SKKN Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng sống ở trường Tiểu học Dray SápSKKN Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng sống ở trường Tiểu học Dray SápSKKN Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng sống ở trường Tiểu học Dray SápSKKN Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng sống ở trường Tiểu học Dray SápSKKN Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng sống ở trường Tiểu học Dray SápSKKN Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng sống ở trường Tiểu học Dray SápSKKN Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng sống ở trường Tiểu học Dray SápSKKN Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng sống ở trường Tiểu học Dray SápSKKN Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng sống ở trường Tiểu học Dray SápSKKN Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng sống ở trường Tiểu học Dray Sáp
Trang 1I Phần mở đầu
1 Lý do chọn đề tài
“Có tài mà không có đức là người vô dụng còn có đức mà không có tài thì làmviệc gì cũng khó”, đó là câu mà sinh thời Bác Hồ đã dạy, câu nói đó vẫn còn nguyêngiá trị Nói đến đức người ta có thể dễ dàng hiểu đó là những kỹ năng sống sao cho cóích cho gia đình và xã hội
Kỹ năng sống là những trải nghiệm có hiệu quả nhất, giúp giải quyết hoặc đápứng các nhu cầu cụ thể trong suốt quá trình tồn tại và phát triển của con người, giúpcon người thay đổi nhận thức, thái độ và giá trị trong những hành động theo hướngtích cực và mang tính chất xây dựng, giúp con người tiếp cận với môi trường xungquanh, hòa nhập cũng như khẳng định mình
Giáo dục Kĩ năng sống càng trở nên cấp thiết đối với thế hệ trẻ, bởi vì: lứa tuổihọc sinh đang hình thành những giá trị nhân cách, những ước mơ, ham hiểu biết,thích tìm tòi, khám phá song còn thiếu hiểu biết sâu sắc, dễ bị lôi kéo, kích động…Đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập quốc tế và cơ chế thị trường hiện nay, thế hệ trẻthường xuyên chịu tác động đan xen của những yếu tố tích cực và tiêu cực luôn đặtvào hoàn cảnh phải lựa chọn những giá trị, phải đương đầu với khó khăn, thách thức,
áp lực tiêu cực
Ở trường Tiểu học, việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh là vô cùng cầnthiết Việc hình thành các kỹ năng cơ bản trong học tập và sinh hoạt là yếu tố quyếtđịnh đến quá trình hình thành và phát triển nhân cách sau này của các em Việc trang
bị đầy đủ kỹ năng sống sẽ giúp cho học sinh sớm có ý thức làm chủ bản thân, sốngtích cực và hướng đến những điều lành mạnh cho chính mình cũng như xã hội Hơnnữa các em chính là những chủ nhân, là người sẽ quyết định sự phát triển của đấtnước trong tương lai
Trong nhiều năm qua, các trường tiểu học huyện Krông Ana nói chung vàtrường TH Dray Sáp nói riêng đã chú trọng công tác giáo dục kỹ năng sống cho họcsinh Ngoài việc giảng dạy kiến thức, lãnh đạo nhà trường đã chỉ đạo sát sao việc giáodục kỹ năng sống cho các em thông qua các môn học, bài học và hoạt động ngoài giờlên lớp Bước đầu đã đạt được những kết quả nhất định, kỹ năng sống của học sinh đã
có sự tiến bộ Song là trường nằm trên địa bàn khó khăn, có thể nói khó khăn nhất nhìhuyện nhà, có phân hiệu buôn Kuôp cách UBND xã Dray Sáp gần 10 cây số và cáchtrung tâm huyện gần 40 cây số Học sinh nhà trường đa số là đồng bào dân tộc thiếu
số nên kỹ nằng sống của các em còn rất nhiều hạn chế so với học sinh các trườngthuận lợi Các em còn rụt rè, e ngại, sống khép mình, thiếu tự tin, thiếu chia sẻ và hợp
Trang 2tác; khả năng ứng xử với những người khác, với xã hội và khả năng ứng phó trướccác tình huống của cuộc sống còn hạn chế; vv
Vậy phải làm thế nào để giúp học sinh có được kỹ năng sống tốt góp phần thựchiện thành công phong trào thi đua " Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tíchcực" và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, từng bước theo kịp với các trườngbạn, đào tạo nên thế hệ trẻ tương lai cho đất nước, đáp ứng nguồn nhân lực phục vụ
sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế, tạo chocác em môi trường năng động cũng như tạo niềm vui, hứng thú trong học tập Với
những trăn trở đó, nên tôi đã chọn đề tài " Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng caohiệu quả giáo dục kỹ năng sống ở trường Tiểu học Dray Sap"
2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
Giúp HS ý thức được giá trị của bản thân trong mối quan hệ xã hội; Hiểu biết
về thể chất, tinh thần của mình; có hành vi, thói quen ứng xử có văn hoá và chấphành pháp luật Ngoài ra giúp các em có đủ khả năng thích ứng với môi trường xungquanh; mạnh dạn bày tỏ ý kiến trước tập thể; tự tin, chủ động, tích cực tham gia vàocác hoạt động và làm chủ được bản thân
- Góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường
* Nhiệm vụ:
- Khảo sát thực trạng việc tổ chức dạy lồng ghép, tích hợp giáo dục kĩ năngsống cho học sinh; tìm hiểu những khó khăn, vướng mắc của giáo viên và học sinhtrong quá trình thực hiện
- Tìm hiểu, nghiên cứu kỹ nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức việctích hợp, lồng ghép giáo dục kỹ năng sống vào các môn học, bài học và hoạt độngNGLL
- Đề xuất tổ chức thực nghiệm biện pháp chỉ đạo công tác dạy học nội dunggiáo dục kỹ năng sống cho giáo viên nhằm nâng cao kỹ năng sống cho học sinh,đồng thời góp phần thực hiện hiệu quả phong trào thi đua "Xây dựng trường học
Trang 3thân thiện, học sinh tích cực" và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện tại trườngTiểu học Dray Sáp.
3 Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu trong khuôn khổ một số biện pháp chỉ đạo giáo viên dạy học kỹnăng sống vào các môn học, bài học và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp nhằmnâng cao kỹ năng sống cho học sinh, đặc biệt là học sinh ở phân hiệu buôn Kuôp
4 Giới hạn của đề tài
- Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng sống
- Giáo viên, học sinh trường Tiểu học Dray Sáp - xã Dray Sáp - huyện KrôngAna - tỉnh Đắk Lắk
- Thời gian nghiên cứu: Năm học 2015 - 2016
5 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý luận, thực tiễn
- Phương pháp điều tra; thống kê; phân tích, so sánh, tổng hợp
- Phương pháp thực hành
- Phương pháp xử lý tình huống; kỹ năng ra quyết định
- Phương pháp kiểm tra, đánh giá, rút kinh nghiệm
II Phần nội dung
1 Cơ sở lý luận
Để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện thế hệ trẻ, đáp ứng nguồn nhân lựcphục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, đáp ứng yêu cầu hội nhậpquốc tế và nhu cầu phát triển của người học, giáo dục phổ thông đã và đang được đổimới mạnh mẽ theo bốn trụ cột của giáo dục thế kỉ XXI, mà thực chất là cách tiếp cận
kĩ năng sống, đó là: Học để biết, Học để làm, Học để tự khẳng định mình và Học đểcùng chung sống Cùng với các biện pháp để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diệncho học sinh trong nhà trường, giáo dục kỹ năng sống cho học sinh là yêu cầu vô cùngquan trọng, một nội dung không thể tách rời của quá trình giáo dục
Mục tiêu giáo dục là nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho
sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kỹ năng
cơ bản, góp phần hình thành nhân cách con người Việt Nam XHCN Yêu cầu về nộidung giáo dục tiểu học phải đảm bảo cho học sinh có hiểu biết đơn giản, cần thiết về
tự nhiên, xã hội và con người; có kỹ năng cơ bản về nghe, nói, đọc, viết và tính toán;
Trang 4có thói quen rèn luyện thân thể, giữ gìn vệ sinh; có hiểu biết ban đầu về nghệ thuật.Đặc biệt rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh được xác định là một trong những nộidung cơ bản của Phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tíchcực”
Quyết định số 2994/QĐ-BGD và ĐT ngày 20 tháng 7 năm 2010 của Bộ Giáodục và Đào tạo triển khai giáo dục kỹ năng sống trong một số môn học và hoạt độnggiáo dục ở các cấp học; Chỉ thị số 40/2008/CT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo
về việc phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích
cực” trong các trường phổ thông giai đoạn 2008 - 2013; Hướng dẫn số GDTH thực hiện kế hoạch giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học năm học 2015
159/PGDĐT 2016 Krông Ana, ngày 28 tháng 8 năm 2015
Giáo dục kĩ năng sống cho trẻ là việc rất quan trọng, ảnh hưởng tới quá trìnhhình thành nhân cách của trẻ cho đến tuổi trưởng thành Giáo dục kĩ năng sống phảiđược bắt đầu từ khi trẻ còn rất nhỏ, đặc biệt ở lứa tuổi Tiểu học Bởi vì lửa tuổi này đãhình thành những hành vi cá nhân, tính cách và nhân cách Việc làm quen với cácmôn học, hoạt động ngoài giờ lên lớp để hình thành và xây dựng cho các em các kĩnăng sống, giúp các em tự tin, chủ động biết cách xử lí mọi tình huống trong cuộcsống và quan trọng hơn là khơi gợi những khả năng tư duy sáng tạo, biết phát huy thếmạnh của các em Việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh sẽ hình thành và tập dượtcho các em những hành vi, thói quen, kĩ năng xử lý các tình huống diễn ra trong cuộcsống Học sinh Tiểu học là những học sinh đang ở độ tuổi 6 - 11 tuổi, độ tuổi có nhiềubiến động về tâm sinh lý rất nhạy cảm dễ bị ảnh hưởng bởi môi trường sống bênngoài tác động
Xã hội hiện nay đang đặt ra vấn đề cấp thiết mong muốn đổi mới nền giáo dục,gắn liền giáo dục trong nhà trường với thực tiễn đời sống Ngành giáo dục cũng ýthức rõ cần phải truyền đạt các kĩ năng sống cho học sinh trong thời kì hội nhập, vì nóquyết định chất lượng cuộc sống của mỗi cá nhân, dạy các em học sinh làm người,biết thích ứng, hội nhập tốt với xã hội hiện đại
Tuy nhiên, nội dung giáo dục trong các nhà trường tiểu học hiện nay còn xemtrọng việc dạy chữ, chưa chú trọng đúng mức dạy làm người, nhất là việc giáo dục kỹnăng sống cho học sinh Chính vì vậy, cần tăng cường các giải pháp phù hợp, khả thi
để giúp học sinh có kỹ năng tốt nhằm thực hiện hiệu quả phong trào "Xây dựngtrường học thân thiện, học sinh tích cực", góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàndiện thế hệ trẻ đáp ứng nhu cầu hội nhập quốc tế và nhu cầu phát triển của người học
2 Thực trạng vấn đề nghiên cứu
Trang 5Trường TH Dray Sáp nằm trên địa bàn xã Dray Sáp, có hai điểm trường, điểmchính đặt tại thôn An Na, điểm lẻ đặt tại Buôn Kuôp, nằm trên địa bàn vô cùng khókhăn, phức tạp, đường sá đi lại mặc dù đã được nâng cấp nhưng vẫn còn nhiều khókhăn, cách điểm chính gần 10 cây số và cách trung tâm huyện hơn 30 cây số Trongnhững năm qua, việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh đã được các cấp, các ngành
và toàn xã hội dành nhiều sự quan tâm; ngành giáo dục có sự chỉ đạo kịp thời; tài liệu
về giáo dục kỹ năng sống cho giáo viên được trang bị khá đầy đủ; một số giáo viên có
kỹ năng sống khá tốt; mội số ít cha mẹ học sinh quan tâm đến việc giáo dục kỹ năngsống cho con em
Đối với trường tiểu học Dray Sáp, lãnh đạo nhà trường đã chỉ đạo sát sao côngtác dạy học, trong đó chú trọng phần giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Kế hoạch từnhà trường đến chuyên môn, tổ khối và giáo viên đều được thể hiện đầy đủ Cán bộquản lý và giáo viên cũng đã không ngừng đổi mới công tác quản lý chỉ đạo vàphương pháp dạy học để từng bước nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho họcsinh Chính vì vậy mà chất lượng giáo dục đã có nhiều tiến bộ, hiệu quả các phongtrào, hội thi đã có nhiều khởi sắc, kỹ năng sống của học sinh đã có sự tiến bộ Một số
em đã có được hành vi, thói quen, kĩ năng tốt Có em đã mạnh dạn tự tin khi tham giathảo luận nhóm, tự tin bày tỏ ý kiến của mình trước tập thể, tự giác, tự tin tham giacác hoạt động ngoài giờ lên lớp, có em nói năng lưu loát, một số em đọc diễn cảmtốt, biết tự bảo vệ bản thân mình, biết nói lời xin lỗi, cảm ơn, biết phòng tránh các tainạn học đường,vv Một số giáo viên đã có sự thay đổi về nhận thức, đã chú trọng vàkhéo léo trong việc lồng ghép, tích hợp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Tuynhiên, bên cạnh những kết quả đạt được thì việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh ởtrường tiểu học Dray Sáp, đặc biệt là ở phân hiệu buôn Kuôp vẫn còn những khókhăn, hạn chế
Nhận thức của đội ngũ giáo viên chưa đầy đủ mặc dù tỷ lệ đạt trên chuẩn trên75% nên chưa hiểu hết ý nghĩa, vai trò và tầm quan trọng của việc giáo dục kỹ năngsống cho học sinh; kỹ năng sống và xử lý tình huống chưa nhạy bén; một số giáo viên
đã lớn tuổi nên việc đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm khuyến khích sự chuyêncần, tích cực, chủ động, sáng tạo và ý thức vươn lên, rèn luyện khả năng tự học củahọc sinh còn gặp nhiều hạn chế
Lực học các em học sinh đồng bào dân tộc thiếu số còn nhiều hạn chế; thờigian dạy một tiết rất ngắn nên việc tích hợp cũng chỉ trong một thời gian hạn hẹp, vìvậy, giáo viên còn lúng túng trong việc tích hợp, lồng ghép
Đa số học sinh đồng bào dân tộc thiếu số (ở phân hiệu buôn Kuôp) vẫn quenvới lối học thụ động Học sinh của nhà trường gần như 100% xuất thân từ nông thôn
Trang 6nên khả năng thích ứng với xã hội hiện đại còn yếu, các hiểu biết về kĩ năng sống gần
như là chưa có Các em còn thiếu mạnh dạn, tự tin, rụt rè, e ngại
Nhiều cha mẹ học sinh không quan tâm đến con cái, khoán trắng cho nhà
trường, còn bắt các em ở nhà lên nương làm rẫy Còn có cha mẹ học sinh nói năng
chưa chuẩn mực; về nhà lại giao tiếp với con em hoàn toàn bằng tiếng mẹ đẻ
Phân hiệu buôn Kuôp gần như 100% học sinh là người Mnông, Gia Rai và một
số em là người Êđê cùng chung sống và sinh hoạt Các bậc cha mẹ và con em họ
thường ít khi ra giao lưu bên ngoài, việc giao tiếp hàng ngày gần như đều sử dụng
bằng tiếng mẹ đẻ nên ảnh hưởng rất lớn đến kỹ năng sống của các em
Trình độ nhận thức và khả năng tiếp thu bài của học sinh còn chậm; các em
thiếu tự tin, còn rụt rè, e ngại trong giao tiếp và ngại tham gia các hoạt động tập thể
Các hoạt động NGLL chưa thực sự hấp dẫn và lôi cuốn để thu hút các em vào
các hoạt động
* Nguyên nhân chủ quan:
+ Đối với đội ngũ giáo viên:
Đa số giáo viên mới chỉ chú trọng vào dạy kiến thức mà chưa quan tâm nhiều
đến việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, nếu có thì cũng chỉ qua loa đại khái
Mặc dù giáo viên đã được tiếp cận về nội dung lồng ghép giáo
Bộ Giáo dục và mỗi giáo viên đều được tập huấn về cách dạy và rèn Kĩ năng sống cho
học sinh nhưng nhiều giáo viên chưa xác định được cụ thể kĩ năng sống cần rèn cho
học sinh trong mỗi tiết học là gì nên còn gặp nhiều khó khăn trong việc sử dụng
phương pháp, hình thức tổ chức lồng ghép nội dung giáo dục kỹ năng sống vào các
hoạt động học tập
Một số giáo viên đã lớn tuổi nên khả năng thích ứng và độ nhạy bén, sự khéo
léo trong quá trình giảng dạy lồng ghép kỹ năng sống có nhiều hạn chế Nội dung,
phương pháp, cách thức truyền tải của giáo viên chưa thực sự phù hợp với tâm sinh lí
của đối tượng học sinh nên hiệu quả lồng ghép còn chưa cao
- Giáo viên tổng phụ trách đội chưa có nhiều kinh nghiệm nên các hoạt động
NGLL nội dung chưa phong phú, hình thức tổ chức chưa đa dạng, lôi cuốn, hấp dẫn
nên chưa thu hút được học sinh tham gia một cách tích cực vào các hoạt động
- Một số giáo viên có năng lực, có kỹ năng sống tốt nhưng lại không muốn
cống hiến không muốn phấn đấu
- Chưa chú trọng khâu động viên, khích lệ học sinh
Trang 7- Khả năng diễn thuyết chưa thuyết phục nên công tác tuyên truyền tới các bậccha mẹ học sinh về kỹ năng sống chưa thực sự hiệu quả.
- Công tác xử lý sau kiểm tra hiệu quả chưa thật sự cao
+ Đối với học sinh:
- Trên 60% là học sinh đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ
- Việc tiếp thu kiến thức, kỹ năng sống của các em học sinh đồng bào dân tộcthiểu số còn hạn chế
- Việc giao tiếp của học sinh ở nhà cũng như lúc ra chơi thường là bằng tiếng
mẹ đẻ, mặc dù đã được thầy cô nhắc nhở
- Một số em thỉnh thoảng cha mẹ bắt ở nhà đi chăn bò Đến mùa vụ các emthường bỏ học đi lên nương, làm rẫy; vào những ngày mưa các em ít khi đến trườngnhưng chưa được sự phân tích, nhắc nhở của cha mẹ
- Đa số các em rụt rè, thiếu tự tin, ngại giao tiếp
* Nguyên nhân khách quan:
- Phân hiệu buôn Kuôp nơi mà các bậc cha mẹ và con em họ sinh sống cách xatrung tâm xã, huyện Chính vì vậy mà môi trường sinh hoạt chỉ gói gọn trong buônlàng, đồng bào nơi đây chủ yếu là người Gia Rai, M’nông và một ít Êđê Trình độ dântrí còn thấp, điều kiện dân sinh còn nhiều khó khăn, họ chỉ biết lên nương làm rẫy màchưa hiểu rõ kỹ năng sống là gì và cũng chưa biết được tầm quan trọng và ý nghĩa củaviệc giáo dục kỹ năng sống cho con em nên đã thiếu sự quan tâm, còn khoán trắngcho nhà trường
- Cơ sở vật chất chưa đáp ứng, nhà trường chưa có sân chơi, bãi tập thật đúngnghĩa; chưa có bể bơi,
- Chịu sự tác động nhiều chiều của các nguồn thông tin khác nhau từ xã hộikhiến cho giới trẻ, đặc biệt là học sinh đang đứng trước nhiều thách thức khi hòa nhập
xã hội Các kỹ năng sống đã bị xem nhẹ trong một thời gian dài
3 Nội dung và hình thức của giải pháp
a Mục tiêu của giải pháp
- Xác định rõ thực trạng hoạt động dạy học nội dung giáo dục kỹ năng sống;phân tích kết quả nghiên cứu thực trạng đầu năm (tháng 9/2015) nhằm tìm hiểunguyên nhân làm cơ sở cần thiết để thực hiện đề tài đem lại hiệu quả bằng cách khảonghiệm, xác định kết quả đạt được vào cuối năm học (tháng 5/2016)
Trang 8- Đưa ra các giải pháp chỉ đạo dạy học phù hợp giúp đội ngũ giáo viên nâng caonhận thức, hiểu rõ ý nghĩa và tầm quan trọng của việc giáo dục kỹ năng sống cho họcsinh, từ đó vận dụng vào việc lồng ghép, tích hợp kỹ năng sống vào các môn học, bàihọc và hoạt động ngoài giờ lên lớp đạt hiệu quả.
- Trang bị cho HS những kiến thức, giá trị, thái độ và kĩ năng sống phù hợp.Trên cơ sở đó hình thành cho HS những hành vi, thói quen lành mạnh, tích cực; loại
bỏ những hành vi, thói quen tiêu cực trong các mối quan hệ, các tình huống và hoạtđộng hàng ngày, đồng thời thời giúp học sinh tực hiện tốt quyền, bổn phận của mình
và phát triển hài hòa về thể chất, trí tuệ, tinh thần và đạo đức
- Góp phần thực hiện hiệu quả phong trào thi đua "Xây dựng trường học thânthiện, học sinh tích cực" và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh trongnhà trường
b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp
* Nâng cao nhận thức cho đội ngũ giáo viên.
Việc nâng cao nhận thức cho đội ngũ giáo viên là vô cùng quan trọng, giúp
giáo viên có nhận thức đầy đủ, đúng đắn và hiểu rõ vai trò trách nhiệm của mình màkhông ngừng nỗ lực, phấn đấu, vươn lên và chắc chắn giáo viên sẽ hiểu được ngoàiviệc dạy kiến thức cho học sinh thì cần phải đặc biệt chú trọng đến giáo dục kỹ năngsống cho các em, từ đó vận dụng vào việc lồng ghép, tích hợp giáo dục kỹ năng sốngcho học sinh đạt hiệu quả Chính vì vậy, lãnh đạo nhà trường cần phải không ngừngnâng cao nhận thức cho đội ngũ giáo viên thông qua các buổi sinh hoạt hội đồng,chuyên môn, đoàn thể và các buổi chuyên đề, tập huấn nhằm thay đổi từ trong nhậnthức đến hành động, từ đó vận dụng vào giảng dạy đạt hiệu quả
* Chỉ đạo giáo viên thực hiện lồng ghép, tích hợp thông qua các môn học:
Trước hết giáo viên cần nắm chức các môn học cần lồng ghép là: Tiếng Việt;Đạo đức; Khoa học, sinh hoạt lớp Để thực hiện tốt nội dung này cần:
+ Nhà trường cung cấp đầy đủ tài liệu, trang thiết bị, đồ dùng liên quan đếngiáo dục kỹ năng sống cho giáo viên
+ Giáo viên nghiên cứu và cần phải nắm chắc nội dung và địa chỉ lồng ghép,tích hợp nội dung giáo dục kỹ năng sống
+ Vào đầu năm học, dựa trên cơ sở tồn tại, hạn chế rút ra được từ việc giáo dục
kỹ năng sống cho học sinh trong năm học trước để xây dựng nội dung, tổ chức tậphuấn, chuyên đề hướng dẫn giáo viên cách thức lồng ghép, tích hợp và thảo gỡ nhữngvướng mắc trong quá trình thực hiện giúp giáo viên nắm vững yêu cầu, nội dung cầnthực hiện để vận dụng vào giảng dạy đạt hiệu quả
Trang 9+ Chỉ đạo tổ chức thực hiện một cách đồng bộ (từ chuyên môn, tổ khối đếngiáo viên).
Ví dụ 1: Đối với Môn Đạo đức: Quán triệt mục tiêu giảng dạy môn Đạo đức,
nhất là hình thành các hành vi đạo đức ở tiết 2 Giáo viên cần rèn cho học sinh khảnăng tự học, tự chăm sóc bản thân, biết lễ phép, hiếu thảo, tự phục vụ bữa ăn và vệsinh cá nhân
Thông qua môn Đạo đức, kiến thức được hình thành trên cơ sở từ việc quan sát
tranh, từ một truyện kể, một việc làm, một hành vi, chuẩn mực nào đó, sau đó rút rabài học Từ bài học đó các em liên hệ thực tế xung quanh, bản thân, gia đình, xã hội
và môi trường tự nhiên để có cách sống và ứng xử phù hợp
* Chỉ đạo giáo dục kỹ năng sống vào hoạt động ngoài giờ lên lớp
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là một trong những hoạt động quan trọng,
là bộ phận hợp thành của giáo dục, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục của nhàtrường Tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp nhằm xây dựng cho các em mối quan hệphong phú đa dạng một cách có mục đích, có kế hoạch, có nội dung và phương phápnhất định Biến các nhu cầu khách quan của xã hội thành những nhu cầu của bản thânhọc sinh Ở lứa tuổi học sinh tiểu học nếu chỉ dạy kỹ năng sống thông qua các mônhọc, qua lý thuyết suông thì chưa đủ mà phải gắn các em vào những hoạt động bổ ích,những việc làm phù hợp với những hình thức linh hoạt, sáng tạo để thu hút các em
Và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp sẽ là điều kiện, cơ hội tốt cho học sinh tự thểhiện bản thân, được trải nghiệm cuộc sống bằng những việc làm của mình Chính vìvậy ngoài việc chỉ đạo giáo viên lồng ghép, tích hợp kỹ năng sống vào các môn họcthì việc giáo dục kỹ năng sống thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp cũng được nhàtrường hết sức quan tâm Vào đầu năm học, lãnh đạo nhà trường chỉ đạo Tổng phụtrách đội xây dựng kế hoạch giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua các hoạtđộng tập thể gắn với các chủ điểm, chủ đề hàng tháng như ngày 20/11; 8/3; 26/3;19/5; 1/6; thông qua tiết chào cờ đầu tuần, các hội thi, giao lưu, trò chơi dân gian, bảo
vệ môi trường, chăm sóc cây xanh vv Kế hoạch xây dựng phải cụ thể phù hợp từngchủ đề, chủ điểm với nội dung phong phú, đa dạng về hình thức Trong các cuộc họphội đồng sư phạm hàng tháng, kế hoạch này được thông qua để các bộ phận có liênquan phối hợp cùng thực hiện Cũng chính từ những hoạt động này đã mở ra nhiềusân chơi với các hoạt động ngoại khóa đa dạng, hấp dẫn luôn thu hút được học sinhtham gia, từ đó hình thành nên các kỹ năng sống tốt cho các em
Ví dụ 1:
- Giáo dục học sinh thông qua chủ điểm " Ngày nhà giáo Việt Nam 20/11”
Trang 10Ngoài việc giúp học sinh hiểu rõ ý nghĩa của ngày 20/11 thì nhà trường còn tổchức cho học sinh các lớp biểu diễn văn nghệ Buổi văn nghệ diễn ra hết sức sôi nổi
và đầy màu sắc Các tiết mục văn nghệ của các lớp, nhất là các tiết mục múa, đượccác em chăm chút rất cẩn thận từ động tác đến trang phục đặc biệt là một số tiết mụchát múa dân ca nên luôn được những tràng pháo tay tán thưởng từ các em học sinh,các thầy cô giáo và đặc biệt là các bậc cha mẹ học sinh đến để xem các em biểu diễn.\
Buổi biểu diễn văn nghệ chào mừng 20/11
- Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua việc tổ chức các hoạt động:các trò chơi dân gian; phong trào nuôi heo đất; thi tìm hiểu về An toàn giao thông;bảo vệ môi trường (Hàng tuần, hàng tháng các lớp chăm sóc và bảo vệ vườn hoa, bồn
Trang 11hoa của lớp, khối mình bằng những việc làm cụ thể như: nhặt rác, quét sân, nhặt cỏ,trồng bổ sung cây cảnh, cây hoa, tưới nước, vv )
Học sinh tham gia chơi Trò chơi
Trang 12Học sinh trồng và chăm sóc cây
Thông qua các hoạt động này rèn luyện cho học sinhh các kỹ năng như: “Nói lời hay làm việc tốt” qua cách ứng xử lễ phép như biết đi thưa về trình, chào hỏi
những người lớn tuổi, biết xin lỗi khi có khuyết điểm, cảm ơn khi được tặng quà, vui
vẻ hoà nhã với bạn bè, lễ phép với thầy cô và những người lớn tuổi, rèn học sinh tínhmạnh dạn tự tin trước tập thể; ý thức bảo vệ môi trường, kỹ năng xử lý tình huống;chấp hành tốt khi tham gia giao thông; ý thức giữ vệ sinh chung, tinh thần tự giác,tương thân tương ái, đoàn kết, sự hợp tác, biết yêu lao động, ý thức bảo vệ tài sảnchung; rèn kĩ năng tự phục vụ, biết lao động vừa sức,giúp các em yêu trường, yêu lớphơn
Ngoài ra, thông qua các buổi chào cờ, ngoài nội dung đánh giá, triển khai củaHiệu trưởng thì đến phần của tổng phụ trách đội nội dung tôi yêu cầu đ/c tổng phụtrách đội hướng tới là "Tổ chức sinh hoạt tập thể" cho các em bằng nhiều hình thứckhác nhau như tổ chức các trò chơi, dùng phương pháp hỏi đáp có nội dung liên quanđến các chủ đề, chủ điểm hay biểu dương gương người tốt, việc tốt, vv Thông qua
đó học sinh phải tự khám phá, suy nghĩ, giải quyết vấn đề, các em có cơ hội chia sẻnhững cảm nhận, những suy nghĩ, những quan sát của mình với thầy cô, bạn bè mộtcách thoải mái, tự nhiên không gò bó, áp đặt, từ đó kỹ năng sống sẽ được nâng lên