, ta tận dụng sân trường cho trẻ chọn lá, xếp lá thành con đường,dòng sông, chơi với cát nước
Trang 9Tận dụng vườn hoa, vườn rau, cây cố, không gian… để trẻ khám phá.
Thiên nhiên ngoài tác dụng giúp trẻ khám phá môi trường có hiệu quả còn
có một số tác dụng: Ra ngoài trời trẻ được tắm nắng, hít thở không khí tronglành, thoáng mát, được vận động trong điều kiện rộng rãi, thoải mái, làm tăng sựhoạt động của các cơ quan trong cơ thể, tăng sự trao đổi chất, rèn luyện sự thíchnghi với tác động của các yếu tố tự nhiên, tăng cường sức đề kháng của cơ thể.Giúp trẻ mở rộng thêm tầm hiểu biết về sự vật hiện tượng xung quanh, làm giàuxúc cảm thẩm mỹ, trẻ được mở rộng diện tiếp xúc, được trực tiếp quan sát tiếpxúc các sự vật hiện tượng sống động trước mắt làm phong phú vốn biểu tượng
và giúp trẻ cảm nhận được vẻ đẹp của môi trường xung quanh Tạo điều kiện đểtrẻ vận dụng những hiểu biết, kiến thức, kỹ năng đã học và hoàn cảnh thực tiễn
Vì vậy việc lựa chon môi trường sao cho phù hợp với trẻ là rất quan trọng
Giáo viên luôn tìm chọn những địa điểm thực sự gần gũi và gây hứng thúvới trẻ dựa trên thực tế mà trường mình có (sân trường, gốc bàng, vườn hoa,vườn rau, bể nước,…) Trên cơ sở đó biến những điều không có thành có bằngcách khi cho trẻ ra dạo chơi tôi bí mật giấu một đồ vật mà tôi muốn trẻ tìm hiểurồi tạo tình huống cho trẻ thấy Khi đó trẻ sẽ tò mò và cùng xúm xít lại tìm hiểuđặt câu hỏi, như vậy tự nhiên đã có một môi trường học tập thật sự gây hứngthú cho trẻ
Môi trường đa dạng, phong phú hấp dẫn sẽ gây hứng thú cho trẻ và tạo rakết quả của hoạt động cao nhất Từ đó góp phần hình thành và nâng cao mốiquan hệ thân thiện giữa cô và trẻ, giữa trẻ và giáo viên Qua việc vận dụng khithực hiện trong môi trường học tập, tôi nhận thấy trẻ các lớp tham gia sôi nổihơn
Biện pháp 5: Tổ chức cho trẻ tham quan dạo chơi thực tế
Ngay từ đầu năm tôi tham mưu với nhà trường lên kế hoạch cho trẻ đitham quan thực tế phù hợp với từng thời điểm phù hợp với một số đề tài Bởi cónhững đề tài như “ Tìm hiểu về nghề bộ đội”, “Tìm hiểu về trường tiểu học”…nếu chỉ qua tranh ảnh và đồ dùng thì trẻ không cảm nhận được hết kiến thức côcần truyền đạt vì trẻ chưa thực sự cảm thấy hứng thú
Ví dụ: Cho trẻ tham quan doanh trại bộ đội cho trẻ biết được công việccủa các chú, bãi tập luyện, phòng ăn, phòng ngủ, nề nếp sinh hoạt gọn gàngngăn nắp của chú bộ đội Chọn địa điểm thích hợp để trẻ được các chú bộ đội kể
về công việc của đơn vị chú khuyến khích trẻ những câu hỏi mà trẻ muốn Tổchức cho trẻ tặng hoa và hát tặng các chú một số bài hát
Chính vì vậy việc tạo điều kiện cho trẻ có cơ hội đi tham quan thực tế chotrẻ trải nghiệm trẻ sẽ dễ dàng cảm nhân được sự vật hiện tượng một cách đầy đủnhất Đồng thời qua các buổi tham quan đó không những trẻ lĩnh hội kiến thứcmột cách trọn vẹn mà trẻ còn được giao lưu với nhau một cách tự nhiên từ đó
Trang 10giúp trẻ thực sự mạnh dạn tự tin hơn và đây là điều rất cần đối với trẻ đặc biệt làđối với trẻ đồng bào dân tộc.
Để trẻ lĩnh hội kiến thức một cách tốt nhất và đảm bảo an toàn trong quátrình đi tham quan Việc đầu tiên chúng tôi họp và quán triệt một số tình huống
có thể xảy ra để giáo viên nắm bắt khi gặp phải sẽ dễ dàng xử lý Từ đó giáoviên nhắc nhở trẻ đi tham quan thì các con phải như thế nào? Đến giờ trẻ đitham quan chúng tôi bố trí số lượng giáo viên đảm bảo đủ để quan sát trẻ đảmbảo an toàn tuyệt đối
Biện pháp 6: Giáo viên tìm cách kích thích trí tò mò của trẻ.
Thật vậy, bất kỳ làm một việc gì, tìm hiểu hay khám phá một điều gì trongmỗi chúng ta đều phải có một ít hiểu biết nhất định về điều đó để có thể đặt racâu hỏi “tại sao”, và tìm cách giải quyết chúng Trẻ nhỏ cũng vậy, chúng tathường quan niệm trẻ nhỏ giống như tờ giấy trắng và chúng ta muốn vẽ gì lên đócũng được, đó là quan niệm hoàn toàn không chính xác, trẻ cũng có cách nghĩriêng của trẻ có điều khả năng thu thập thông tin của trẻ còn hạn chế và khảnăng phân tích tổng hợp của trẻ hầu như chưa chính xác vì vậy trẻ gặp khó khăntrong bất cứ vấn đề nào trẻ muốn tìm hiểu
Việc đưa trẻ vào với môi trường xung quanh hay nói rõ hơn là trẻ khám phákhoa học, điều đầu tiên mà tôi quan tâm là lượng kiến thức của trẻ có thực sựphù hợp cho chuyến đi “dã ngoại” này hay không Hơn nữa, nếu trẻ đã có lượngkiến thức nhất định rồi thì việc khám phá sẽ dễ dàng hơn và có ý nghĩa, hiệu quảhơn rất nhiều bên cạnh đó phát triển được tư duy cho trẻ
Căn cứ vào những điều trên chúng tôi luôn hướng giáo viên nên chọn biệnpháp thường xuyên trau dồi sự hiểu biết của trẻ, kích thích tính tò mò của trẻ làvấn đề mấu chốt trong đề tài này Trẻ đến lớp được cô giáo truyền đạt kiến thức
ở mọi lúc mọi nơi
Ví dụ: Từ một cái hạt nhỏ giáo viên dạy cho trẻ biết quá trình từ hạt nảymầm rồi lớn thành cây như thế nào? Vì sao lại có mưa? Thường xuyên tròchuyện về điều mà trẻ gặp ở nhà, trên đường đi học, Đặt ra cho trẻ những câuhỏi “tại sao? Làm sao con biết? ” nhằm kích thích sự tò mò của trẻ, đôi khi cầncho trẻ làm quen với một vật để trẻ tự nói lên điều trẻ thấy và nghĩ Chuẩn bịmột số đồ dùng khi lên lớp theo từng chủ điểm để trẻ tìm hiểu
Ví dụ: quả cam trẻ đã biết thì giáo viên có thể nói cho trẻ biết về cây của
nó, sự phát triển,
Thường xuyên trò chuyện và dạy cho trẻ cách quan sát, khám phá sự vậtmột cách khoa học và lôgic, rèn cho trẻ khả năng đặt câu hỏi và tìm ra câu trảlời Ví dụ: Khi dạo chơi trong sân giáo viên luôn khơi gợi cho trẻ sự tò mò từnhững trái bàng, hạt phượng hay những tia nằng chiếu qua từ khe lá Trẻ hỏi tạisao lại thế? Sao bàng cũng là trái cây mà cháu không ăn được?…Giáo viên luôn