Giao an sinh hoc 8 HKI ( co hình minh hoa )

-Giải thích được vai trò của hệ thần kinh và hệ nội tiết trong sự điều hòa hoạt động các cơ quan.. -GV cho HS vẽ hình tế bào -HS quan sát, nêu cấu tạo của tế bào -Đại diện nhóm lên trì

Trang 1

-Giuùp HS naĩm ñöôïc nhieôm vú cụa caùc mođn hóc : GP,SL, vaø veô sinh.

-Phađn bieôt ñöôïc söï khaùc nhau giöõa ngöôøi vaø ñoông vaôt

-Phaùt trieơn oùc tö duy, so saùnh

2-Kó naíng :

-Kó naíng hoát ñoông nhoùm

3-Thaùi ñoô :

-Giaùo dúc yù thöùc hóc taôp yeđu thích boô mođn

II/Ñoă duøng dáy hóc :

a- Cụa Giaùo vieđn :

-Bạng phú

-Moôt soâ tranh ạnh minh hóa

b- Cụa hóc sinh :

-Bieât ñöôïc vò trí cụa con ngöôøi trong thieđn nhieđn

-So saùnh : Con ngöôøi vaø ñoông vaôt => Tieân hoùa

*Tieân haønh hoát ñoông : ( 10 ph)

-GV giôùi thieôu caùc kieân thöùc ôû phaăn thođng tin

-Höôùng daên HS laøm baøi taôp

-GV toùm taĩt , ghi bạng

-HS laøm vieôc caù nhađn, xaùc ñònh nhöõng ñaịc ñieơm chư coù ôû ngöôøi, khođng coù ôû ÑV

-Gói HS baùo caùo keât quạ, nhöõng HS khaùc boơ sung

Keât luaôn :Caùc ñaịc ñieơm ñoù laø :

-Söï phađn hoùa cụa boô xöông phuø hôïp vôùi lao ñoông…

-Lao ñođïng coù múc ñích.

-Coù tieâng noùi, chöõ vieât….

-Bieât duøng löûa ñeơ naâu aín.

-Naõo phaùt trieơn, só lôùn hôn maịt.

II /Hoát ñoông 2 : Xaùc ñònh múc ñích, nhieôm vú cụa mođn hóc cô theơ ngöôøi vaø veô sinh.

*Múc tieđu :

-Neđu ñöôïc múc ñích, nhieôm vú vaø yù nghóa cụa mođn hóc

*Tieân haønh hoát ñoông : ( 10 ph)

-GV cung caâp thođng tin theo sgk

-Haõy cho bieât lôïi ích cụa vieôc hóc taôp caùc mođn hóc ?

-Haõy cho bieât kieân thöùc veă cô theơ ngöôøi vaø veô sinh lieđn

quan vôùi nhöùng ngaønh ngheă naøo trong xaõ hoôi ?

-HS quan saùt hình sgk

KL :Giuùp ta naĩm ñöôïc nhöõng kieân thöùc veă ñaịc ñieơm caẫu táo vaø chöùc naíng cụa cô theơ ngöôøi trong moâi quan heô vôùi mođi tröôøng =>Bieât caùch phoøng choâng beônh taôt vaø reøn luyeôn söùc khoûe

-HS trạõ lôøi : Y hóc, TTTD, hoôi hóa, giaùo dúc

III/Hoát ñoông 3 : Phöông phaùp hóc taôp mođn hóc cô theơ ngöôøi vaø veô sinh.

*Múc tieđu :-Giuùp HS bieât ñöôïc caùc,phöông phaùp hóc taôp cụa caùc mođn hóc.

*Tieân haønh hoát ñoông: ( 10 ph)

Trang 2

-GV hướng dẫn HS nghiên cứu sgk

-Hãy cho biết các phương pháp học tập môn học cơ thể

người và vệ sinh ?

-HS trả lời :

Kết luận :

Phương pháp học tập phù hợp với đặc điểm môn học là biết kếât hợp quan sát, thí nghiệm và vận dụng kiến thức ,

kĩ năng vào thực tế

IV-Tổng kết, đánh giá: ( 5 ph)

-HS đọc phần ghi nhớ

-Đặc điểm cơ bản để phân biệt người với động vật là gì ?

-Lợi ích của việc học tập môn học cơ thể người và vệ sinh ?

-Kể được tên và xác định được vị trí các cơ quan trong cơ thể người

-Giải thích được vai trò của hệ thần kinh và hệ nội tiết trong sự điều hòa hoạt động các cơ

quan

-Phát triển óc quan sát

2-Kĩ năng :

-Rèn kĩ năng quan sát nhận biết kiến thức

-Kĩ năng hoạt động nhóm

3-Thái độ :

-Giáo dục ý thức học tập yêu thích bộ môn

-Giùáo dục ý thức bảo cơ thể

II/Đồ dùng dạy học :

a- Của Giáo viên :

-Bảng phụ

-Một số tranh ảnh minh họa các hệ cơ quan

-Mô hình tháo lắp các cơ quan

b- Của học sinh :

-SGK

III/Hoạt động dạy và học :

1-Ổn định : ( 3 ph)

2-Kiểm tra: a-Đặc điểm cơ bản để phân biệt người với động vật là gì ? ( 7 ph )

b-Lợi ích của việc học tập môn học cơ thể người và vệ sinh ?

3-Bài mới :

I/Hoạt động 1 :Tìm hiểu các phần của cơ thể.

*Mục tiêu :

-Biết được các phần của cơ thể người

-Biết tháo lắp mô hình người

Trang 3

*Tiến hành hoạt động: ( 10 ph )

-Cho học quan sát hình 2-1, 2-2 sgk:

-Cơ thể người gồm mấy phần ? Kể tên ?

-Gọi HS lên nhận biết và tháo lắp mô hình người, nêu

tên các cơ quan các em biết GV bổ sung

I/Cấu tạo:

1-Các phần cơ thể : 3 phần: Đầu, mình, chi

-Cơ hoành chia khoang cơ thể làm 2 phần : +Khoang ngực : chứa tim, phổi

+Khoang bụng : chứa dạ dày, ruột, gan

II /Hoạt động 2 :.Tìm hiểu các hệ cơ quan trong cơ thể.

*Mục tiêu :

- Xác định các cơ quan trong cơ thể => chức năng từng hệ cơ quan

*Tiến hành hoạt động : ( 15 ph)

-GV cho học sinh điền vào bảng

-GV bổ sung thêm hệ sinh dục, hệ nội tiết, các giác

quan

2-Các hệ cơ quan :-HS tự xác định các hệ cơ quan chức năng, ghi vào bảng.-Gọi vài HS báo cáo, các HS khác bổ sung

*Tiểu kết : HS ghi vở

III/Hoạt động 3 : Tìm hiểu sự phối hợp hoạt động các cơ quan.

*Mục tiêu :- Giải thích được sự điều hòa bằng TK và thể dịch

- Cơ thể là một khối thống nhất

*Tiến hành hoạt động: ( 5 ph )

Tiêu hóa Miệng, ống tiêu hóa, tuyến TH Tiếp nhận và biến đổi TĂ thành chất dinh dưỡng

cung cấp cho cơ thể.

Bài tiết Thhạn, ống dẫn nước tiểu, bóng đái Lọc từ máu các chất thải  ra ngoài.

Thần kinh Não, tủy, dây TK, hạch TK Điều hòa, điều khiển hoạt động của cơ thể.

Trang 4

-GV cung cấp thông tin

-GV cho học sinh phân tích ví dụ : Nhận xét sự thay

đổi của cơ thể : ĐI  CHẠY

IV-Tổng kết, đánh giá ( 3 ph)

-Nêu các hệ cơ quan và vai trò ?

-Cho vd chứng minh sự hoạt động thống nhất của cơ thể

V-Dặn dò : ( 2 ph)

-Trả lời các câu hỏi sgk

-Chuẩn bị bài mới

-Trình bày được cấu trúc cơ bản của tế bào : màng , TBC, nhân

-Phân biệt chức năng cấu trúc tế bào

-Chứng minh được tế bào là đơn vị chức năng của cơ thể

2-Kĩ năng :

-Rèn kĩ năng quan sát hình, mô hình tìm kiến thức

-Kĩ năng suy luận logích, hoạt động nhóm

3-Thái độ :

-Tranh vẽ cấu tạo tế bào, màng sinh chất, ti thể, ribôxôm

-Một số tranh ảnh minh họa

-SGK, vở bài tập

1-Ổn định ( 3 ph)

2-Kiểm tra: ( 7 ph) a-Nêu cấu tạo và chức năng các hệ cơ quan trong cơ thể.

b- Cho ví dụ về sự hoạt động thống nhất của cơ thể

Trang 5

*Tiến hành hoạt động: ( 5 ph)

-GV treo hình cấu tạo tế bào

-Tế bào có cấu tạo như thế nào ?

-GV cho HS vẽ hình tế bào

-HS quan sát, nêu cấu tạo của tế bào -Đại diện nhóm lên trình bày

*Tiểu kết : HS ghi vở: Tế bào cấu tạo gồm :

- Màng.

- Tế bào chất: có các bào quan.

- Nhân: chứa NST, nhân con.

II /Hoạt động 2 : Tìm hiểu chức năng các bộ phân trong tế bào

*Mục tiêu :

-Nêu được chức năng của các bộ phận trong tế bào => sự phối hợp hoạt động để tế bào thực hiện các chức năng sống

-GV giới thiệu bảng chức năng các bộ phận của tế

bào.Gợi ý HS trả lời

-Lưới nội chất có vai trò gì trong họat động của tế bào ?

-Màng sinh chất có vai trò gì ?

Năng lượng để tổng hợp Prôtêin lấy ở đâu ?

-Hãy giải thích mối quan hệ thống nhất về chức năng

giữa màng sinh chất, TBC, nhân tế bào ?

-HS nghiên cứu , trả lời

=>Các bào quan có sự phối hợp

III/Hoạt động 3 : Thành phần hóa học của tế bào

*Mục tiêu :-Giúp HS biết được thành phần hoá học của tế bào

*Tiến hành hoạt động( 10 ph)

-GV bổ sung : AND và ARN được cấu tạo từ các

nguyên tố : C, H, O, N, P

-Hãy nêu thành phần hóa học của tế bào ?

-Em có nhận xét gì về thành phần hóa học của tế bào

so với các nguyên tố hóa học có trong tự nhiên ?

-HS đọc phần thông báo sgk

-Đại diện nhóm trình bày

- HS trả lời : Các NTHH có trong TB là những NTHH có sẵn trong tự nhiên => TB luôn có sự thay đổi với môi trường

1-Chất hữu cơ

-Prôtêin : C, H, O ,N, S, P

-Gluxit : C, H ,O ( Tỉ lệ : 2H : 1 O )

-Lipit : C, H ,O ( Tỉ lệ thay đổi tùy loại )

-Axit Nuclêic : AND, ARN.

2-Chất vô cơ:

-Nước : H, O

-Muối khoáng :Ca, K, Na, Fe, Cu

II /Hoạt động 4 : Tìm hiểu hoạt động sống của tế bào.

*Mục tiêu :

-Chứng minh được tế bào là đơn vị chức năng của cơ thể

*Tiến hành hoạt động : ( 5 ph )

Trang 6

-GV treo sơ đồ 3-2 / 12 sgk

-Mối quan hệ giữa TB và MT thể hiện như thế nào ?

-TB trong cơ thể có chức năng gì ?

-Vi sao nói tế bào là đơn vị chức năng của cơ thể?

-HS đọc kĩ sơ đồ , thảo luận,trình bày mối quan hệ

-Đại diện nhóm trả lời, các nhóm bổ sung cho ví du ïminh họa

-TB thực hiện sự TĐC và năng lượng cung cấp Q cho mọi hoạt động sống của cơ thể Ngoài ra sự phân chia tế bào

giúp cơ thể lớn lên tới giai đoạn trưởng thành có thể tham gia vào quá trình sinh sản =>Mọi hoạt động sống của cơ thể liên quan tới hoạt động sống TB => TB là đơn vị chức năng của cơ thể.

IV-Tổng kết, đánh giaÙ: ( 4 ph)

-Làm bài tập 1/13 sgk

-Trình bày sơ lược cấu tạo TB

-Trình bày được khái niệm mô

-Phân biệt các loại mô chính và chức năng

2-Kĩ năng :

-Rèn kĩ năng quan sát kênh hình, mô hình tìm kiến thức

3-Thái độ :

-Giùáo dục ý thức bảo vệ sức khỏe

-Tranh vẽ cấu tạo các loại mô

-SGK,

1-Ổn định : ( 2 ph)

2-Kiểm tra: ( 7 ph) a-Nêu chức năng các bộ phận trong tế bào ?

b- Chứng minh TB là đơn vị chức năng của cơ thể

3-Bài mới :

I/Hoạt động 1 :Tìm hiểu khái niệm mô

*Mục tiêu :

Trang 7

-Nắm đươc khái niệm mô Các loại mô chính trong cơ thể và chức năng

-GV thông báo nội dung sgk

-Hãy kể tên những TB có hình dạng khác nhau

-Đại diện nhóm trả lời

-Tập hợp gồm các TB chuyên hóa , có cấu tạo giống nhau và các yếu tố không có cấu trúc TB ( gian bào ) cùng đảm nhận chức năng nhất đinh => Mô.

II /Hoạt động 2 : Tìm hiểu các loại mô

*Mục tiêu :

-Nêu được cấu tạo và chức năng các loại mô trong cơ thể

-GV treo tranh từng loại mô

-Cơ thể có những loại mô chính nào ?

-Em có nhận xét gì về sự sắp xếp các TB ở mô biểu

bì ?

-Máu thuộc loại mô gì ? Vi sao xếp vào loại mô đó ?

KL :Tập hợp gồm các TB chuyên hóa , có cấu tạo

giống nhau và các yếu tố không có cấu trúc TB ( gian

bào ) cùng đảm

nhận chức năng nhất đinh => Mô

-Nêu sự khác nhau giữ cơ vân, cơ trơn, cơ tim ?

-GV cho HS đọc phần thông báo

-Bô sung thêm các bộ phận của hệ TK

-HS quan sát,

1-Mô biểu bì :Gồm các TB xếp sít nhau phủ ngoài cơ thể , lót trong các cơ quan rỗng như : ruột, bóng đái …

-Chức năng : Bảo vệ, hấp thụ, tiết.

2.Mô liên kết : Chu yếu là gian bào các TB nằm rãi rác : Máu, BH Mo sợi, sụn ,xương.

-Chức năng : Tạo ra bộ khung cơ thể, neo giữ các cơ quan, đệm.

3-Mô cơ : Cơ vân , cơ trơn , cơ tim.

-Chức năng : vận động

4-Mô Thần kinh: Điều khiển tất cả mọi hoạt đôïng của cơ thể.

IV-Tổng kết, đánh gia : ( 5 ph)

-Làm bài tập 3/17 sgk

Trang 8

V-Dặn dò : ( 3 ph )

-Làm bài tập 3/sgk

Tiết: 5

Ngày soạn :17/09/07 PHẢN XẠ

Ngày dạy :19/09/07

I/ Mục tiêu :

-Trình bày được chức năng cơ bản của nơron

-Trình bày được 5 thành phần của một cung phản xạ và đường dẫn truyền xung TK trong một

cung phản xạ

2-Kĩ năng :

-Rèn kĩ năng quan sát kênh hình, mô hình tìm kiến thức

3-Thái độ :

-Giùáo dục ý thức bảo vệ sức khỏe

-Tranh vẽ cấu tạo nơron, sơ đồ cung phản xạ

-SGK, sơ đồ vòng phản xạ

1-Ổn định : ( 2 ph)

2-Kiểm tra: ( 7 ph) a-Mô là gì ? Nêu các loại mô và chức năng của các loại mô đó.

b- Làm bài tập 3/17 sgk

3-Bài mới :

I/Hoạt động 1 :Tìm hiểu cấu tạo và chức năng của nơron.

*Mục tiêu :

-Nắm đươc cấu tạo , chức năng của nơron

-Biết các loại nơron và chức năng từng loại

1-Cấu tạo nơron :

+Thân : Hình tròn, sao, bầu dục +Tua : Tua ngắn và tua dài ( sợi trục ) có bao miêlin

2-Các loại nơron :

-Nơron hướng tâm ( nơron cảm giác )

-Nơron trung gian ( nơron liên lạc )

Trang 9

-Hãy mô tả cấu tạo của một nơron.

-Có mấy loại nơron ? Chức năng ?

-Có nhận xét gì về hướng dẫn truyền xung TK ở nơron HT

và LT ?

-GV lưu ý hướng của xung TK

-Nơron ly tâm ( nơron vận động )+HS nêu chức năng từng loại nơron

-HS vẽ hình 6-1/sgk

1-Cấu tạo nơron :

+Thân : Hình tròn, sao, bầu dục

+Tua : Tua ngắn và tua dài ( sợi trục ) có bao miêlin

2-Chức năng :

-Cảm ứng : Là khă năng tiếp nhận các kích thích và phản ứng lại bằng hình thức phát xung TK.

-Dẫn truyền :Là khă năng lan truyền xung TK theo một chiều nhất định.

II /Hoạt động 2 : Tìm hiểu các thành phần của cung phản xạ và vòng phản xạ.

*Mục tiêu :

-Nêu được khái niêm thế nào là phản xạ ? cho vd

-Thành phần của cung phản xạ

-Phân biệt cung phản xạ, vòng phản xạ

-Hãy lấy vài ví dụ về phản xạ trong đời sống ?=> Phản

xạ là gì ?

-Phân biệt giữa phản xạ ở ĐV và hiện tượng cảm ứng ở

TV ?

+Phản xạ ĐV : Có sự tham gia của TK

+Cảm ứng TV : (Cụp lá ở cây xấu hổ ) những thay đổi

về trương nước ở TB gốc lá, không do hệ TK điều

khiển

-GV cho hs quan sát hình 6-2

-Hãy cho biết các loại nơron tạo nên 1 cung phản xạ ?

-Cho biết các thành phần của cung phản xạ ?

-GV gọi HS cho 1 ví dụ về phản xạ và giải thích theo

cơ chế cung phản xạ

-GV hướng dẫn

-Treo sơ đồ vòng phản xạ.GV giải thích theo sgk

-HS đọc phần thông tin, trao đổi nhóm, trả lời

-Phản ứng của cơ thể

-HS quan sát hình 6-2 nêu được 5 thành phần của cung phản xạ

-HS vận dụng kiến thức cho vd và giải thích

-HS thu nhận thông tin

Trang 10

1-Phản xạ: Là phản ứng của cơ thể thông qua TƯTK để trả lời lại các kích thích nhận được.

VD : (HS tự cho)

2-Cung phản xạ :Đường đi của xung TK từ

CQTC TƯTK CQTC => Cung phản xạ.

-Thành phần cung phản xạ : CQTC , 3 nơron ( HT, TG ,LT ) , CQPỨ.

-HS vẽ hình cung phản xạ ( 6-2 )

3-Vòng phản xạ: sgk

IV-Tổng kết, đánh giá ( 5 ph)

-Hs đọc phần tổng kết

-Nêu cấu tạo và chức năng của nơron

-Phân biệt cung phản xạ-vòng phản xạ

V-Dặn dò : ( 3 ph)

-Cho vd về phản xạ và giải thích theo cơ chế cung phản xạ

-Chuẩn bị được tiêu bản tạm thời TB mô cơ

-Quan sát và vẽ các tế bào trong các tiêu bản đã làm sẳn : TB niêm mạc miệng, mô sụn, mô

cơ vân, mô cơ trơn

-Phân biệt được sự khác nhau của mô BB, mô cơ, mô LK

2-Kĩ năng :

-Rèn kĩ năng sử dụng kính hiển vi

3-Thái độ :

-Giùáo dục ý thức nghiêm túc, bảo vệ máy, vệ sinh chung

-Chuẩn bị dụng cụ như sgk

-Bảng phụ ghi tóm tắt phương pháp làm tiêu bản mô cơ

Trang 11

- 1con ếch / tổ.

III/Hoạt động dạy và học : Nội dung thực hành :

1-Hoạt động 1 :Chuẩn bị

-Phân nhóm : 4 nhóm

-Phân dụng cụ thực hành

2-Hoạt động 2 : Nêu yêu cầu của bài thực hành.

-HS đọc phần yêu cầu

-GV nhấn mạnh yêu cầu quan sát và so sánh các loại mô

3-Hoạt động 3: Hướng dẫn thực hành.

a-Làm tiêu bản và quan sát mô cơ vân : Sử dụng bảng phụ đã chuẩn bị sẳn.

Quan sát :dưới KHV ở độ phóng đại nhỏ trước, lớn sau Phân biệt các phần của TB :Màng , TBC , vân ngang, nhân => nhận xét đặc điểm TB mô cơ vân

b-Quan sát tiêu bản các loại mô khác :GV bố trí các nhóm quan sát luân phiện các tiêu bản.

*Lưu ý : Khi quan sát cần đối chiếu tiêu bản với các hình trong sgk để vẽ được dễ dàng.

4-Hoạt động 4: Học sinh làm báo cáo.

-Tóm tắt PP làm tiêu bản mô cơ

-Vẽ và chú thích đầy đủ các loại mô đã quan sát

5- Hoạt động 5 :

-Đánh giá giờ TH

-Làm vệ sinh

Chương II :

HỆ VẬN ĐỘNG

Tiết: 7 BỘ XƯƠNG

-Phân biệt được các loại xương dài, xương ngắn, xương dẹt về hình thái và cấu tạo

-Phân biệt được các loại khớp xương, nắm vững cấu tạo khớp động

2-Kĩ năng :

-Rèn kĩ năng quan sát kênh hình

-Phân tích, so sánh, tổng hợp, khái quát

3-Thái độ :

-Giùáo dục ý thức giữ gìn, vệ sinh bộ xương

-Tranh vẽ các hình 7-1 -> 7-4 sgk

-Mô hình bộ xương người

Trang 12

-SGK

-Một vài mẫu xương đùi gà, xương sườn heo

1-Ổn định : ( 2 ph)

2-Kiểm tra: a-Phản xạ là gì ? Cho ví dụ

b- Vẽ và nêu cấu tạo của nơron ( 5 ph)

3-Bài mới :

I/Hoạt động 1 :Tìm hiểu các phần chính của bộ xương ( 10 ph)

*Mục tiêu :

-Nắm đươc các phần chính của bộ xương người, chức năng của nó,

-So sánh sự khác nhau giữa các xương tay và chân

*Tiến hành hoạt động:

-Hướng dẫn hs quan sát

các xương trên mô hình,

tranh vẽ

-Hãy nêu tên các xương ?

-Bộ xương có chức năng

tay và xương chân

-Vì sao có sự sai khác đó ?

-Bộ xương chia làm 3 phần : Xương đầu, thân , chi -Chức năng : Chổ bám cho cơ và gân, tạo dáng cho cơ thể, tạo khoang bảo vệ các cơ quan bên trong ( H.sọ, lồng ngực ) và vậân động

-Hs dựa và sgk tră lời theo các ý sau :+ Về kích thước

+ Về cấu tạo khác nhau của đai vai và đai hông

+ Về sự sắp xếp và đặc điểm hình thái của xương cổ tay, cổ chân ,bàn tay, bàn chân

=>Kết quả của sự phân hóa tay và chân trong quá trình tiến hóa thích nghi với tư thế đứng thẳng và lao động

1 Chức năng : Chổ bám cho cơ và gân, tạo dáng cho cơ thể, tạo khoang bảo vệ các cơ quan bên trong ( H.sọ, lồng

ngực ) và vậân động.

2-Thành phần bộ xương:

a-Xương đầu :Xương sọ, xương mặt.

b- Xương thân : Cột sống, lồng ngực.

c- Xương chi :Xương chi trên, xương chi dưới.

II /Hoạt động 2 : Phân biệt các loại xương .( 10 ph )

*Mục tiêu :

-Phân biệt được các loại xương : x dài, x ngắn, x dẹt

*Tiến hành hoạt động :

Cuboid Navicular

Trang 13

-Căn cứ vào đâu để phân biệt các loại xương ? Cho ví

-Xương dài : hình ống, giữa chứa tủy đỏ.

-Xương ngắn : kích thước ngắn.

-Xương dẹt : hình bản dẹt,mõng.

II /Hoạt động 3 : Tìm hiểu về các khớp xương ( 10 ph )

*Mục tiêu :

-Phân biệt được các loại khớp xương

-Khớp xương là gì ? Có mấy loại ?

-Hãy mô tả một khớp động

-Khả năng cử động của khớp đôïng và khớp bán động

khác nhau ở điểm nào ? vì sao có sự sai khác đó ?

-HS quan sát hình 7-4 sgk trả lời:

-HS dựa vào hình vẽ , môtả 1 khớp động

-HS trả lời : Khớp động có sụn đầu khớp,bao chứa dịch khớp

-Khớp xương : -Nơi tiếp tiếp giáp giữa các đầu xương gọi là khớp xương Có 3 loại : + Khớp bất động : H.sọ, x.mặt.

+ Khớp bán động : X cột sống

+ Khớp động : Tay, chân.

IV/ Kiểm tra đánh giá : ( 5 ph)

-Chức năng của bộ xương là gì ?

-Xác định trên mô hình các phần của bộ xương, các khớp xương

5-Dặn dò ( 3 ph )

-Trả lời câu 3 / sgk

Tiết: 8 CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA XƯƠNG Ngày soạn :24/09/07

Ngày dạy : 28/09/07

Trang 14

1-Kiến thức

-Trình bày được cấu tạo chung của xương dài từ đó giải thích được sự lớn lên của xương và khả

năng chịu lực của xương

-Xác định được thành phần hóa học của xương => đặc tính của xương

2-Kĩ năng :

-Tiến hành thí nghiệm đơn giãn

3-Thái độ :

-Giùáo dục ý thức bảo vệ xương, liên hệ thức ăn của tuổi HS

-Mô hình bộ xương người

-Đèn cồn, panh gắp xương, a.HCL

-SGK

-Một vài mẫu xương đùi gà, xương sườn heo

1-Ổn định : ( 2 ph )

2-Kiểm tra: a-Bộ xương người gồm mấy phần ?Vai trò của từng loại khớp xương.

b- So sánh sự khác nhau giữa xương tay và chân ? ( 5 ph)

3-Bài mới :

I/Hoạt động 1 :Tìm hiểu cấu tạo và chức năng của bộ xương .( 10 ph )

*Mục tiêu :

-Nắm đươc cấu tạo của xương, so sánh cấu tạo xương người lớn và xương trẻ em

-Nêu được chức năng của xương dài

-GV sử dụng tranh 8-1, 8-2 để trình bày

-Hãy so sánh xương người lớn và xương trẻ em ?

-Cấu tạo hình ống và các nan xương có ý nghĩa

gì ?

-GV hướng dẫn hs nghiên cứu bảng 8-1

-Cho hs quan sát 1 đoạn xương sườn chẻ đôi

-Nêu sự khác nhau cấu tạo xương dài và xương

ngắn ?

-Yêu cầu HS liên hệ thực tế áp dụng cấu tạo

xương trong xây dựng

-Hs quan sát , nêu các bộ phận của xương

-Nhóm cử đại diện trình bày

-Giúp xương phân tán lực, xương nhẹ, vững chắc, tăng khẳê năng chịu lực

-Các nhóm nghiên cứu

-HS quan sát -HS liên hệ : Trụ điện cao thế, tháp truyền hình…

Trang 15

*Cấu tạo xương dài :

-Hai đầu xương là mô xương xốp có các nan xương xếp theo kiểu vòng cung tạo các ô chứa tủy đỏ

-Thân xương hình ống , chứa tủy đỏ ( người lớn : tủy vàng )

Chức năng của xương dài :

-Hs nghiên cứu bảng 8-1 => cấu tạo và chúc năng.

-Ghi bảng 8-1 vào vở.

**Cấu tạo xương ngẵn và xương dẹt :

Không có cấu tạo hình ống, dưới mô xương cứng là mô xương xốp có nhiêu nan xương chưa tủy đỏ.

II /Hoạt động 2 : Tìm hiểu sự lớn lên và dài ra của xương .( 10 ph )

*Mục tiêu :

-Thấy được vai trò của sụn tăng trưởng trong sự dài ra của xương

-Cho hs quan sát hình 8-4

-Xương to ra nhờ đâu ?

-Dùng hình 8-5 mô tả thí nghiệm chứng minh vai trò

của sụn tăng trưởng (sgv/ 51)

-HS quan sát, trả lời :-Xương to ra bề ngang là nhờ các TB màng xương phân chia những TB mới đẩy vào trong và hóa xương

-Sụn tăng trưởng giứp xương dài ra

II /Hoạt động 3 : Tìm hiểu thành phần hóa học và tính chất của xương .( 10 ph )

*Mục tiêu :

-Nắm được thành phần hóa học của xương => đặc tính : đàn hồi và rắn chắc

-GV làm thí nghiệm : sgk

-Hs nhận xét hiện tượng khi ngâm xương vào axit

-Nhận xét độ mềm dẽo của xương sau khi ngâm

-Nhận xét và giải thích khi đốt xương trên ngọn lửa

-Hs quan sát , nhận xét :-2 nhóm đốt xương, 2 nhóm ngâm xương vào axit

-Tùng nhóm nhận xét kết quả

-HS rýt ra kết luận về thành phần hóa học của xương

Xương có 2 đặc tính :Đàn hồi và rắn chắc Vì trong xương có sự kết

hợp giữa 2 chất :

+Chất HC ( chất cốt giao ) :Đàn hồi.

+Chất VC :( Muối Canxi ) : Rắn chắc.

IV/Tổng kết, đánh giá( 5 ph)

-Nêu cấu tạo của xương dài

-Phân tích đặc điểm của xương dài phù hợp chức năng

V/ Dặn dò : ( 3 ph )

-Trả lời câu 2,3 / sgk

-Làm bài tập 1

Trang 16

Tiết: 9 CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ

Ngày soạn :01/10/07

Ngày dạy :03/10/07

1-Kiến thức

-Trình bày được cấu tạo chung của tế bào cơ và của bắp cơ

-Giải thích được tính chất cơ bản của cơ là sự co cơ và nêu được ý nghĩa của sự co cơ

2-Kĩ năng :

3-Thái độ :

-Giùáo dục ý thức bảo vệ giữ gìn vệ sinh cơ

-Mô hình hệ cơ người

-Búa y tế ( búa cao su )

-SGK

1-Ổn định : ( 2 ph )

2-Kiểm tra: a-Trình bày cấu tạo của xương

b- Thành phần hóa học của xương có ý nghĩa gì đối với chức năng của xương ? ( 5 ph)

3-Bài mới :

I/Hoạt động 1 :Tìm hiểu cấu tạo bắp cơ và tế bào cơ .( 10 ph )

*Mục tiêu :

-Nắm đươc cấu tạo của bắp cơ và tế bào cơ

-Sư dụng mô hình hoặc tranh vẽ hệ cơ người để giới

thiệu vị trí bám của cơ

-Treo hình 9-1 : Hs nêu cấu tạo bó cơ

-GV gợi ý học sinh quan sát hình để rút ra kiến thức

-Vì sao gọi là cơ vân?

-GV chốt lại kiến htức,

-HS đọc phần thông tin, đại diện nhóm trả lời

*Cấu tạo bắp cơ và tế bào cơ :-Bắp cơ gồm nhiều bó cơ, mỗi bó gồm nhiều sợi cơ ( TB cơ )-Sợi cơ gồm nhiều tơ cơ.Có 2 loại :

+Tơ cơ mãnh : trơn

+Tơ cơ dày : có mấu sinh chất

-Các nhóm khác bổ sung-Một HS lên chỉ vào Hi9-1, nêu lại cấu tạo cơ

Trang 17

+Cấu tạo bắp cơ:

-Ngoài là màng liên kết, 2 dầu thon có gân, phình bụng phình to.

-Trong :Có nhiếu sợi cơ tập trung thành bó cơ

+Tế bào cơ : Có nhiều tơ cơ , có 2 loại:

-Tơ cơ mãnh : trơn=>vân sáng.

-Tơ cơ dày : có mấu sinh chất=>Vân tối.

-Tơ cơ dày và mãnh xếp xen kẽ theo chiêu dọc  vân ngang.

+Đơn vị cấu trúc : là giới hạn giữa tơ cơ mõng và tơ cơ dày.

II /Hoạt động 2 : Tìm hiểu tính chất của cơ ( 15 ph)

*Mục tiêu :

-Thấy được tính chất của cơ là sự co cơ

-Giải thích cơ chế của sự co cơ

-GV mô tả các bố trí thí nghiệm hình 9-2

-Khi bị kích thích thì cơ phản ứng ntn?

-Dùng hình 8-5 mô tả thí nghiệm chứng minh vai trò của

sụn tăng trưởng (sgv/ 51)

-Nhận xét sự thay đổi độ lớn của bắp cơ trước cánh tay

khi gập cẳng tay

-HS quan sát, trả lời :-Cơ phản ứng lại bằng cách co cơ

-HS làm việc theo nhóm theo các nội dung sau:

+Làm thí nghiệm phản xạ đầu gối

+Giải thích cơ chế TK

KL: Các kích thích -> CQTC -> dây HT ->

TƯTK -> dây LT -> cơ => Cơ co

-HS tră lời

-Tính chất của cơ : Co và dãn.

- Khi cơ co, tơ cơ mãnh xuyên sâu vào vùng phân bố của tơ cơ dày => TB cơ co ngắn lại.Cơ co khi có kích thích của môi trường và chịu ánh hưởng của hệ TK.

II /Hoạt động 3 : Tìm hiểu ý nghĩa của hoạt động co cơ ( 5 ph)

*Mục tiêu :

-Nắm được ý nghĩa của hoạt động co cơ

-Treo tranh 9-4

IV/Tổng kết, đánh giá ( 5 ph)

-Mô tả cấu tạo TB cơ

-Chứng minh tính thống nhất giữa cấu tạo và chức năng của TB cơ ? (Các tơ cơ mãnh xếp xen kẽ

với tơ cơ dày và có khả năng xuyên vào vùng phân bố của tơ cơ dày khi co cơ )

V/ Dặn dò : ( 3 ph)

-Làm bài tập 1, 2, 3 / sgk

Trang 18

Tiết: 10 HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ.

Ngày soạn :01/10/07

Ngày dạy :05/10/07

1-Kiến thức

-Chứng minh được cơ co sinh ra công.Công của cơ được sử dụng vào lao động và di chuyển

-Giải thích được nguyên nhân của sự mõi cơ và nêu được các biện pháp chống mõi cơ

-Nêu được lợi ích của sự luyện tập cơ=> ý nghĩa thực tế

2-Kĩ năng :

-Rèn kĩ năng vận dụng lý thuyết vào thực tế

3-Thái độ :

-Giùáo dục ý thức bảo vệ giữ gìn vệ sinh cơ, rèn luyện cơ

-Máy ghi công của cơ

-SGK

1-Ổn định : ( 2 ph )

2-Kiểm tra: a-Nêu cấu tạo của bắp cơ và tế bào cơ ?

b-Đặc điểm nào của tế bào cơ phù hợp với chức năng co cơ ? ( 5 ph)

3-Bài mới :

I/Hoạt động 1 :Tìm hiểu hoạt động của cơ và nghiên cứu công của cơ ( 15 ph)

*Mục tiêu :

-Nắm được hoạt động của cơ

-Tính được công của cơ

-Yêu cầu HS làm phần bài tập

-Khi nào thì cơ sinh ra công ?

-GV tóm tắt như phần thông tin

-Làm thế nào để tính công của cơ ?

-GV cho vd : Tinh công của cơ sinh ra khi kéo 1 gàu

nước 15kg len một giếng sâu 10m?

-Hãy phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến công của

cơ

-HS làm bài tập điền các từ thích hợp

-Khi cơ co tạo một lực tác độïng vào vật làm vật di chuyển => sinh ra 1 công

-Công của cơ được sử dụng vào lao động và vậân chuyển.-Học sinh tự rút ra cách tính công của cơ

-Nhóm thảo luận,, cử đại diện lên bảng làm

-HS cho ví dụ minh họa

Trang 19

-Khi cơ co, tạo ra một lực tác đôïng vào vật ;àm vật di chuyển => sinh ra công.

-Cách tính công của cơ : A cơ = Khối lượng vật x Quãng đường x 10

( J ) ( kg ) ( m )

+Các yếu tố ảnh hưởng đến công của cơ :

-Trạng thái TK.

-Nhịp co cơ.

-Khối lượng vật.

II /Hoạt động 2 : Tìm hiểu nguyên nhân mõi cơ .( 10 ph )

*Mục tiêu :

-Biết được nguyên nhân gây sự mõi cơ, biện pháp chống mõi cơ

-Tổ chức cho Hs làm thí nghiệm trên máy ghi công

-Khi nào xảy ra hiện tượng mõi cơ ?

-Nguyên nhân ?

-Hs điền vào bảng 10

-Thảo luận các câu hỏi ở mục II

KL:Cơ làm việc lâu và nặng

II /Hoạt động 3 : Tìm hiểu ý nghĩa của hoạt động co cơ (5 ph)

*Mục tiêu :

-Nắm được ý nghĩa của hoạt động co cơ

-Treo tranh 9-4

-Sự co cơ có tác dụng gì -HS làm bài tập ở mục III-Sọan vở

IV/Tổng kết, đánh gia ù(5 ph)

-Cách tính công của cơ

-Chứng minh được sự tiến hóa của người so với động vật thể hiện ở hệ cơ xương

-Vận dụng những hiểu biết về hệ vân động để giữ vệ sinh rèn luyện thân thể chống các bênh tật về xương thường xảy ra ở tuổi thiếu niên

TIẾN HOÁ HỆ VẬN ĐỘNG VỆ SINH HỆ VẬN ĐỘNG

Trang 20

2-Kĩ năng :

-Rèn kĩ năng quan sát kênh hình, kĩ năng tổng hợp, tư duy loc gích

-Vậndụng lí thuyết vài thực tế

3-Thái độ :

-Giùáo dục ý thức bảo vệ hệ vận đôïng để có thân hình cân đối

-Tranh vẽ các hình 11-1 -> 5

-Mô hình, hoặc tranh vẽ bộ xương người

-Nêu được sự tiến hóa của bộ xương người và bộ xương thú

-Phát triển năng lực so sánh

-GV treo tranh 11-1 H11-2, mô hình bộ xương

người và thú

-Cho hs trao đổâi theo nhóm những đặc điểm của

bộ xương thích nghi với tư thế đứng thẳngvà đi

bằng hai chân

-HS làm việc cá nhân, quan sát và hoàn thành bảng so sánh :Bảng 11 /38 sgk

sọnão/ mặtLồi cằm x mặt

LớnPhát triển

NhỏKhông có

Cột sốngLồng ngực

Cong 4 chổNở sang 2 bên

Cong hình cungChiều lưg b ụngXương chậu

X đùi

X bàn chânXương gót

Nở rộngPhát triển khỏe

X ngón ngắn, bàn chân hình vòm

Lớn , phát triển về phía sau

HẹpBình thường Ngón dài, bàn chân phẳng.Nhỏ

-HS quan sát, so sánh

II /Hoạt động 2 : Tìm hiểu sự tiến hóa của hệ cơ người so với thú.( 10ph)

*Mục tiêu :

-Nắm được sự tiến hóa của hệ cơ người

Trang 21

-GV giảng theo nội dung sgk -Rút ra những điểm tiếân hóa:

-Cơ chi trên, Cơ chi dưới, cơ lưỡi

-Cơ nét mặt : Biểu thị các trạng thái khác nhau.

-Cơ vận động lưỡi phát triển.

-Cơ tay : phân hóa thành nhiều nhóm nhỏ , đặc biệt cơ ngón tay cái=> khă năng lao động Linh hoạt -Cơ chân : khỏe

II /Hoạt động 3 : Vệ sinh hệ vận động ( 10 ph)

*Mục tiêu :

-Nắm được ý nghĩa thực tiễn của việc giữ vệ sinh hệ vận động

-GV cho hs quan sát hình 11-5

-Để xương và cơ phát triển cân đối chúng ta cần làm

gì ?

-Để chống cong vẹo cột sống, trong lao đôäg và học tập

phải chú ý những điểm gì ?

HS quan sát , trả lời :+Có một chế độ dinh dưỡng hợp lí

+Tắm nắng

+Rèn luyện thân thể và lao động vừa sức.+Không mang vác vật quá nặng

+Mang vác đều 2 tay

+Tư thế ngồi ngay ngắn, không nghiêng vẹo

-Nêu sự khác nhau giữa xương người và động vật

-Trình bày những đặc điểm tiến hóa của hệ cơ người

V/ Dặn dò :( 3 ph)

-Chuẩn bị dụng cụ thực hành

Trang 22

-HS biết cách sơ cứu khi gặp người bị gãy xương.

-Biết băng cố định xương bị gãy, cụ thể là xương cẳng tay

-Tranh vẽ hình 12-1 -> 12-4

-Dụng cụ như sgk/40

III/Hoạt động dạy và học : Nội dung thực hành :

1-Hoạt động 1 :Chuẩn bị

-Phân nhóm : 4 nhóm

-Phân dụng cụ thực hành

2-Hoạt động 2 : Nêu yêu cầu của bài thực hành.

-HS đọc phần yêu cầu

3-Hoạt động 3: Hướng dẫn thực hành.

a-Trao đổi nhóm về 4 câu hỏi phần hoạt độäng :

-Các nhóm báo cáo kết quả thảo luận , các nhóm khác bổ sung

b-Học sinh tập sơ cứu và băng bó cố định :

-Treo tranh 12-1 ->12-4 Gv hướng dẫn hs cách sơ cứu và băng cố định

-Hs thay phiên nhau tập băng bó, GV kiểm tra, uốn nắn các thao tác của HS

4-Hoạt động 4: Học sinh làm báo cáo.

-Nguyên nhân nào dẫn đến gãy xương ?

-Vì sao nói gãy xương có liên quan đến lứa tuổi?

-HS viết báo cáo tường trình phương pháp sơ cứu và băng bó khi gặp người gãy xương

5- Hoạt động 5 :

-Đánh giá giờ TH

-Làm vệ sinh

Trang 23

Chương III/ HỆ TUẦN HOÀN.

Tiết: 13 MÁU VÀ MÔI TRƯỜNG TRONG CƠ THỂ

Ngày soạn :15/10/07

Ngày dạy :17/10/07

1-Kiến thức

-Phân biệt được các thành phần cấu tạo của máu

-Trình bày được chức năng của huyếât tương và hồng cầu, vai trò của môi trường trong cơ thể

-Phân biệt được máu, nước mô và bạch huyết

2-Kĩ năng :

-Khái quát tổng hợp kiến thức

3-Thái độ :

-Giùáo dục ý thức giữ gìn, bảo vệ cơ thể tránh mất máu

-Tranh vẽ phóng to các tế bào máu, hình 13-2

-Mẫu máu động vật lắng với chất chống đông

-Nắm được cấu tạo của máu, đặc điểm của các tế bào máu

-GV cho hs trình bày kết quả thí nghiệm

-Treo tranh 13-1

-Máu gồm những thành phần nào?Máu có ở đâu trong

cơ thể ?

-Cho hs điền vào bảng 13-1, phần đặc điểm

-Cho hs làm phần điền từ vào chổ trống

-HS trình bày thí nghiệm tách máu thành 2 phần ( đã làm ở nhà )

-Máu gồm 2 thành phần:

+Huyết tương : Chiếm 55% V máu

+Tế bào máu : Chiếm 45% V máu.Có 3 loại : HC, BC ,TC

Hồng cầu Không nhân , hình dĩa, lõm 2 mặt

Bạch cầu Có nhân, trong suốt, di chuyển bằng

chân giảTiểu cầu Cấu tạo đơn giãn, dễ bị phá hũy khi

ra khỏi cơ thể

Câu1 : Huyết tương

Trang 24

Câu 2 : Hồng cầu, tiểu cầu.

*Tiểu kết : HS ghi vở : Máu gồm :

-Huyết tương : lõng trong suốt, màu vàng nhạt, chiếm 55% V máu.

-TB máu : đặc quánh, đỏ thẩm, chiếm 45% V máu.

II /Hoạt động 2 : Tìm hiểu chức năng của huyết tương và hồng cầu ( 13 ph)

*Mục tiêu :

-Nắm được vai trò của hồng cầu trong cơ thể

-Huyết tương có vai trò gì đối với cơ thể ?

-Hồng cầu có vai trò gì với cơ thể ?

-Cho HS thảo luận 3 câu hỏi /43 sgk

-HS đọc phần thông tin sgk.( Bảng thành phần chất chủ yếu của huyết tương )

-Vận chuyển O2 và CO2.-C1:Máu đặc lại ->vận chuyển khó khăn

-C2:Chức năng : Duy trì máu ở trạng thái lỏng để lưu thông dễ dàng trong mạch

-C3:Máu từ phổi về TB có nhiều O2-> đỏ tươi ; máu từ TB về tim chứa nhiều CO2 -> đỏ thẩm

a-Huyết tương :

-Thành phần : chất dinh dưỡng, hoocmon, kháng thể, muối khoáng, chất thải

-Vai trò : Vận chuyển các chất trong cơ thể.

b-Hồng cầu :

-Thành phần : Hêmôglôbin ( Hb)

-Vai trò : vận chuyển O 2 và CO 2

+ Hb + O 2 => máu đỏ tươi.

+ Hb + CO 2 => máu đỏ thẩm.

II /Hoạt động 3 : Tìm hiểu môi trường trong cơ thể.( 7 ph)

*Mục tiêu :

-Nắm được vai trò của môi trường trong cơ thể, mối quan hệ của máu, nước mô, bạch huyết

-Treo tranh 13-2

-Hãy nêu quan hệ của máu, nước mô, bạch huyết ?

-Nước mô được hình thành như thế nào ?

-Các TB ở sâu trong cơ thể có thể trao đổi chất trực tiếp

với môi trường ngoài hay không ?

-GV hướng dẫn HS trả lời

-Sự TĐC của tế bào với môi trường ngoài thông qua

những yếu tố nào ?

-Môi trường trong gồm những yếu tố nào ? vai trò.?

-Hs quan sát tranh ,trả lời các câu hỏi

-Vẽ hình

-HS trả lời -Nhóm trao đổi

-Sự trao đổi chất của TB trong cơ thể người với môi trường phải gián tiếp thông qua môi trường trong cơ thể

-Môi trường trong cơ thể gồm : Máu, nước mô, bạch huyết

-Vai trò :Giúp TB thường xuyên liên hệ vói môi trường ngoài trong quá trình trao đổi chất

IV/Tổng kết, đánh giá: ( 5 ph)

-Máu gồm những thành phần nào?

-Vai trò của hồng cầu

V/ Dặn dò ( 3 ph)

Trang 25

-Học bài cũ.

-Tìm hiểu các bệânh truyền nhiễm ở trẻ em

Tiết: 14 BẠCH CẦU- MIỄN DỊCH

Ngày soạn :15/10/07

Ngày dạy :19/10/07

1-Kiến thức

-Trình bày được khái niệm miễn dịch , 3 hàng rào phòng thủ bảo vệ cơ thể

-Phân biệt các loại miễn dịch : tự nhiên, nhân tạo

-Có ý thức tiêm phòng bệnh dịch

2-Kĩ năng :

-Vận dụng kiến thức giải thích thực tế

3-Thái độ :

-Giùáo dục ý thức bảo vệ cơ thể, rèn luyện, tăng khả năng miễm dịch của cơ thể

-SGK

1-Ổn định : ( 2 ph)

2-Kiểm tra: ( 5 ph)

a-Nêu thành phần cấu tạo của máu?

b- Mối quan hệ giữa máu, nước mô, bạch huyết

3-Bài mới :

I/Hoạt động 1 :Tìm hiểu hoạt động chủ yếu của bạch cầu (20 ph)

*Mục tiêu :

-Nắm đươc các hoạt động chủ yếu cảu bạch cầu : thực bào

-Nắm cơ chế tương tác giữa kháng nguyên và kháng thể

-Treo tranh 14-1 sgk

-Chia nhóm thảo luận các câu hỏi sgk

-Treo tranh 14-2 -> 14-4

-Sự thực bào là gì ?

-Các laọi BC nào tham gia thực bào ?

-Yêu cầu HS làm phần bài tập

-Hs quan sát, tự đọc và xử lí thông tin trong sgk

-Các nhóm thảo luận,cử đại diện trình bày-Hs quan sát ,nêu được các khái niệm : kháng nguyên, kháng thể

-Đại diện tổ phát biểu, các nhóm khác bổ sung

-HS quan sát H 14-2:

-HS nêu cơ chế chìa khóa, ổ khóa

-HS quan sát H 14-3 và 14-4-Nhóm thảo luận, trình bày đầy đủ 3 hàng rào bảo vệ cơ thể

Trang 26

-GV lấy ví dụ thực tế : vết thương có mủ, nổi hạch -HS giải thích.

-Kháng nguyên : là phân tử ngoại lai có khả năng kích thích cơ thể tiết kháng thể.

-Kháng thể : là những phân tử Prôtêin do cơ thể tiết ra chống lại kháng nguyên.

-Cơ chế : Chìa khóa và ổ khóa.

+Các BC tham gia bảo vệ cơ thể bằng cách :

-Thực bào :Bạch cầu hình thành chân giả bắt VK.

-Limphô B : Tiết kháng thể vô hiệu hóa VK.

-Limphô T : Phá hủy TB đã bị nhiễm VK bằng cách nhận diện và tiếp xúc với chúng.

II /Hoạt động 2 : Hình thành khái niệm miễn dịch.( 10 ph)

*Mục tiêu :

-Hiểu thế nào là miễn dịch, các loại miễn dịch

-Miễn dịch là gì ? Có mấy loại miễn dịch ?

-Cho học sinh nêu các khái niệm : MD tự nhiên, nhân

tạo, tập nhiễm, chủ độâng, thụ động

-Hs thảo luận -Các nhóm trả lời -Miễn dịch là khả năng của cơ thể không mắc một số bênh Có 2 loại : MD tự nhiên và MD nhân tạo

-HS phân biệt, cho vd

-Miễn dịch : là khả năng của cơ thể không mắc một số bênh Có 2 loại : MD tự nhiên và MD nhân tạo.

a- MD tự nhiên :Khả năng tự chống bệnh của cơ thể.Có 2 loại : MD bẩm sinh và MD tập nhiễm.

b- Tạo cho cơ thể khẳ năng miễn dịch bằng tiêm văcxin.Có 2 loại : MD chủ động và MD thụ động.

-Các bạch cầu đã tham gia bảo vệ cơ thể bằng nhữn con đường nào?

-Vì sao phải tiêm chủng phòng bệnh ?

V/ Dặn dò : ( 3 ph)

-Trả lời câu 1,2,3 / sgk

-Tìm hiểu bêïnh AIDS

Tiết: 15 ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU

Ngày soạn :22/10/07

Trang 27

Ngày dạy :24/10/07

1-Kiến thức

-Trình bày được cơ chế đông máu và vai trò của nó trong bảo vệ cơ thể

-Trình bày được các nguyên tắc truyền máu và cơ sở khoa học của nó

-Có ý thức bảo vệ cơ thể

2-Kĩ năng :

-Vận dụng lí thuyết giải thích các hiện tượng liên quan đến đông máu trong đời sống

3-Thái độ :

-Giùáo dục ý thức giữ gìn , bảo vệ cơ thể, biết xử lí khi bị chảy máu và giúp đỡ người xung quanh

-Tranh vẽ phóng to sơ đồ cơ chế đông máu.H.15

-SGK

1-Ổn định :( 2 ph)

2-Kiểm tra: ( 5 ph)

a-Nêu các hoạt động chủ yếu của bạch cầu

b- Miễn dịch là gì ? phân biệt các loại miễn dịch ?

3-Bài mới :

I/Hoạt động 1 :Tìm hiểu cơ chế đông máu và vai trò của nó.( 10 ph)

*Mục tiêu :

-Nắm đươc cơ chế đông máu và vai trò của nó trong đời sống

-Liên hệ thực tế : Làm tiết canh

-Treo bảng cơ chế đông máu

-Máu chảy ra khỏi cơ thể thường có hiện tương gì ?

Vì sao máu đông lại khi ra khỏi cơ thể

-GV giảng trên sơ đồ cơ chế đông máu

-Yêu cầu HS điền vào phiếu học tập

-HS tư đọc phần thông tin Thảo luận tổ các câu hỏi phần 1 Đại diện tổ trình bày, các tổ khác góp ý

-HS hoàn thiện phiếu học tập sau :

Hiên tượng

Cơ chế Khái niệâm Vai trò

Máu chảy ra khỏi cơ thể thường đông lại thành cục lấp kín vết thương => Sự đông máu.

+ Nguyên nhân : Do các sợi tơ máu.Khi máu chảy ra khỏi cơ thể , tiểu cầu bị phá vỡ giải phóng một chất men, cùng với ion Ca 2+ làm kết tủa Prôtêin -> sợi tơ máu => Kết thành mạng lưới ôm giữ các TB máu làm cho máu đông lại.

II /Hoạt động 2 : Tìm hiểu các nhóm máu ở người ( 10 ph)

*Mục tiêu :

-Nắm được các nhóm máu => sơ đồ truyền máu

-Hãy viết sơ đồø truyền máu

-Hs quan sát các ô có hồng cầu dính và các ô có hồng cầu không bị kết dính Thảo luận

-Các nhóm trả lời -HS viết sơ đồ A

Trang 28

O O AB AB B

-Các nhóm máu ở người : O, A, B, AB.

-HS ghi sơ đồ truyền máu

II /Hoạt động 3 : Tìm hiểu các nguyên tắc cần tuân thủ khi truyền máu ( 10 ph)

*Mục tiêu :

-Nắm được nguyên tắc cầân tuân thủ khi truyền máu

-Khi truyền máu cân tuân thủ những nguyêntắc ?

-Máu có cả kháng nguyên A và B có thể truyền cho

người có nhóm máu O không ? Vì sao ?

-Máu không có kháng nguyên A và B có thể truyền cho

người có nhóm máu O không?Vì sao ?

-Máu có các tác nhân gây bệnh có thể đem truyền cho

người khác không ? Vì sao ?

-Hs nghiên cứu sgk tră lời 3 câu hỏi sgk :+C1 : Không truyền được vì nhóm máu O có α , β => sẽ

gây kết dính

+C2:Có thể truyền được vì không bị kết dính HC

+C3 :Không đem truyền vì sẽ gây nhiễm bệnh

-Khi truyền máu cần tuân theo nguyên tắc :

+Lựa chọn nhóm máu chop phù hợp.

+Kiểm tra mầm bệnh trước khi truyền máu.

-Đông máu có vai trò gì ?

-So sánh đông máu và ngưng máu ?

V/ Dặn dò : ( 3 ph)

-Trả lời câu 1,2,3 / sgk

-Đọc “Em có biết”

-Ôn lại kiến thức hệ tuần hoàn ở lớp thú

Tiết: 16 TUẦN HOÀN MÁU VÀ LƯU THÔNG BẠCH HUYẾT

Ngày soạn :23/10/07

Ngày dạy :26/10/07

1-Kiến thức

-Trình bày được các thành phần cấu tạo của hệ tuần hoàn

-Trình bày được cấu tạo của hệ BH và vai trò của nó

2-Kĩ năng :

Trang 29

-Rèn kĩ năng quan sát kênh hình rèn kĩ năng vẽ hình

-Vận dụng lí thuyết để xác định vị trí tim trong lồng ngực

3-Thái độ :

-Giùáo dục ý thức giữ gìn , bảo vệ tim

-Nắm đươc cấu tạo hệ tuần hoàn , con đường vận chuyển máu trong 2 vòng TH

-Vẽ được sơ đồ 2 vòng tuần hoàn

-GV hướng dẫn HS mô tả

đường đi của máu trong

vòng tuần hoàn lớn và nhỏ

-Yêu cầu học sinh nêu được

điểm xuất phát và kết thúc

ở mỗi vòng TH, nhận xét

màu máu ở TM ,ĐM

-Hs quan sát, tự đọc để hiểu , đối chiếu số chú thích

-HS nêu số ngăn tim, tên động mạch, TM-Các nhóm thảo luận các câu hỏi, cử đại diện trình bày con đường đi của máu ở 2 vòng tuần hoàn

-Các nhóm theo dõi, nhận xét, bổ sung

-Vòng TH lớn : Từ TTT  các cơ quan ( TĐC)  TNP-Vòng TH nhỏ : Từ TTP Phổi ( TĐK)  TNT

-Vai trò của tim : Co bóp đẩy máu đi qua các hệ mạch

-Vai trò của hệ mạch :Dẫn máu

-Vai trò hệ TH : Lưu chuyển máu trong cơ thể.

+HS vẽù sơ đồ 2 vòng TH

II /Hoạt động 2 : Tìm hiểu về hệ bạch huyết .( 10 ph)

*Mục tiêu :

-Nắm được cấu tạo và vai trò của hệ bạch huyết

-Hệ BH gồm những phân hệ nào ? mỗi phân hệ thu BH

từ những vùng nào của cơ thể ?

-Sự luân chuyển BH trong mỗi phân hệ qua những thành

phần cấu tạo nào ?

-Hệ BH có vai trò gì ?

-HS quan sát hình trả lời +Các thành phần cấu tạo chủ yếu của hệ BH :-Phân hệ nhỏ : Thu BH ở nửa trên bên phải cơ thể

-Phân hệ lớn : Thu BH ở phần còn lại

+Sự luân chuyển BH :

Mao mạch BH  Mạch BH  Hạch BH

TM Ống BH Mạch BH

-Vai trò : Thực hiện chu trình luân chuyển môi trường trong

cơ thể và tham gia bảo vệ cơ thể

Trang 30

1-Cấu tạo hệ BH : gồm MMBH, MBH, Hạch BH, ống BH, TM máu.

2-Vai trò :

Hê, BH cùng với hệ TH máu thực hiện chu trình luân chuyển môi trường trong của cơ thể và tham gia bảo vệ cơ thể.

-Trình bày 2 vòng tuần hoàn lớn và nhỏ , vẽ sơ đồ

-Vai trò của hệ BH

V/ Dặn dò : ( 3 ph)

-Trả lời câu 1,2,3 ,4 sgk

-Đọc mục “ Em có biết”

Tiết: 17 TIM VÀ MẠCH MÁU

Ngày soạn :29/10/07

Ngày dạy :31/10/07

1-Kiến thức:

-Trình bày được đặc điểm của các pha trong chu kỳ co dãn của tim

-Phân biệt các loại máu

-Xác đinh trên mô hình cấu tạo ngoài và trong của tim

2-Kĩ năng :

-Tổng hợp kiến thức, vận dụng tập đếm nhịp tim lúc nghỉ và sua khi hoạt động

Trang 31

3-Thái độ :

-Giùáo dục ý thức giữ gìn , bảo vệ tim và mạch

-Mô hình Tim, hoặc mẫu ngâm tim động vật ( Lợn, bò )

-SGK

1-Ổn định : :( 2 ph)

2-Kiểm tra: ( 5 ph)

a-Vẽ và trình bày đường đi của máu trong 2 vòng TH

b- Nêu thành phần chủ yếu của hệ BH và vai trò của nó

3-Bài mới :

I/Hoạt động 1 :Tìm hiểu cấu tạo tim .( 10 ph)

*Mục tiêu :

-Nắm được cấu tạo ngoài và trong của tim

-Nắm được hoạt động của tim

Trình bày cấu tạo ngoài

của tim ?

-Hãy nêu cấu tạo của tim ?

-Cho HS điền vào bảng

17-1 sgk

-Cho hs thảo luận 3 câu hỏi sgk

-Hs quan sát, tự đọc và xử lí thông tin trong sgk

-Các nhóm thảo luận,cử đại diện trình bày-HS nêu cấu tạo tim

-HS điền vào bảng sau :

Các ngăn tim Nơi máu được bơm tới.

C1:TTT dày nhất, TNP mõng nhất

C2 : Có các van 1 chiều

+ Cấu tạo tim :

- 4 ngăn, thành cơ tâm thất dày hơn tâm nhỉ ( TTT có thành cơ dày nhất )

II /Hoạt động 2 : Tìm hiểu cấu tạo mạch máu ( 10 ph)

*Mục tiêu :

-Nắm được cấu tạo các mạch máu và giải thích được sự khác nhau đó

-Có mấy loại mạch ? so sánh sự khác nhau về cấu tạo

các loại mạch vì sao có sự sai khác đó ?

-HS quan sát hình , điền vào bảng

-HS quan sát , thảo luận các câu hỏi sgk

-HS điền vào bảng sau :

Các loại mạch máu Sự khác biệt về cấu tạo Giải thích

ĐộngmạchTĩnh mạchMao mạch

II /Hoạt động 3 : Tìm hiểu chu kì co dãn của tim .( 10 ph)

*Mục tiêu :

-Nắm được chu kỳ hoạt động của tim

Aortic artery Pulmonary veins Left atrium Left coronary artery Anterior interventricular artery Great cardiac vein

Descending aorta Anterior cardiac veins Inferior

vena cava Right ventricle Right coronary artery Right atrium Pulmonary veins

Superior vena cava

Pulmonary artery

Fat

HEART

Trang 32

-Tập bắt mạch, đếm nhịp tim

-Treo hình 17-3 sgk

-Tim hoạt động như thế nào ?

-Vì sao tim hoạt động suốt cuộc đời mà không bị mệt ?

( Nhờ pha dãn chung )

-HS quan sát , tră lời :Tim co dãn theo chu kì gồm 3 pha :+ Pha co TN : 0,1 s

+ Pha co TT : 0,3 s+ Pha dãn chung : 0,4 s

Chu kỳ tim gồm có 3 pha :

-Pha co TN ( 0,1 s) : máu từ TN  TT.

-Phan co TT ( 0,3 s) : Maú từ TT  ĐMC.

-Pha dãn chung :Múa được hút từ TN  TT

-Hãy điền chú thích và hình vẽ sau :

V/ Dặn dò : ( 3 ph)

-Trả lời câu 2,3 / sgk

-Chuẩn bị kiểm tra 1 tiết

Tiết: 18 SỰ VẬN CHUYỂN MÁU QUA HỆ MẠCH.

Ngày soạn :29/10/07

Ngày dạy :02/11/07

1-Kiến thức:

- Trình bày được cơ chế vận chuyển máu qua hệ mạch

-Chỉ ra được các tác nhân gây hại cũng như các biện pháp phòng tránh và rèn luyện hệ tim mạch.

2-Kĩ năng :

-Tổng hợp kiến thức, vận dụng tập đếm nhịp tim lúc nghỉ và sua khi hoạt động

3-Thái độ :

-Giùáo dục ý thức giữ gìn , bảo vệ tim và mạch

Superior vena cav a

Pulmonary a rtery

Tricuspid valve

Left ventricle

M itral valve Pulmonary v alve

Interventri cular septum

Papillary mu scles Chordae tendinae

H EART

Tiêu đề	Giao án sinh học 8 HKI ( có hình minh họa )
Trường học	Trường Trung Học Cơ Sở
Chuyên ngành	Sinh học
Thể loại	Giao án
Năm xuất bản	2007
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	64
Dung lượng	15,04 MB

Giao an sinh hoc 8 HKI ( co hình minh hoa )

Cơ chê thực bào Kháng theơ