Bài giảng Kế toán quản trị Lập dự toán ngân sách cung cấp các kiến thức giúp người học có thể Giải thích được vai trò của công việc lập dự toán ngân sách của doanh nghiệp; triển khai việc lập dự toán tổng thể của một doanh nghiệp,... Mời các bạn cùng tham khảo.
Trang 1Lập Dự toán ngân sách ập ự g
Mục tiêu
• Sau khi học xong chương này, người học
có thể:
– Giải thích được vai trò của công việc lập dự toán ngân sách của doanh nghiệp
– Triển khai việc lập dự toán tổng thể của một doanh nghiệp
2
– Nhận thức các vấn đề cần chú ý nhằm bảo đảm sự thành công của dự toán ngân sách
Nội dung
• Tổng quan
• Quy trình lập dự toán (DN sản xuất)
• Dự toán cho doanh nghiệp thương mại
• Dự toán cho doanh nghiệp dịch vụ
3
Tổng quan
• Tại sao phải lập dự toán?
Nguồn lực Mục tiêu
Hoạt động
D á
4
Dự toán
Trang 2Tổng quan
• Tại sao phải lập dự toán?
Mục tiêu
5
Nguồn lực
có thể huy động
Nguồn lực cần thiết
Dự toán là gì?
• Dự toán là diễn giải định lượng kế hoạch hoạt động nhằm xác định cách thức huy hoạt động nhằm xác định cách thức huy động và sử dụng nguồn lực trong một thời
kỳ nhất định.
• Các loại dự toán – Dự toán đầu tư (capital budget)
6
– Dự toán hoạt động (operating budget) – Dự toán tài chính (financial budget)
Dự toán ngân sách
• Là một hệ thống các dự toán cấu thành kế
hoạch hoạt động và tài chính của doanh
hoạch hoạt động và tài chính của doanh
nghiệp trong một thời kỳ.
• Bao gồm các dự toán về bán hàng, sản
xuất, nguyên vật liệu, nhân công, chi phí
sản xuất chung, chi phí ngoài sản xuất,
7
tiền, kết quả kinh doanh và cân đối kế
toán
Vai trò của dự toán
• Hoạch định và xác lập mục tiêu
• Truyền thông
• Phối hợp
• Ủy quyền
• Thúc đẩy
• Sử dụng hiệu quả nguồn lực
8
Sử dụng hiệu quả nguồn lực
• Giải quyết mâu thuẫn
• Đánh giá thành quả
Trang 3Vai trò của dự toán
• Chỉ rõ các tác động đã nêu trong từng
khâu của quá trình dự toán
khâu của quá trình dự toán.
Lập dự
toán Thực hiện dự toán Đánh giá kết quả
9
Lập dự toán ngân sách 1
• Lập dự toán hoạt động
D t á bá hà – Dự toán bán hàng – Dự toán sản xuất – Dự toán nguyên vật liệu, nhân công và chi phí SX chung
– Dự toán chi phí ngoài sản xuất
10
– Dự toán kết quả kinh doanh
Sơ đồ
Dự toán bán hàng
Dự toán sản xuất
Dự toán
NVLTT
Dự toán NCTT
Dự toán CPSXC
Dự toán
CP ngoài SX
11
Dự toán GT-GVHB-TP
Dự toán kết quả hoạt động kinh doanh
Dự toán bán hàng
• Vai trò của dự toán bán hàng
• Nội dung dự toán bán hàng
• Phân tích các nhân tố tác động đến dự toán bán hàng
12
Trang 4Dự toán bán hàng
• Thông tin đầu ra
– Sản lượng tiêu thụ và doanh thu
• Thông tin đầu vào
– Sản lượng tiêu thụ
– Đơn giá bán
• Công thức
13
• Công thức
Doanh thu = SLTT x ĐGB
Dự toán bán hàng
Công ty ABC có sản lượng tiêu thụ dự kiến 3 tháng của
ý 1 lầ l t là 500 2500 à 2200 ả hẩ Đ
Dự báo Tháng 1 Tháng 2 Tháng 3 Quý 1
quý 1 lần lượt là 500, 2500 và 2200 sản phẩm may Đơn giá bán dự kiến là 180 (ngàn đồng)/sản phẩm.
14
Số lượng bán 500 2.500 2.200 5.200
Doanh thu bán hàng 90.000 450.000 396.000 936.000
Dự toán bán hàng
• Phân tích các nhân tố tác động
Các biến bên ngoài:
– Các biến bên ngoài:
• Bối cảnh kinh tế
• Tình hình thị trường và khách hàng…
– Các biến bên trong:
• Chiến lược giá
• Ngân sách quảng cáo, khuyến mãi…
15
• Phương pháp lập
– Điều chỉnh dựa trên thực tế kỳ trước
– Sử dụng các mô hình dự báo
Dự toán sản xuất
• Thông tin đầu ra
– Sản lượng cần sản xuất
• Thông tin đầu vào – Sản lượng tiêu thụ – Thành phẩm đầu kỳ – Thành phẩm cuối kỳ
16
Thành phẩm cuối kỳ
• Công thức SLSX = SLTT - TPĐK + TPCK
Trang 5Dự toán sản xuất
• Sản lượng tồn kho đầu mỗi tháng bằng 10% sản lượng
tiêu thụ trong tháng đó Dự kiến tháng 4 sẽ tiêu thụ g g g
2.500 sản phẩm may.
Dự báo Tháng
1 Tháng 2 Tháng 3 Quý 1
TP tồn cuối kỳ dự kiến 250 220 250 250
17
TP tồn cuối kỳ dự kiến 250 220 250 250
Tổng số thành phẩm cần có 750 2720 2450 4450
Thành phẩm tồn kho đầu kỳ 50 250 220 50
Số sản phẩm sản xuất 700 2470 2230 5400
Dự toán nguyên vật liệu
• Thông tin đầu ra Chi hí NVL TT – Chi phí NVL TT
• Thông tin đầu vào – Định mức NVL – Đơn giá NVL – Sản lượng SX
18
Sản lượng SX
• Công thức CPNVL = SLSX x ĐMNVL x ĐGNVL
Dự toán nguyên vật liệu
Định mức sản xuất là 2,4 m vải cho 1 đơn vị sản phẩm Đơn
giá là 9 (ngàn đồng) một mét
Dự báo Tháng 1 Tháng 2 Tháng 3 Quý 1
Số vải dùng cho 1 sản phẩm 2,40 2,40 2,40 2,40
giá là 9 (ngàn đồng) một mét.
19
Tổng số vải cần cho sản xuất 1.680 5.928 5.352 12.960
Chi phí nguyên vật liệu trực
Dự toán nhân công trực tiếp
• Thông tin đầu ra Chi hí NC TT – Chi phí NC TT
• Thông tin đầu vào – Định mức giờ công – Đơn giá giờ công – Sản lượng SX
20
Sản lượng SX
• Công thức CPNCTT = SLSX x ĐMGC x ĐGGC
Trang 6Dự toán nhân công trực tiếp
Định mức sản xuất là 1,2 giờ công cho 1 đơn vị sản phẩm
Đơn giá là 22 (ngàn đồng) một giờ công
Đơn giá là 22 (ngàn đồng) một giờ công.
Dự báo (đơn vị tính 1.000 đồng) Tháng 1 Tháng 2 Tháng 3 Quý 1
Tổng sản phẩm sản xuất 600 2570 2230 5400
Giờ công cho 1 sản phẩm 1,2 1,2 1,2 1,2
21
Giờ công cho 1 sản phẩm 1,2 1,2 1,2 1,2
Tổng số giờ công cần có 720 1.884 2.676 5.280
Tổng chi phí nhân công 15.840 41.448 58.872 116.160
Dự toán CP SX chung
• Thông tin đầu ra Chi phí SX chung – Chi phí SX chung – CPSXC cho 1 giờ công
• Thông tin đầu vào – Định mức CPSXC biến đổi/giờ công – Định mức CPSXC cố định/tháng
22
– Tổng số giờ công
• Công thức CPSXC = (BPSXC đv x TGC) + ĐPSXC
Dự toán CP SX chung
Định mức CPSXC biến đổi là 50 (ngàn đồng) cho 1 giờ
công; CPSXC cố định là 17 600 (ngàn đồng) 1 tháng
công; CPSXC cố định là 17.600 (ngàn đồng) 1 tháng.
(đơn vị tính 1.000 đồng)
Dự báo Tháng
1 Tháng 2 Tháng 3 Quý 1 Tổng số giờ công cần có 720 1.884 2.676 5.280
Biến phí SX chung cho 1 giờ công 50 50 50 50
23
Biến phí SX chung cho 1 giờ công 50 50 50 50
Tổng biến phí SX chung 36.000 94.200 133.800 264.000
Định phí SX chung 17.600 17.600 17.600 52.800
Tổng chi phí sản xuất chung 53.600 111.800 151.400 316.800
Dự toán G/thành - GVHB - TP
• Thông tin đầu ra
– Giá thành sản phẩm/Giá vốn hàng bán/Thành phẩm
ồ kh tồn kho
• Thông tin đầu vào
– CP NVLTT đơn vị – CP NCTT đơn vị – CPSXC đơn vị – Sản lượng
24
• Công thức
GT = CPNVLTT+CPNCTT+CPSXC
TP = GT x TP tồn kho GVHB = GT x SL tiêu thụ trong kỳ
Trang 7Dự toán G/thành - GVHB - TP
Đơn giá Định mức Thành tiền
Giá trị TP tồn kho cuối kỳ 120 250 30.000
25
Dự toán CP ngoài sản xuất
• Thông tin đầu ra Chi hí ài SX (bá hà + ả lý) – Chi phí ngoài SX (bán hàng+quản lý)
• Thông tin đầu vào – Định mức CPNSX biến đổi/1 đồng doanh thu – Định mức CPNSX cố định/tháng
– Doanh thu
26
Doanh thu
• Công thức CPNSX = (BPNSX đv x DT) + ĐPNSX
Dự toán CP ngoài sản xuất
Định mức CPNSX biến đổi là 15% doanh thu; CPNSX cố
định là 12 000 (ngàn đồng) 1 tháng
định là 12.000 (ngàn đồng) 1 tháng.
(đơn vị tính 1.000 đồng)
Dự báo Tháng 1 Tháng 2 Tháng 3 Quý 1 Tổng doanh thu 90.000 270.000 396.000 756.000
Chi phí biến đổi trên 1 đồng
27
Tổng chi phí biến đổi 13.500 40.500 59.400 113.400
Chi phí cố định mỗi tháng 12.000 12.000 12.000 36.000
Tổng chi phí hoạt động 25.500 52.500 71.400 149.400
Dự toán kết quả kinh doanh
• Dự toán kết quả kinh doanh bao gồm doanh thu và chi phí để tạo ra lợi nhuận doanh thu và chi phí để tạo ra lợi nhuận
từ hoạt động kinh doanh
• Chưa xét đến các chi phí tài chính
28
Trang 8Dự toán kết quả kinh doanh
29
Lập dự toán ngân sách 2
• Lập dự toán tài chính
Dự toán thu tiền – Dự toán thu tiền – Dự toán mua hàng – Dự toán các khoản chi nhân công và sản xuất chung
– Dự toán tiền – Báo cáo lưu chuyển tiền tệ dự toán
30
– Báo cáo lưu chuyển tiền tệ dự toán – Báo cáo kết quả kinh doanh dự toán – Bảng cân đối kế toán dự toán
Sơ đồ
Dự toán bán hàng Dự toán thu tiền Dự toán XDCB
Dự toán NVL Dự toán mua NVL
Dự toán NCTT Dự toán chi NCTT
Dự toán CPSXC Dự toán chi CPSXC
Dự toán Tiền
31
Dự toán CPNSX Dự toán chi CPNSX
Dự toán KQKD
Các Báo cáo Tài chính
Dự toán
Dự toán thu tiền
• Thông tin đầu ra
– Tiền thu mỗi kỳ ề t u ỗ ỳ – Nợ phải thu cuối kỳ
• Thông tin đầu vào
– Nợ phải thu đầu kỳ – Doanh thu mỗi kỳ – Tình hình thu hồi nợ
h
32
• Công thức
NPTCK = DT x Tỷ lệ NPT Tiền thu = NPTĐK + DT - NPTCK
Trang 9Dự toán thu tiền
Nợ phải thu đầu tháng 1 là 43.200 (ngàn đồng) Tỷ lệ nợ
để l i thá th là 30% d h th t kỳ
để lại tháng sau thu là 30% doanh thu trong kỳ
Tháng 1 Tháng 2 Tháng 3 Quý 1 Doanh thu 90.000 270.000 396.000 756.000
Nợ phải thu đầu kỳ 43.200 27.000 81.000 43.200
N hải h ối kỳ 27 000 81 000 118 800 118 800
33
Nợ phải thu cuối kỳ 27.000 81.000 118.800 118.800
Tiền thu trong kỳ 106.200 216.000 358.200 680.400
Dự toán mua nguyên vật liệu
• Thông tin đầu ra
– Tiền chi trả người bán mỗi kỳ
ố – Nợ phải trả người bán cuối kỳ
• Thông tin đầu vào
– Nguyên vật liệu cần cho sản xuất – Nguyên vật liệu đầu kỳ dự toán – Đơn giá NVL
– Nợ phải trả người bán đầu kỳ – Tình hình thanh toán nợ phải trả
34
Tình hình thanh toán nợ phải trả
• Công thức
NPT cuối kỳ = (Nợ đầu kỳ + Hàng mua trong kỳ) x Tỷ lệ nợ phải trả Tiền chi trả = NPTĐK + Mua hàng trong kỳ - NPTCK
Dự toán mua nguyên vật liệu
Nợ phải trả đầu tháng 1 là 3.000 (ngàn đồng), vải tồn kho đầu tháng 1
là 412m Tồn kho vải cần thiết cuối quý là 1.000m Tỷ lệ nợ để lại
tháng sau trả là 20% nợ đầu kỳ cộng hàng mua trong kỳ Đơn giá vải
tháng sau trả là 20% nợ đầu kỳ cộng hàng mua trong kỳ Đơn giá vải
9 ngàn đồng/m Tỷ lệ vải tồn cuối kỳ là 20% số vải cần cho SX
Tháng 1 Tháng 2 Tháng 3 Quý 1 Tổng số vải cần cho sản xuất 1.440 3.768 5.352 10.560
Số vải tồn cần có cuối kỳ 288 754 1.000 1.000
35
Tổng số vải cần mua trong kỳ 1.316 4.234 5.598 11.148
Tổng giá trị vải cần mua 11.844 38.102 50.386 100.332
Nợ phải trả nhà cung cấp đầu kỳ 3.000 2.969 8.214 3.000
Phải trả nhà cung cấp cuối kỳ 2.969 8.214 11.720 11.720
Trả cho nhà cung cấp trong kỳ 11.875 32.857 46.880 91.612
Dự toán chi nhân công trực tiếp
• Thông tin đầu ra Tiề hi t ả hâ ô t tiế – Tiền chi trả nhân công trực tiếp
• Thông tin đầu vào – Chi phí nhân công trực tiếp trong kỳ – Phải trả đầu kỳ, cuối kỳ nhân công trực tiếp
• Công thức
36
• Công thức Chi trả NCTT = CPNCTT + Phải trả đầu kỳ -Phải trả cuối kỳ
Trang 10Dự toán chi nhân công trực tiếp
Doanh nghiệp chi trả toàn bộ chi phí nhân công trực
tiếp trong kỳ
Tháng 1 Tháng 2 Tháng 3 Quý 1 Tổng chi phí nhân công 15.840 41.448 58.872 116.160
Số tiền chưa thanh toán đầu
-37
kỳ
Số tiền chưa thanh toán cuối
-Chi trả nhân công trực tiếp
Dự toán chi CPSXC
• Thông tin đầu ra Tiền chi trả CPSXC – Tiền chi trả CPSXC
• Thông tin đầu vào – Chi phí SXC trong kỳ – Chi phí phi tiền tệ (khấu hao) – Phải trả đầu kỳ, cuối kỳ CPSXC
38
• Công thức Chi trả CPSXC = CPSXC - Khấu hao + Phải trả đầu kỳ - Phải trả cuối kỳ
Dự toán chi CPSXC
Doanh nghiệp chi trả toàn bộ chi phí sản xuất chung
trong kỳ, ngoại trừ chi phí khấu hao là 22.000 (ngàn
trong kỳ, ngoại trừ chi phí khấu hao là 22.000 (ngàn
đồng)/tháng
Tháng 1 Tháng 2 Tháng 3 Quý 1 Tổng chi phí SX chung 53.600 111.800 151.400 316.800
39
CP SX chung bằng tiền 31.600 89.800 129.400 250.800
-Chi trả SX chung trong kỳ 31.600 89.800 129.400 250.800
Dự toán chi CPNSX
• Thông tin đầu ra Tiền chi trả CPNSX – Tiền chi trả CPNSX
• Thông tin đầu vào – Chi phí NSX trong kỳ – Chi phí phi tiền tệ (khấu hao) – Phải trả đầu kỳ, cuối kỳ CPNSX
40
• Công thức Chi trả CPNSX = CPNSX - Khấu hao + Phải trả đầu kỳ - Phải trả cuối kỳ
Trang 11Dự toán chi CPNSX
Doanh nghiệp chi trả toàn bộ chi phí ngoài sản xuất
trong kỳ Không có TSCĐ dùng cho bán hàng và
trong kỳ Không có TSCĐ dùng cho bán hàng và
quản lý
Tháng 1 Tháng 2 Tháng 3 Quý 1 Tổng chi phí hoạt động 25.500 52.500 71.400 149.400
-CP HĐ h bằ iề 25 500 52 500 71 400 149 400
41
CP HĐ chung bằng tiền 25.500 52.500 71.400 149.400
-Chi trả CPHĐ trong kỳ 25.500 52.500 71.400 149.400
Dự toán chi xây dựng cơ bản
Là dự toán về mua sắm, đầu tư tài sản cố định của doanh nghiệp
doanh nghiệp
Tháng 1 Tháng 2 Tháng 3 Quý 1
-42
-Trả tiền XDCB trong kỳ 40.000 - 50.000 90.000
Dự toán tiền
• Mục đích
Cân đối tiền của doanh nghiệp trên cơ sở xác
– Cân đối tiền của doanh nghiệp trên cơ sở xác
định lượng tiền thừa thiếu trong mỗi kỳ kinh
doanh so với mức số dư tối thiểu của tiền
• Đầu vào
– Các dự toán thu, chi tiền bao gồm cả XDCB
– Lãi suất
43
Lãi suất
• Phương thức
– Sử dụng nợ vay để điều hòa dòng tiền
Dự toán tiền
Tiền đầu tháng 1 là 100.000 (ngàn đồng) Số dư tiền định mức là 100 000 (ngàn đồng) Lãi suất vay 1% tháng vay
Tháng 1 Tháng 2 Tháng 3 Quý 1 Tiền đầu kỳ 100.000 100.195 100.390 100.000 Thu tiền bán hàng 106.200 216.000 358.200 680.400 Chi trả tiền mua NVL 11.875 32.857 46.880 91.612 Chi trả tiền NCTT 15.840 41.448 58.872 116.160
mức là 100.000 (ngàn đồng) Lãi suất vay 1% tháng, vay
từ đầu tháng.
44
Chi trả tiền NCTT 15.840 41.448 58.872 116.160 Chi trả CPSX chung 31.600 89.800 129.400 250.800 Chi trả CP hoạt động 25.500 52.500 71.400 149.400 Tiền thuần từ HĐKD 21.385 (605) 51.648 72.428
Trang 12Dự toán tiền
Tháng 1 Tháng 2 Tháng 3 Quý 1 Tháng 1 Tháng 2 Tháng 3 Quý 1 Tiền thuần từ HĐKD 21.385 (605) 51.648 72.428
Tiền cuối kỳ trước khi
Số dư tiền định mức 100.000 100.000 100.000
Tiền thừa (thiếu) (18.615) (410) 2.038
45
Tiền cuối kỳ 100.195 100.390 100.056 100.056
Dự toán Báo cáo KQHĐKD
• Sử dụng bảng dự toán kết quả hoạt động
Bổ á điề hỉ h từ h t độ tài hí h h h t
• Bổ sung các điều chỉnh từ hoạt động tài chính hay hoạt động khác
46
Dự toán Báo cáo LC tiền tệ
• Sắp xếp lại bản dự toán tiền cho phù hợp với biểu mẫu
BCLCTT trực tiếp p
Lưu chuyển tiền thuần từ HĐKD
Chi trả tiền nhân công trực tiếp (116.160)
47
Tiền thuần từ HĐKD 71.856
Dự toán Báo cáo LC tiền tệ
L ch ển tiền từ HĐ ĐT Lưu chuyển tiền từ HĐ ĐT
Tiền thuần từ HĐĐT -90000
Lưu chuyển tiền từ HĐTC
Tiền thuần từ HĐTC 18200
48
Tiền thuần từ HĐTC 18200
Trang 13Dự toán Bảng cân đối kế toán
• Căn cứ vào các bảng dự toán đã lập để
xác định số dư cuối kỳ của:
– Tiền
– Hàng tồn kho
– Nợ phải thu
– Tài sản cố định (đã trừ hao mòn)
Phải trả người bán
49
– Phải trả người bán
– Các khoản vay
– Lợi nhuận chưa phân phối
Dự toán Bảng cân đối kế toán
Đầu kỳ Cuối kỳ
50
Dự toán Bảng cân đối kế toán
Đầu kỳ ỳ Cuối kỳ ỳ
Lợi nhuận chưa phân phối 75.797 177.936
51
Dự toán cho DN thương mại
Dự toán bán hàng
Dự toán mua hàng CP hoạt độngDự toán
52 Dự toán kết quả hoạt động kinh doanh
Trang 14Dự toán cho DN thương mại
Dự toán bán hàng Dự toán thu tiền Dự toán XDCB
Dự toán mua hàng Dự toán chi mua
Dự toán Tiền
53
Dự toán CPHĐ Dự toán chi CPHĐ
Dự toán KQKD
Các Báo cáo Tài chính
Dự toán
Dự toán cho DN dịch vụ
• Về nguyên tắc không khác doanh nghiệp sản xuất ngoại trừ các vấn đề sau:
– Thay dự toán mua nguyên vật liệu bằng các vật liệu, dụng cụ
– Chi phí nhân công trong nhiều trường hợp là định phí
ề
54
– Phương pháp tính doanh thu và thu tiền linh hoạt tùy theo ngành nghề
Bài tập
• Trình bày những đặc điểm trong việc lập
dự toán của:
– Khách sạn
– Phòng nha khoa
– Công ty dịch vụ kế toán
55
Các vấn đề cần lưu ý
• Thời kỳ lập dự toán
• Quy trình lập dự toán
• Vấn đề con người
56
Trang 15Thời kỳ lập dự toán
• Lập dự toán theo năm tài chính
D t á 5 ă > Nă > Q ý > thá
– Dự toán 5 năm => Năm => Quý => tháng
• Lập dự toán liên tục
– Dự toán được liên tục cập nhật theo thời gian
57
Quy trình lập dự toán
Nhà ả lý ấ Nhà quản lý cấp cao
Nhà quản lý cấp trung gian
Nhà ả lý ấ thấ
58
Nhà quản lý cấp thấp
Vấn đề con người
• Nhận thức của nhà quản lý cấp cao
• Mức độ thách thức của dự toán
• Quá trình tương tác
• Phần thưởng
59