VẤN đề THỜI cơ TRONG CÁCH MẠNG THÁNG tám năm 1945 ở VIỆT NAM

Trong cuộc sống dù thành công hay thất bại thì ngoài những kiến thức hay hiểu biết tự trang bị, thời cơ là một phần quan trọng. Chọn đúng thời cơ không chỉ là một khoa học mà còn là một nghệ thuật. Có thể khẳng định, thành công lớn nhất trong khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám là nhờ nghệ thuật chỉ đạo tài tình của Đảng ta và của chủ tịch Hồ Chí Minh trong việc chuẩn bị và khi thời cơ đến thì biết chớp lấy thời cơ để ra quyết định tổng khởi nghĩa đúng lúc. Bài học về chọn thời cơ trong cách mạng tháng Tám còn có giá trị đến tận hôm nay trong giai đoạn hội nhập với thế giới.

“Vấn đề thời cơ trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945 ở Việt Nam”

Trong cuộc sống dù thành công hay thất bại thì ngoài những kiến thức hayhiểu biết tự trang bị, thời cơ là một phần quan trọng Chọn đúng thời cơ không chỉ

là một khoa học mà còn là một nghệ thuật Có thể khẳng định, thành công lớn nhấttrong khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám là nhờ nghệ thuật chỉ đạo tài tình củaĐảng ta và của chủ tịch Hồ Chí Minh trong việc chuẩn bị và khi thời cơ đến thìbiết chớp lấy thời cơ để ra quyết định tổng khởi nghĩa đúng lúc Bài học về chọnthời cơ trong cách mạng tháng Tám còn có giá trị đến tận hôm nay trong giai đoạnhội nhập với thế giới

II NỘI DUNG

1 Lý luận chung về vấn đề thời cơ.

1.1 Khái niệm thời cơ.

Thời cơ là một hoàn cảnh thuận lợi đến trong một thời gian ngắn, đảm bảomột việc nào đó có thể tiến hành có kết quả Do đó, nó là một khái niệm rất quantrọng, gắn liền với sự thành bại của mỗi cá nhân, của các đảng phái chính trị và củamỗi cộng đồng với những quy mô khác nhau Thời cơ là một thành tố khách quan,hoàn toàn không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của một cá nhân nào, của một tổchức chính trị nào Nó xuất hiện một cách bất ngờ và tồn tại trong một khoảng thờigian nhất định Nói như vậy không có nghĩa là thời cơ là một cái gì đó không thểbiết trước được, không thể đoán định được Tuy nhiên, điều lý thú là ở chỗ, nó có

mà không có và ngược lại Vì thế, không phải ai cũng có thể dự báo được thời cơ,theo dõi, nắm bắt nó và cuối cùng là lợi dụng nó để đạt tới cái đích của mình

1.2 Vai trò của thời cơ.Như đã nêu trong khái niệm, thời cơ là một thành tố

khách quan, hoàn toàn không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của một cá nhânnào, của một tổ chức chính trị nào Nó xuất hiện một cách bất ngờ và tồn tại trongmột khoảng thời gian nhất định Tuy nhiên, nếu chúng ta biết dự báo, theo dõi nắmbắt và tận dụng thời cơ một cách hợp lý thì thời cơ sẽ là bệ phóng, là một yếu tố

quan trọng mang lại thành công cho cá nhân, tổ chức cũng như cho xã hội.Thời cơ

có vai trò rất quan trọng trong rất nhiều vấn đề của rất nhiều lĩnh vực Theo chủnghĩa Mác – Lê nin thì có 3 nhân tố chủ yếu để hợp thành tình thế cách mạng đólà:Thứ nhất: Giai cấp và tầng lớp thống trị bên trên đã lâm vào một cuộc khủnghoảng trầm trọng, không thể kiểm soát nổi tình hình, trở nên bất lực, không còn cóchế độ thống trị như cũ nữa

Thứ hai: Các giai cấp và tầng lớp bị trị bên dưới cũng rơi vào tình trạng cơcực, bị bần cùng không thể chịu đựng được nữa, không thể sống nổi nữa Mâuthuẩn đã gay gắt đến cực độ và quần chúng đã sẵn sàng đi tới một hành động giảiphóng.Thứ ba: tầng lớp, bộ phận trung gian, những người trí thức yêu nước, có tưtưởng dân chủ, tiến bộ, những người có tinh thần dân tộc, kể cả một bộ phận tronggiai cấp hữu sản nhưng gần với quần chúng, nhận thức được xu thế lịch sử, ngả vềphía cách mạng, tương quan lực lượng có lợi cho phía cách mạng.Hội đủ nhữngđiều kiện đó, về cơ bản, tình thế cách mạng đã chín muồi” Như vậy, một cuộc khởi nghĩa diễn ra thành công không phải dựa vào một âmmưu, một đảng phái mà phải dựa vào cao trào cách mạng của nhân dân, dựa vàomột chuyển hướng lịch sử quyết định.Xét trên bình diện đó, chúng ta có thể nhậnthấy ở Việt Nam vào đầu những năm 1940, đặc biệt sau khi cuộc khởi nghĩa Nam

Kỳ nổ ra thất bại thì vấn đề thời cơ được bàn luận đến rất nhiều (trước đó, sự thấtbại của cuộc khởi nghĩa Yên Bái của Việt Nam Quốc dân Đảng vào đầu tháng 2-

1930 là một ví dụ điển hình về việc thời cơ chưa xuất hiện Khi đó, những ngườiđứng đầu Việt Nam Quốc dân Đảng đã coi khởi nghĩa như một giải pháp tình thế,như một trò chơi - “không thành công cũng thành nhân” Thế hệ cách mạng ViệtNam tiếp theo liền rút ra bài học: Không được đùa với khởi nghĩa) Vào tháng 5-

1941, trong Nghị quyết của Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ VIII tạiPắc Bó, Cao Bằng dưới sự chủ trì của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và quyền Tổng Bíthư Trường Chinh Nghị quyết đã dự báo một cách chính xác về cuộc chiến tranh

thế giới thứ hai và hệ lụy của nó: “Nếu cuộc đế quốc chiến tranh lần trước đẻ raLiên Xô, một nước xã hội chủ nghĩa thì cuộc đế quốc chiến tranh lần này sẽ đẻ ranhiều nước xã hội chủ nghĩa, sẽ do đó cách mạng nhiều nước thành công ” Nhưvậy, thời cơ sẽ đến với nhiều nước trên thế giới khi chiến tranh thế giới thứ hai kếtthúc, phần thắng nghiêng về Liên Xô và phe dân chủ Đó là một khả năng làm xuấthiện thời cơ có lợi cho cách mạng nhiều nước, trong đó có cách mạng nước ta Hộinghị còn nhận định rằng cuộc cách mạng Đông Dương là một bộ phận của phongtrào cách mạng thế giới và lúc đó là một bộ phận của phong trào dân chủ chốngphát-xít Vận mệnh của dân tộc Đông Dương gắn liền với vận mệnh của Liên xô,đồng thời cũng gắn liền với cách mạng Trung Quốc Bài học thời cơ trong Cáchmạng Tháng Tám năm 1945 vẫn là bài học đi cùng năm tháng, nếu chúng ta muốnthành công và không muốn tụt hậu Hồ Chí Minh đã xác định tầm quan trọng có

tính khái quát của khái niệm thời cơ qua hai câu thơ của bài thơ “Học đánh cờ” trong tác phẩm “Nhật ký trong tù”:Lạc nước, hai xe đành bỏ phí,Gặp thời, một tốt cũng thành công.Ngày nay, khi mà đất nước chúng ta đang hội nhập toàn diện trên

tất cả các lĩnh vực thì vấn đề thời cơ càng đóng một vai trò hết sức quan trọng Nếunhư chúng ta biết nhận biết, theo dõi và tận dụng tốt thì thời cơ sẽ mạng lại rấtnhiều lợi ích về kinh tế, chính trị - ngoại giao, văn hóa – xã hội, Ngược lại nếu nhưchúng ta không vận dụng hợp lý hay bỏ sót thì sẽ gây ra những thiệt hại đáng tiếc,thậm chí sẽ trở thành vật cản trên con đường phát triển của đất nước Thời cơkhông chỉ đóng vai trò quan trọng đối với những vấn đề của dân tôc, của đất nước,của các tổ chức mà nó còn rất có ý nghĩa đối với mỗi cá nhân, đặc biệt là trong bốicảnh bùng nổ thông tin như hiện nay Một cá nhân nếu biết nắm bắt thời cơ kết hợpvới những kiến thức vốn có thì sẽ sớm vươn đến thành công và ngược lại nếu chỉ

có những kiến thức thôi mà không biết nắm bắt thời cơ thì rất khó để thành công

2 Thời cơ trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

2.1 Xác định thời cơ trong cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Trong tất cả các cuộc cách mạng, đặc biệt là cách mạng giải phóng dân tộc,vấn đề xác định thời cơ, chuẩn bị lực lượng cách mạng để chớp thời cơ khởi nghĩa

là những yếu tố hết sức quan trọng, quyết định thành công Cuộc Tổng khởi nghĩagiành chính quyền về tay nhân dân trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945 làminh chứng sinh động về sự nhạy bén trong nhận định và chỉ đạo chớp thời cơkhởi nghĩa của Đảng ta.Nghệ thuật khởi nghĩa của Đảng trong Cách mạng ThángTám trước hết là nghệ thuật dự kiến thời cơ, chuẩn bị sẵn sàng mọi điều kiện choTổng khởi nghĩa Với nhận định thời cơ Cách mạng gắn với chiến tranh đế quốc,Đảng theo dõi sát từng bước phát triển của chiến tranh thế giới thứ hai để dự kiếnthời cơ khởi nghĩa Trong các nghị quyết hội nghị Trung ương và nhiều tài liệu,Đảng đã dự kiến thời cơ Cách mạng nước ta ngày càng cụ thể và chính xác Tháng11/1939 Đảng nhận định: chiến tranh đế quốc sẽ nung nấu Cách mạng ĐôngDương bùng nổ và tiền đồ Cách mạng giải phóng Đông Dương nhất định sẽ quangminh, rực rỡ Ngay từ tháng 11/1940, Đảng dự kiến: một cao trào Cách mạng nhấtđịnh sẽ nổi dậy Tháng 5/1941, Đảng đã dự kiến những điều kiện cụ thể của Tổngkhởi nghĩa Đảng đã phân biệt rõ các loại thời cơ: thời cơ bộ phận và thời cơ toàncục; thời cơ khởi nghĩa địa phương, thời cơ khởi nghĩa từng phần và thời cơ khởinghĩa toàn quốc, thời cơ chưa chín muồi và thời cơ chín muồi Tuy nhiên, tầm vóc

tư duy chiến lược của Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh thể hiện ở chỗ: Sớm nhìnthấy quy luật vận động cách mạng, dự báo thời cơ cách mạng, nhanh chóng triểnkhai thực hiện để thúc đẩy tiến trình cách mạng Tức là không thụ động chờ thời

cơ, mà tích cực, chủ động tiến hành đấu tranh cách mạng để tạo ra thời cơ cáchmạng, mà nổi bật là chủ trương xây dựng các tổ chức Việt Minh, các đoàn thể yêunước trên phạm vi cả nước Từ tháng 3/1945, Đảng đã dự kiến những điều kiện cụthể của Tổng khởi nghĩa, trong đó quân Nhật thất bại đầu hàng là thời cơ quantrọng nhất cho Tổng khởi nghĩa bùng nổ Để nắm được thời cơ, Đảng tích cựcchuẩn bị lực lượng to lớn- lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang, xây dựng và

phát triển Mặt trận Việt Minh, thống nhất trong toàn quốc Về chuẩn bị điều kiệnkhởi nghĩa, ngoài dự kiến thời cơ, tổ chức lực lượng toàn dân, Đảng xác định rõvai trò lãnh đạo của Đảng đối với vấn đề khởi nghĩa Đảng đã xác định đỉnh caocủa nghệ thuật khởi nghĩa là chớp đúng thời cơ thuận lợi nhất, huy động toàn dânkhởi nghĩa giành thắng lợi nhanh chóng Thắng lợi của Cách mạng Tháng tám đãchứng tỏ Đảng đã chớp rất đúng thời cơ nghìn năm có một Đó là thời điểm giữatháng 8/1945, khi bọn cầm quyền phát xít ở Đông Dương hoang mang đến cực độngay kho Nhật đầu hàng, cao trào cách mạng của nhân dân đã lan rộng ra toànquốc và hàng triệu nhân dân đã lên trận tuyến đấu tranh, các thế lực đế quốc vớinhững ý đồ xâm lược nước ta chưa kịp vào Đông Dương, Đảng đã chuẩn bị sẵnsàng các điều kiện chủ quan về chủ trương và lực lượng Đúng thời điểm đó, Đảng

hạ lệnh Tổng khởi nghĩa, nhanh chóng giành chính quyền trong cả nước, lập ranước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.Thành công của Cách mạng Tháng Tám 1945chứng tỏ, Ðảng ta, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh có tầm nhìn vượt trước thờigian, xác định đúng thời cơ, cho nên đã chuẩn bị tốt lực lượng, sẵn sàng chủ động,chớp thời cơ lãnh đạo nhân dân ta đứng lên tổng khởi nghĩa giành thắng lợi Ðây là

sự vận dụng sáng tạo quy luật vận động phát triển của khởi nghĩa và cách mạng,khôn khéo trong nghệ thuật chỉ đạo chớp thời cơ, giành thắng lợi cách mạng

2.2 Kết quả việc chớp thời cơ của Đảng ta trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám 1945 là cuộc Tổng khởi nghĩa vũtrang của toàn dân, diễn ra đồng thời trong cả nước từ đêm 13/8 và kết thúc vàocuối tháng 8/1945 Có thể khẳng định, thành công lớn nhất của nghệ thuật khởinghĩa trong Cách mạng Tháng Tám: Ðảng ta đã chọn đúng thời cơ "nổ ra đúnglúc" Việc chớp đúng thời cơ của Đảng ta trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945

đã góp phần mang lại thắng lợi vẻ vang cho dân tộc, đánh dấu một trong nhữngbước ngoặt vĩ đại vô cùng quan trọng trong tiến trình lịch sử dân tộc Việt Nam

trong thể kỉ XX Thắng lợi ấy đã đập tan ách thống trị của phát xít Nhật trong 5năm, ách thống trị của thực dân Pháp 90 năm, lật đổ chế độ phong kiến mấy nghìnnăm, lập nên nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa – Nhà nước dân chủ nhân dân dựatrên nền tảng liên minh công nông do giai cấp công nhân lãnh đạo đầu tiên ở ĐôngNam Á Trong suốt quá trình nhận định, theo dõi, nắm bắt và vận dụng thời cơĐảng ta đã có những quyết định đúng đắn không những góp phần mang lại kết quảthắng lợi to lớn mà còn giúp cho chúng ta tránh được những tổn thất về lực lượng,đánh mất những điều kiện thuận lợi cũng như là mất đi cơ hội khởi nghĩa.Cáchmạng Tháng Tám là thắng lợi đầu tiên của chủ nghĩa Mac-Lênin ở các nước thuộcđịa nửa phong kiến, góp phần làm phong phú kho tàng lý luận Mac-Lenin, khẳngđịnh sức sống vô địch của chủ nghĩa Mac-Lenin.Ðây là sự vận dụng sáng tạo quyluật vận động phát triển của khởi nghĩa và cách mạng, khôn khéo trong nghệ thuậtchỉ đạo chớp thời cơ, giành thắng lợi cách mạng.

3 Vận dụng.

Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám đã hơn 70 năm trôi qua nhưng những bàihọc của thắng lợi này đặc biệt là bài học về nhận định thời cơ và chớp thời cơ cáchmạng của Đảng trong Cách mạng Tháng Tám 1945, vẫn còn nguyên giá trị thời sựkhông chỉ với hiện nay mà trong cả tương lai Vì vậy, việc nhận định, theo dõi,nắm bắt và vận dụng thời cơ là hết sức cần thiết nhất là trong điều kiện nước tađang thực hiện cách mạng Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa đất nước, khoa họccông nghệ phát triển mạnh mẽ, thời đại nền kinh tế tri thức với hội nhập kinh tếquốc tế, xu hướng toàn cầu hóa diễn ra ngày càng mạnh mẽ như hiện nay Biếtcách nhận định, theo dõi, nắm bắt và vận dụng thời cơ một cách hợp lý trên tất cảcác lĩnh vực sẽ tạo ra một sức mạnh to lớn để đưa đất nước phát triển và ngày càngtiến xa trên bản đồ vị thế quốc tế.Đầu tiên, chúng ta có thể thấy vai trò của thời cơđối phát triển kinh tế hiên nay là thực sự rất cần thiết và trong nhiều trường hợp nócòn mang tính chất quyết định nếu ta biết chớp lấy thời cơ đó Việt Nam là một

nước có nền kinh tế đang phát triển, nhưng thực chất vẫn còn tụt hậu so với nhiềunước phát triển trên thế giới Vì thế vấn đề về kinh tế ngày nay đang không chỉ làmối quan tâm lớn của Nhà nước, Chính phủ mà còn thu hút sự quan tâm của cácchuyên gia, các nhà doanh nghiệp và những người quan tâm đến lĩnh vực này.Trong thời gian qua Đảng và Nhà nước ta đã không ngừng theo dõi và nắm bắtnhững chuyển biến của nền kinh tế thế giới và khu vực từ đó có những chính sách

và chiến lược phù hợp nhằm chớp lấy thời cơ quý giá để phát triển đất nước.Lướtqua về tình hình hiện nay của nền kinh tế, các chuyên gia, nhà khoa học đều nhậnđịnh rằng tình hình kinh tế thế giới diễn biến phức tạp theo xu hướng xấu đi Dựbáo tăng trưởng kinh tế thế giới năm 2011 thấp hơn năm 2010 và năm 2012 cũngchỉ phục hồi nhẹ.Về tình hình trong nước, tăng trưởng kinh tế trong 6 tháng đầunăm 2011 đạt 5,6% Lạm phát có xu hướng giảm Bên cạnh đó, nông nghiệp đượcmùa được giá, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế, đảm bảo đời sống xãhội Một số ngành kinh tế khác cũng có những dấu hiệu tăng trưởng khả quan nhưđóng tàu, chế biến lâm sản, khai thác khoáng sản Điều này tạo ra nhiều cơ hội pháttriển cho nền kinh tế nước ta: Đẩy mạnh xuất khẩu, nhất là xuất khẩu các sản phẩmnông nghiệp; đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư, cho phép chúng ta tranh thủ đượcnhững nguồn vốn đầu tư nước ngoài cho phát triển kinh tế; sự tiến bộ của khoa họccông nghệ cho ra đời ngày càng nhiều những máy móc, dây chuyền sản xuất, thiết

bị hiện đại giúp cho chúng ta có thể vận dụng máy móc vào sản xuất, nâng cao chấtlượng sản xuất, đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa – Hiện đại hóa đất nước; việcnền kinh tế thế giới đang phải đối phó với những chao đảo thời kỳ hậu khủnghoảng trong khi nền kinh tế trong nước lại hồi phục khá nhanh và bước đầu tăngtrưởng trở lại sẽ giúp cho chúng ta có cơ hội để đẩy mạnh phát triển kinh tế dần thuhẹp khoảng cách với các nước phát triển trên thế giới Tuy nhiên, các chuyên gia,nhà khoa học cũng chỉ ra những điểm yếu của nền kinh tế, bất cập trong chỉ đạo,điều hành Đó là lạm phát có xu hướng giảm những vẫn ở mức cao Việc cắt giảm

đầu tư công chưa tương xứng với yêu cầu đặt ra Lãi suất ở mức cao, gây khó khăncho sản xuất kinh doanh Điều này bắt buộc chúng ta phải thực hiện tập trung kiềmchế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xã hội Tiếp tục thực hiệnchính sách tiền tệ chặt chẽ và có chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp, đặc biệt làdoanh nghiệp vừa và nhỏ, khu vực nông nghiệp – nông thôn Bên cạnh đó, cầnkiểm soát hoạt động của ngân hàng thương mại, đề phòng nguy cơ nợ xấu tăngcao, đe dọa tính an toàn của hệ thống tài chính – ngân hàng Bên cạnh đó phải tậptrung nghiên cứu, theo dõi, cập nhật thường xuyên tình hình thế giới và trong nước

để ứng phó kịp thời, hiệu quả Việc tính tới các bước đi cơ bản lâu dài cũng quantrọng không kém, đó là tái cấu trúc nền kinh tế Trước hết là phải bắt tay làm ngayviệc tái cấu trúc đầu tư công, gắn với kiểm soát nợ công, tái cấu trúc doanh nghiệpnhà nước mạnh mẽ hơn, tái cấu trúc hệ thống ngân hàng, tái cấu trúc thể chế gồmquy hoạch, việc phân cấp- phân quyền cũng như tái cấu trúc thị trường Nói mộtcách cụ thể hơn trong môi trường doanh nghiệp, thời cơ thường có thể tái diễntrong tương lai, vì vậy nên các doanh nghiệp nếu có thể dự đoán, chuẩn bị trước thì

sẽ đạt được kết quả cao Và để làm được diều này, họ cần phải biết mở rộng ngoạigiao cũng như đầu tư về khoa học công nghệ để có thể làm ra được sản phẩm phùhợp với nhu cầu thị trường khi thời cơ đến.Ví dụ: Ra đời vào giữa năm 1996 -Trung Nguyên là 1 nhãn hiệu cà phê non trẻ của Việt Nam, nhưng đã nhanh chóngtạo dựng được uy tín và trở thành thương hiệu cà phê quen thuộc nhất đối vớingười tiêu dùng cả trong và ngoài nước.Sự xuất hiện của Trung Nguyên đã manglại một không khí thưởng thức cà phê mới tại Việt Nam, và ở nhiều nơi trên thếgiới giờ đây nói đến cà phê Việt Nam là người ta đều biết tới thương hiệu TrungNguyên Với những ý nghĩ: Tại sao nông dân trồng cà phê vẫn nghèo trong khi trênthế giới có Quốc Gia không trồng được cây cà phê nào vẫn giàu vì cà phê? Tại sao

cà phê mình chỉ để xuất hạt thô mà không chế biến để xuất khẩu? Việt Nam có thếmạnh trong sản xuất cà phê vậy tại sao không biến thế mạnh đó thành lợi ích? Và

điều quan trọng đó là vào thời điểm mà Trung Nguyên ra đời thì ở Việt Nam chua

có một công ty nào kinh doanh trong lĩnh vực này thực sự tạo được một văn hóariêng – văn hóa cà phê, Chính những điều này đã thôi thúc chàng sinh viên y khoacùng những người bạn làm nên những ý tưởng độc đáo, dù không phải mọi thứ đềusuôn sẻ nhưng với sự sáng tạo, đầy lòng nhiệt huyết trong thời cơ đó, ông Đặng LêNguyên Vũ đã làm cho làng cà phê Việt Nam vươn ra tầm thế giới.Cũng như kinh

tế thì vấn đề thời cơ cũng đặc biệt có ý nghĩa quan trọng trong lĩnh vực chính trị ngoại giao.Ngày nay, Ngoại giao Việt Nam luôn tích cực, chủ động hội nhập quốc

-tế vì sự phát triển bền vững của đất nước Nhìn lại năm 2010, mặc dù nhữngchuyển biến nhanh chóng của tình hình thế giới và khu vực đã đặt ra không ít tháchthức nhưng chúng ta vẫn vững vàng vượt qua mọi khó khăn thử thách, tận dụngthành công những nhân tố thuận lợi để vươn lên trong quá trình hội nhập và pháttriển Một thế giới “đa trung tâm” đang định hình ngày càng rõ nét; quá trình sắpxếp lại các cơ chế quốc tế và cấu trúc khu vực đang diễn ra sôi động Hợp tác đaphương được coi là phương thức hữu hiệu để xử lý các vấn đề chung của thế giớinhư các thách thức kinh tế, biến đổi khí hậu, an ninh phi truyền thống , trong đóvai trò và tiếng nói của các nền kinh tế mới nổi ngày càng được nâng cao Về chínhtrị - an ninh, hòa bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế chủ đạo, mặc dù xung độtcục bộ, các điểm nóng ở khu vực vẫn diễn biến phức tạp, thậm chí có lúc rất gaygắt Châu Á – Thái Bình Dương là khu vực hội tụ nhiều cơ hội lớn với môi trườngchính trị - an ninh cơ bản ổn định, kinh tế phục hồi mạnh mẽ, các nước lớn và cáctrung tâm chính trị - kinh tế của thế giới dành sự quan tâm ngày càng cao đến khuvực này Trong bối cảnh đó, Việt Nam xác định nhiệm vụ hàng đầu của đối ngoạinăm 2010 là tranh thủ tối đa mọi cơ hội, hóa giải những thách thức đặt ra nhằm giữvững môi trường hòa bình, ổn định; tận dụng các nguồn lực bên ngoài để phục vụthiết thực cho đất nước bước sang giai đoạn phát triển nhanh và bền vững, đồngthời không ngừng nâng cao vị thế quốc tế, phục vụ các mục tiêu an ninh và phát

triển Việt Nam đã ghi đậm dấu ấn của mình bằng những đóng góp, sáng kiến cógiá trị trong nhiều vấn đề quan trọng của Hiệp hội, đáng chú ý là Việt Nam đã gópphần tạo chuyển biến về chất trong tiến trình xây dựng cộng đồng ASEAN, cácsáng kiến về kết nối ASEAN, thúc đẩy đồng thuận về sự cần thiết phải duy trì hòabình, ổn định ở khu vực, thúc đẩy các bên liên quan đi vào triển khai Tuyên bốASEAN – Trung Quốc về ứng xử ở Biển Đông (DOC) và hướng tới bộ Quy tắcứng xử trên biển Đông (COC), củng cố vững chắc vai trò trung tâm của ASEANtrong các cấu trúc khu vực đang định hình, thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa ASEANvới các đối tác quan trọng trong tất cả các lĩnh vực Trong xử lý những vấn đềphức tạp ở khu vực, Việt Nam đã thể hiện vai trò là một chủ tịch có trách nhiệm,tích cực vì lợi ích chung trong nỗ lực nâng cao vị thế quốc tế của Hiệp hội.Khôngchỉ dồn sức cho năm Chủ tịch ASEAN, ngoại giao đa phương còn được triển khairộng khắp trên nhiều lĩnh vực từ cấp độ tiểu khu vực, liên khu vực đến cấp độ toàncầu Việt Nam đã tích cực và chủ động tham gia các hoạt động trong khuôn khổLiên Hợp Quốc, tại các hội nghị, diễn đàn đa phương về hợp tác sông Mê-công,Diễn đàn Á – Âu (ASEM), Diễn đàn Hợp tác Kinh tế khu vực châu Á – Thái BìnhDương (APEC), G-20 Những đóng góp của chúng ta trong việc giải quyết các vấn

đề khu vực và toàn cầu như an ninh hạt nhân, biến đổi khí hậu, thực hiện các mụctiêu phát triển thiên niên kỷ phản ánh nỗ lực và vai trò của Việt Nam với tư cách

là một “thành viên chủ động, tích cực, có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế”.Trong năm 2010, ngoại giao song phương đã có những bước tiến vững chắc trongquá trình đưa các mối quan hệ đối tác đi vào chiều sâu, ổn định, bền vững; đã tậndụng tốt các cơ hội mà ngoại giao đa phương mang lại, nhất là trong vai trò Chủtịch ASEAN, để làm sâu sắc thêm khuôn khổ quan hệ với các đối tác, nhất là vớicác nước láng giềng, các nước ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương và các nướclớn.Với Trung Quốc, mối quan hệ "đối tác hợp tác chiến lược toàn diện" tiếp tụcphát triển với nhiều hoạt động đa dạng, thiết thực trong "Năm hữu nghị Việt -

Trung", kỷ niệm 60 năm hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao Quan hệ hữu nghị

và hợp tác với Mi-an-ma đã bước sang một giai đoạn mới về chất với việc hai nướcthống nhất thúc đẩy hợp tác trên 12 lĩnh vực ưu tiên Quan hệ với các nước In-đô-nê-xi-a, Ma-lai-xi-a, Xinh-ga-po, Thái Lan, Phi-lip-pin và Bru-nây không ngừngđược củng cố và phát triển.Việt Nam đang từng bước thiết lập và hoàn thiện cáckhuôn khổ hợp tác mang tính chất chiến lược với các nước lớn trên thế giới, đồngthời đưa quan hệ với các nước lớn, các trung tâm kinh tế - chính trị trên thế giới đivào chiều sâu Quan hệ "đối tác chiến lược" với Liên bang Nga đi vào giai đoạnthực chất với việc hai nước nhất trí triển khai danh mục các vấn đề hợp tác ưu tiên,đặc biệt là dự án điện hạt nhân, dầu khí, hợp tác kỹ thuật quân sự Quan hệ vớiLiên minh châu Âu (EU) có bước đột phá với việc hai bên ký tắt Hiệp định đối tác

và hợp tác toàn diện (PCA) sau 9 vòng đàm phán và tuyên bố sẽ khởi động đàmphán Hiệp định thương mại tự do (FTA), mở ra cơ hội mới cho hai bên phát triểnquan hệ toàn diện và sâu rộng trong thời gian tới Việc chúng ta duy trì tốt cáckênh đối thoại về dân chủ, nhân quyền với EU, cùng với những bước đi phù hợptrong quan hệ với Va-ti-căng và hiệu ứng lan tỏa từ sự tham gia của Việt Nam tạiHội đồng nhân quyền Liên Hợp Quốc, Cơ quan liên chính phủ về nhân quyền củaASEAN đã góp phần đề cao thiện chí của Việt Nam, giảm thiểu những tác độngbất lợi trong quá trình triển khai quan hệ với EU cũng như với những đối tác khác.Quan hệ “đối tác chiến lược” với Nhật Bản và Hàn Quốc tiếp tục được cụ thể hóavới trọng tâm là hợp tác kinh tế và phát triển Việt Nam đã chọn Nhật Bản là đốitác hợp tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân số 2 và thăm dò, khai thác, chế biếnđất hiếm tại Việt Nam, đồng thời Nhật Bản cam kết sẽ tiếp tục dành cho Việt Namtrên 1,7 tỷ USD vốn viện trợ phát triển cho năm tài khóa tới Các mối quan hệ đốitác chiến lược với Ấn Độ, đối tác toàn diện với Ốt-xtrây-lia và Niu Di Lân tiếp tụcđược triển khai với nhiều dự án thiết thực, cụ thể.Trong triển khai chính sách đadạng hóa, đa phương hóa, Việt Nam luôn coi trọng và quan tâm thúc đẩy quan hệ

với các nước bạn bè truyền thống, tăng cường sự gắn bó, đoàn kết, tin cậy và hợptác Quan hệ với Cu-ba tiếp tục được thúc đẩy và ngày càng gắn bó Quan hệ vớicác đối tác tiềm năng ở Trung Đông, vùng Vịnh và khu vực Mỹ La-tinh ngày càng

đi vào thực chất hơn với các dự án hợp tác cụ thể về kinh tế, đầu tư, laođộng Ngoại giao toàn diện được triển khai mạnh mẽ, ngoại giao kinh tế được triểnkhai năng động và hiệu quả, góp phần tranh thủ các nguồn lực cho đất nước trongbối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục gặp khó khăn Trong bối cảnh kinh tế thế giớinhiều khó khăn, chúng ta vẫn đạt được các con số về kinh tế đối ngoại đầy ấntượng như tốc độ tăng trưởng đạt 6,7%, kim ngạch xuất nhập khẩu trong năm 2010

là 171,38 tỷ USD, cam kết viện trợ ODA cho Việt Nam năm 2011 đạt mức 7,88 tỷUSD.Ngoại giao văn hóa năm 2010 đã tích cực quảng bá hình ảnh đất nước ViệtNam trong các sự kiện lớn của đất nước Đáng chú ý, trong dịp Đại lễ 1000 nămThăng Long – Hà Nội, Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long, Trong quá trình

đi lên cùng đất nước, vai trò của ngoại giao Việt Nam ngày càng được nâng cao,không chỉ về chính trị đối ngoại, mà còn mở rộng ra các lĩnh vực kinh tế đối ngoại,văn hóa đối ngoại Công tác ngoại giao toàn diện đã được triển khai mạnh mẽ với

sự hài hòa, gắn bó chặt chẽ giữa đối ngoại Đảng, Quốc hội, ngoại giao Nhà nước

và ngoại giao nhân dân, cũng như sự phối hợp nhịp nhàng, hiệu quả giữa Bộ Ngoạigiao với các ngành, các cấp, các địa phương, đặc biệt là giữa ngoại giao, quốcphòng và an ninh Phát huy thế mạnh của mạng lưới hơn 90 cơ quan đại diện tạikhắp 5 châu lục, ngoại giao kinh tế đã có những đóng góp tích cực, nhất là trongcông tác tham mưu cho Chính phủ về những chủ trương, quyết sách hội nhập quantrọng như quyết định tham gia đàm phán Hiệp ước đối tác kinh tế xuyên Thái BìnhDương (TPP) với tư cách thành viên chính thức cũng như chủ trương tham gia cácHiệp định thương mại tự do (FTA) khác Không những thế, ngoại giao kinh tế cònlàm tốt công tác nghiên cứu, dự báo về kinh tế thế giới, tìm hiểu kinh nghiệm cácnước về quá trình phục hồi và tái cấu trúc kinh tế để phục vụ công tác hoạch định

chính sách và điều hành kinh tế vĩ mô của chính phủ Kinh tế đối ngoại được lồngghép trong chính trị đối ngoại, nội dung kinh tế được tăng cường trong các chuyếnthăm và tiếp xúc cấp cao Việc chúng ta chủ động đăng cai và tổ chức thành côngnhiều diễn đàn kinh tế quan trọng như Diễn đàn Kinh tế Đông Á, các Hội nghị Bộtrưởng Mê công – Mỹ và Mê công – Nhật Bản cũng như tích cực đóng góp vớinhiều sáng kiến có chất lượng tại các diễn đàn khác như G-20, Diễn đàn Kinh tếthế giới Đa-vốt đã góp phần thu hút sự chú ý của thế giới đến Việt Nam, một nềnkinh tế mở cửa, năng động và có nhiều tiềm năng hợp tác Ngoại giao cũng gópphần đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến kinh tế đối ngoại nhằm mở rộng thị trườngxuất khẩu, thúc đẩy hợp tác đầu tư, du lịch, phối hợp xử lý các tranh chấp quốc tế,vận động, đấu tranh với các nước, các đối tác nhằm loại bỏ những biện pháp bảo

hộ mậu dịch bất công nhằm vào các sản phẩm của Việt Nam

Phát huy những thắng lợi của “Năm Ngoại giao Văn hóa 2009”, công tác ngoạigiao văn hóa đã có nhiều khởi sắc, hỗ trợ hiệu quả cho việc triển khai các hoạtđộng của năm ASEAN cũng như các sự kiện chính trị lớn của năm 2010

Công tác về người Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục được triển khai mạnh mẽ, tạokhông khí phấn khởi, tin tưởng trong cộng đồng và tăng thêm tình cảm cũng như

sự gắn bó của bà con kiều bào với đất nước Từ hội nhập kinh tế, việc chúng ta mởrộng sang hội nhập trên các lĩnh vực khác là một tiến trình tất yếu Để phát triển,nước ta không thể đứng ngoài quá trình toàn cầu hóa mà phải chủ động và tích cực

hội nhập kinh tế quốc tế, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế trên nhiều lĩnh vựckhác theo tinh thần phát huy tối đa nội lực, nâng cao hiệu quả hợp tác, bảo đảmđộc lập tự chủ và định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích dân tộc, an ninh quốcgia, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và bảo vệ môi trường Có được những thànhquả trên là do chúng ta đã phát huy được sức mạnh tổng hợp của ngoại giao toàndiện với sự tham gia tích cực, chủ động nắm bắt thong tin và thời cơ, hiệu quả vàthiết thực của các kênh đối ngoại của Đảng, Nhà nước, Quốc hội, quốc phòng - anninh, các Bộ, ngành, địa phương cũng như các đoàn thể quần chúng dưới sự lãnhđạo và chỉ đạo kịp thời, sáng suốt của Đảng ta Những thành tựu đó đã góp phầntạo dựng và duy trì môi trường hòa bình, ổn định thuận lợi cho phát triển, đồngthời đóng góp trực tiếp vào quá trình nâng cao sức mạnh tổng hợp của đất nước.Hội nhập đã tranh thủ nguồn lực bên ngoài rất quan trọng cho công cuộc xây đựngđất nước Đồng thời, việc chúng ta tham gia tích cực vào việc giải quyết các vấn đềchung của cộng đồng quốc tế, đóng góp vào quá trình xây dựng luật lệ và cácchuẩn mực quốc tế đã và đang góp phần bảo đảm hòa bình và an ninh cho chínhmình Năm 2010 sôi động đi qua với bao sóng gió, thách thức, đối ngoại Việt Nam

đã giành được những thành tựu rất có ý nghĩa và đáng tự hào, cả trên bình diệnsong phương và đa phương Những thành tựu đó là cơ sở quan trọng để chúng tavững tin tận dụng cơ hội, vượt qua thách thức, thực hiện thắng lợi đường lối đốingoại của Đại hội XI và Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm tới.Văn hóaViệt Nam dưới quan niệm là văn hóa dân tộc thống nhất trên cơ sở đa sắc thái vănhóa tộc người được thể hiện ở ba đặc trưng chính.Đặc trưng thứ nhất: Việt Nam cómột nền văn hóa phong phú và đa dạng trên tất cả các khía cạnh, người Việt cùngcộng đồng 53 dân tộc anh em có những phong tục tốt đẹp từ lâu đời, có những lễhội nhiều ý nghĩa sinh hoạt cộng đồng, những niềm tin bền vững trong tín ngưỡng,

sự khoan dung trong tư tưởng giáo lý khác nhau của tôn giáo, tính cặn kẽ và ẩn dụtrong giao tiếp truyền đạt của ngôn ngữ, từ truyền thống đến hiện đại của văn học,

nghệ thuật.Đặc trưng thứ hai: Sự khác biệt về cấu trúc địa hình, khí hậu và phân bốdân tộc, dân cư đã tạo ra những vùng văn hoá có những nét đặc trưng riêng tại ViệtNam Từ cái nôi của văn hóa Việt Nam ở đồng bằng sông Hồng của người Việtchủ đạo với nền văn hóa làng xã và văn minh lúa nước, đến những sắc thái văn hóacác dân tộc miền núi Từ những vùng đất mới ở Nam Bộ với sự kết hợp văn hóacác tộc người Hoa, người Khmer đến sự đa dạng trong văn hóa và tộc người ở TâyNguyên.Đặc trưng thứ ba: Với một lịch sử có từ hàng nghìn năm của người Việtcùng với những hội tụ về sau của các dân tộc khác, từ văn hóa bản địa của ngườiViệt cổ từ thời Hồng Bàng đến những ảnh hưởng từ bên ngoài trong trong hàngnghìn năm nay Với những ảnh hưởng từ xa xưa của Trung Quốc và Đông Nam Áđến những ảnh hưởng của Pháp từ thế kỷ 19, phương Tây trong thế kỷ 20 và toàncầu hóa từ thế kỷ 21 Việt Nam đã có những thay đổi về văn hóa theo các thời kỳlịch sử, có những khía cạnh mất đi nhưng cũng có những khía cạnh văn hóa khác

bổ sung vào nền văn hóa Việt Nam hiện đại.Nhà nước ta coi giáo dục và đào tạo,khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, là nền tảng và động lực thúc đẩy sựnghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Với cuộc cách mạng về khoa họccông nghệ đang diễn ra mạnh mẽ trên phạm vi toàn thế giới hiện nay, khoa học vàcông nghệ đã trở thành "lực lượng sản xuất trực tiếp", trong đó tri thức và thông tintrở thành yếu tố quan trọng và nguồn tài nguyên đặc biệt, có giá trị cao Do đó, vaitrò của các yếu tố truyền thống trong sản xuất và cạnh tranh đã có sự thay đổi lớn:yếu tố trí tuệ có vai trò quyết định nhất trong mối tương quan với các yếu tố tàinguyên thiên nhiên, vốn và sức lao động Đồng thời cũng chính từ nó đã hìnhthành nên nguồn lực nội sinh cho sự phát triển.Để nước ta có thể rút ngắn đượckhoảng cách đối với các nước tiên tiến, tiến thẳng lên trình độ hiện đại, để thúc đẩymạnh mẽ sự phát triển nền kinh tế, hội nhập được vào một thế giới đầy biến động

có nhiều thời cơ, nhưng cũng lắm thử thách, chúng ta cần phải có một đội ngũ cán

bộ và nhân viên kỹ thuật được đào tạo tốt Đặc biệt là phải hết sức chú trọng bồi