Đảng cộng sản là một tổ chức độc lập về chính trị, tư tưởng và tổ chức, nắm quyền lãnh đạo cách mạng, gánh vác sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân. Đảng Cộng sản Việt Nam từ khi ra đời đến nay luôn trung thành và vận dụng sáng tạo lý luận học thuyết Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng cộng sản vào thực tiễn đất nước, đề ra đường lối cách mạng đúng đắn, đáp ứng yêu cầu lịch sử, phù hợp với nguyện vọng của nhân và của dân tộc, nên đã quy tụ được sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc với sức mạnh thời đại, đấu tranh giành thắng lợi to lớn trong cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, cũng như trong sự nghiệp đổi mới hiện nay.
Trang 1ĐẶC ĐIỂM, CHỨC NĂNG, PHƯƠNG THỨC LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VÀ VẤN ĐỀ XÂY DỰNG ĐẢNG VỮNG MẠNH
VỀ CHÍNH TRỊ, TƯ TƯỞNG, TỔ CHỨC HIỆN NAY
MỞ ĐẦU
Đảng cộng sản là một tổ chức độc lập về chính trị, tư tưởng và tổ chức, nắm quyền lãnh đạo cách mạng, gánh vác sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Đảng Cộng sản Việt Nam từ khi ra đời đến nay luôn trung thành và vận dụng sáng tạo lý luận học thuyết Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng cộng sản vào thực tiễn đất nước, đề ra đường lối cách mạng đúng đắn, đáp ứng yêu cầu lịch sử, phù hợp với nguyện vọng của nhân và của dân tộc, nên đã quy
tụ được sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc với sức mạnh thời đại, đấu tranh giành thắng lợi to lớn trong cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, cũng như trong sự nghiệp đổi mới hiện nay
Từ sau thắng lợi của cách mạng Tháng 8 năm 1945, Đảng Cộng sản Việt Nam đã trở thành đảng cầm quyền, nhất là trong hơn 25 năm đổi mới vừa qua, Đảng ta với vị thế là đảng cầm quyền đã tích lũy và làm phong phú hơn những kinh nghiệm của mình Song, thực tế cầm quyền của Đảng vẫn đang đặt ra không ít vấn đề cả về phương diện lý luận và thực tiễn Có nhiều điểm rất mới được chế định từ giai đoạn đất nước mở cửa, hội nhập quốc tế, phát triển nền kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa, cần tiếp tục luận giải, tổng kết
và phát triển nhằm không ngừng nâng cao vị trí, vai trò và năng lực lãnh đạo của Đảng ta ngang tầm nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ tổ quốc hiện nay
1 Trong điều kiện Đảng Cộng sản cầm quyền có nhiều đặc điểm chi phối hoạt động xây dựng và lãnh đạo của Đảng.
Nhiệm vụ chính trị của Đảng thay đổi căn bản: Khi đã đấu tranh lật đổ chế
độ cũ, giành được chính quyền, thiết lập được sự thống trị của giai cấp công nhân và nhân dân lao động đối với toàn bộ xã hội Dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản tiến hành cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa, xây dựng xã hội mới và
Trang 2bảo vệ những thành quả cách mạng đã đạt được Khi đã có chính quyền, giai cấp công nhân từ địa vị nô lệ, cùng với nhân dân lao động lên nắm giữ vai trò làm chủ đất nước Khi đó nhiệm vụ của Đảng, của giai cấp công nhân và quần chúng nhân dân lao động thay đổi căn bản so với trước khi chưa giành được chính quyền Nhiệm vụ tổ chức xây dựng và quản lý đất nước là một nhiệm vụ có nội dung đa dạng, phong phú, rộng lớn và tính chất mới mẻ, phức tạp, khác với nhiệm
vụ giành chính quyền Theo V.I Lênin, đây là thời kỳ chủ nghĩa xã hội từ lĩnh vực
lý luận chuyển sang lĩnh vực thực tiễn, nhiệm vụ quản lý đã trở thành nhiệm vụ chủ yếu và trung tâm Vì vậy, đòi hỏi phương thức lãnh đạo của Đảng cộng sản cũng phải đổi mới để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới
Đảng cầm quyền, trọng trách của Đảng trước vận mệnh của toàn dân tộc rất
to lớn, xây dựng xã hội phát triển toàn diện, đất nước giàu mạnh, nhân dân tự do,
ấm no hạnh phúc Nhiệm vụ xây dựng chủ nghĩa xã hội rất khó khăn, gian khổ, lâu dài, đặt ra những yêu cầu mới Trước đây, nhiệm vụ hàng đầu của Đảng là đấu tranh lật đổ chính quyền cũ của giai cấp bóc lột thì hiện nay nhiệm vụ hàng đầu của Đảng là lãnh đạo xây dựng chính quyền mới của giai cấp công nhân và quần chúng nhân dân lao động, phát huy vai trò của chính quyền trong xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ và phát triển đất nước
Có nhà nước xã hội chủ nghĩa, nhà nước của dân, do dân và vì dân là công cụ để quản lý và điều hành đất nước: Nhà nước xã hội chủ nghĩa ra đời là
công cụ sắc bén để Đảng thực hiện sự lãnh đạo của mình đối với xã hội Thông qua các hoạt động của Nhà nước mà quan điểm, đường lối, chính sách lớn của Đảng được cụ thể hoá, thể chế hoá và tổ chức thực hiện có hiệu quả Để đảm bảo cho Nhà nước phát huy hiệu lực, thực sự là Nhà nước của dân, do dân và vì dân phải có sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước Vì vậy, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng không đối lập mà thống nhất với nâng cao quyền lực của Nhà nước đối với việc quản lý và điều hành đất nước Thông qua sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước mà Đảng củng cố và phát triển mối quan hệ giữa Đảng với giai cấp công nhân và nhân dân lao động Đảng lãnh đạo Nhà nước là điều
Trang 3kiện cơ bản khẳng định địa vị cầm quyền của Đảng Thông qua việc lựa chọn đội ngũ đảng viên của Đảng bố trí vào làm việc, giữ hầu hết các cương vị chủ chốt trong các cơ quan Nhà nước, để thực hiện vai trò lãnh đạo của Đảng cầm quyền Tuy nhiên, khi có chức, có quyền đội ngũ cán bộ, đảng viên nếu thiếu tu dưỡng, rèn luyện sẽ dẫn đến quan liêu, hách dịch, xa rời quần chúng, tham ô, tham nhũng, thoái hoá biến chất, làm suy yếu Đảng và Nhà nước
Phương pháp lãnh đạo của Đảng có sự thay đổi khác trước: Đảng cộng
sản cầm quyền lãnh đạo đất nước khi mà nhiệm vụ chính trị có sự thay đổi và sự
ra đời của Nhà nước xã hội chủ nghĩa, thì phương pháp lãnh đạo của Đảng cũng
có nhiều thay đổi V.I Lênin đã chỉ rõ: “Khi tình hình đã thay đổi và chúng ta phải giải quyết những nhiệm vụ thuộc loại khác, thì không nên nhìn lại đằng sau và sử dụng những phương pháp của ngày hôm qua”1 Có nghĩa là khi có chính quyền, Đảng phải biết loại trừ khỏi “cẩm nang” của mình những phương pháp, hình thức lãnh đạo không phù hợp Nhiệm vụ xây dựng đòi hỏi phải sáng tạo nhiều phương pháp, hình thức mới ngày càng phong phú như: kết hợp giáo dục chính trị tư tưởng với khuyến khích vật chất; kết hợp giữa giáo dục với hành chính và cưỡng bức; kết hợp giữa công tác tư tưởng, công tác tổ chức
* Cùng với những đặc điểm chung của các Đảng cộng sản, với Đảng Cộng sản Việt Nam còn có những đặc điểm riêng:
Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, trưởng thành, lãnh đạo chính quyền gắn liền với chiến tranh cách mạng lâu dài
Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, từ đó Đảng ta trở thành Đảng cầm quyền Nhưng do phải tiến hành cuộc kháng chiến chống Pháp, cho nên từ 1954 – 1975 Đảng ta lãnh đạo toàn dân tiến hành hai nhiệm vụ chiến lược: tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc và chiến tranh giải phóng miền Nam thống nhất đất nước Sau 30/4/1975 Đảng ta mới có điều kiện tập trung lãnh đạo cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội, nhưng lại bị hai cuộc chiến tranh ở biên giới Tây Nam và phía Bắc chi phối Quá trình ra đời và trưởng
1 V.I Lênin, Toàn tập, tập 44, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva, 1978, tr 398.
Trang 4thành của Đảng ta gắn liền với chiến tranh cách mạng lâu dài Đảng ta được tôi luyện trong lò lửa chiến tranh cách mạng, Đảng có bản lĩnh chính trị kiên định với mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; có nhiều tri thức và kinh nghiệm lãnh đạo chiến tranh; có đội ngũ cán bộ và đảng viên được thử thách và rèn luyện trong chiến tranh cách mạng Tuy nhiên, Đảng còn thiếu kiến thức kinh nghiệm lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội Nghị quyết Đại hội lần thứ X của Đảng chỉ rõ: “năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng còn nhiều mặt chưa đáp ứng yêu cầu của tình hình mới, chưa làm sáng tỏ nhiều vấn đề lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta, về sự lãnh đạo của Đảng và công tác xây dựng Đảng”2
Đảng ta cầm quyền lãnh đạo xây dựng chủ nghĩa xã hội từ một nền sản xuất nhỏ, bị chiến tranh tàn phá nặng nề, nền kinh tế mất cân đối nghiêm trọng
Đảng ta lãnh đạo đất nước bước vào giai đoạn quá độ lên chủ nghĩa xã hội
từ đặc điểm nền kinh tế nông nghiệp, lạc hậu, sản xuất nhỏ là phổ biến Cơ sở hạ tầng đất nước bị tàn phá nặng nề trong chiến tranh Quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội nhưng lại rất khó khăn, yếu kém về cơ sở vật chất kỹ thuật của nền sản xuất công nghiệp Những năm 1990 của thế kỷ XX chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên
Xô và các nước Đông Âu tan rã, chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch bao vây cấm vận, tăng cường chống phá cách mạng Việt Nam Vì vậy, đòi hỏi năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng ta phải kiên cường, bền bỉ, sáng tạo mới
có thể đưa sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc ta đi tới thắng lợi Kinh nghiệm qua hơn 25 năm đổi mới cho thấy, mọi đường lối, chủ trương, chính sách lớn của Đảng phải khơi dậy và phát huy được tiềm năng lớn về tài nguyên, lao động và truyền thống vốn có của dân tộc Việt Nam, phát huy được sức mạnh toàn dân tộc, đồng thời phải nhanh chóng nắm bắt được xu thế của thời đại, tranh thủ sự giúp đỡ và hợp tác quốc tế, nắm bắt cơ hội, vượt qua thách thức Để lãnh đạo cách mạng Việt Nam giành thắng lợi, phát triển đất nước theo đúng định hướng xã hội chủ nghĩa
2 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, H 2006, Tr 262
Trang 52 Chức năng, phương thức lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam
Chức năng của Đảng là chức năng lãnh đạo, khác với chức năng quản lý của Nhà nước Xác định rõ chức năng để không biến Đảng thành cơ quan quyền lực Nhà nước, làm thay Nhà nước Đảng không có quyền lực Nhà nước nhưng Đảng có quyền lực chính trị Quyền lực chính trị của Đảng được thiết lập bằng
vị trí, vai trò, chức năng của Đảng trong việc thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân; bằng bản lĩnh, lập trường, quan điểm khoa học và cách mạng của Đảng, bằng năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng; bằng cơ sở chính trị
-xã hội của Đảng, bằng những lợi ích mà Đảng mang lại cho quần chúng nhân dân lao động
Đảng Cộng sản Việt Nam không phải là tổ chức quyền lực như Nhà nước, nhưng để lãnh đạo Nhà nước và các tổ chức khác trong hệ thống chính trị thì Đảng phải có quyền lực chính trị Sự lãnh đạo chính trị của Đảng tác động đến toàn bộ hệ thống để bảo đảm giữ vững quyền lực chính trị của nhân dân Một nguyên tắc đó là Đảng không chia sẻ quyền lãnh đạo chính trị cho bất cứ một đảng phái hay cá nhân nào Điều đó rất quan trọng, quyết định sự tồn vong của Đảng và chế độ Mọi mưu toan đòi đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập đều nhằm mục đích chia sẻ và loại bỏ quyền lãnh đạo chính trị của Đảng trong xã hội Chính vì vậy, trong bất kỳ hoàn cảnh nào, Đảng cũng phải giữ vững quyền lãnh đạo chính trị và chức năng lãnh đạo của Đảng đối với toàn xã hội
Cách mạng Tháng 8 năm 1945 thành công, Đảng ta lãnh đạo nhà nước và
xã hội Trong điều kiện Đảng cầm quyền phải phân biệt rõ hai chức năng, hai phương thức: lãnh đạo và quản lý nhà nước vừa phải phối hợp thống nhất chúng trong hoạt động của Đảng Sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam và sự quản
lý của nhà nước chỉ khác nhau ở phương thức tổ chức và hoạt động, nhưng đều thống nhất ở mục tiêu cao cả Đảng lãnh đạo Nhà nước bằng đường lối, quan điểm, chủ trương, các nghị quyết, quyết định, nguyên tắc giải quyết các vấn đề trọng đại của đất nước; xử lý các vấn đề cụ thể nhưng có ý nghĩa chính trị quan trọng, quan hệ đến nhiều tầng lớp, những vấn đề phức tạp trong quan hệ quốc tế
Trang 6Đảng lãnh đạo Nhà nước thể chế hóa, cụ thể hóa đường lối, quan điểm, chủ trương chính sách lớn của Đảng thành hiến pháp, pháp luật, kế hoạch, các chương trình, mục tiêu lớn của Nhà nước, bảo đảm cho nghị quyết của Đảng đi vào cuộc sống một cách nhanh nhất và đầy đủ Đảng lãnh đạo xây dựng tổ chức
hệ thống chính trị phù hợp với nhiệm vụ mới, bảo đảm xây dựng được một nhà nước có hiệu lực, hiệu quả cao Đảng lãnh đạo Nhà nước và các đoàn thể thông qua việc thống nhất lãnh đạo và quản lý công tác tổ chức cán bộ và đội ngũ cán
bộ chủ chốt công tác trong các cơ quan nhà nước và đoàn thể, đồng thời tôn trọng phát huy trách nhiệm của các tổ chức trong hệ thống chính trị, phát huy mọi sáng kiến đóng góp của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân
Đảng đề ra các quan điểm, chủ trương về công tác cán bộ trên tất cả các khâu quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí và sử dụng cán bộ Đồng thời Đảng quyết định những chính sách lớn về cán bộ Đảng trực tiếp bố trí và quản lý các cán bộ của các tổ chức đảng trong các cơ quan Nhà nước và các đoàn thể (Đảng đoàn, ban cán sự đảng) Đối với các cơ quan nhà nước và các tổ chức khác thì Đảng chỉ giới thiệu nhân sự có đủ tiêu chuẩn để các tổ chức đó lựa chọn, quyết định Đảng tôn trọng cơ chế bầu cử, tuyển dụng, bổ nhiệm, miễn nhiệm cán bộ của Nhà nước cũng như của các tổ chức khác, không gò ép, áp đặt
Đảng lãnh đạo xây dựng bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh, đủ năng lực và hoạt động có hiệu quả, thực sự là Nhà nước của dân, do dân và vì dân: chăm lo xây dựng và củng cố các đoàn thể chính trị - xã hội đủ sức tập hợp rộng rãi quần chúng nhân dân và phát huy có hiệu quả quyền làm chủ của họ trên các lĩnh vực của đời sống xã hội Đảng đề ra các quan điểm, nguyên tắc, tư tưởng chỉ đạo việc xây dựng tổ chức và hoạt động của các tổ chức ấy Đảng không can thiệp vào công việc tổ chức cụ thể của các thành viên khác trong hệ thống chính trị Kết hợp chặt chẽ việc lãnh đạo bằng tổ chức với lãnh đạo qua các cá nhân đảng viên theo nguyên tắc tập trung dân chủ và nêu cao vai trò trách nhiệm của cán bộ, đảng viên
Trang 7Đảng lãnh đạo bằng công tác tuyên truyền, giáo dục, thuyết phục, tổ chức công luận, hướng dẫn công luận để tạo ý chí chung Đảng kiểm tra, giám sát hoạt động của bộ máy nhà nước thông qua tổ chức đảng, đảng viên, các ban của đảng; đồng thời lãnh đạo công tác thanh tra của nhà nước; lãnh đạo tổ chức động viên quần chúng kiểm tra, giám sát công việc và hoạt động của nhà nước; phát hiện các mặt tốt để phát huy, mặt yếu kém, tiêu cực để uốn nắn Thông qua kiểm tra, tổng kết kinh nghiệm để bổ sung, hoàn chỉnh đường lối, chủ trương chính sách của đảng và nhà nước
Để nâng cao năng lực cầm quyền của Đảng, Đảng phải có trí tuệ ngang tầm với yêu cầu nhiệm vụ mới Hoạch định đường lối đúng đắn, có năng lực thể chế hóa đường lối, chủ trương thành pháp luật, chính sách Lãnh đạo xây dựng được một Nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân Xây dựng được đội ngũ cán bộ cầm quyền có phẩm chất đạo đức tốt, có năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng lãnh đạo và quản lý cao để làm cho đường lối đó thành hiện thực Phát huy được sức mạnh của các thành viên trong hệ thống chính trị
3 Xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cách mạng hiện nay
Để thực hiện thắng lợi mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, xây dựng dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, Đảng cần phải có đường lối chiến lược, sách lược đúng đắn, giải quyết chính xác những vấn đề thực tiễn đặt ra Nhưng để có đường lối đúng đắn trong hoàn cảnh bình thường
đã khó, ở những bước ngoặt lịch sử, trong bối cảnh hội nhập quốc tế, khu vực có những diễn biến nhanh chóng và phức tạp như hiện nay lại càng khó khăn hơn nhiều Bởi vậy, vấn đề đặt ra và trở thành yêu cầu bức thiết hiện nay là phải tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, xây dựng chỉnh đốn Đảng trên tất
cả các mặt chính trị, tư tưởng và tổ chức, nhằm đảm bảo cho Đảng xứng đáng với vai trò một Đảng cầm quyền, đưa cách mạng việt nam không ngừng phát triển trong thời kỳ mới
Trang 8* Về mặt chính trị, tư tưởng
Đây là vấn đề cốt tử, vấn đề bao trùm quan trọng hàng đầu, quyết định nhất tới toàn bộ hoạt động của Đảng, cũng như toàn bộ công tác xây dựng Đảng hiện nay, nhằm bảo đảm cho Đảng luôn trung thành và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đứng trên lập trường giai cấp để có cương lĩnh, đường lối chích trị đúng đắn cho mỗi giai đoạn, mỗi thời kỳ phát triển của cách mạng, đáp ứng yêu cầu lịch sử, tạo sự đoàn kết thống nhất tư tưởng và hành động trong toàn Đảng, toàn dân
Điểm quan trọng hàng đầu để độc lập về chính trị, tư tưởng là giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân, nâng cao bản lĩnh chính trị, năng lực trí tuệ, năng lực hoạch định đường lối và tổ chức thực tiễn, rèn luyện đạo đức cách mạng chống chủ nghĩa cá nhân Đây là thuộc tính cơ bản nhất, là vấn đề bao trùm của Đảng, có ý nghĩa quyết định nhất đối với vai trò, vị trí, chức năng, nhiệm vụ và các mối quan hệ của Đảng, là vấn đề có tính nguyên tắc với tất cả các Đảng mác xít chân chính Điều đó càng quan trọng đối với Đảng ta, một Đảng ra đời và trưởng thành ở một nước thuộc địa nửa phong kiến, kinh tế nông nghiệp chậm phát triển, số lượng giai cấp công nhân khi Đảng mới ra đời chỉ hơn 1% dân số, trong khi đó nông dân chiếm hơn 90% Vì thế việc vạch ra đường lối đúng và bảo đảm cho đường lối ấy thực hiện thắng lợi có liên quan đến nhiều mặt trong việc giữ vững sự lãnh đạo của Đảng
Bản chất giai cấp công nhân của Đảng được biểu hiện tập trung ở nền tảng tư tưởng, ở mục tiêu lý tưởng, đường lối chiến lược, sách lược, ở nguyên tắc tổ chức sinh hoạt của Đảng Bản chất đó còn được biểu hiện ở phẩm chất năng lực của đội ngũ cán bộ, đảng viên và mỗi quan hệ Đảng với nhân dân, Đảng với quan hệ quốc tế Tất cả những vấn đề đó đặt ra nếu không nhận rõ và khảng định bản chất giai cấp, không có biện pháp tích cực bồi dưỡng giữ vững bản chất giai cấp công nhân của Đảng thì Đảng sẽ bị biến chất Vì thế, giữ vững bản chất giai câp công nhân, tính tiền phong của Đảng là nội dung xuyên suốt có
ý nghĩa quan trọng hàng đầu đối với công tác xây dựng Đảng, chỉnh đốn Đảng
Trang 9hiện nay nhằm đáp ứng yêu cầu sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa theo định hướng xã hội chủ nghĩa Đồng thời là biện pháp cơ bản cấp bách để nâng cao bản lĩnh chính trị, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, làm lành mạnh hóa đời sống kinh tế-xã hội, chống những tác động tiêu cực của kinh tế thị trường và các hoạt động chống phá của kẻ địch
Hiện nay đất nước ta đang chuyển sang giai đoạn mới, Đảng ta đang đứng trước thử thách về bản lĩnh chính trị, uy tín, năng lực lãnh đạo của mình Trong những năm qua công tác xây dựng Đảng có nhiều kết quả tốt, nhưng cũng có nhiều điểm yếu bất cập như: phương pháp lãnh đạo, năng lực quản lí của một số cấp ủy đảng còn yếu kém, trình độ văn hóa, chuyên môn nghiệp vụ, mà đặc biệt
là sự sa sút về phẩm chất, đạo đức, lối sống của một số cán bộ đảng viên đang là vấn đề nổi cộm gây ảnh hưởng đến năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu và xói mòn lòng tin đối với Đảng, điều này đã được đánh giá rõ trong các nghị quyết của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI)
Sự thoái hóa về tư tưởng và lập trường chính trị hiện nay là sự biểu hiện ở
sự phủ nhận những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác- lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh Sự phủ nhận về mặt lí luận tất yếu sẽ có những quan điểm sai lầm phản động, nguyên nhân sự thoái hóa đó là nhận thức lí luận còn hạn chế, do không được đào tạo bồi dưỡng đầy đủ, kịp thời, khi chuyển sang kinh tế thị trường có
sự thiếu hụt căn bản về kiến thức, trình độ năng lực song nguyên nhân cơ bản của sự thoái hóa biến chất trước hết và chủ yếu là do nhận thức, do lập trường giai cấp không vững, thiếu kiên quyết và triệt để, còn để chủ nghĩa cá nhân len lỏi, trong khi đó lại kém tu dưỡng rèn luyện đạo đức cách mạng, đến nay có môi trường thuận lợi, chủ nghĩa cá nhân trỗi dậy che khất lí tưởng chính trị, lập trường giai cấp Như vậy, bản chất giai cấp công nhân của Đảng quyết định đến tính độc lập, nền tảng tư tưởng và việc xây dựng đường lối chính trị của Đảng, tác động đến hoạt động của Đảng, do vậy vấn đề quan trọng là phải giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân của Đảng Song trong công tác xây
Trang 10dựng Đảng bao gồm tất cả các mặt chính trị, tư tưởng, tổ chức Do đó không chỉ xây Đảng về chính trị, tư tưởng mà còn xây dựng về mặt tổ chức Đảng
Trong mỗi kỳ đại hội, Đảng ta đều xác định các chủ trương, biện pháp xây dựng Đảng Gần đây nhất là Đại hội XI của Đảng khẳng định, trong những năm tới cần “tăng cường xây dựng Đảng về chính trị”3, tập trung vào những vấn đề chủ yếu: “kiên định chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, vận dụng sáng tạo và phát triển phù hợp với thực tiễn Việt Nam, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Nâng cao bản lĩnh chính trị và trình độ trí tuệ của toàn Đảng và của mỗi cán bộ, đảng viên, trước hết của cán bộ lãnh đạo chủ chất các cấp; không dao động trong bất kỳ tình huống nào Kiên định đường lối đổi mới, chống giáo điều, bảo thủ, trì trệ hoặc chủ quan, nóng vội, đổi mới vô nguyên tắc ”4 Nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác tư tưởng, lý luận, tập trung vào những nội dung chủ yếu: “Tăng cường nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, làm sáng tỏ một số vấn đề về đảng cầm quyền, về chủ nghĩa xã hội, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta và những vấn đề mới nảy sinh trong quá trình đổi mới, không ngừng phát triển lý luận, đề ra đường lối và chủ trương đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức, nâng cao hơn nữa tính chiến đấu, tính thuyết phục, hiệu quả của công tác tuyên truyền, học tập chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước”5
Để thực hiện đạt hiệu quả những nội dung chủ yếu nêu trên, tăng cường xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, nâng cao bản lĩnh chính trị và trình độ trí tuệ của Đảng trong điều kiện hiện nay, cần thực hiện tốt những giải pháp chủ yếu sau đây:
Thực hiện đồng bộ các giải pháp nâng cao bản lĩnh chính trị và trình độ trí tuệ của Đảng Bản lĩnh chính trị của Đảng là khả năng và ý chí kiên định chính trị của Đảng trước mọi hoàn cảnh, nhất là trước những khó khăn, phức tạp, Đảng
3 Đảng Cộng sản Việt Nam, Sđd, tr 255.
4 Đảng Cộng sản Việt Nam, Sđd, tr 255.
5 Đảng Cộng sản Việt Nam, Sđd, tr 255-257.