SKKN Một số biện pháp giúp trẻ 5,6 tuổi tích cực tham gia vào hoạt động giáo dục âm nhạc

SKKN Một số biện pháp giúp trẻ 5 6 tuổi tích cực tham gia vào hoạt động giáo dục âm nhạcSKKN Một số biện pháp giúp trẻ 5 6 tuổi tích cực tham gia vào hoạt động giáo dục âm nhạcSKKN Một số biện pháp giúp trẻ 5 6 tuổi tích cực tham gia vào hoạt động giáo dục âm nhạcSKKN Một số biện pháp giúp trẻ 5 6 tuổi tích cực tham gia vào hoạt động giáo dục âm nhạcSKKN Một số biện pháp giúp trẻ 5 6 tuổi tích cực tham gia vào hoạt động giáo dục âm nhạcSKKN Một số biện pháp giúp trẻ 5 6 tuổi tích cực tham gia vào hoạt động giáo dục âm nhạcSKKN Một số biện pháp giúp trẻ 5 6 tuổi tích cực tham gia vào hoạt động giáo dục âm nhạcSKKN Một số biện pháp giúp trẻ 5 6 tuổi tích cực tham gia vào hoạt động giáo dục âm nhạcSKKN Một số biện pháp giúp trẻ 5 6 tuổi tích cực tham gia vào hoạt động giáo dục âm nhạcSKKN Một số biện pháp giúp trẻ 5 6 tuổi tích cực tham gia vào hoạt động giáo dục âm nhạcSKKN Một số biện pháp giúp trẻ 5 6 tuổi tích cực tham gia vào hoạt động giáo dục âm nhạc

I Phần mở đầu

1 Lý do chọn đề tài:

Các nhà khoa học đã nghiên cứu, trẻ được nghe nhạc cổ điển từ trongbào thai sẽ kích thích sóng điện não phát triển tăng trí thông minh sau này.Như chúng ta đã biết âm nhạc tác động vào con người ngay từ khi còn nằmtrong nôi khi được nghe tiếng ru à ơi của mẹ Âm nhạc đối với trẻ là một thếgiới kỳ diệu đầy cảm xúc Tâm hồn trẻ ngây thơ trong sáng, luôn luôn vui vẻcho nên tiếp xúc với âm nhạc là nhu cầu không thể thiếu với trẻ Thông qua

âm nhạc trẻ linh hoạt, mạnh dạn, thông minh qua việc sáng tạo các động tácminh họa kết hợp khi hát và rèn luyện cho trẻ, khi vận động theo nhạc sẽ thúcđẩy sự vận động cơ thể, sự nhanh nhẹn khéo léo, bền bỉ và dẻo dai các độngtác Ở lứa tuổi mầm non âm nhạc là môn học giúp trẻ phát triển toàn diệnnhất

Hoạt động giáo dục âm nhạc là hoạt động nghệ thuật có tác dụng giáodục thẩm mỹ ngoài ra nó còn giúp trẻ mầm non có khả năng trải nghiệmnhững cảm xúc trong quá trình cảm thụ và thể hiện âm nhạc: Khi nghe nhạc,trẻ cảm nhận được tính chất, tình cảm của âm nhạc, ảnh hưởng những trạngthái cảm xúc có trong tác phẩm Đồng thời âm nhạc cũng dẫn dắt trẻ đến vớinhững hiện tượng sống động của đời sống, giúp trẻ hình thành sự liên tưởng.Nhịp điệu rắn rỏi với những âm sắc réo rắt, tiết tấu sôi nổi của bản hành khúcgợi cho trẻ niềm vui, hào hứng phấn khởi Bài hát êm dịu, trầm lắng sẽ đưatrẻ đến tình cảm nhẹ nhàng, sâu lắng có khi cảm giác lại buồn Với tôi khidạy giờ âm nhạc giống như một bí quyết riêng giúp tôi thu hút trẻ, tạo ấntượng đẹp khi tới trường lớp

Ý thức rõ vai trò giáo dục âm nhạc cho nên hoạt động có chủ đích “Giáodục Âm nhạc” đã trở thành một hoạt động không thể thiếu được trong trườnglớp mầm non và hơn nữa Cùng với sự quan tâm chỉ đạo của các cấp, trongnhững năm qua, bản thân tôi đã và đang cố gắng đi sâu tìm những biện pháptích hợp nhằm nâng cao chất lượng dạy học cho hoạt động làm quen giáo dục

âm nhạc Nhưng đối với đặc điểm lứa tuổi mầm non đặc biệt là trẻ 5-6 tuổi,giáo dục âm nhạc không chỉ dừng lại ở việc cô dạy trẻ hát và múa đơn giảnmà phải tổ chức hát, múa dưới nhiều hình thức và luôn đi cùng với đồ dùng,đồ chơi âm nhạc và giải thích cho trẻ hiểu để trẻ hát múa tự nhiên Bên cạnhđó, giáo dục âm nhạc luôn được thực hiện phù hợp với chế độ sinh hoạt cảngày ở trường của trẻ có ý nghĩa lớn như: Giáo dục âm nhạc được tích hợptrong giờ thể dục buổi sáng, môn khám phá khoa học, làm quen văn học, hoạtđộng tạo hình, hoạt động ngoài trời, hoạt động góc, biểu diễn văn nghệ… Nhờđó mà cuộc sống của trẻ thêm vui vẻ, hồn nhiên.

Là một giáo viên mầm non Tôi nhận thấy trẻ em bây giờ rất thông minhvà lanh lợi Tôi luôn mong muốn truyền đạt thật nhiều kiến thức cho trẻ, giúptrẻ phát triển hết những khả năng vốn có Chính vì điều đó tôi đã luôn trăn trở,tìm tòi và sáng tạo, để tìm ra những cách thức hay, những phương pháp tốtnhất cho bài giảng của mình Trong tất cả các môn học của trẻ tôi đặc biệt yêuthích bộ môn âm nhạc, có lẽ vì bản thân âm nhạc đã mang nhiều thế mạnh.Với tầm quan trọng của việc tổ chức làm đồ dùng dạy học, đồ chơi nângcao chất lượng giáo dục âm nhạc thông qua việc tổ chức các hoạt động đểphục vụ chuyên môn nên bản thân tôi đã mạnh dạn đi sâu nghiên cứu đề tài:

“Một số biện pháp giúp trẻ 5 - 6 tuổi tích cực tham gia vào hoạt động

giáo dục âm nhạc”

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

* Mục tiêu:

Đưa ra một số biện pháp giảng dạy giáo dục âm nhạc đạt hiệu quả trẻđược hát được vận động với những động tác uyển chuyển và tự nhiên, kíchthích sự hứng thú và ham học của trẻ Từ đó nâng cao chất lượng giáo dục âmnhạc trong trường mầm non

* Nhiệm vụ: Trang bị cho trẻ một số kỹ năng ca hát, nghe nhạc, vậnđộng theo nhạc, vỗ tay theo nhịp, vỗ theo tiết tấu lời ca… Hình thành cho trẻnhững hiểu biết sơ đẳng về cái hay, cái đẹp trong nghệ thuật âm nhạc ở

trường mầm non Trẻ có cơ hội được cảm thụ, được thể hiện mình, được biểudiễn theo sự sáng tạo của trẻ.

3 Đối tượng nghiên cứu:

Một số biện pháp sư phạm giúp trẻ mầm non 5 - 6 tuổi trường Mầmnon Sơn Ca tích cực tham gia vào hoạt động giáo dục âm nhạc

4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu:

Hoạt động có chủ đích và hoạt động ở mọi lúc mọi nơi trẻ mầm non lớplá 5 - 6 tuổi tại trường Mầm non Sơn Ca, xã Dray Sáp, huyện Krông ANa,tỉnh Đăk Lăk

5 Phương pháp nghiên cứu:

Muốn đề tài này được thành công tôi đã sử dụng những phương phápsau:

a) Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

- Phương pháp đọc sách, nghiên cứu tài liệu

b) Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp trực quan thính giác

- Phương pháp dùng từ (giảng giải, chỉ dẫn)

- Phương pháp thực hành nghệ thuật

- Phương pháp dự giờ

c) Phương pháp thống kê toán học

II Phần nội dung

1 Cơ sở lý luận

Âm nhạc vốn rất gần gũi với trẻ em nhưng ở những năm đầu tiên củacuộc sống, những phản ứng vui vẻ của trẻ khi nghe âm nhạc vẫn còn mơ hồ,thậm chí nhiều khi còn lẫn lộn giữa âm nhạc với các âm thanh khác nhau ởxung quanh Khi trẻ bước vào tuổi mẫu giáo nhất là khi trẻ bước vào tuổi 5 –

6 tuổi trở lên trẻ đã cảm nhận được những bài hát và những điệu nhạc Tuynhiên lòng yêu thích âm nhạc ở các cháu lại ở nhiều mức độ khác nhau Cócháu yêu đến mức say mê, có cháu lại rất thờ ơ khi nhạc vang lên và mức độ

yêu âm nhạc phần lớn do hoàn cảnh cuộc sống, giáo dục của người lớn xungquanh Vì thế cho nên giáo dục âm nhạc là phương tiện giáo dục thẩm mỹ,giáo dục đạo đức, góp phần phát triển trí tuệ và có sự tác động lớn đến sự pháttriển tâm sinh lí của trẻ Âm nhạc đối với trẻ là thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc.Khi nghe nhạc cả người lớn và trẻ em đều muốn cử động theo nhịp, tiết tấunhư là tay đung đưa, chân gõ nhịp.

Trẻ 5 – 6 tuổi các cơ chi đã linh hoạt, nhu cầu vận động của trẻ ngàycàng lớn, các chức năng tâm lý như xúc cảm, tình cảm, ghi nhớ, chú ý đã cóchủ định, trẻ có thể ghi nhớ và thể hiện các vận động phức tạp, trẻ đã biếtchuyển động nhịp nhàng theo tính chất âm nhạc Trẻ cũng có thể thực hiệnđúng đẹp, diễn cảm các động tác quy định và bước đầu biết sáng tạo một sốđộng tác cho riêng mình Cô giáo cần tạo mọi điều kiện cho trẻ được vậnđộng theo nhạc để thỏa mản nhu cầu vận động của trẻ góp phần nâng cao kỹnăng vận động cho trẻ

Tất cả những nội dung trên cần được tiến hành thường xuyên đối với trẻ.Đặc biệt để nâng cao chất lượng, sự yêu thích âm nhạc đối với trẻ, giáo viênphải tự tạo nhiều đồ chơi, đồ dùng dạy học phù hợp, tích hợp giáo dục âmnhạc với các hoạt động trong cuộc sống hằng ngày ở trường Mầm non mộtcách lôgich, có hiệu quả

- Lớp được trang bị đầy đủ các trang thiết bị, đồ dùng thuận tiện như:Máy vi tính, ti vi, đầu đĩa… phù hợp với trẻ.

- Các giáo viên của lớp nhiệt tình, có đủ trình độ chuyên môn, có tố chấttốt về âm nhạc

- Giáo viên yêu thích, say mê âm nhạc, có khả năng tổ chức hoạt động

âm nhạc, chủ động xây dựng kế hoạch thực hiện chương trình ngay từ đầunăm học

- Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm, tạo mọi điều kiện thuận lợicho giáo viên có đủ phương tiện để chăm sóc và dạy trẻ như mở các lớp bồidưỡng công nghệ thông tin cho giáo viên, bồi dưỡng về chuyên môn nghiệpvụ…

- Đa số phụ huynh của lớp nhiệt tình, quan tâm chu đáo tới con em vàthường xuyên trao đổi với giáo viên về tình hình học tập của con em mình.+ Hạn chế

- Khả năng tiếp thu ghi nhớ của trẻ còn hạn chế, trẻ học trước quên saunên cần nhắc cho trẻ hát biểu diễn nhiều lần mọi lúc mọi nơi và tích hợp vớimôn học khác nhiều lần thì trẻ mới nhớ được lời bài hát

- Đa số các cháu nhút nhát, chưa mạnh dạn tham gia biểu diễn Giờ họccòn chưa chú ý nhiều Kỹ năng thực hiện các hoạt động của các cháu còn hạnchế

- Sự phát triển tâm sinh lý không đồng đều, đa số các cháu con nông dântiếp thu những thông tin truyền thông bên ngoài còn chậm, một số cháu khôngcó điều kiện đi học ngay từ lớp mầm, lớp chồi chỉ học lớp lá nên ảnh hưởngđến chất lượng học của trẻ

- Sự sáng tạo của giáo viên còn hạn chế, đồ dùng còn hạn chế về phục vụtiết học, còn vài trẻ cá biệt chưa thật sự ham muốn học còn thụ động và chưatích cực tham gia vào hoạt động

- Sự phối hợp với phụ huynh cũng có nhiều khó khăn, các cô có ít thờigian để trao đổi với từng phụ huynh về đặc điểm riêng, những mặt mạnh mặt

yếu của con em họ.

- Cơ sở vật chất nhà trường còn hạn chế chưa có phòng học âm nhạc chotrẻ, chưa có giáo viên chuyên dạy âm nhạc

+ Nguyên nhân chủ quan

- Xuất phát từ sự ham muốn là phải làm sao để cho lớp mình được mạnhdạn, tự tin khi biểu diễn và thu hút trẻ tích cự tham gia vào hoạt động

+ Nguyên nhân khách quan

- Đa số trẻ là con em nông dân điều kiện kinh tế còn khó khăn, nên việccho trẻ tiếp xúc với công nghệ thông tin còn ít

- Trình độ tiếp thu và kỹ năng vận động của trẻ còn hạn chế, một số cháucòn thụ động, nhút nhát

- Thời gian làm đồ dùng và tham khảo sưu tầm các tài liệu còn hạn hẹp

- Cụ thể thực trạng khi chưa vận dụng biện pháp mới tôi đã thống kêbằng bảng khảo sát sau:

Stt Những kỹ năng hình thành trên trẻ Số trẻ

Khảo sát

Đạt Chưa

đạt

6 Khả năng thể hiện sử dụng các dụng cụ gõ

đệm

Đứng trước thực trạng đó tôi đã suy nghĩ, xây dựng và áp dụng Một sốbiện pháp giúp trẻ tích cực tham gia vào hoạt động giáo dục âm nhạc ở trườngmầm non Sơn Ca, để góp phần nhỏ bé vào sự phát triển toàn diện nhân cáchcủa trẻ và phát triển thêm khả năng ca hát của trẻ

3 Nội dung và hình thức của giải pháp

a Mục tiêu của giải pháp

- Giúp trẻ có khả năng cảm nhận, có biểu hiện tích cực khi tiếp xúc với

âm nhạc Có khả năng thể hiện cảm xúc, sáng tạo trong các hoạt động âmnhạc.

- Trẻ hát đúng giai điệu, lời ca, biết hát và vận động minh họa theo bàihát Biết cảm nhận và hưởng ứng cùng cô trong bài nghe hát

- Trẻ yêu thích, hào hứng tham gia cùng cô vào các hoạt động âm nhạc

- Hiểu được sự đổi mới trong các hình thức tổ chức tiết dạy

- Nắm được các biện pháp trong khi tiến hành tiết dạy

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp

Âm nhạc có ảnh hưởng đến quá trình hoàn thiện cơ thể trẻ Trước hết,

âm nhạc được coi là phương tiện tốt nhất để phát triển tai nghe Tính chất đadạng của âm nhạc gợi ra những phản ứng gắn với sự thay đổi nhịp tim mạch,sự trao đổi máu Vì vậy, giáo dục âm nhạc đối với trẻ mầm non là vô cùngcần thiết, đòi hỏi cô giáo phải chu đáo, yêu nghề, cho trẻ làm quen với âmnhạc trong tất cả các hoạt động

Giáo viên không nhất thiết phải có biệt tài gì trong việc múa hát mớithành công trong việc dạy nhạc, vận động cho trẻ, bởi vì đức tính quan trọngnhất của một cô giáo là có một thái độ tích cực, công nhận và trân trọng cácbiểu hiện của trẻ Mỗi trẻ cần có một môi trường mang thông điệp: “Ở đâycon làm gì cũng được, các sáng tạo của con thật tuyệt vời vì con đã tự nghĩra” Giáo viên phải biết động viên, khen ngợi trẻ kịp thời, có thể thổi vào trẻbầu không khí tin tưởng bằng những hành động sáng tạo Khi trẻ nhận ra rằng

cô giáo tôn trọng và hoan nghênh các biểu hiện cá nhân của chính mình, thìtrẻ sẽ tự tin hơn, nhiều chi tiết phong phú hơn Khi có được sự tự tin, trẻ tựthấy hài lòng và hãnh diện với suy nghĩ “Mình đã làm được điều gì đó mộtmình” Đồng thời giúp trẻ say sưa, thích thú hơn trong nhiều giờ hoạt độngkhác

Dựa vào tình hình thực tế ở từng lớp giáo viên tự xây dựng hình thức

bài dạy cho lớp của mình, vì vậy trước khi bắt đầu bất cứ hoạt động âm nhạcnào với một nhóm trẻ, giáo viên nên vạch sẵn một loạt các hoạt động giúp cân

bằng giữa yên tĩnh và ồn ào, giữa năng động với nghỉ ngơi Một giáo viên cókinh nghiệm sẽ chóng nhận ra trạng thái của nhóm và sẽ sẵn có trong tay đầyđủ các nội dung, hình thức lựa chọn phù hợp hơn.

Để tổ chức tốt trò chơi, vận động sáng tạo theo nhạc cho trẻ đòi hỏigiáo viên lập kế hoạch và tập duyệt nghiêm túc như thể sẽ biểu diễn thực sựtrước khán giả Nếu trong lúc đang dẫn dắt trẻ múa mà giáo viên còn lo ngóvào sách, vở bài soạn thì sẽ không thể giao tiếp trực tiếp phát hiện phản ứngcủa trẻ Nếu giáo viên thiếu tự tin khi nhớ thiếu lời bài hát thì làm sao giáoviên có thể lôi kéo trẻ tập trung được? Giảng dạy hiệu quả đòi hỏi mỗi cô giáophải “làm bài tập ở nhà” Và chính điều đó sẽ mang lại cho cô giáo sự tự tinqua luyện tập như các trẻ nhỏ vậy thôi

* Biện pháp 1: Xác định trọng tâm của tiết giáo dục âm nhạc

Do đặc điểm của lứa tuổi mầm non nên giáo dục các cháu cần tiến hànhtheo phương châm "Học mà chơi - chơi mà học" theo chương trình giáo dụcMầm non mới Một giờ học giáo dục âm nhạc cô xây dựng theo các cách khácnhau, mỗi giờ học chọn một phần trọng tâm chủ yếu trong một hoạt động:Trọng tâm là ca hát thì nội dung chính là tập cho các cháu hát thuộc bài hát,hát rõ lời, đúng nhạc, hát đúng nhịp, đúng tiết tấu, đúng lời

Nếu trọng tâm là nghe hát thì phần nghe hát phải kéo dài hơn, chủ yếu làtrẻ được nghe cô hát Đây là một món quà âm nhạc đối với trẻ vì thế trong giờ

cô hát cháu nghe cô phải trang bị thật đặc sắc từ trang phục biểu diễn, màusắc trạng thái, giọng hát hay, phong cách biểu diễn cho mỗi tiết nghe hát Vídụ: Khi cô hát cháu nghe bài “Cô giáo miền xuôi” cô xuất hiện từ phía sautấm bảng đã được che phủ bằng khăn để làm cánh gà với trang phục đã được

cô trang trí như cô kết vòng hoa đã được cắt từ các miếng xốp để đội lên đầuvà từ chiếc váy che nắng cô sẽ dùng để làm váy trang phục của người dân tộcmiền xuôi và thể hiện bài hát vui tươi, nhí nhảnh cùng các điệu múa uyểnchuyển, vui nhộn, từ đó trẻ cảm nhận được tính chất, tình cảm của âm nhạcnên trẻ sẽ tích cực tham gia hưởng ứng cảm xúc với những trạng thái cảm xúc

có trong tác phẩm.

Nếu trọng tâm là biểu diễn văn nghệ thì cô tổ chức cho trẻ biểu diễngiống như một đêm văn nghệ, giúp trẻ ôn lại những bài đã học, tự tin mạnhdạn trước đông người Dẫn dắt trẻ đến với những hiện tượng sống động củađời sống, giúp trẻ hình thành sự liên tưởng

Nếu trọng tâm là vận động theo nhạc thì cô hướng dẫn trẻ cách vận độngtheo bài hát để tạo cho bài hát hay hơn, trẻ hứng thú hơn Việc dạy trẻ vậnđộng nhịp nhàng theo nhịp điệu âm nhạc không chỉ giúp trẻ tập phối hợp cácđộng tác đi lại vững vàng, chạy nhẹ nhàng Tất cả những vận động của taychân, thân mình nhờ có sự phụ hoạ âm nhạc trở nên chính xác, nhịp nhànghơn Vận động theo nhạc tạo cho trẻ sự hoạt bát, nhanh nhẹn, có tư thế đẹp,duyên dáng…v v…Để thu hút vào giờ học và giúp trẻ làm quen với hoạtđộng âm nhạc được tốt hơn, giáo viên cần đầu tư, nghiên cứu, sáng tạo trongphương pháp dạy học: Vào đầu giờ học cô có thể trò chuyện về chủ đề, xemvật thật, tranh ảnh, hình ảnh qua máy vi tính Có chủ đề theo nội dung bàidạy để dẫn dắt trẻ tới tác phẩm, vào bài học một cách nhẹ nhàng, tự tin khônggò bó trẻ Mọi giờ học hoạt động làm quen âm nhạc đều có phần nghe hát vàtrò chơi âm nhạc Vì sự cảm thụ âm nhạc gắn bó chặt chẽ với sự phát triểnnhận thức Nó đòi hỏi trẻ phải chú ý, quan sát nhạy bén Trẻ tập trung nghenhạc, so sánh âm thanh làm quen với ý nghĩa biểu cảm của âm thanh đó, ghinhớ những đặc điểm, tính chất của hình tượng âm nhạc Trò chơi âm nhạcgiúp trẻ thoải mái, vận động chạy nhảy trẻ sẽ hoạt bát nhanh nhẹn và rấthứng thú trong giờ học

Muốn một giờ hoạt động âm nhạc đạt kết quả cao đòi hỏi cô giáo phảihát đúng nhạc, có sử dụng đàn, nhạc cụ để trẻ được làm quen với nhạc, cô hátcàng hay càng thu hút trẻ vào giờ học Cô hát phải thể hiện tình cảm sắc tháicủa bài hát, cô giới thiệu dẫn dắt hay có nội dung để trẻ hát cùng cô cả bài Côphải chuẩn bị nhạc cụ cho trẻ như ở lớp tôi: tôi sử dụng phách tre, phách gỗ,xắc xô, lúc lắc, trống cơm Trẻ hát đúng, hát hay chưa đủ mà còn dạy trẻ

vận động theo nhạc, biết phối hợp âm nhạc nhịp điệu Trẻ vừa hát vừa vậnđộng theo nhạc giúp trẻ biết cảm nhận về âm nhạc, trông trẻ thật hồn nhiên dễthương Hầu hết các bài hát có thể cho trẻ vận động múa Vì múa là hoạt độngnghệ thuật, dùng hình thể, tư thế để biểu hiện lên tư tưởng, tình cảm của mộttác phẩm Múa và âm nhạc quan hệ mật thiết và không tách rời nhau Một bàihát cho trẻ làm quen 2, 3 cách vận động khác nhau để thay đổi hình thức, giúptrẻ làm quen với nhiều loại hình tiết tấu và không làm trẻ bị nhàm chán Cóthể cho trẻ mặc trang phục theo bài hát, giúp trẻ biết trang phục của một sốvùng miền theo nội dung bài hát Khi chọn bài hát nghe tôi chọn bài hát cónội dung phù hợp toát lên nội dung chính của bài dạy hát.

Ví dụ: Dạy hát bài "Cháu yêu cô chú công nhân" thì tôi chọn bài nghehát: "Ước mơ xanh" nhằm hướng trẻ vào nội dung bài học một cách dễ dàngvà dễ giáo dục cho trẻ Trẻ được nghe những bản nhạc phù hợp, trẻ sẽ cảmnhận giai điệu, ý nghĩa đời sống văn hoá vùng miền qua bài hát Khi múa cóthể mặc trang phục theo yêu cầu theo bài hát để bài học thêm sinh động vàhứng thú hơn

Để tăng phần hấp dẫn của giờ học cho trẻ chơi trò chơi âm nhạc nhằmphát triển năng khiếu, ôn luyện kiến thức kỹ năng cho trẻ về âm nhạc Sựphản ứng âm thanh khác nhau để phát triển khả năng nghe nhạc của trẻ Côhướng dẫn cách chơi rõ ràng, cụ thể, dần dần nâng cao yêu cầu của trò chơi.Tôi cho số đông trẻ được tham gia chơi, tôi nhận thấy một giờ hoạt động âmnhạc cần đảm bảo các nội dung: Ca hát, vận động theo lời ca, trẻ được nghehát và được chơi trò chơi âm nhạc Trong một tiết học được tổ chức thực hiệnnhư trẻ được chơi với cô, được gần gũi trò chuyện với cô, không gò bó trẻ Vềđội hình không cứng nhắc như trước đây, có thể cho trẻ thay đổi nhiều độihình khác nhau: Hình tròn, chữ u, tự do để trẻ được thoải mái hoạt độngnhanh nhẹn Trong giờ hoạt động âm nhạc cần cho trẻ làm quen với một sốbài hát khác, có nội dung phù hợp và phù hợp với lứa tuổi có thể do cô sángtác hoặc sưu tầm

Trong giờ học tôi luôn tuyên dương kịp thời những cháu hát đúng, háthay, vận động thành thạo theo lời ca nhằm khuyến khích trẻ học tốt hơn.Tuyệt đối không chê trẻ, tôn trọng trẻ, nhẹ nhàng sửa sai đối với những trẻthực hiện chưa đúng Việc dạy học phụ thuộc vào việc giáo dục Do đó nộidung các bài dạy không chỉ đơn thuần là một nội dung cần dạy cho trẻ mà cònlà một phương tiện giáo dục Vì vậy tôi luôn quan sát và nhận xét xem trongquá trình học tập trẻ có hoạt động không? Có thích thú không? Tìm hiểunguyên nhân vì sao trẻ không hoà đồng cùng bạn để có hướng tìm cách đưatrẻ hoà nhập với bạn bè, dần dần tôi thấy trẻ rất thích học giáo dục âm nhạc vàtích cực tham gia vào các hoạt động giáo dục âm nhạc.

* Biện pháp 2: Lồng ghép giáo dục âm nhạc qua các môn học khác

- Ngoài giờ âm nhạc thì âm nhạc còn được sử dụng ở các tiết học khác,đây là phương pháp dạy tích hợp có hiệu quả rất cao cho các tiết học vì âmnhạc thu hút trẻ rất cao vào bài học mà giáo viên muốn truyền đạt, điển hìnhnhư các tiết học như:

+ Kích thích trẻ yêu âm nhạc hơn qua môn làm quen chữ cái:

Trong giờ làm quen với chữ cái yêu cầu cháu nhận mặt chữ bằng nhiềubiện pháp khác nhau thì song song với việc nhận biết chữ cái, âm nhạc nghetrong giờ học cũng góp phần giúp trẻ nhận biết thêm như: ôn nhóm chữ cái a,

e, u, ư, ô, ơ qua bài hát “Múa cho mẹ xem” sáng tác của nhạc sĩ Xuân Giao Mặc dù phần nội dung này không đi sâu vào cấu trúc giờ dạy nhưng khitrẻ thuộc bài hát thì trẻ nhớ được chữ và phân biệt được sự giống và khácnhau giữa các chữ cái đó từ đó thu hút trẻ tích cực tham gia vào hoạt động hơn.+ Kích thích trẻ yêu âm nhạc hơn qua môn làm quen văn học:

Trong giờ làm quen văn học giáo viên dạy trẻ cảm thụ bài thơ, câuchuyện thông qua việc đọc diễn cảm, hiểu nội dung để truyền đạt tới trẻnhững vẻ đẹp của tiếng nói dân tộc, sản phẩm trí tuệ và tình cảm của bao thếhệ người Việt Nam nối tiếp nhau

Thông qua việc dạy bài thơ “Hoa kết trái” của Thu Hà, sau khi trẻ đọc

thơ xong cô kết hợp cho trẻ nghe bài hát “Màu hoa” do nhạc sĩ Hồng Đăngsáng tác Và chính giai điệu trữ tình của bài hát giúp cho ý thơ trong bài thơđược nâng cao, tiết học thêm sinh động, phong phú và trẻ rất chú ý.

Có nhiều bài thơ có cùng chủ đề với bài hát, tuy là lời thơ không hoàntoàn trùng với lời bài hát nhưng mang ý nghĩa mở rộng nhận thức cho trẻtrong tiết học đó như:

Trẻ đọc bài thơ “Chú bộ đội hải quân”

Đứng canh ngày canh đêm

Ngoài xa vời hải đảo …

Giữ lấy biển lấy trời Tác giả – Vân Đài Sau khi đọc thơ kết hợp hát bài: “Cháu hát về đảo xa” (Hoàng VănYến) giúp trẻ cảm thụ và hiểu thêm nội dung bài thơ Đồng thời thể hiện tìnhcảm của trẻ thông qua tiết học đó

Khi cho trẻ đọc bài thơ “Ảnh Bác” kết hợp nghe hát bài “Nhớ ơn Bác”của Phan Huỳnh Điểu; Thơ “Hạt gạo làng ta” kết hợp nghe hát bài “Hạt gạolàng ta” của Trần Đăng Khoa

Ngoài ra còn chọn những bài hát có đề tài như bài thơ: “Chim chíchbông” của Nguyễn Viết Bính, “Mẹ và cô” của Trần Quốc Tuấn

Đây là một kinh nghiệm làm cho các tiết thơ, truyện thêm phần sinhđộng, hấp dẫn đồng thời giúp trẻ cảm thụ nội dung của bài thơ, câu chuyện đóqua bài hát đó chứ không phải là một nội dung lồng ghép để chuyển tiếp chohay

Ngoài ra một số bài đồng dao, thơ, truyện trong chương trình cũngđược nhiều nhạc sĩ sáng tác thành nhạc và cũng từng được xoay chuyển hátnhư: “Gánh gánh gồng gồng”; “Chi chi chành chành”; “Rềnh rềnh ràng ràng” Giúp trẻ tiếp thu nhanh, mau thuộc và gây hứng thú trong quá trình họccủa cháu và trẻ tích cực tham gia vào hoạt động học tốt hơn

+ Kích thích trẻ yêu âm nhạc hơn qua môn khám phá khoa học:

- Để giúp trẻ hiểu đúng đắn về những đề tài của giờ hoạt động chunglàm quen khám phá khoa học thông qua việc trò chuyện, đàm thoại, quan sát,trò chơi thì việc kết hợp sử dụng âm nhạc trong giờ học góp phần tạo cho trẻcó cảm xúc với các đối tượng như bài “Giới thiệu một số cây xanh” yêu cầu làtrẻ phân biệt được một số loại cây xanh, so sánh, nhận xét sự giống và khácnhau biết công dụng, lợi ích, yêu quí, bảo vệ Sau đó ta cho trẻ nghe bài

“Em yêu cây xanh” hoặc có thể cho cháu nghe bài “Lý cây xanh” dân ca Nambộ

- Trong chủ đề thế giới động vật như “Động vật nuôi trong gia đình”giáo viên yêu cầu trẻ nắm được tên gọi, đặc điểm, yêu quí bảo vệ các convật kết hợp cho trẻ nghe bài “Gà trống, mèo con và cún con”

- Khi dạy đề tài “Chú bộ đội” nghe bài “Cháu thương chú bộ đội”,

“Làm chú bộ đội”, “Gác trăng” của Nguyễn Trí Tân Nhằm giúp trẻ hiểuđược trong đêm trung thu đó các chú bộ đội phải đứng gác giữ cho Tổ quốcđược thanh bình để các em thiếu nhi được “Rước đèn trong đêm trăng”

- Và còn nhiều chủ đề khác cũng vậy, ở đây chúng ta không nên dừnglại ở phần nghe để chuyển tiếp mà nghe hát để nắm thêm nội dung thông quađề tài dạy đó để thu hút trẻ tham gia vào hoạt động một cách tích cực hơn

+ Kích thích trẻ yêu âm nhạc hơn qua môn tạo hình:

Giáo dục âm nhạc trong giờ tạo hình ngoài việc trẻ thực hành, cô mởmáy cho trẻ nghe nhiều bài hát có nội dung tương đối phù hợp với đề tài đó,thì ở đây ngoài nội dung trên tôi đã tổ chức nhiều tiết ở trên lớp với nội dunglà cho trẻ nghe bài hát có nội dung phù hợp với đề tài và dạy vào phần hướngdẫn, đàm thoại trước khi trẻ thực hành Sau đó từ nội dung bài hát giáo viênkết hợp đàm thoại như: Vẽ quả, nghe hát bài “Đố quả” rồi cô cùng trẻ tròchuyện về các loại quả trong bài hát

+ Trong bài hát các con vừa nghe những loại quả đó có mùi vị gì?

+ Ngoài những loại quả đủ cấu tạo, hình dáng đó thì bài hát còn có gìnữa ( có lá, có cây )

Những câu hỏi đàm thoại đó giúp trẻ có thêm một số ý tưởng trong quátrình vẽ để có sản phẩm sáng tạo Từ đó, kích thích trí tưởng tượng, sự sángtạo của trẻ và trẻ tích cực tham gia vào hoạt động hơn.

* Biện pháp 3: Giáo dục âm nhạc ở mọi lúc mọi nơi:

Thực tế giáo dục âm nhạc ở trẻ mầm non cho ta thấy rằng năng lực tiếpthu thẩm mỹ về âm nhạc của trẻ không thể tự nó mà phát triển được, mà phảiqua một quá trình: Học - chơi và mọi lúc mọi nơi

Mọi lúc mọi nơi cũng cần cho trẻ làm quen với âm nhạc Vào buổi sánggiờ đón trẻ tôi cho trẻ nghe nhạc những bài trong và ngoài chương trình phùhợp với lứa tuổi phù hợp với chủ đề Ví dụ như bài “Ngày vui của bé”, “Cháu

đi mẫu giáo” chủ đề trường mầm non và ngày hội đến trường của bé, bài hát

“Mừng sinh nhật” chủ đề bản thân, bài hát “Gia đình nhỏ hạnh phúc to” chủđề gia đình … các bài hát được thay đổi liên tục theo chủ đề mà trẻ đang họcđể trẻ có thể cảm nhận cảm thụ tốt hơn về âm nhạc

Ví dụ:

- Giờ đón trẻ và tập thể dục buổi sáng

Giờ đón trẻ là lúc cần tạo không khí vui vẻ, lôi cuốn trẻ đến trường, vìcác cháu chưa tự giác Giai đoạn này trẻ tạm thời bứt ra những tình cảm âuyếm mà bố mẹ dành cho để đến trường, lúc này âm nhạc góp phần tác độngrất lớn Trường Mầm non Sơn Ca nơi tôi công tác đã sử dụng một số bài hátrất phù hợp với từng chủ đề chủ điểm để lôi cuốn thu hút trẻ trong giờ đón trẻvà giờ thể dục buổi sáng như: ca khúc “Ngày vui của bé” sáng tác Hoàng Văn

Yến bởi vì bài hát có nhịp điệu vừa phải, sắc thái vui vẻ trong lời ca:

“Hàng cây đung đưa

Mầm non ngày hội của bé đến trường ”……v…v…

- Giờ hoạt động ngoài trời

Trong khi cho trẻ hoạt động ngoài trời, cô cũng có thể cho trẻ hát, vậnđộng theo nhạc nhằm giúp trẻ thư giản, kích thích óc sáng tạo Ví dụ: Sau khicho trẻ quan sát và đàm thoại về con chim, cô có thể cho trẻ đứng thành đội