TIỂU LUẬN sự vận DỤNG SÁNG tạo CHỦ NGHĨA mác lê NIN của NGUYỄN ái QUỐC về CON ĐƯỜNG CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG dân tộc

Chủ nghĩa Mác Lênin là một học thuyết khoa học đóng gó nhiều giá trị to lớn đối với sự phát triển của tư tưởng nhân loại, góp phần làm phong phú thêm dòng chảy của các trào lưu tư tưởng cũng như có sức ảnh hưởng mạnh mẽ tới những hoạt động thực tiễn của các phong trào cách mạng tiến bộ trên thế giới. Hệ thống lí luận của chủ nghĩa Mác Lênin đã đánh dấu một bước phát triển mới trong nhận thức của tư duy nhân loại trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội như kinh tế, chính trị, văn hoá, triết học

Tiểu luận : Sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin của Nguyễn Ái Quốc

về con đường cách mạng giải phóng dân tộc.

1.1 Cách mạng giải phóng dân tộc- một số khái niệm cơ bản

1.2 Quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin về cách

mạng giải phóng dân tộc

2 Sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa

Mác-Lênin của Nguyễn Ái Quốc về con đường cách mạng giải phóng dân tộc

2.1 Quá trình lựa chọn đúng đắn con đường giải phóng dân

tộc của Nguyễn Ái Quốc.

2.2

Sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào xác định con đường cách mạng giải phóng dân tộc của Nguyễn Ái Quốc

KẾT LUẬN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

MỞ ĐẦU

Chủ nghĩa Mác - Lênin là một học thuyết khoa học đóng gó nhiều giá trị tolớn đối với sự phát triển của tư tưởng nhân loại, góp phần làm phong phú thêmdòng chảy của các trào lưu tư tưởng cũng như có sức ảnh hưởng mạnh mẽ tớinhững hoạt động thực tiễn của các phong trào cách mạng tiến bộ trên thế giới.

Hệ thống lí luận của chủ nghĩa Mác - Lênin đã đánh dấu một bước phát triểnmới trong nhận thức của tư duy nhân loại trên nhiều lĩnh vực của đời sống xãhội như kinh tế, chính trị, văn hoá, triết học, V.V Đặc biệt, với tính cách là mộthọc thuyết cách mạng, chủ nghĩa Mác - Lênin đã soi đường cho phong trào cáchmạng giải phóng thuộc địa cũng như trở thành công cụ lý luận sắc bén cho cácphong trào cách mạng tiến bộ trên thế giới thế kỷ XIX-XX và mãi về sau Tìmkiếm con đường phát triển cho đất nước phù hợp với truyền thống, nguyện vọngdân tộc và xu thế thời đại là một vấn đề hệ trọng, khó khăn, phức tạp nhất Sứmệnh ấy luôn luôn thuộc về những vĩ nhân, những Đảng chính trị biết kết hợpchặt chẽ truyền thống tốt đẹp của dân tộc và tinh hoa văn hoá nhân loại Với tưcách là người truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào Việt Nam, Nguyễn Ái Quốc

đã vận dụng sáng tạo những tinh hoa lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin vào conđường giải phóng dân tộc Những giá trị lý luận và thực tiễn về con đường đấutranh giải phóng dân tộc và xây dựng CNXH ở Việt Nam do Nguyễn Ái Quốc

vận dụng một cách sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào Việt Nam cho đến nay

vẫn còn nguyên giá trị

1 Cách mạng giải phóng dân tộc- một số vấn đề lý luận cơ bản

1.1Cách mạng giải phóng dân tộc- một số khái niệm cơ bản

* Cách mạng

Khái niệm cách mạng xuất hiện đầu tiên ở Trung Quốc đã hơn ba thiên niên

kỷ Thời Tam đại: Hạ, Thượng, Chu - các vua (quân vương) được coi là do Trời

- trao cho cái mệnh hoặc mạng nhân danh Trời làm con Trời (Thiên tử) mà caitrị đất nước và toàn thiên hạ Cai trị mà có đức, có tài hợp với lòng tin yêu củadân thì được Trời trao cho tiếp tục thừa hành mệnh lệnh ấy đến cuối đời sẽtruyền ngôi cho người hiền tài hoặc con cháu nối ngôi Thiên tử Trái lại, cai trị

mà tỏ ra bạo ngược, gian dâm, tham nhũng và bị dân căm ghét, oán thù thì Trờicắt bỏ cái mệnh, để chuyển cho người khác có đức, có tài đánh đổ bạo chúa hônquân tiếp tục thay mệnh trời làm công việc trị quốc bình thiên hạ Sự cắt bỏ, sựthay đổi đó được coi là cách mạng Ngày nay, khái niệm cách mạng là một yếu

tố quan trọng của quan điểm biện chứng và phát triển Nói cách khác, có thể

hiểu rằng, cách mạng là sự thay đổi căn bản, sự nhảy vọt về chất trong quá trình phát triển của tự nhiên, xã hội và nhận thức Khái niệm cách mạng được

sử dụng trong lĩnh vực xã hội, đặc trưng cho sự biến đổi sâu sắc, triệt để, khôngcải lương, nửa vời, làm thay đổi tận gốc rễ chế độ xã hội, đưa giai cấp tiên tiếnlên cầm quyền

* Cách mạng giải phóng dân tộc

Khái niệm cách mạng giải phóng dân tộc xuất hiện vào cuối thế kỷ XIX vàtrở thành thuật ngữ chính trị then chốt, phổ biến trong thế kỷ XX Qua đó có thể

hiểu cách mạng giải phóng dân tộc là cuộc cách mạng nhằm thủ tiêu sự thống

trị của nước ngoài, giành độc lập, thực hiện quyền dân tộc tự quyết và xây dựng nhà nước dân tộc.

Trước khi chủ nghĩa tư bản ra đời, phong trào giải phóng dân tộc làphong trào chống sự thống trị của nước ngoài Trong các thế kỷ từ XVI đếnXIX, sự ra đời của chủ nghĩa tư bản, chủ nghĩa thực dân gắn liền với việc thihành chính sách bành trướng áp bức, bóc lột các dân tộc thuộc địa Điều đó thúc

đẩy sự thức tỉnh ý thức dân tộc Mâu thuẫn giữa chủ nghĩa thực dân với các dântộc bị thống trị ngày thêm gay gắt, do vậy, phong trào giải phóng dân tộc có tínhquần chúng rộng lớn Nhiều dân tộc ở châu Mỹ giành được độc lập Từ cuối thế

kỷ XIX đên đầu thế kỷ XX, chủ nghĩa tư bản chuyển sang giai đoạn chủ nghĩa

đế quốc và tiến hành các cuộc xâm lược với quy mô chưa từng có Hệ thốngthuộc địa của chủ nghĩa thực dân hết sức rộng lớn cũng chính vì vậy, phong tràogiải phóng dân tộc và cách mạng giải phóng dân tộc phát triển mạnh mẽ ở cácnước châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh Chiến tranh thế giới thứ nhất và thắng lợicủa Cách mạng Tháng Mười Nga 1917 là những nhân tố thúc đẩy cách mạnggiải phóng dân tộc tiếp tục phát triển Tuy vậy, phải đến sau Chiến tranh thế giớithứ hai, do sự suy yếu của chủ nghĩa đế quốc, do tác động mạnh từ sự ủng hộ,giúp đỡ của hệ thống xã hội chủ nghĩa, cách mạng giải phóng dân tộc mới pháttriển mạnh mẽ ở các châu lục Hàng trăm nước vốn là thuộc địa của chủ nghĩathực dân đã được giải phóng và trở thành các nước độc lập

Tính chất của cách mạng giải phóng dân tộc được hình thành do mâuthuẫn chủ yếu giữa chủ nghĩa thực dân với các dân tộc bị áp bức Tiến trình cụthể của cách mạng giải phóng dân tộc cũng như các hình thức, tốc độ, mức độsâu sắc của cách mạng giải phóng dân tộc được quy định bởi tổng thể các yếu tốrất đa dạng như điều kiện lịch sử cụ thể, mức độ chín muồi của những điều kiệnchủ quan, khách quan trong nước và quôc tế

* Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân

Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân là một loại hình của cuộc đấu tranhdân tộc và giai cấp diễn ra ở các nước phụ thuộc, thuộc địa, nửa thuộc địa.Nhiệm vụ của cuộc cách mạng này là đánh đổ sự thống trị của chủ nghĩa thựcdân giành độc lập cho dân tộc, xoá bở tàn tích của chê độ phong kiến và tiềnphong kiến dem lại ruộng đất cho nông dân thực hiện quyền tự do, dân chủ chonhân dân và xây dựng chế độ cộng hoà dân chủ, mở đường cho xã hội pháttriển Lực lượng tham gia cuộc cách mạng này là nhân dân được tập hợp trong

Mặt trận dân tộc thống nhất.Trong quá trình cách mạng, tùy theo tương quan lựclượng của các giai cấp và đảng phái chính trị ở mỗi nước quy định mà lãnh đạocách mạng dân tộc dân chủ nhân dân có thể là giai cấp tư sản hoặc giai cấp vôsản Điều này quyết định mức độ triệt để của mỗi cuộc cách mạng và xu hướngphát triển tiếp theo khi cuộc cách mạng đã giành được chính quyền Các cuộccách mạng dân tộc dân chủ do giai cấp tư sản lãnh đạo thắng lợi sẽ mở đườngđưa đất nước theo con đường tư bản chủ nghĩa Đó là cuộc cách mạng thuộcphạm trù cách mạng dân tộc dân chủ tư sản kiểu cũ Cuộc cách mạng dân tộcdân chủ do giai cấp công nhân lãnh đạo nhằm thực hiện triệt để các nhiệm vụdân tộc và dân chủ, dựa vào các lực lượng cách mạng của Mặt trận dân tộcthông nhất rộng rãi, lấy liên minh công nhân, nông dân làm nền tảng, làm gốcxây dựng và phát triển chế độ dân chủ nhân dân mở đường đưa đất nước tiến lênchủ nghĩa xã hội Từ đây xuất hiện phạm trù cách mạng dân chủ tư sản kiểumới Do hoàn cảnh lịch sử, đặc điểm giai cấp xã hội ở mỗi nước có những điểmkhác nhau nên cuộc cách mạng dân tộc dân chủ chống đế quốc và phong kiến ởmỗi nước có các đặc điểm riêng Tuy vậy, trong tiến trình cách mạng các nướcđều tập trung lực lượng để giải quyết nhiệm vụ dân tộc, một nhiệm vụ quyếtđịnh phần lớn yếu tố, đặc điểm cuộc cách mạng ở các nước phụ thuộc, thuộcđịa, nửa thuộc địa Điều đó không chỉ tác động đến công nhân, nông dân, tiểu

tư sản mà còn tác động mạnh mẽ đến cả giai cấp tư sản và địa chủ trong cuộcđấu tranh vì độc lập tự do

2 Quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin về cách mạng giải phóng dân tộc

* Quan điểm của Mác- Ăngghen về cách mạng giải phóng dân tộc ở phương Đông

Sau những năm 50 của thế kỷ XX, khi phong trào giải phóng dân tộc châu

Âu tạm lắng thì phương Đông lại bùng lên cuộc đấu tranh chống sự xâm lượccủa chủ nghĩa thực dân phương Tây Trong điều kiện mới, suy nghĩ của Mác và

Ăngghen vượt khỏi phạm vi châu Âu Khi nghiên cứu xã hội phương Đông, hai

ông rất coi trọng việc so sánh nó với xã hội phương Tây Trong bài Sự thống trị của Anh ở Ấn Độ, năm 1853, Mác viết: Từ xa xưa ở châu Á thường chỉ có ba

ngành quản lý Bộ Tài chính hay bộ cưỡng bức nhân dân chính nước mình BộChiến tranh hay là bộ cướp bóc nhân dân các nước khác và cuối cùng là BộCông trình công cộng Hệ thống tưới nước bằng kênh đào nhân tạo và các côngtrình thuỷ lợi trở thành cơ sở của nông nghiệp phương Đông Theo Mác, cácnhà nước ở châu Á có chức năng kinh tế bắt buộc “ là chức năng tổ chức cáccông trình công cộng” Tuy nhiên, vấn đề các ông quan tâm nhiều nhất lànghiên cứu cuộc đấu tranh giải phóng của các dân tộc phương Đông, chống chủnghĩa đế quốc, thực dân Mác và Ăngghen dành sự quan tâm nhiều nhất đếncuộc chiến tranh giải phóng dân tộc của Trung Quốc và Ấn Độ, những nước lớn

và đông dân nhất thế giới Hai ông có khá nhiều công trình nghiên cứu về TrungQuốc và Ấn Độ Qua những công trình của mình, hai ông đều có bình luận vàphân tích khoa học về chính trị, về đạo lý, về lý luận và đã cung cấp vũ khí tinhthần cho các dân tộc bị áp bức tiếp tục đấu tranh Đặc biệt Mác và Ăngghen đãđưa ra dự báo về con đường phát triển của các dân tộc phương Đông Trước hết,hai ông lên án mạnh mẽ hành động xâm lược thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc.Ăngghen cho rằng hành động xâm lược của Anh đối với Ấn Độ, năm 1858,nhân danh văn minh và lòng nhân đạo thực chất là một cuộc tàn sát, cướp bóc

dã man để lại nỗi đau muôn đời cho quân đội Anh Một mặt, Mác và Ăngghenlên án, phê phán mạnh mẽ hành động của kẻ xâm lược, mặt khác, hai ông cangợi, ủng hộ phong trào đấu tranh giải phóng do các dân tộc thuộc địa tiến hànhbằng mọi hình thức, mọi biện pháp Trong cuộc đấu tranh chống xâm lược Anhđối với Trung Quốc, người dân bản xứ, ngoài các cuộc khởi nghĩa còn áp dụngnhững biện pháp đầu độc như bỏ thuốc độc vào bánh bao cho quân Anh ăn, giếtcác thuỷ thủ và hành khách người Âu trên các tàu thuyền Trong khi bọn xâmlược coi đó là những phương pháp hèn hạ, dã man thì Mác và Ăngghen lại ủng

hộ những việc làm đó Từ sự xâm lược của kẻ thù và sự chống trả quyết liệt củacác dân tộc phương Đông, các ông đã đưa ra những dự đoán bước đầu về sự thấtbại không tránh khỏi của chủ nghĩa thực dân phương Tây Vào năm 1858,

Ăngghen đã phân tích như sau: Một là, kỷ luật của đội quân xâm lược rất lỏng

lẻo Sự buông thả và thói ngang ngược đang đục ruỗng tinh thần binh lính,không mệnh lệnh nào, không uy lực nào có thể làm cho họ trở lại tình trạng nền

nếp, kỷ cương Hai là, một cuộc chiến tranh du kích của những người khởi

nghĩa là mối đe dọa nghiêm trọng đối với quân xâm lược Ăngghen đánh giá rấtcao sự sáng tạo này của nhân dân Ấn Độ Theo ông, sức mạnh của nhân dân

khởi nghĩa không phải ở cuộc đánh lớn mà ở chỗ tiến hành chiến tranh du kích.

Ba là, những nơi quân xâm lược chiếm được chỉ là các thành phố trống rỗng.

Trong khi kẻ thù đến một xứ sở xa lạ, khí hậu khắc nghiệt thì các chiến sĩ dukích thuộc địa vừa thông thạo địa hình, vừa quen với khí hậu nên khi giao chiến

họ ứng phó dễ dàng Do đó, chiến tranh du kích là con đường để các dân tộcthuộc địa giành thắng lợi trong sự nghiệp giải phóng dân tộc Nó hoàn toàn phùhợp với hoàn cảnh địch mạnh ta yếu của cách mạng giải phóng dân tộc Khinghiên cứu phong trào giải phóng dân tộc phương Đông, Mác và Ăngghen dànhnhiều trang viết tâm huyết để trình bày về vai trò của cách mạng giải phóng dântộc và tác động qua lại giữa cách mạng giải phóng dân tộc ở phương Đông vớicách mạng thế giới nói chung, cách mạng chính quốc nói riêng

* Quan điểm của Lênin về cách mạng giải phóng dân tộc ở các nước phương Đông

Sự quan tâm của Lênin đến cách mạng giải phóng dân tộc được thể hiện

từ rất sớm Từ cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, vấn đề giải phóng dân tộc đãchiếm vị trí quan trọng trong hoạt động của Lênin Qua những tác phẩm, bàinói, bài viết được Lênin trình bày trong hơn 20 năm, chúng ta thấy nổi lên bốnquan điểm chủ yếu sau đây:

Thứ nhất, xu hướng phát triển của phong trào dân tộc trong chủ nghĩa tư

bản Theo Lênin, phong trào dân tộc là người bạn đường của cách mạng dân chủ

tư sản, phong trào dân tộc gắn chặt với thời đại chủ nghĩa tư bản chiến thắngtriệt để chủ nghĩa phong kiến Nghiên cứu vấn đề dân tộc từ góc độ lịch sử vàkinh tế, Lênin chỉ rõ trong quá trình phát triển của chủ nghĩa tư bản có hai xuhướng lịch sử về vấn đề dân tộc: Xu hướng thứ nhất là: sự thức tỉnh của đờisống dân tộc và của các phong trào dân tộc, cuộc đấu tranh chống mọi ách ápbức dân tộc, việc thiết lập các quốc gia dân tộc Xu hướng thứ hai là: việc pháttriển và tăng cường đủ mọi thứ quan hệ giữa các dân tộc, việc xoá bỏ nhữnghàng rào ngăn cách các dân tộc và việc thiết lập sự thống nhất quốc tế của tư

bản, của đời sống kinh tế nói chung, của chính trị, của khoa học cả hai xu

hướng đó là quy luật phổ biến của chủ nghĩa tư bản, về vai trò của mỗi xuhướng trong quá trình phát triển của chủ nghĩa tư bản, theo Lênin, xu hướng thứnhất chiếm ưu thế trong lúc chủ nghĩa tư bản mới bắt đầu phát triển, xu hướngthứ hai là đặc trưng của chủ nghĩa tư bản đã già cỗi và sắp chuyển lên xã hộimới, xã hội chủ nghĩa

Thứ hai, tôn trọng quyền dân tộc tự quyết

Một trong những cống hiến quan trọng của Lênin vào kho tàng chủ nghĩaMác là ông đã luận giải toàn diện vấn đề quyền dân tộc tự quyết phù hợp vớithời đại đế quốc chủ nghĩa và cách mạng giải phóng dân tộc gắn với điều kiện

đó Lênin cho rằng dân tộc tự quyết là “quyền tự quyết về chính trị, là quyền độclập quốc gia, là sự thành lập quốc gia dân tộc” Theo ông, muốn thực sự thừanhận rằng mỗi dân tộc có quyền tự quyết thì những người dân chủ xã hội trongcác dân tộc đi áp bức phải nêu lên và ủng hộ bằng hành động việc các dân tộc bị

áp bức có quyền tự do phân lập Lênin giải thích sự cướp đoạt và áp bức của cáccường quốc tư bản đế quốc đối với nhân dân các nước thuộc địa làm cho quầnchúng nhân dân những nước này chẳng những không tin mà còn vô cùng cămtức dân tộc đi áp bức, kể cả giai cấp vô sản ở những nước ấy Vì lẽ trên, Lêninđòi hỏi các đảng cộng sản và giai cấp công nhân chính quốc phải không do dự

thừa nhận quyền dân tộc tự quyết, quyền tự do phân lập, thành lập các quốc giadân tộc của nhân dân các dân tộc thuộc địa, bị dân tộc mình xâm lược Chỉ cónhư vậy, mới xoá bỏ được sự ngờ vực, không tin cậy vào dân tộc đi áp bức từcác dân tộc thuộc địa, mới tăng cường được tình đoàn kết trên cơ sở thật sự bìnhđẳng, tin cậy lẫn nhau cùng đấu tranh chống kẻ thù chung là chủ nghĩa đế quốc.

Thứ ba, đoàn kết, liên minh chiến đấu thực hiện khẩu hiệu “Vô sản tất cả các nước và các dân tộc bị áp bức đoàn kết lại”

Lực lượng vật chất chỉ có thể đánh bại bởi lực lượng vật chất, giai cấp tưsản, chủ nghĩa đế quốc thực dân liên minh chặt chẽ với nhau, trở thành lựclượng khổng lồ để bóc lột giai cấp công nhân, cướp bóc thuộc địa, nô dịchngười lao động Bởi vậy, những người bị bóc lột phải liên minh lại để chốngnhững kẻ bóc lột mình Trong việc tập hợp lực lượng để chống giai cấp tư sản,chủ nghĩa đế quốc thực dân, Lênin đặc biệt quan tâm tới việc thiết lập quan hệ,hình thành liên minh chiến đấu chính quốc - thuộc địa Tư tưởng chiến lược nàyđược hình thành ở Lênin từ rất sớm Sau Cách mạng Tháng Mười Nga 1917,nhất là kể từ khi thành lập Quốc tế Cộng sản năm 1919, vấn đề đoàn kết chống

kẻ thù chung được Lênin đặc biệt quan tâm Vấn đề đoàn kết với các dân tộcthuộc địa trở thành một trong những điều kiện bắt buộc đối với bất cứ một đảngnào muốn gia nhập Quốc tế Cộng sản Trong những điều kiện mới của cáchmạng thế giới nói chung, cách mạng giải phóng dân tộc nói riêng, Lênin đã pháttriển sáng tạo chiến lược tập hợp lực lượng cách mạng của Mác và Ăngghen

Kết thúc Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, Mác và Ăngghen kêu gọi “Vô sản tất

cả các nước đoàn kết lại” Phù hợp với điều kiện mới, Lênin đã đưa thêm thành

tố “các dân tộc bị áp bức” vào khẩu hiệu trên Đây là sự vận dụng và phát triểnsáng tạo chủ nghĩa Mác của Lênin

Thứ tư, kiên quyết ủng hộ phong trào giải phóng dân tộc của nhân dân các nước phương Đông

Để có một thái độ cách mạng và khoa học trong vấn đề thuộc địa, Lêninyêu cầu trước hết phải phân biệt dân tộc bị áp bức và dân tộc đi áp bức TheoLênin khi xử lý vấn đề dân tộc, giai cấp vô sản cách mạng phải gắn với thời đại

đế quốc chủ nghĩa, thời đại các dân tộc thế giới chia thành hai loại: Dân tộc bị

áp bức và dân tộc đi áp bức Không chỉ dừng lại ở sự ủng hộ cuộc đấu tranh củacác nước thuộc địa và nửa thuộc địa chống chủ nghĩa thực dân, đế quốc, Lênincòn chỉ ra con đường tiến lên của các nước đó sau khi đã giành được độc lậpdân tộc Trong sự nghiệp của mình, Mác và Ăngghen nghiên cứu nước Nga là

để tìm ra con đường phát triển của một loại nước không phải Tây Âu, khôngphải tư bản chủ nghĩa Đó là “con đường phát triển rút ngắn một cách đáng kể”của nước Nga với những điều kiện khách quan và chủ quan nhất định Kết luậnquan trọng được Mác và Ăngghen rút ra là “điều đó không chỉ đúng với nướcNga, mà còn đối với tất cả các nước đang ở trong giai đoạn phát triển tiền tưbản chủ nghĩa” Lênin đã biến lý luận cách mạng không ngừng của Mác vàĂngghen nói chung, con đường phát triển rút ngắn của nước Nga nói riêngthành hiện thực Ông đã góp phần to lớn vào việc tạo ra những con đường rất lạlùng Nước Nga lạc hậu trở thành nước đi tiên phong trong việc mở đầu thời đạimới, thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội Từ thực tế nướcNga, Lênin tiếp tục suy nghĩ vận dụng “con đường rất lạ lùng ấy” vào các nướcphương Đông, các nước thuộc địa, nửa thuộc địa Suy nghĩ của Lênin về conđường tiến lên theo hướng xã hội chủ nghĩa của các nước thuộc địa, nửa thuộcđịa được hình thành từ rất sớm Năm 1913, Lênin đã nói tới một phong trào dânchủ mạnh mẽ “hướng về cuộc sống mới, hướng về ánh sáng, hướng về tự do”của hàng trăm triệu người đang phát triển mạnh mẽ ở châu Á Sau Cách mạngTháng Mười 1917, nghĩa là khi đã có tấm gương nước Nga, với sự ủng hộ hếtlòng của chính quyền Xô viết đối với các nước phương Đông thì tư tưởng củaLênin về các nước lạc hậu khi giành được độc lập dân tộc có thể bỏ qua chế độ

tư bản chủ nghĩa tiến lên chủ nghĩa xã hội càng rõ ràng hơn Phong trào giải

phóng dân tộc diễn ra ở châu Âu từ giữa thế kỷ XIX Cuối thế kỷ XIX, đầu thế

kỷ XX khi chủ nghĩa tư bản chuyển từ tự do cạnh tranh sang giai đoạn đế quốcchủ nghĩa thì cách mạng giải phóng dân tộc phát triển mạnh mẽ ở các nước Á,Phi và Mỹ Latinh Đối với Mác, Ăngghen, Lênin vấn đề cách mạng giải phóng

dân tộc chiếm một phần rất quan trọng trong cuộc đời và sự nghiệp của các ông.

Nghiên cứu của các ông về chủ đề này có lịch sử hàng chục năm Khi bàn vềcách mạng giải phóng dân tộc, Mác và Ăngghen trước hết nói tới cách mạnggiải phóng dân tộc ở Châu Âu, trong đó tập trung vào Ba Lan, Hungari, Airơlen.Đối với các nước Châu Á, hai ông viết nhiều về Trung Quốc và Ấn Độ Mác vàĂngghen coi nước Nga là một cửa sổ nhìn sang phương Đông Qua nghiên cứunước Nga, các ông đề xuất con đưòng phát triển rút ngắn Con đường đó có thểvận dụng cho cả các nước phương Đông Lênin là người kế thừa và phát triểnsáng tạo quan điểm của Mác, Ăngghen trong điều kiện chủ nghĩa đế quốc Quanđiểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về cách mạng giải phóng dân tộc khá cơ bản,toàn diện và có hệ thống Các ông cho rằng một dân tộc đi áp bức dân tộc khácthì bản thân dân tộc đó cũng không có tự do Các ông phản đối hành động xâmlược được ngụy trang dưới các chiêu bài “khai hoá văn minh”, “bảo vệ Tổquốc” hoặc truyền đạo Theo các ông, cần có sự phân biệt giữa dân tộc đi ápbức và dân tộc bị áp bức và phải ủng hộ cuộc đấu tranh của các dân tộc bị ápbức Trong hoạt động lý luận và thực tiễn chủ nghĩa Mác - Lênin khẳng địnhcách mạng chính quốc và cách mạng thuộc địa có mối quan hệ mật thiết vớinhau, trong đó thắng lợi của cách mạng chính quốc có ý nghĩa quyết định đối

với thắng lợi ở các nước thuộc địa và phụ thuộc Trong quá trình nghiên cứu

cách mạng giải phóng dân tộc Mác, Ăngghen, Lênin đều đưa ra những dự báokhoa học, có ý nghĩa định hướng cho cuộc đấu tranh của các dân tộc thuộc địa

và nửa thuộc địa Đối với Mác đó là ba khả năng khác nhau về sự phát triển củacác nước phương Đông, đang ở vào giai đoạn tiền tư bản Đối với Ăngghen, đó

là dự báo về khả năng thất bại không tránh khỏi của kẻ xâm lược Đối với

Lênin, đó là ba loại hình khác nhau về quyền dân tộc tự quyết Quan điểm củachủ nghĩa Mác - Lênin về cách mạng giải phóng dân tộc là di sản cực kỳ quantrọng

2 Sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác- Lênin của Nguyễn Ái Quốc về con đường cách mạng giải phóng dân tộc

2.1 Quá trình lựa chọn đúng đắn con đường giải phóng dân tộc của Nguyễn Ái Quốc.

Nguyễn Ái Quốc sớm được giáo dục lòng yêu nước, có ý thức và hànhđộng cứu nước, nhưng chưa biết con đường đấu tranh nào phải đi để giành thắnglợi Từ rất sớm Nguyễn Tất Thành rất tôn trọng, yêu quý những bậc tiền bối, yêunước, xem đó là những tấm gương cần học tập, song đó là sự tiếp thu có phêphán, chỉ rõ những điều không phù hợp với cuộc đấu tranh giành độc lập vàkhông đi theo con đường cứu nước cũ Con đường cứu nước kiểu cũ không thểđưa đến thành công, song con đường cứu nước nào đúng cũng chưa đượcNguyễn Ái Quốc nhận biết Đây là lẽ tự nhiên, thể hiện tính biện chứng trongviệc nhận thức của con người Không phải là thiên tài, vĩ nhân thì ngay từ đầu

đã thấy được chân lý mà không có sự kế thừa, trải nghiệm trong thực tiễn Thiêntài, vĩ nhân cũng phải từ thực tiễn đi tới nhận thức ngày một sâu sắc hơn, pháthiện được bản chất của sự việc, hiện tượng Nguyễn Ái Quốc hiểu được thực tếcủa đất nước, thấy được con đường cứu nước cũ đã thất bại, song chưa hiểu vềnước Pháp, về nhân dân, về nền văn minh Pháp Vì vậy, cần quyết định và lựachọn một trong các phương án: “Đi ra nước ngoài để tìm đường cứu nước hay ỏlại trong nước, đấu tranh theo con đường cũ?” Nếu đi ra nước ngoài thì “sangNhật hay sang Pháp” Một quyết định trong lúc cần quyết định của Nguyễn ÁiQuốc ảnh hưởng không nhỏ đến việc đấu tranh cứu nước chống Pháp, khôngphải chỉ đối với bản thân Người mà cả dân tộc Nguyễn Tất Thành từ chối conđường Đông Du không phải vì Người hiểu được bản chất của Nhật đang trêncon đường chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa, cũng không phải khước từ

lòng ưu ái, niềm tin của cụ Phan Bội Châu gửi gắm vào cậu con trai của ngườibạn đồng hương Nguyễn Sinh Sắc mà là từ chối một con đưòng cứu nước, vìcảm thấy rằng không thể đưa đến thành công Theo nhà nghiên cứu NguyễnKhánh Toàn, Người quyết định sang Pháp bởi vì điều mà nguyễn Ái Quốc sớmnhận thức được và nó dẫn Người đi đúng hướng là: Nguồn gốc những đau khổ

và áp bức dân tộc là ở ngay tại “chính quốc”, ở nước đế quốc thống trị dân tộcmình Quyết định này mở ra bước ngoặt lớn trong cuộc đời cách mạng của HồChí Minh và dân tộc Việt Nam

Năm 1911, Nguyễn Tất Thành rời Tổ quốc sang phương Tây tìm đườngcứu nước Đây là một sự kiện mới chưa hề có trong lịch sử nước ta, vì các nhàyêu nước trước đây thường theo con đường “truyền thống” là đi sang phươngĐông, vả lại, việc "xuất dương" của cha anh lớp trước chỉ để "cầu viện", chuẩn

bị lực lượng vũ trang kéo về nước, hoặc đào tạo cán bộ để chỉ đạo, phát độngphong trào đấu tranh trong nước Trong chuyến đi sang các nước láng giềng(Trung Quốc, Nhật Bản), những nhà yêu nước lớp trước chưa có ai đặt vấn để,càng không ai chủ trương sang phương Tâv để tìm con đường cứu nước mớinhư Nguyễn Tất Thành, dự định và quyết tâm thực hiện Khi trả lời nhà văn MỹAnna Louis Strong, Hồ Chí Minh đã nói rõ động cơ khiến Người rời Tổ quốcsang Pháp và các nước phương Tây: Nhân dân Việt Nam trong đó có ông thânsinh ra tôi, lúc này thường tự hỏi nhau ai là người giúp mình thoát khỏi áchthống trị của Pháp Người này nghĩ là Nhật, người khác lại nghĩ là Anh, cóngười lại cho là Mỹ Tôi thấy phải đi ra nước ngoài xem sao, tôi sẽ trở về giúpđồng bào tôi Quyết định sang Pháp là một quyết định có ý nghĩa lịch sử thểhiện rõ nhất, lần đầu tiên tư duy độc lập sáng tạo của Nguyễn Ái Quốc ViệcNguyễn Tất Thành quyết định sang Pháp và những nhận định ban đầu vể thực tếcủa nước Pháp thể hiện rõ ý thức, động cơ của Người đi tìm đường cứu nước -

vì độc lập dân tộc - là đúng

Tiếp đó, cuộc hành trình của Nguyễn Tất Thành qua nhiều nước tư bản, đếquốc, ở nhiều châu lục càng làm sáng tỏ tính chất đúng đắn của mục đích đi tìmđường cứu nước

Người đã xúc động trước cảnh khổ cực, bị áp bức của nhân dân nhữngnước đi qua; nó giống như đời sống của đồng bào mình ở quê hương Ngườinhận thấy ở đâu nhân dân cũng có mong muốn chung là thoát khỏi ách thốngtrị, áp bức Từ lòng yêu thương đồng bào, Nguyễn Ái Quốc mở rộng đến sựđồng cảm với những người cùng cảnh ngộ trên khắp thế giới Ở Người đã nảysinh ý thức về sự cần thiết phải đoàn kết những người bị áp bức để đấu tranhchống kẻ thù chung, cùng nhau thực hiện một nguyện vọng chung - độc lập- tự

do Có thể xem đây là một biểu hiện đầu tiên của ý thức về sự đoàn kết quốc tếgiữa những người dân thuộc địa nhằm đấu tranh thoát khỏi sự thống trị củathực dân đế quốc, giữa nhân dân thuộc địa và người lao động ở chính quốc.Sang Pháp, nhưng Nguyễn Tất Thành không dừng chân ở đất Pháp, dù việc tìmhiểu về đất nước và con người Pháp đã bước đầu đem lại cho Người những

“khám phá” lý thú Người muốn tiếp tục đến nhiều nơi khác để bổ sung chonhững kiến thức ban đầu về các nước thuộc địa và phụ thuộc mà mình đã thunhận được trên đưòng từ Sài Gòn sang Pháp: ghé cảng Xingapo ngày 8-6-1911;Côlômbô của Xây Lan (nay là Xri Lanca) vào ngày 14-6-1911, Xait của Ai Cậpngày 30-6-1911 Ở những thuộc địa của thực dân Anh, lần đầu tiên Nguyễn TấtThành được chứng kiến cảnh khốn cùng của những người dân thuộc địa, chẳngkhác gì đồng bào mình đang sống dưới ách thống trị của thực dân Pháp

Cuộc hành trình tiếp theo của Nguyễn Tất Thành, sau khi rời nước Pháp, là

đến nhiều nước khác trên thế giới và vẫn dựa vào bàn tay lao động và sự thôngminh của mình để sinh sống Chuyến đi này nhằm hoàn thiện sự hiểu biết vềcác nước thuộc địa, tư bản đế quốc khác Qua đó, Người sẽ so sánh, chọn lựanhững gì bổ ích cho con đường cứu nước đúng nhất Thực tiễn của các nước

mà Nguyễn Tất Thành ghé qua hay ở lại một thời gian đã làm nảy sinh ở Người

sự thông cảm với cuộc sống khốn cùng của nhân dân lao động Đồng thời ở

Người đã nảy sinh ý thức về sự đoàn kết của các dân tộc thuộc địa Ý thức này

lớn dần thành quan niệm vững chắc về sự đoàn kết các dân tộc bị áp bức, trở

thành tư tưởng chủ đạo trong Bản án chế độ thực dân Pháp và nhiều bài viết

khác Tư tưởng đoàn kết các dân tộc thuộc địa được hiện thực hóa trong các tổ

chức “Hội Liên hiệp thuộc địa”, “Hội Liên hiệp các dần tộc bị áp bức” Đây là

những tổ chức quốc tế đầu tiên của nhân dân thuộc địa mà Nguyễn Ái Quốc đãtham gia thành lập Nếu Mác và Ăngghen là người sáng lập các tổ chức quốc tếcủa giai cấp công nhân (Quốc tế I, Quốc tế II), Lênin là người sáng lập Quốc tếIII, Quốc tế Cộng sản, tổ chức quốc tế của giai cấp công nhân và các dân tộc bị

áp bức trên toàn thế giới thì Nguyễn Ái Quốc có thể coi là người sáng lập ranhững tổ chức quốc tế của các dân tộc thuộc địa

Trong những năm sống ở Anh, Mỹ, Nguyễn Tất Thành không chỉ tìm hiểu

về xã hội, các nước tư bản đế quốc, thấy rõ sự giả dốỉ, lừa bịp của giai cấp thốngtrị mà còn tham gia đấu tranh với nhân dân lao động Năm 1917, Nguyễn Tất

Thành từ Anh trở lại Pháp, khi cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất bước vào giai

đoạn kết thúc Vì sao Nguyễn Tất Thành trở lại Pháp? Có thể Người tiếp tụcthực hiện mục đích đề ra lúc từ giã Tổ quốc là “ ra nước ngoài xem nước Pháp

và các nước khác” Tìm hiểu kỹ nước Pháp lúc bấy giờ không chỉ vì đó là nước

trực tiếp đô hộ nhân dân ta, mà còn để hiểu biết về một trung tâm chính trị sôi

động nhất thế giới, về đất nước có truyền thống cách mạng và về Pari - một trung tâm văn hóa, chính trị của châu Âu và thế giới Nhiều nhà cách mạng vô

sản đã từng sống ỏ Pari như Mác và Ăngghen Lúc bấy giờ Pari còn là “trungtâm liên minh thế giới của bọn đế quốc”, “thành trì của bọn phản động thế giới”.Nước Pháp còn là nơi tập trung nhiều cá nhân và tổ chức phản cách mạng, thuộccác đảng phái xã hội sôvanh chủ nghĩa, công đoàn vô chính phủ Điều cơ bảnhơn là Pari giữ vị trí một trung tâm cách mạng của phong trào công nhân Pháp

và thế giới Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, phong trào công nhân Pháp gặp